Module. Exploitatie gemeenschapsvoorziening. Kennisnetwerk Leefbaarheid en Gemeenschapsvoorzieningen Kulturhus Den Dulper, Boven-Leeuwen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Module. Exploitatie gemeenschapsvoorziening. Kennisnetwerk Leefbaarheid en Gemeenschapsvoorzieningen 2014. Kulturhus Den Dulper, Boven-Leeuwen"

Transcriptie

1 Module Exploitatie gemeenschapsvoorziening Kennisnetwerk Leefbaarheid en Gemeenschapsvoorzieningen 2014 Kulturhus Den Dulper, Boven-Leeuwen 1

2 Colofon Zwolle, 16 juni 2014 Kennisnetwerk Leefbaarheid en Gemeenschapsvoorzieningen, provincie Gelderland Auteurs: Igor Grevers, Robbert Jan Sluiter en Mark van Rotterdam ICS Adviseurs Deze module is tot stand gekomen naar aanleiding van regionale werkplaatsen en maatwerkvragen van het Kennisnetwerk Leefbaarheid en Gemeenschapsvoorzieningen, mede mogelijk gemaakt door Provincie Gelderland. 2

3 Inhoud 1. Inleiding Exploitatievormingsproces Vastgoed ontwikkelingsfasen Fase 1: initiatief en definitiefase Fase 2 en 3: ontwerpfase & realisatiefase Fase 4: nazorgfase Eigendom Eigendomsmodellen Samenvatting Beheer Beheermodellen Samenvatting Vastgoed- en bedrijfsexploitatie-opzet Vastgoedexploitatie Bedrijfsexploitatie Samenvatting

4 1. Inleiding Waarom deze module? Het realiseren van een sluitende exploitatiebegroting van een maatschappelijke accommodatie is een complex vraagstuk welke gepaard gaat met een proces dat enkele maanden tot jaren kan duren. Voor veel (maatschappelijke) organisaties en vrijwilligersinstanties is het realiseren van een nieuwe accommodatie en vroegtijdig nadenken over de exploitatie geen dagelijkse bezigheid. Organisaties starten vaak enthousiast en met frisse ideeën aan een project. Zij zijn met name bezig met het rondkrijgen van het programma van eisen voor het ontwerp en het binnenhalen van sponsoring, subsidie en overige investeringsgelden. Dit is een proces dat veel aandacht vergt, waardoor vergeten wordt om stil te staan bij het beheren en exploiteren van een gebouw. Regelmatig komt het voor dat op het laatste moment nog een beheerder geregeld wordt, waardoor het moeizaam gaat functioneren. Of er zijn geen bindende overeenkomsten afgesloten, waardoor partijen op het laatste moment afhaken of minder vierkante meters vragen dan nu gerealiseerd is. Om niet overvallen te worden door het op het laatste moment moeten organiseren van beheer en exploitatie is het van belang om in iedere fase van het vastgoedontwikkelingsproces steeds stil te blijven staan bij beheer en exploitatie. Het vastgoedontwikkelingsproces wordt gekenmerkt door verschillende fasen met elk een eigen dynamiek. Deze module geeft organisaties handvatten voor het doorlopen van het exploitatievormingsproces teneinde een sluitende exploitatiebegroting te realiseren. In deze module is op hoofdlijnen een beschrijving gemaakt van de belangrijkste componenten in relatie tot de exploitatie van een accommodatie. Na het lezen van deze module beschikt u over de benodigde achtergrondinformatie voor het opzetten van een vastgoed- en bedrijfsexploitatiebegroting. Wat komt er in deze module aan bod? In de module wordt aan vier onderwerpen aandacht besteed: 1. De vier vastgoed ontwikkelingsfasen 2. Eigendom (model) 3. Beheer(model) 4. Exploitatieopzet (vastgoed- en bedrijfsexploitatie) 4

5 2. Exploitatievormingsproces De exploitatie van een gemeenschapsvoorziening bestaat uit verschillende elementen en komt doorgaans tot stand door intensieve samenwerking tussen de betrokken organisaties. Met het exploitatievormingsproces wordt het proces bedoeld om te komen tot een sluitende exploitatie van de gemeenschapsvoorziening. Het proces start, bij een nieuw te realiseren accommodatie, al bij het uitwerken van de eerste ideeën. Het streven hierbij is het vroegtijdig realiseren van een sluitende meerjarenexploitatie, nog voordat de eerste steen wordt gelegd. Deze aanpak draagt bij aan het realiseren van een gemeenschapsvoorziening met een financieel gezond meerjarenperspectief. In de onderstaande afbeelding is het exploitatievormingsproces, met de daaraan gekoppelde onderwerpen, overzichtelijk weergegeven. De afbeelding laat het proces zien waarbij sprake is van een nieuw te realiseren accommodatie. Echter, het model is één op één toepasbaar op een bestaande te optimaliseren accommodatie. Alleen het Go no Go ziet er anders uit omdat de accommodatie wellicht in afgeslankte vorm of middels een uitbreiding de toekomst in gaat. Ook kan de conclusie zijn dat de exploitatie niet sluitend is te krijgen en de accommodatie in de verkoop gaat. 5

