Myofasciaal pijnsyndroom en triggerpoints

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Myofasciaal pijnsyndroom en triggerpoints"

Transcriptie

1 Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Myofasciaal pijnsyndroom en triggerpoints

2 1 Myofasciaal pijnsyndroom en triggerpoints Myofasciaal pijnsyndroom Het myofasciale pijnsyndroom is een veel voorkomende oorzaak van spierpijn. Iedere spier in het lichaam kan deze pijn veroorzaken. Myofasciale pijn varieert van een zwaar, zeurend of drukkend gevoel tot een doof of tintelend gevoel, maar kan ook zeer heftig en stekend zijn. Hoewel een patiënt de pijn echt voelt, kan een arts vaak geen oorzaak vinden. Ook radiologisch onderzoek of bloedonderzoek brengen geen echte ziekten aan het licht. Meestal wordt het myofasciale pijnsyndroom dan ook niet herkend en dus ook niet als zodanig behandeld. Iemand met deze aandoening kan daardoor verstrikt raken in een woud van artsen en andere behandelaars, zonder van de pijn af te komen. In deze brochure leest u hoe het myofasciale pijnsyndroom kan worden veroorzaakt en op welke manier de pijn kan worden behandeld. Myofasciale pijn is afkomstig van spieren en spiervliezen ( fascia genaamd). Het gaat om uitstralende pijn met verlies van spierfunctie. De heftigheid van de klachten kan zeer uiteenlopen: het kan variëren van een licht, oncomfortabel gevoel tot een pijn waardoor u niet meer kunt functioneren. Myofasciale pijn wordt veroorzaakt door myofasciale triggerpoints. Wat opvalt is dat deze triggerpoints zich vaak op een heel andere plaats bevinden dan waar de pijn gevoeld wordt. Wel is het zo dat iedere spier een eigen uitstralingsgebied heeft waar de pijn zich kan voordoen. Zo kunnen triggerpoints in de nekspieren hoofdpijn veroorzaken.

3 2 Myofasciale triggerpoints Myofasciale triggerpoints zijn kleine, voelbare verhardingen in een spier. Als erop gedrukt wordt, doet dat erg pijn. Ook het rekken van een spier met een triggerpoint is zeer pijnlijk. Een triggerpoint bestaat uit kleine spiervezels die vast en verkrampt in elkaar zitten. Daardoor wordt de aanvoer van voedingsstoffen in de spier bemoeilijkt en kunnen afvalstoffen niet gemakkelijk meer worden afgevoerd. Een spier met een triggerpoint trekt zich samen, wat voelbaar is als een strakke band. De spier wordt korter en slechter doorbloed en verzwakt uiteindelijk. Andere spieren gaan de taak van de verzwakte spier overnemen. Als dit langere tijd duurt, raken deze spieren overbelast. Als gevolg hiervan kunnen zich in deze spieren ook triggerpoints ontwikkelen. Klachten door triggerpoints Behalve myofasciale pijn en verzwakte spieren kunnen triggerpoints ook nog andere klachten met zich meebrengen, zoals: een niet-fit gevoel: zweterig, rillerig, duizelig wazig zien koude handen coördinatiestoornissen, zoals moeite met schrijven of met het maken van precieze bewegingen

4 3 Oorzaak van triggerpoints Triggerpoints kunnen op verschillende manieren ontstaan. De meest voorkomende oorzaak is chronische overbelasting van de spier, bijvoorbeeld door een verkeerde (werk)houding. Ook acute overbelasting, bijvoorbeeld door een verkeerde beweging of een ongeluk kan triggerpoints veroorzaken. Verder kunnen triggerpoints het gevolg zijn van: houdingsafwijkingen zoals een beenlengteverschil of scoliose knellende kleding een periode van niet-bewegen, bijvoorbeeld na een breuk te hard of verkeerd trainen een verkeerd eet- en drinkpatroon: een tekort aan bepaalde voedingsstoffen en vitamines, te veel alcohol een verminderde schildklierfunctie hormonale stoornissen psychische factoren zoals stress en depressie Soms is het voor een patiënt duidelijk wat de oorzaak van de klachten is, maar vaak is dat niet het geval. Dan zijn de klachten geleidelijk ontstaan en toegenomen en spelen er verschillende factoren een rol. Bijvoorbeeld een combinatie van overbelasting van de spier, slechte voeding en te weinig ontspanning. Een speciaal geschoolde fysiotherapeut kan myofasciale pijnklachten herkennen en de triggerpoints opsporen en behandelen die de pijn veroorzaken.