6 3. Vastgoed ontwikkelingsfasen Het vastgoed ontwikkelingsproces kent vier fasen welke in de onderstaande afbeelding zijn weergegeven met daarbij voor het proces omtrent ontwerp en realisatie en beheer en exploitatie. Elke fase van het proces heeft in meer en mindere mate invloed op de exploitatie van een maatschappelijke accommodatie. In paragraaf 3.1, 3.2 en 3.3 is elke fase beknopt toegelicht. 3.1 Fase 1: initiatief en definitiefase Van idee naar visie De wens van het realiseren van een accommodatie komt voort uit een behoefte of een idee van een individu, groep of organisatie. Voor het vertalen van de behoefte naar een accommodatie is een heldere visie nodig. Deze helpt de initiatiefnemers met het structureren van hun gedachten en het uitstippelen van een route voor het behalen van het gewenste eindresultaat. In de visie wordt antwoord gegeven op een aantal vragen welke bijdragen aan het realiseren van een accommodatie, die uiteindelijk goed te exploiteren is en uitdrukking geeft aan de ambitie van de initiatiefnemers. De vragen bestaan onder andere uit: Wat is het doel van de organisatie? Wat is de meerwaarde van gezamenlijke huisvesting? Hoe ziet het samenwerkingsconcept er uit? Welke activiteiten gaan er plaatsvinden en welke voorzieningen / randvoorwaarden zijn daarvoor nodig? Ruimtelijk functioneel Programma van Eisen Het resultaat van de visie is een abstract overzicht van wensen en uitgangspunten die uiteindelijk vertaald worden naar een ruimtelijk en functioneel Programma van Eisen. Dit programma is een overzicht van gewenste ruimten die noodzakelijk zijn voor het realiseren van de in de visie geformuleerde ambitie. Het ruimteprogramma besteedt aandacht aan de hoeveelheid, type en omvang van de benodigde ruimten. Zo wordt gestreefd naar ruimten die de desbetreffende te organiseren activiteiten optimaal faciliteert. Met andere woorden: het inhoudelijke programma is leidend ten opzichte van de vormgeving van het ruimteprogramma. Relevantie voor de exploitatie Bij het vormgeven van een ruimteprogramma wordt er zoveel mogelijk naar multifunctionaliteit van 6

7 ruimten gezocht om een zo compact mogelijk ruimtelijk concept vorm te geven. Doel hiervan is dat elke vierkante meter optimaal benut wordt, hetgeen de haalbaarheid van de exploitatie ten goede komt. Vanuit dit oogpunt wordt nadrukkelijk gekeken naar de bezetting van ruimten en of de omvang van de ruimten goed aansluiten op de activiteiten die daarin georganiseerd worden. Relatieschema Het relatieschema is een schematische weergave van het ruimteprogramma en geeft de relaties tussen ruimten weer. Het schema stimuleert de initiatiefnemer(s) na te denken over de gewenste en meest ideale positionering van ruimten in de accommodatie. Het relatieschema heeft als doel een gebruiksvriendelijke ruimtelijke structuur in de accommodatie te realiseren. Voor het schema is een belangrijke rol weggelegd in de ontwerpfase. Zo dwingt het schema de architect bepaalde ruimten juist wel of niet bij elkaar te houden. Dit is van belang omdat het ontwerpproces dynamisch is. Zo kan tijdens het maken van het Voorlopig Ontwerp de situatie ontstaan dat de architect, om bepaalde redenen, moet schuiven met ruimten. In deze situatie biedt het relatieschema de architect houvast. Relevantie voor de exploitatie Het relatieschema zorgt ervoor dat ruimten die een nauwe verbinding hebben in elkaars nabijheid gesitueerd worden. Hierdoor is een efficiënte opzet van beheer en exploitatie mogelijk. Zo is het door het plaatsen van een werkkamer/ontvangstbalie van de beheerder nabij de entree van de accommodatie mogelijk om afgeleid toezicht te organiseren. Vanuit exploitatie oogpunt leidt dit tot een kostenbesparing, omdat er minder fysiek beheer nodig is. Ook legt het relatieschema vaak de basis voor het compartimenteren van een accommodatie. Door ruimten strategisch te positioneren in een accommodatie is het mogelijk diversiteit in het type beheer toe te passen zoals sleutelbeheer. Organisaties hebben hierbij beperkte toegang tot de accommodatie en kunnen alleen gebruikmaken van de voor hen bedoelde ruimten. Hierdoor hoeft in de avonduren niet per se een beheerder aanwezig te zijn. Kortom: het relatieschema legt in zekere zin de basis voor het realiseren van een beheervriendelijk en exploitatie efficiënt gebouw. Beheer en exploitatie In de initiatief- en definitiefase wordt het beheer- en exploitatiemodel opgesteld. Het is eerst zaak vast te stellen wie eigenaar wordt van de accommodatie. Reden hiervan is dat voor de eigenaar een belangrijke rol is weggelegd bij het vormgeven van het beheermodel. Vervolgens is het van belang dat beoogde gebruikers en eigenaar met elkaar in overleg gaan over taken en verantwoordelijkheden aangaande beheer. Hieruit volgt een beheermodel op hoofdlijnen, waarin schematisch is weergegeven welke partij of gremium verantwoordelijk is voor de beheeraspecten op strategisch, tactisch en operationeel niveau. Na het vaststellen van het (concept) eigendom- en beheermodel kan de exploitatie worden uitgewerkt. 3.2 Fase 2 en 3: ontwerpfase & realisatiefase Tijdens de ontwerpfase werkt de architect het schetsontwerp uit op basis van het ruimtelijk functioneel Programma van Eisen en het relatieschema. De architect maakt eerst een Schetsontwerp (SO), gevolgd door een Voorlopig Ontwerp (VO) en daarna een Definitief Ontwerp (DO). Het SO is vrij abstract vormgegeven en geeft op hoofdlijnen de contouren van de ruimten en de accommodatie weer. Het VO is een meer gedetailleerde uitwerking van het SO. In het VO staan de contouren van het gebouw (buitengevel, hoofdopzet van de constructie en facilitaire kernen, plek van de vlekken) op de plattegrond vast. Daarmee is al veel duidelijk over de functionaliteit. Na het vaststellen van het VO wordt er niet meer geschoven met ruimten en de architect werkt het VO uit tot een DO. Hierbij richt hij zich op de verdere uitwerking van de plannen, waarbij onder andere de benodigde materialen / afwerking, installaties, en andere voorzieningen die in het gebouw nodig zijn worden vastgelegd in een voorzieningenboek. Het voorzieningenboek voorziet doorgaans in wensen van de gebruikers welke noodzakelijk zijn voor het uitvoeren van de activiteiten. Hierbij is het tevens mogelijk specifieke voorzieningen / wensen vanuit beheeroogpunt vast te leggen. Dit kan mogelijk een positief effect 7

8 hebben op de exploitatie van de accommodatie. Het afwerkingsniveau van een accommodatie heeft in zekere mate invloed op de beheerkosten zoals schoonmaakkosten. Een betere kwaliteit betekent vaak een hogere aanschafprijs, maar ook een langere levensduur en minder onderhoud zoals schoonmaken / schilderen. In de DO fase wordt de inrichting van veel ruimten duidelijk. Zo ontstaat inzicht in de plek van de benodigde aansluitingen zoals: elektra, data, gas en water. Gedurende de DO fase is het mogelijk om laatste wijzigingen ten aanzien van de afwerking van vloeren, wanden en plafonds door te voeren. Zodra het DO is vastgesteld, wordt het bestek vormgegeven. Eén en ander is basis voor de selectie (onder)aannemers. Relevantie voor de exploitatie Gedurende de ontwerpfase wordt de globale opzet van het beheermodel en de exploitatiebegroting uitgewerkt in een beheerplan. In een beheerplan wordt per beheeraspect omschreven wie verantwoordelijk wordt voor dit aspect en hoe het georganiseerd wordt. Dit heeft effect op de exploitatiebegroting van de eigendom- en beheerorganisatie. Daarnaast wordt met het vormgeven van het ontwerp ook steeds meer duidelijk hoe ruimten gesitueerd worden en welke materialen, mate van duurzaamheid en afwerking gehanteerd zijn. Dit heeft zijn effect op de uiteindelijke exploitatie van het gebouw. 3.3 Fase 4: nazorgfase De nazorgfase is een continu proces. Na oplevering van het gebouw en inhuizing van gebruikers worden de eventuele technische knelpunten opgelost. Relevantie voor de exploitatie In deze fase worden de feitelijke exploitatiekosten op diverse aspecten gemonitord en afgezet tegen de vooraf geformuleerde begroting. De gemonitorde resultaten bieden de mogelijkheid de exploitatie continu bij te stellen en in te grijpen bij eventuele overschrijdingen. 8

9 4. Eigendom Eigendom is in het burgerlijk wetboek deel 5 in artikel 1 omschreven als het meest omvattende recht dat een persoon (zakelijk of natuurlijk) op een zaak (goed of vermogensrecht) kan hebben. Essentieel kenmerk van eigendom is het recht op een vrij genot van de zaak. Eigendom van onroerende zaken is ingeschreven in de kadastrale gegevens. Aan eigendom van een accommodatie, in welke vorm dan ook, zijn rechten en plichten verbonden voor de eigenaar. Zo vertegenwoordigt de accommodatie een waarde die de eigenaar toekomt (huurpenningen). Anderzijds draagt de eigenaar risico s welke één op één relatie hebben met de exploitatie van de accommodatie. Zo is de eigenaar verantwoordelijk voor een aantal accommodatie gerelateerde kosten zoals: heffingen en verzekeringen en een aantal huisvesting gerelateerde beheertaken. Deze taken zijn vooral gericht op het in stand houden van de accommodatie en het beheersen van de (exploitatie)risico s die één op één verbonden zijn aan het in eigendom hebben van de accommodatie. 4.1 Eigendomsmodellen De verschijningsvorm van eigendom hangt samen met het aantal (rechts)personen dat gerechtigd is tot de eigendom. Er wordt in de tekst uitgegaan van rechtspersonen, aangezien dit voor maatschappelijke accommodaties meestal het geval is. Wij onderscheiden de onderstaande verschijningsvormen van de eigendomsrol: - Accommodatie met één eigenaar: onderstaande varianten 1 tot en met 4 vallen onder deze vorm. - Accommodatie met twee of meer eigenaars: variant 5 betreft deze vorm. Op een accommodatie zijn verschillende eigendomsvarianten toepasbaar: 1. Gebruikersentiteit (bijv. stichting) 2. Autonome entiteit (bijv. stichting) 3. Externe eigenaar (bijvoorbeeld (semi) commerciële investeerder/beleggingsfonds) 4. Gemeente X 5. Vereniging van eigenaren (meerdere eigenaren) Het is belangrijk om het eigendomsmodel voor aanvang van de ontwerpfase vast te stellen, aangezien dit invloed heeft op het ontwerp. Indien gekozen wordt voor een Vereniging van Eigenaren betekent dit een ander ontwerp dan bij een ontwerp met één eigenaar. Ad 1. Gebruikersentiteit (stichting) De gebruikers van de accommodatie vormen een stichting die het eigendom van de accommodatie heeft. Een alternatief van deze eigendomsvorm is dat één van de gebruikers het volledige eigendom heeft. Voordeel - De gebruikers hebben in deze variant volledige zeggenschap over het gebouw en daarmee maximale invloed. Nadeel - De primaire taak van gebruikers van een maatschappelijke accommodatie is niet per se het onderhouden van een gebouw, maar meer het faciliteren en organiseren van activiteiten. Dit betekent dat wellicht de kennis en expertise op onderdelen minder is dan in andere varianten. 9