5 4 Diagnose Dry needling Als is vastgesteld welke pijnklachten u precies hebt, gaat de fysiotherapeut op zoek naar de spieren die de pijn kunnen veroorzaken. Er wordt gelet op verminderde spierlengte en spierkracht en de aanwezigheid van eventuele triggerpoints. De triggerpoints bevinden zich in een verharde streng in de spier en voelen aan als een plaatselijke verdikking. Door op een triggerpoint te drukken, ontstaat vaak de kenmerkende uitstralende pijn. Om triggerpoints te behandelen wordt gebruikgemaakt van dry needling. Hierbij brengt de fysiotherapeut een heel dun, dicht (niet hol) naaldje in de spier met een triggerpoint. ( Dry betekent dat er alleen geprikt wordt in een triggerpoint; er wordt dus geen injectie gegeven.) Het effect van dry needling is dat de verkrampte spier waarin het triggerpoint zich bevindt, meteen ontspant. Ook de spierstofwisseling kan zich hierdoor herstellen. Dit zorgt ervoor dat u minder pijn hebt. Een behandeling met dry needling is pijnlijk. De reactie van het triggerpoint op het naaldje voelt als een (hevige) elektrisch schok. Ook kunt u tijdens de behandeling de uitstralende pijn voelen die door het triggerpoint wordt veroorzaakt. Verder kunt u tijdens de behandeling zweterig, misselijk of rillerig worden of een zweverig gevoel krijgen in uw hoofd.

6 5 Na de behandeling Na een behandeling met dry needling voelt de behandelde spier de eerste uren gevoelig, stijf of beurs aan. Ook het aanspannen van de spier doet dan pijn. De napijn wordt geleidelijk minder. Meestal is de pijn na vijf dagen helemaal verdwenen. Als u geen napijn meer hebt, zult u duidelijk merken dat de behandeling verbetering heeft gebracht. De uitstralende pijn die u voor de behandeling had, is (grotendeels) verdwenen. U kunt de spier beter bewegen, u kunt meer kracht zetten en kleine bewegingen kunt u beter coördineren. Ook kan de behandeling ervoor zorgen dat u zich helemaal fitter en ontspannener voelt. Afhankelijk van uw klachten hebt u een of meer behandelingen nodig met dry needling. De fysiotherapeut bespreekt met u hoeveel behandelingen er in uw geval nodig zijn. Verdere behandeling Aansluitend op een behandeling met dry needling doet de fysiotherapeut rekoefeningen met u om de normale lengte van de spier weer te herstellen. Ook krijgt u oefeningen om de spierkracht en de coördinatie verder te verbeteren. Bovendien geeft de fysiotherapeut u adviezen voor wat u zelf kunt doen om myofasciale klachten te voorkomen. Daarbij wordt gekeken naar factoren in uw dagelijks leven die de triggerpoints in stand kunnen houden, zoals een verkeerde houding, een onverstandig eetpatroon of te veel stress. (Zie ook Oorzaak van triggerpoints.) Als dat nodig is, krijgt u begeleiding van de fysiotherapeut om bepaalde patronen in uw dagelijks leven aan te passen. Ook is het mogelijk dat de fysiotherapeut u hiervoor doorverwijst naar andere behandelaars.

7 Hebt u een opmerking of een klacht? Als u niet tevreden bent over de (medische) zorg die u in het ziekenhuis krijgt, verzoeken wij u om dat door te geven. U kunt dat doen aan degene die direct verantwoordelijk is of aan de ombudsfunctionaris van het ziekenhuis. Deze is bereikbaar via: adres: telefoonnummer: (0592) / (maandag t/m donderdag) postadres: WZA t.a.v. ombudsfunctionaris, postbus , 9400 RA Assen Meer informatie over de klachtenprocedure vindt u op Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande toestemming van het Wilhelmina Ziekenhuis Assen.