10 - Landelijke ervaring is dat partijen in de ontwikkelingsfase bereid zijn deze verantwoordelijkheden te dragen. Echter, na enkele jaren zijn er dikwijls nieuwe mensen in de organisaties die de voorkeur hebben deze verantwoordelijkheden over te dragen. - De exploitatierisico s liggen volledig bij de stichting. Indien een partij ophoudt te bestaan en een deel van de inkomsten wegvalt, is de stichting verantwoordelijk voor het zoeken naar een passende oplossing om de exploitatie weer sluitend te krijgen. Ad 2. Autonome entiteit (bijv. stichting) In deze variant ligt het eigendom bij een autonome entiteit. In veel gevallen is dit een stichting, maar een corporatie komt ook voor. Dat wil zeggen dat er een bestuur wordt gevormd door kundige lokale vrijwilligers die de stichting besturen. De vrijwilligers hebben geen binding met één van de gebruikers, maar stellen zich tot doel om een maatschappelijke accommodatie op een zo goed mogelijke manier te onderhouden, beheren en exploiteren. Een dergelijke eigendomsvorm komt regelmatig voor. Het beeld is dat: hoe complexer de situatie, hoe minder aannemelijk deze eigendomsvorm wordt. Belangrijkste reden hiervoor is het grootste nadeel van deze eigendomsvorm: de verantwoordelijkheid en daarmee druk die op de schouders van vrijwilligers komt te liggen. Het is sterk afhankelijk van de lokale situatie of deze eigendomsvorm kan slagen. Het vinden van capabele vrijwilligers is een cruciale factor. Voordeel - De verantwoordelijkheid voor de accommodatie wordt volledig lokaal georganiseerd. Dit betekent dat de invloed en zeggenschap over het eigendom ook bij de stichting ligt. - Een autonome stichting werkt vaak zeer kostenefficiënt. Zo is gebleken dat een autonome stichting in staat is het onderhoud bij lokale ondernemers tegen gunstige prijzen weg te zetten. - De stichting heeft geen winstoogmerk en zal winst dan ook niet doorbelasten in de huurprijs richting partijen. Nadeel - Hoe complexer de situatie, hoe lastiger het wordt om de verantwoordelijkheden van eigenaarschap neer te leggen bij vrijwilligers. De vrijwilligers dienen voldoende competenties te hebben om dergelijke taken op zich te nemen. - Risico s liggen volledig bij de stichting. Indien een partij ophoudt te bestaan ligt dit risico bij de eigenaar. - Continuïteit vormt een aandachtspunt. Er kunnen nu enthousiaste vrijwilligers zijn die deze verantwoordelijkheid willen dragen. In hoeverre dit in de toekomst ook het geval is, is op voorhand niet vast te stellen. Ad 3. Externe eigenaar In deze eigendomsvorm is er een externe partij die het volledig eigendom van de accommodatie verkrijgt. In het verleden zou een woningcorporatie een dergelijke rol op zich kunnen nemen. Echter, landelijk maken woningcorporaties een terugtrekkende beweging waar het gaat om het vervullen van een eigenaarsrol van maatschappelijke accommodaties. Tegelijkertijd zijn andere partijen zoals beleggers en ontwikkelaars steeds vaker geïnteresseerd deze rol wel op zich te nemen. In dat geval speelt de omvang van een dergelijke accommodatie en langdurige garanties op huurinkomsten een belangrijke rol. Voordeel - Dergelijke partijen hebben normaliter kennis en kunde op het gebied van het onderhouden, beheren en exploiteren van vastgoed. 10

11 - Deze externe partijen willen vaak vroegtijdig aanschuiven in het ontwikkelproces, waarbij zij expertise inbrengen. Daarnaast kan het de investering voor de gemeente en/of de initiatiefnemers verlagen, aangezien zij als toekomstig eigenaar een belang hebben en mee willen investeren. Risico is dat zij het proces overnemen en belangen van gebruikers onvoldoende meewegen in beslissingen. Nadeel - Dergelijke partijen handelen primair vanuit een winstoogmerk en secundair vanuit het maatschappelijk belang. Dit is te merken in de wijze waarop zij betrokken zijn in het ontwikkelproces en hoe zij in de toekomst het gebouw gaan onderhouden, beheren en exploiteren. - De gemeente en initiatiefnemers verliezen een groot deel van hun invloed op de huurders die gebruik gaan maken van de accommodatie. Bij eigendomsvormen 1, 2, 4 en 5 behoudt zij in meerdere en mindere mate deze invloed. In deze eigendomsvorm komt zij op afstand te staan en heeft zij enkel invloed middels de bestemming. Hoe meer beperkingen de gemeente oplegt, hoe meer gemeentelijke inbreng of garanties de externe partij verlangt. - De invloed van gebruikers en lokale partners wordt ook minimaal, aangezien er primair een ander belang voorrang heeft. - Indien gekozen wordt voor het scheiden van het eigendom van grond en opstal, beperkt die de externe eigenaar mogelijk. Grond kan een strategische investering zijn voor de belegger en zonder grond is het vastgoed voor hem minder waard. - De externe eigenaar zal een winstmarge verlangen. Deze dient door de huur van maatschappelijke partijen, externe commerciële verhuur en horeca-exploitatie of gemeentelijke subsidie opgebracht te worden. Ad 4. Gemeente Een eigendomsvorm die regelmatig voorkomt bij maatschappelijke accommodaties is het eigendom in handen van de gemeente. De gemeente is in deze variant eigenaar van de grond en opstal. Zij ontvangt vanuit de gebruikers een huurprijs, waarin eigenaarslasten (kapitaal, groot onderhoud en overige eigenaarslasten) en gebruikerslasten (klein onderhoud, schoonmaak, energie en overig) verdisconteerd zijn. Voordeel - De gemeente is een onafhankelijke partij ten opzichte van alle gebruikers. - De gemeente is bouwheer in deze ontwikkeling, waarbij het hebben van eigendom in de toekomstige situatie aansluit. - De gemeente behoudt hiermee grip op het onderhoud, beheer en exploitatie van het gebouw. Hierdoor komt zij niet voor verrassingen te staan door eventueel achterstallig onderhoud of een faillissement van een stichting. Daarnaast heeft zij grip op welke organisaties gebruikmaken van de accommodatie tegen welke huurprijzen. - Vrijwilligers worden ontzorgd en dragen niet de last van het eigendom en bijkomende verantwoordelijkheden voor groot onderhoud. Voorts is de continuïteit geborgd. - De gemeente heeft meer mogelijkheden tot een goedkopere financiering dan de meeste andere partijen. Daarnaast heeft de gemeente geen winstoogmerk en zij zal dan ook geen winst en risico doorbelasten in de huurprijs. - Een landelijke ontwikkeling is dat de verantwoordelijkheid voor dergelijke accommodaties zo dicht mogelijk neergelegd wordt bij de gebruiker(s). Hiermee heeft de gebruiker invloed op haar eigen gebouw en zal zij deze ook als een goed huismeester beheren en onderhouden. 11

12 Nadeel - Indien één van de partijen hecht aan het behouden/verkrijgen van het eigendom van haar deel van het gebouw, is deze eigendomsvorm geen alternatief. - Gemeenten vormen steeds meer beleid, waarin zij vastleggen dat zij in principe geen eigenaar wil zijn van vastgoed. Eigenaarschap bij een gemeente zou in dat geval ingaan tegen vastgesteld beleid. Ad 5. Vereniging van Eigenaren Gezamenlijk eigendom van een maatschappelijke accommodatie kan op meerdere manieren georganiseerd worden, waarvan een Vereniging van Eigenaren het meeste voorkomt. Overige modellen zijn juridische complexe vormen die niet beheersbaar zijn. Het eigendom van de accommodatie wordt juridisch gesplitst in appartementsrechten. Daarbij ontstaat een Vereniging van Eigenaren (VvE). Appartementsrechten zijn in boek 5 van het Burgerlijk Wetboek geregeld. Gezamenlijk zijn de appartementsrechteigenaars verenigd in de Vereniging van Eigenaars. De VvE is eigenaar van het geheel (eventueel inclusief de bijbehorende grond). Met een exclusief gebruiksrecht voor de gezamenlijke delen/openbare ruimten en omliggende grond. De toepasselijke voorwaarden zijn wettelijk bepaald in de eigendomsakte en kunnen in de oprichtingsstatuten nader worden uitgewerkt. Aandachtspunten VvE: - Architect dient in zijn ontwerp rekening te houden met deze eigendomsopzet. Een verwevenheid van eigenaren, maakt het moeilijk appartementsrechten van elkaar te scheiden. - De verdeling tussen kosten en schulden en op welke wijze eigenaren hieraan bijdragen. - Welke ruimten worden bestemd als gemeenschappelijke ruimten voor het gehele complex? - Wat is wel en niet toegestaan in de privédelen? - Het beheer kan ondergebracht worden bij de VvE, waardoor er geen aparte beheerstructuur nodig is. Voordeel - Op een VvE is dwingend recht van toepassing. Daarmee liggen de uitgangspunten voor een belangrijk deel wettelijk vast. - Partijen behouden eigendom van haar eigen deel. Hoewel het onderdeel is van een groter geheel, geeft dit partijen een gevoel van eigenheid en verantwoordelijkheid. Nadeel - Deelname aan een VvE is complexer dan een eigendomsvorm bij één eigenaar ligt. - Aangezien ieder verantwoordelijk is voor haar eigen deel is samenwerking niet noodzakelijk. - Appartementsrechten kunnen verkocht worden, waardoor eigenaren kunnen wijzigen zonder dat de overige partijen / eigenaren hier invloed op hebben. - Voor het verkrijgen van eigendom is normaliter een investering nodig. Het financieren met externe middelen levert bij maatschappelijke accommodaties vaak een knelpunt op, aangezien de courantheid van de investering discutabel is. 12

13 4.2 Samenvatting Voor aanvang van het uitwerken van het beheermodel en de exploitatieopzet is het noodzakelijk dat de toekomstige eigenaar van de accommodatie bekend is. De eigenaar bepaald op welke wijze wordt omgegaan met de eigenaarskosten van de accommodatie. Ook heeft de eigenaar invloed op de invulling van het toekomstig beheermodel en de operationele uitvoering daarvan. De lokale context bepaalt in grote mate de toepasbaarheid van de eigendomsvarianten. Voor het vaststellen van het gewenste eigenaarsmodel is het van belang de volgende stappen te zetten: - Inventariseer en analyseer de lokale context: dit wil zeggen dat de beoogde gebruikers en initiatiefnemers analyseren welke mogelijke eigendomsmodellen er in de specifieke situatie mogelijk zijn. De genoemde voor- en nadelen kunnen daarin meegenomen worden en toegepast worden op het eigen project. Verwerk de lokale context en de voorgestelde eigendomsmodellen, met voor- en nadelen, in een voorbereidingsnotitie. - Stuurgroepoverleg: beleg een overleg met de belangrijkste vaste gebruikers en overige stakeholders van uw project. Discussieer aan de hand van een aantal stellingen over de eigendomsmodellen. Stel een onafhankelijk gespreksleider aan die de discussie begeleidt, zodat alle partijen inspraak hebben en een rol hebben in de keuze voor één van de modellen. - Voorkeursmodel: maak een keuze voor een voorkeursmodel en werk deze uit in schema en met een beschrijving van de consequenties. 13