8 Wilhelmina Ziekenhuis Assen Europaweg-Zuid 1 Postbus RA Assen Telefoon (0592) reval

Lumbosacraal pseudoradiculair syndroom

Lumbosacraal pseudoradiculair syndroom Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Neurologie Lumbosacraal pseudoradiculair syndroom 1 De neuroloog heeft geconstateerd dat er bij u sprake is van een lumbosacraal

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Duizeligheid

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Duizeligheid Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Duizeligheid z Deze brochure geeft u informatie over duizeligheid en de daarbij behorende klachten. 1 Wat is duizeligheid? Iedereen

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Radiuskopfractuur. (breukje in de kop van het spaakbeen)

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Radiuskopfractuur. (breukje in de kop van het spaakbeen) Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Radiuskopfractuur (breukje in de kop van het spaakbeen) z 1 Op de Spoedeisende Hulp is vastgesteld dat u een breukje hebt in

Nadere informatie

Revalidatie na een voorste kruisbandoperatie

Revalidatie na een voorste kruisbandoperatie Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Revalidatie na een voorste kruisbandoperatie via de hamstringmethode 1 Revalidatie na een voorste kruisbandoperatie U heeft een

Nadere informatie

Opvang van jongeren tot 18 jaar bij alcohol- of drugsmisbruik

Opvang van jongeren tot 18 jaar bij alcohol- of drugsmisbruik Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Opvang van jongeren tot 18 jaar bij alcohol- of drugsmisbruik 1 Opvang van jongeren tot 18 jaar bij alcohol- of drugsmisbruik

Nadere informatie

Als uw kind een hypo heeft

Als uw kind een hypo heeft Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Kindergeneeskunde Als uw kind een hypo heeft 1 Als uw kind een hypo heeft In deze brochure leest u wat u moet doen als uw kind

Nadere informatie

Dry Needling. Informatie voor patiënten

Dry Needling. Informatie voor patiënten Dry Needling Informatie voor patiënten Wat is dry needling? Dry needling is een nieuwe behandelmethode van de fysiotherapeut. Door middel van een speciale techniek worden spieren aangeprikt en raken op

Nadere informatie

Revalidatie na een hernia-operatie of een operatie aan een vernauwing van het lendenwervelkanaal

Revalidatie na een hernia-operatie of een operatie aan een vernauwing van het lendenwervelkanaal Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Revalidatie na een hernia-operatie of een operatie aan een vernauwing van het lendenwervelkanaal z 1 Als u een hernia-operatie

Nadere informatie

Een kloofje in de anus

Een kloofje in de anus Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Chirurgie Een kloofje in de anus 1 Een kloofje in de anus In deze brochure kunt u lezen hoe een kloofje in de anus ontstaat en

Nadere informatie

Gescheurde enkelbanden

Gescheurde enkelbanden Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Gescheurde enkelbanden 1 Op de Spoedeisende Hulp is vastgesteld dat u gescheurde enkelbanden hebt. Deze brochure geeft u informatie

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Een gebroken pols. bij volwassenen

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Een gebroken pols. bij volwassenen Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Een gebroken pols bij volwassenen 1 Op de Spoedeisende Hulp is vastgesteld dat u een gebroken pols hebt. Deze brochure geeft

Nadere informatie

Dry Needling. Fysiotherapie

Dry Needling. Fysiotherapie 00 Dry Needling Fysiotherapie 1 Wat is Dry Needling? Dry Needling is een specialisatie van de fysiotherapeut die zich richt op de behandeling van (pijn)klachten in het houding- en bewegingsapparaat. Met

Nadere informatie

Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap

Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap zwangerschapshypertensie (pre-)eclampsie HELLP-syndroom z 1 Als u tijdens uw zwangerschap

Nadere informatie

Vertrouwd en dichtbij. Oncologische fysiotherapeutische revalidatie tijdens en na chemotherapie / radiotherapie na een operatie

Vertrouwd en dichtbij. Oncologische fysiotherapeutische revalidatie tijdens en na chemotherapie / radiotherapie na een operatie Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Oncologische fysiotherapeutische revalidatie tijdens en na chemotherapie / radiotherapie na een operatie z Als u vanwege kanker

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Goede zorg bij COPD

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Goede zorg bij COPD Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Goede zorg bij COPD z Goede zorg bij COPD 1 Er is vastgesteld dat u COPD hebt. In deze brochure staat welke zorg u kunt verwachten

Nadere informatie

Gescheurde achillespees

Gescheurde achillespees Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Gescheurde achillespees z Op de Spoedeisende Hulp is vastgesteld dat u een gescheurde achillespees hebt. Deze brochure geeft