14 5. Beheer De term beheer is een containerbegrip. Organisaties hebben vaak een eigen voorstelling bij dit begrip waardoor het niet ondenkbaar is dat spraakverwarring kan ontstaan. Met deze reden is in deze module aandacht besteed aan het begrip beheer door middel van een toelichting op het beheermodel en typen beheer. Beheeraspecten In een beheermodel wordt op hoofdlijnen vastgelegd op welke wijze de verschillende partijen verantwoordelijk zijn voor het beheer van de accommodatie. Ook wordt hierbij aandacht besteed aan de multifunctionaliteit van de accommodatie / ruimten. De verantwoordelijkheden zijn op te delen in de volgende drie categorieën: Huisvesting: staat voor (groot) onderhoud aan het gebouw en het omliggende terrein en de gebouwgebonden installaties. Onder huisvesting vallen verder zaken die samenhangen met het ter beschikking hebben van het gebouw, zoals financiering, belastingen, heffingen en verzekeringen. Diensten: hieronder vallen voorzieningen die verbonden zijn met het gebruik van de huisvesting, het klein onderhoud van de huisvesting en samenhangende ondersteuning van de werkzaamheden. Middelen: deze worden gevormd door de voorzieningen die nodig zijn voor de directe uitvoering van de werkzaamheden in de organisatie. Normaliter ligt de verantwoordelijkheid voor huisvestingsaspecten bij de eigenaar. De gebruikers zijn verantwoordelijk voor de beheeraspecten die onder diensten en middelen vallen. Typen beheer Het beheer van een accommodatie is grofweg te verdelen in drie categorieën: 1. Technisch beheer 2. Facilitair beheer 3. Programmabeheer. Technisch beheer Het technisch beheer heeft betrekking op het uitvoeren van groot onderhoud aan de accommodatie. Hiervoor is de eigenaar van de accommodatie verantwoordelijk. Groot onderhoud heeft betrekking op het treffen van verbetermaatregelen aan essentiële onderdelen van de accommodatie, welke een verlengend effect heeft op de technische levensduur van de accommodatie. De essentiële onderdelen van een accommodatie hebben betrekking op elementen van de bouwkundige constructie en de gebouwgebonden installaties (Elektra & Warmte). Facilitair beheer Het klein onderhoud valt, afhankelijk van de eigendomssituatie, onder de verantwoordelijkheid van de gebruiker(s) van de accommodatie. Het is gericht op het treffen van maatregelen die ten goede komen aan het dagelijks gebruik van de accommodatie. Denk hierbij aan taken zoals: schoonmaak, klein onderhoud maar ook het ontvangen van bezoekers. Programmabeheer Het programmabeheer geeft invulling aan de inhoudelijke component van de (gezamenlijke) huisvesting. Het betreft bijvoorbeeld het opstellen en beheren van een activiteitenprogramma en het opstellen en bewaken van het inhoudelijk concept en/of de samenwerkingsvisie. 14

15 In het schema op de volgende pagina is de relatie tussen beheeraspecten, verantwoordelijkheden en type beheer weergegeven. Op onderdelen kan gediscussieerd worden welke organisaties verantwoordelijk zijn voor het betreffende beheeraspect. Eigendom Gebruik Gebruik Huisvesting Diensten Middelen Groot onderhoud Belastingen Heffingen Verzekeringen Klein onderhoud Schoonmaak Energie en water Beveiliging/risicobeheer Logistiek (afval, magazijnen) Repro Post Restaurant/catering Telefonie Roostering Programmabeheer/ communicatie Inkoop Inventaris/inrichting ICT Sport- en speeltoestellen Kantoorartikelen (Onderwijs)producten Eigenaar Gebruiker Gebruiker Verklaring van kleuren Technisch beheer Programmabeheer Facilitair beheer Geen gezamenlijk beheer 5.1 Beheermodellen De beheervorm is een algemeen kader waaruit de verdeling van de verantwoordelijkheden tussen de eigenaar van het gebouw en de deelnemers duidelijk wordt. Het betreft een globaal kader, aangezien detaillering afhankelijk is van onder andere het eigendom en de wensen van partijen. Op hoofdlijnen zijn er vijf beheermodellen te onderscheiden: 1. Gesplitst beheer: gebruikers zijn individueel verantwoordelijk. 2. Gebundeld beheer: hoofdgebruiker is verantwoordelijk voor beheer. 3. Gebundeld beheer: gebruikers vormen een beheerstichting en die is verantwoordelijk voor beheer. 4. Gebundeld beheer: er wordt een autonome beheerstichting geformeerd. 5. Gebundeld beheer: de eigenaar is verantwoordelijk. Ad 1. Gesplitst beheer: gebruikers zijn individueel verantwoordelijk De gebruikers dragen verantwoordelijkheid voor het beheer van het eigen deel van het gebouw, de algemene delen vallen onder aansturing van de eigenaar van het gebouw. Voor het beheer van het algemene deel wordt een persoon/organisatie ingezet, en de kosten worden doorberekend aan de gebruikers. Voordeel - Gebruikers hebben grip op beheer van eigen ruimten. Nadeel - Sluit niet aan bij multifunctionaliteit en samenwerkingsconcept. 15

16 - Schoolvoordelen worden niet benut. - Onduidelijkheid over verantwoordelijkheid van gezamenlijke ruimten. Ad 2. Gebundeld beheer: hoofdgebruiker is verantwoordelijk voor beheer De verschillende gebruikers leggen het beheer van het gebouw bij een hoofdgebruiker neer. Deze coördineert en regelt het beheer van het hele gebouw, maar draagt óók het grootste risico. Voor de instellingen betekent dit dat er één aanspreekpunt is, al kan de hoofdgebruiker een aantal activiteiten aan derden uitbesteden. Dit model kan leiden tot kostenreductie doordat één partij zorgt voor de afstemming. Voordeel - Duidelijkheid over verantwoordelijkheden van beheer van individuele en multifunctionele ruimten. - Er zijn inkoopvoordelen, doordat één partij de inkoop doet. Nadeel - Partijen leveren een deel van hun autonomie in. - De beheerorganisatie vraagt om periodiek overleg. - De hoofdgebruiker krijgt meer invloed op de uitvoer van beheer, waardoor wrevel kan ontstaan met andere gebruikers. - Niet alle hoofdgebruikers willen dit, aangezien het beheren van vastgoed niet tot hun corebusiness behoort. Ad 3. Gebundeld beheer: beheerstichting vanuit gebruikers 16

17 De gebruikers werken samen en dragen gezamenlijk zorg voor het beheer van het gebouw. Er wordt een beheerorganisatie ingericht die toeziet op het beheer van het gebouw. Gebruikelijk is dat het beheer en de exploitatie ondergebracht wordt in een aparte stichting of vereniging. Belangrijk is dat er een duidelijk aanspreekpunt is binnen de beheerorganisatie. Voordeel - Gebruiker heeft maximale invloed op het beheer van haar ruimten. - Gebruikers werken met elkaar samen in het beheer van het gebouw. Hiermee vindt er afstemming plaats over beheertaken, waardoor men mogelijk ook sneller samenwerkt op een ander vlak. - Er zijn inkoopvoordelen, doordat partijen het beheer bundelen. Nadeel - De competenties en aandacht van partijen richten zich primair op een andere activiteit dan het beheer van een gebouw. Dit gebrek aan focus levert veelal rommelige situaties op. - Schoolbesturen hebben basisscholen in meerdere gebouwen. Zij geven meestal de voorkeur om niet overal toe te treden tot de beheerstichting. - Beheerorganisatie vraagt periodiek overleg van gebruikers. In deze vorm helemaal aangezien zij direct verantwoordelijk zijn voor het beheer. Ad 4. Gebundeld beheer: autonome beheerstichting Het verschil ten opzichte van een beheerstichting vanuit gebruikers is dat er in dit geval een onafhankelijke stichting wordt opgericht. Deze entiteit wordt bestuurd door competente vrijwilligers. De invloed van gebruikers kan geborgd worden door bijvoorbeeld een raad van toezicht of participatie van gebruikers in een beheeroverleg of programmaraad. Voordeel - Er is lokale betrokkenheid bij het beheer van het gebouw. - Inkoopvoordelen worden maximaal benut, aangezien de beheerstichting lokaal geworteld is. Nadeel - Het is van cruciaal belang dat competente mensen betrokken zijn in de beheerstichting. - Continuïteit is een aandachtspunt. Het hebben van competente vrijwilligers die deze verantwoordelijkheid graag dragen, is geen garantie voor de toekomst. 17

18 - Gebruikers zijn niet betrokken bij het beheer, waardoor samenwerking op dit vlak niet georganiseerd is. Indien betrokkenheid van gebruikers wel gewenst is, moet dit georganiseerd worden. Ad 5. Gebundeld beheer: de eigenaar is verantwoordelijk Taken en verantwoordelijkheden aangaande het beheer worden volledig neergelegd bij de economische eigenaar van het gebouw. De partijen die gezamenlijk gebruikmaken van het gebouw hebben slechts een kleine verantwoordelijkheid. Zij zijn verantwoordelijk voor het formuleren van de vraag. De eigenaar is verantwoordelijk voor het opzetten van een beheerorganisatie. De partijen moeten hiervoor een prijs betalen. Bij een VvE en stichting voor eigendom en beheer ligt deze beheervorm met name voor de hand. De voor- en nadelen komen in het geval van eigendom en beheer in handen van beheerstichting overeen met deze partij. Voordeel - Is qua overlegstructuur een efficiënt beheermodel. Nadeel - Partijen leveren een deel van hun autonomie in. - Er wordt door gebruikers op dit vlak geen periodiek overleg gevoerd, aangezien de verantwoordelijkheid primair bij de eigenaar ligt. - Doordat er geen verantwoordelijkheid is bij gebruikers voor het beheer kunnen kosten oplopen. 18