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Decubitus. tijdens uw verblijf in het ziekenhuis

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Decubitus. tijdens uw verblijf in het ziekenhuis Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Decubitus tijdens uw verblijf in het ziekenhuis 1 Als u lange tijd achter elkaar in bed moet liggen of in een (rol)stoel moet

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Radiologie. Echo-onderzoek

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Radiologie. Echo-onderzoek Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Radiologie Echo-onderzoek 1 Echo-onderzoek Binnenkort vindt bij u een echo-onderzoek plaats. In deze brochure kunt u lezen wat

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Chirurgie. Longoperatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Chirurgie. Longoperatie Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Chirurgie Longoperatie 1 Longoperatie Binnenkort vindt bij u een longoperatie plaats. In deze brochure leest u wat de operatie

Nadere informatie

Overstrekken bij baby s

Overstrekken bij baby s Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor ouders Overstrekken bij baby s z 1 Als uw baby voortdurend de rugspieren aanspant en het hoofdje achterover drukt, overstrekt hij zich.

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Een nieuwe knie. oefenprogramma fysiotherapie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Een nieuwe knie. oefenprogramma fysiotherapie Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Een nieuwe knie oefenprogramma fysiotherapie 1 Het is belangrijk dat u na uw knieoperatie zo snel mogelijk weer zelf dingen gaat

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Chirurgie. Mastopathie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Chirurgie. Mastopathie Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Chirurgie Mastopathie 1 Mastopathie De chirurg of verpleegkundig specialist mammacare heeft geconstateerd dat u mastopathie hebt.

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Chirurgie. Decubitus. behandeling op de wondenpolikliniek

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Chirurgie. Decubitus. behandeling op de wondenpolikliniek Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Chirurgie Decubitus behandeling op de wondenpolikliniek 1 Vanwege decubitus bent u door uw arts doorverwezen naar de wondenpolikliniek

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Kindergeneeskunde. Keto-acidose

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Kindergeneeskunde. Keto-acidose Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Kindergeneeskunde Keto-acidose 1 Keto-acidose Onze lichaamscellen gebruiken glucose als brandstof. Als er in het lichaam een

Nadere informatie

Implantaat-prothesebehandeling

Implantaat-prothesebehandeling Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Implantaat-prothesebehandeling z Binnenkort vindt bij u een implantaat-prothesebehandeling plaats. Eerst worden implantaten (kunstwortels)

Nadere informatie

Behandeling van aambeien

Behandeling van aambeien Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Behandeling van aambeien z 1 Met uw chirurg hebt u een afspraak gemaakt voor een behandeling van uw aambeien. Hierbij worden

Nadere informatie

Hoe kunt u lymfoedeem voorkomen?

Hoe kunt u lymfoedeem voorkomen? Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Hoe kunt u lymfoedeem voorkomen? z Hoe kunt u lymfoedeem voorkomen? 1 Als u geopereerd bent vanwege borstkanker én de okselklieren

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten URS

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten URS Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten URS z 1 Binnenkort komt u naar het Wilhelmina Ziekenhuis Assen voor een URS (voluit: uretero-reno-scopie). Meestal wordt een

Nadere informatie

Sondevoeding voor uw kind

Sondevoeding voor uw kind Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Sondevoeding voor uw kind z 1 De kinderarts heeft met u besproken dat uw kind sondevoeding krijgt. In deze brochure kunt u lezen

Nadere informatie

Medicijnen bij de ziekte van Parkinson

Medicijnen bij de ziekte van Parkinson Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Medicijnen bij de ziekte van Parkinson z Medicijnen bij de ziekte van Parkinson 1 Als u de ziekte van Parkinson hebt, komt er

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek

Urodynamisch onderzoek Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Urodynamisch onderzoek z Afspraak U wordt verwacht op de polikliniek Urologie (nr. 62): Vergeet u niet op de dag van het onderzoek

Nadere informatie

Botox-injecties bij een overactieve blaas

Botox-injecties bij een overactieve blaas Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Botox-injecties bij een overactieve blaas z Binnenkort hebt u een afspraak in het ziekenhuis voor een behandeling van uw blaasproblemen

Nadere informatie

Borstvoeding opbouwen, bijvoeding afbouwen

Borstvoeding opbouwen, bijvoeding afbouwen Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Borstvoeding opbouwen, bijvoeding afbouwen z Uw baby heeft in het ziekenhuis bijvoeding gekregen, dat wil zeggen, flesvoeding

Nadere informatie

Informatie voor patiënten. Obesitaspoli

Informatie voor patiënten. Obesitaspoli Informatie voor patiënten Obesitaspoli De obesitaspoli maakt deel uit van het Medisch Centrum Wilhelmina (MCW), Borgstee 17 te Assen. Het MCW is onderdeel van het Wilhelmina Ziekenhuis Assen. 1 Obesitaspoli

Nadere informatie

Voorkeurshouding bij baby s

Voorkeurshouding bij baby s Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor ouders Voorkeurshouding bij baby s z 1 Als een baby ongeveer drie kwart van de tijd met het hoofdje naar één kant kijkt of naar één kant

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Ziekte van Dupuytren

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Ziekte van Dupuytren Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Ziekte van Dupuytren z Met de plastisch chirurg hebt u een afspraak gemaakt voor een behandeling van de ziekte van Dupuytren.

Nadere informatie

Staar (cataract) en de behandeling van staar

Staar (cataract) en de behandeling van staar Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Staar (cataract) en de behandeling van staar z Wat is staar? 1 Voor in het oog, vlak achter de pupil, zit een heldere en doorzichtige

Nadere informatie

Adviezen na het plaatsen van een stent in uw maag of slokdarm

Adviezen na het plaatsen van een stent in uw maag of slokdarm Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Interne geneeskunde Adviezen na het plaatsen van een stent in uw maag of slokdarm 1 Adviezen na het plaatsen van een stent in

Nadere informatie

Voetklachten bij diabetes mellitus (suikerziekte)

Voetklachten bij diabetes mellitus (suikerziekte) Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Voetklachten bij diabetes mellitus (suikerziekte) z Voetklachten bij diabetes mellitus (suikerziekte) 1 Als u diabetes mellitus

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Chirurgie. Proctoscopie. onderzoek van de anus en de endeldarm

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Chirurgie. Proctoscopie. onderzoek van de anus en de endeldarm Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Chirurgie Proctoscopie onderzoek van de anus en de endeldarm 1 Proctoscopie (onderzoek van de anus en de endeldarm) Binnenkort

Nadere informatie

Blaasoperatie (Bricker-operatie)

Blaasoperatie (Bricker-operatie) Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Urologie Blaasoperatie (Bricker-operatie) 1 Blaasoperatie (Bricker-operatie) Binnenkort gaat u naar het ziekenhuis voor een blaasoperatie.

Nadere informatie

Operatie van de onderoogleden

Operatie van de onderoogleden Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Operatie van de onderoogleden entropion en ectropion z Afwijkingen van de oogleden 1 Afwijkingen van de oogleden Het functioneren

Nadere informatie

Injecties met Avastin

Injecties met Avastin Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Oogheelkunde Injecties met Avastin 1 Injecties met Avastin Met uw oogarts hebt u afgesproken om uw oogklachten te laten behandelen

Nadere informatie

Voorzorgsmaatregelen bij jodiumhoudend contrastmiddel

Voorzorgsmaatregelen bij jodiumhoudend contrastmiddel Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Interne geneeskunde Voorzorgsmaatregelen bij jodiumhoudend 1 Voorzorgsmaatregelen bij jodiumhoudend Uw arts heeft een röntgenonderzoek

Nadere informatie

Vaatrisicopoli. Vertrouwd en dichtbij. Als u een verhoogd risico loopt om een hart- of vaatziekte te krijgen. Wilhelmina Ziekenhuis Assen

Vaatrisicopoli. Vertrouwd en dichtbij. Als u een verhoogd risico loopt om een hart- of vaatziekte te krijgen. Wilhelmina Ziekenhuis Assen Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Vaatrisicopoli Als u een verhoogd risico loopt om een hart- of vaatziekte te krijgen 1 Vaatrisicopoli Bent u in het verleden

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Borstverkleining

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Borstverkleining Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Borstverkleining z Met de plastisch chirurg hebt u een afspraak gemaakt voor een borstverkleining. In deze brochure krijgt u

Nadere informatie

Een kind met een Erbse parese

Een kind met een Erbse parese Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Een kind met een Erbse parese z We spreken van een Erbse parese wanneer bij de geboorte een beschadiging is opgetreden aan de

Nadere informatie

Prostaatoperatie (TURP)

Prostaatoperatie (TURP) Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Prostaatoperatie (TURP) z Binnenkort komt u naar het ziekenhuis voor een operatie aan uw prostaat. In deze brochure kunt u lezen

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Lichttherapie (UVB)

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Lichttherapie (UVB) Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Lichttherapie (UVB) z 1 Lichttherapie Reeds lang is bekend dat zonlicht een gunstig effect heeft op verschillende huidziekten.

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Radiologie. MRI-onderzoek

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Radiologie. MRI-onderzoek Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Radiologie MRI-onderzoek 1 MRI-onderzoek Binnenkort wordt u verwacht op de röntgenafdeling voor een MRI-onderzoek. In deze brochure

Nadere informatie

Afdeling Intensive care

Afdeling Intensive care Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Afdeling Intensive care 1 Afdeling Intensive care Intensive care Op de afdeling Intensive care worden patiënten opgenomen die

Nadere informatie

Als uw baby veel huilt

Als uw baby veel huilt Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor ouders Als uw baby veel huilt z Uw baby is opgenomen op de kinderafdeling, omdat hij onrustig is en veel huilt. Het doel van de opname

Nadere informatie

Na een gynaecologische ingreep

Na een gynaecologische ingreep Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Gynaecologie Na een gynaecologische ingreep poliklinisch of in dagopname 1 Na een gynaecologische ingreep In deze brochure leest

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Flesvoeding

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Flesvoeding Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Flesvoeding U hebt besloten om flesvoeding aan uw baby te geven. In deze brochure krijgt u allerlei tips over onder andere het

Nadere informatie

Adviezen na het plaatsen van een stent in uw maag of slokdarm

Adviezen na het plaatsen van een stent in uw maag of slokdarm Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Adviezen na het plaatsen van een stent in uw maag of slokdarm z Er is een stent (een buisje van metaalgaas) geplaatst in uw slokdarm

Nadere informatie

Als u een stoma krijgt

Als u een stoma krijgt Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Chirurgie Als u een stoma krijgt 1 Als u een stoma krijgt Binnenkort krijgt u een stoma. In deze brochure vindt u informatie

Nadere informatie

Kijkoperatie in de borstholte (thoracoscopie)

Kijkoperatie in de borstholte (thoracoscopie) Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Chirurgie Kijkoperatie in de borstholte (thoracoscopie) 1 Kijkoperatie in de borstholte (thoracoscopie) Binnenkort vindt bij

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Nefrostomiekatheter

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Nefrostomiekatheter Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Nefrostomiekatheter z 1 Binnenkort krijgt u een nefrostomiekatheter. Dit is een dun slangetje dat ervoor zorgt dat de urine uit

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Lichttherapie (PUVA)

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Lichttherapie (PUVA) Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Lichttherapie (PUVA) z 1 Lichttherapie Reeds lang is bekend dat zonlicht een gunstig effect heeft op verschillende huidziekten.

Nadere informatie

Diagnostische hysteroscopie (kijken in de baarmoeder)

Diagnostische hysteroscopie (kijken in de baarmoeder) Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Diagnostische hysteroscopie (kijken in de baarmoeder) z Kijken in de baarmoeder 1 Diagnostische hysteroscopie Bij een diagnostische

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Een borstprothese

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Een borstprothese Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Een borstprothese z 1 Na een borstamputatie krijgt u een tijdelijke borstprothese. Wanneer het wondgebied voldoende is genezen,

Nadere informatie

Intra-uteriene inseminatie (IUI)

Intra-uteriene inseminatie (IUI) Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Intra-uteriene inseminatie (IUI) z Intra-uteriene inseminatie (IUI) is het kunstmatig inbrengen van zaadcellen in de baarmoederholte.

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Schouderoefeningen

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Schouderoefeningen Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Schouderoefeningen z Om uw schouderklachten te verminderen, is het belangrijk dat u een aantal oefeningen doet. Oefen in ieder

Nadere informatie

Operatief remmen van de lengtegroei (epifysiodese)

Operatief remmen van de lengtegroei (epifysiodese) Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Operatief remmen van de lengtegroei (epifysiodese) z Een kinderarts die ervaring heeft met het doen van lengtevoorspellingen

Nadere informatie

Naar huis met een blaaskatheter

Naar huis met een blaaskatheter Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Naar huis met een blaaskatheter z U hebt een (transurethrale) blaaskatheter gekregen. In deze brochure leest u hoe u de katheter

Nadere informatie

Uw verblijf op de PCU

Uw verblijf op de PCU Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Uw verblijf op de PCU z Welkom op de Psychiatrische Comorbiditeitsunit (PCU). De PCU vormt samen met de interne verpleegafdeling

Nadere informatie

Zorg na uw ziekenhuisopname

Zorg na uw ziekenhuisopname Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Zorg na uw ziekenhuisopname z 1 Als u na uw opname het WZA weer verlaat, betekent dit niet automatisch dat u alles weer zelf

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Wat moet u regelen? Tips voor zwangere vrouwen

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Wat moet u regelen? Tips voor zwangere vrouwen Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Wat moet u regelen? Tips voor zwangere vrouwen z U bent ongeveer twaalf weken zwanger en bent voor de eerste keer voor controle

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Rosacea

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Rosacea Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Rosacea z Rosacea is een veel voorkomende aandoening van het gezicht, vooral bij vrouwen boven de dertig. De oorzaak van rosacea

Nadere informatie

Hoofdpijnklachten Soorten hoofdpijn Oorzaken van hoofdpijn Symptomen van hoofdpijn

Hoofdpijnklachten Soorten hoofdpijn Oorzaken van hoofdpijn Symptomen van hoofdpijn Hoofdpijnklachten Hoofdpijnklachten komen veel voor en kunnen u ernstig belemmeren in uw dagelijks functioneren. Soms is het een vervelende, zeurende pijn die op de achtergrond aanwezig is, maar er zijn

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Gynaecologie. Een miskraam

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Gynaecologie. Een miskraam Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Gynaecologie Een miskraam 1 Een miskraam betekent dat u een vrucht draagt of verliest die niet levensvatbaar is. De oorzaak van

Nadere informatie

Duizeligheidsinstituut Assen

Duizeligheidsinstituut Assen Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Duizeligheidsinstituut Assen z Vanwege uw duizeligheidsklachten bent u door uw huisarts of KNO-arts doorverwezen naar het Duizeligheidsinstituut

Nadere informatie

Inleiding Wat is fibromyalgie? Oorzaak van fibromyalgie

Inleiding Wat is fibromyalgie? Oorzaak van fibromyalgie FIBROMYALGIE 286 Inleiding Uw reumatoloog heeft u verteld dat u fibromyalgie hebt. Er komen ongetwijfeld veel vragen in u op. In deze folder proberen wij antwoord te geven op uw vragen. U leest meer over

Nadere informatie

Gastroscopie (maagonderzoek)

Gastroscopie (maagonderzoek) Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Gastroscopie (maagonderzoek) z In deze brochure vindt u informatie over een gastroscopie, dat wil zeggen: een onderzoek van uw

Nadere informatie

Informatie voor patiënten. Diabetes en seksualiteit

Informatie voor patiënten. Diabetes en seksualiteit Informatie voor patiënten Diabetes en seksualiteit z Seksualiteit en diabetes mellitus 1 Over problemen met seksualiteit wordt niet zo gemakkelijk gesproken. Doordat het een beladen onderwerp is, kunnen

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Flesvoeding

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Flesvoeding Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Flesvoeding z U hebt besloten om flesvoeding aan uw baby te geven. In deze brochure krijgt u allerlei tips over onder andere

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Rosacea

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Rosacea Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Rosacea z 1 Wat is rosacea? Rosacea is een veel voorkomende aandoening van het gezicht, vooral bij vrouwen boven de dertig. De

Nadere informatie

Huidverzorging bij constitutioneel eczeem

Huidverzorging bij constitutioneel eczeem Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor ouders Huidverzorging bij constitutioneel eczeem z Constitutioneel eczeem 1 Constitutioneel eczeem Constitutioneel eczeem (ook wel atopisch

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Urologie. Urologisch onderzoek

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Urologie. Urologisch onderzoek Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Urologie Urologisch 1 Algemene informatie Urologisch Binnenkort wordt u in het ziekenhuis verwacht voor een of meer urologische

Nadere informatie

Longfunctieonderzoeken bij kinderen

Longfunctieonderzoeken bij kinderen Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Longfunctieonderzoeken bij kinderen z 1e afspraak Uw kind wordt verwacht op de longfunctieafdeling (nr. 19) voor één of meer

Nadere informatie

Als uw kind voor een dagopname naar het ziekenhuis gaat

Als uw kind voor een dagopname naar het ziekenhuis gaat Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Als uw kind voor een dagopname naar het ziekenhuis gaat z 1 Binnenkort komt uw kind voor een dagopname naar het ziekenhuis. In

Nadere informatie

Operatie van de bovenoogleden

Operatie van de bovenoogleden Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Operatie van de bovenoogleden dermatochalasis z Afwijkingen van de oogleden 1 Afwijkingen van de oogleden Het functioneren van

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Wratten

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Wratten Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Wratten z Wratten zijn meestal bloemkoolachtige uitgroeiseltjes van de huid met een ruw oppervlak. Vaak zijn er meer wratten

Nadere informatie

Zachte voeding na een behandeling door de kaakchirurg

Zachte voeding na een behandeling door de kaakchirurg Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Zachte voeding na een behandeling door de kaakchirurg z Na een behandeling door de kaakchirurg is het mogelijk dat u enige tijd

Nadere informatie

Waar kunt u terecht als u kanker hebt?

Waar kunt u terecht als u kanker hebt? Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Waar kunt u terecht als u kanker hebt? z Er is kanker bij u geconstateerd. Als gevolg van uw ziekte kunt u te maken krijgen met

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Geïsoleerd verplegen

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Geïsoleerd verplegen Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Geïsoleerd verplegen 1 Geïsoleerd verplegen U bent opgenomen in het Wilhelmina Ziekenhuis Assen (WZA) en wordt hier geïsoleerd

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Endometriose

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Endometriose Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Endometriose z Endometriose is baarmoederslijmvlies (endometrium) dat buiten de baarmoederholte aanwezig is, bijvoorbeeld in

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Gynaecologie. Een stuitligging

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Gynaecologie. Een stuitligging Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Gynaecologie Een stuitligging 1 Wat is een stuitligging? Als een kind met het hoofdje bovenin de baarmoeder ligt en met de billetjes

Nadere informatie

SPECT-scan van het hart

SPECT-scan van het hart Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten SPECT-scan van het hart z Binnenkort wordt bij u een SPECT-scan van het hart gemaakt. Er wordt dan gekeken naar de doorbloeding

Nadere informatie

Informatie voor patiënten. Als u diabetes hebt en nuchter moet zijn voor een onderzoek of operatie

Informatie voor patiënten. Als u diabetes hebt en nuchter moet zijn voor een onderzoek of operatie Informatie voor patiënten Als u diabetes hebt en nuchter moet zijn voor een onderzoek of operatie z U hebt diabetes mellitus (suikerziekte) en komt binnenkort naar het ziekenhuis voor een onderzoek of

Nadere informatie

Operatie aan een vernauwing van het lendenwervelkanaal

Operatie aan een vernauwing van het lendenwervelkanaal Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Operatie aan een vernauwing van het lendenwervelkanaal z 1 Een vernauwing (stenose) van het lendenwervelkanaal is een aandoening

Nadere informatie

ERCP onderzoek van de galwegen

ERCP onderzoek van de galwegen Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten ERCP onderzoek van de galwegen z 1 Binnenkort wordt u in het ziekenhuis verwacht voor een ERCP. In deze brochure leest u wat

Nadere informatie

Informatie over de EpiPen voor leerkrachten

Informatie over de EpiPen voor leerkrachten Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Kindergeneeskunde Informatie over de EpiPen voor leerkrachten 1 Informatie over de EpiPen: voor leerkrachten Kinderen die allergisch

Nadere informatie

Informatie voor patiënten. PCOS (polycysteus ovariumsyndroom)

Informatie voor patiënten. PCOS (polycysteus ovariumsyndroom) Informatie voor patiënten PCOS (polycysteus ovariumsyndroom) z PCOS is de afkorting van polycysteus ovariumsyndroom. Letterlijk betekent dit dat er meerdere (poly) vochtblaasjes (cysten) in de eierstok

Nadere informatie

Sigmoïdoscopie (darmonderzoek)

Sigmoïdoscopie (darmonderzoek) Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Sigmoïdoscopie (darmonderzoek) z 1 In deze brochure vindt u informatie over een sigmoïdoscopie. Met dit onderzoek is het mogelijk

Nadere informatie