19 5.2 Samenvatting Via het beheermodel wordt op hoofdlijnen vastgelegd op welke wijze de verschillende partijen verantwoordelijk zijn voor het beheer van de accommodatie. Er zijn, afhankelijk van de wijze waarop het eigendom wordt vormgegeven, vijf beheervormen toepasbaar. Elke beheervorm heeft voor- en nadelen. Afhankelijk van de wensen en beschikbare expertise dient de organisatie een besluit te nemen over welk beheermodel het beste bij haar en het eigendomsmodel past. Vier van de vijf beheermodellen gaan er vanuit dat het beheer en eigendom van de accommodatie niet in één hand ligt. Dit houdt in dat de beheerorganisatie niet verantwoordelijk is voor de beheertaken die voor rekening komt van de eigenaar. Verder wordt er onderscheid gemaakt tussen gesplitst en gebundeld beheer. Dit uit zich in de wijze waarop het beheer operationeel en organisatorisch wordt opgepakt. Bij gesplitst beheer is elke gebruiker verantwoordelijk voor zijn eigen deel. Bij gebundeld beheer worden zaken bij elkaar gevoegd en worden zaken meer gecoördineerd en in een grotere schaalomvang opgepakt. Voor het vaststellen van een beheermodel is het raadzaam de volgende stappen te zetten: - Formeer een werkgroep beheer en exploitatie: vertegenwoordigers van de vaste gebruikers en stakeholders met expertise en bemoeienis op dit thema vormen gezamenlijk een werkgroep. Het is van belang om in deze groep de vaste gebruikers te betrekken, aangezien zij in een later stadium direct te maken hebben met de implicaties van keuzes die in deze fase gemaakt worden. - Inventariseer en analyseer de lokale situatie: ook bij het beheermodel is het noodzakelijk om het best passende beheermodel voor de lokale situatie te vinden. Met deze reden is het van belang om de aandachtspunten en uitgangspunten als gevolg van de lokale situatie te beschrijven en een voorbereidingsnotitie op te stellen. Deze notitie bevat de mogelijke modellen met voor- en nadelen en aantal voorbereidingsvragen. - Overleg met werkgroep: bespreek de verschillende modellen en elkaars voorkeuren met elkaar. Verken de grenzen van partijen en zoek deze ook op. Alleen dan worden voorwaarden, wensen en eisen scherp. Op basis van de discussie wordt een beheermodel opgesteld met daarbij een 19

20 beschrijving van de taken en verantwoordelijkheden. Het kan helpen niveaus aan te brengen in het beheermodel; strategisch, tactisch en operationeel. Met deze stappen is het mogelijk een beheermodel vast te stellen. Dit beheermodel is samen met het ruimteprogramma en investeringsraming de basis voor de exploitatiebegroting. Hier wordt in het volgend hoofdstuk bij stil gestaan. Met de vaststelling van andere documenten vormt het beheermodel onderdeel van de afronding van de initiatief- en definitiefase. In de volgende fasen is het van belang steeds actief beheer en exploitatie te blijven reflecteren binnen het proces. Hieronder zijn stappen opgesomd en kort toegelicht die gezet moeten worden: - Beheerplan: het beheermodel is in de eerste fase globaal uitgewerkt. Nu is het van belang een beheerplan op te stellen, waarin per aspect beschreven waar de verantwoordelijkheid ligt en hoe het georganiseerd wordt. Onderdeel van het beheerplan is tevens een heldere onderhoudsdemarcatielijst, waarin per onderhoudspost met een kruisje is weergegeven waar de verantwoordelijkheid ligt. De uitwerking van het beheerplan is belangrijk om helderheid te krijgen en te behouden over afspraken. Het beheerplan en de demarcatielijst kan jaren na opening uit de bureaula gepakt worden om helderheid te krijgen over de afspraken die gemaakt zijn. Dit is belangrijk om frustraties in de toekomst te voorkomen. - Overeenkomsten: het is van belang om afspraken te borgen in overeenkomsten. Vaak ligt er wel een intentieverklaring, waarin de samenwerking geborgd is, maar worden voor aanbesteding van architect en aannemer geen afspraken vastgelegd tussen de verhuurder en huurder. Deze zakelijkheid is wel noodzakelijk, ook bij maatschappelijk vastgoed. Van het moment van aanvang van de ontwerpfase tot einde realisatiefase kan er veel gebeuren, waardoor partijen mogelijk willen afhaken of minder ruimte willen huren. Verhuurder heeft inmiddels kosten gemaakt en zal weer kosten moeten maken om aanpassingen door te voeren. In verregaande huurintentieovereenkomsten en huurovereenkomsten worden afspraken gemaakt over ruimtegebruik en huurtarieven, maar ook over ontbindende voorwaarden en eventuele boeteclausules. Voorts is het van belang een beheerovereenkomst op te stellen, met het beheerplan en de demarcatielijst als bijlagen. Daarmee zijn de beheerafspraken vastgelegd. - Ontwerp toetsen aan beheer: tijdens de ontwerpfase is het steeds van belang om naast esthetische en functionele aspecten het ontwerp ook te toetsen aan facilitaire beheeraspecten. - Contractinventarisatie: voor veel maatschappelijke accommodaties geldt dat hier partijen in gehuisvest worden die huur- en overige overeenkomsten hebben lopen in andere accommodaties. Individuele gebruikers dienen scherp te hebben welke contracten dit zijn en wanneer zij deze kunnen opzeggen. In veel accommodaties staan bijvoorbeeld na opening te veel printers, aangezien hier niet tijdig bij stilgestaan is met overbodige kosten tot gevolg. - Uitwerking juridische structuur: indien gekozen wordt voor een eigendoms- en beheermodel, waarvoor een entiteit moet worden opgericht, is het van belang tijdig te starten met de uitwerking van noodzakelijke stukken. Voorbeelden van deze stukken zijn statuten en een huishoudelijk reglement. Deze dienen vervolgens bij een notaris gedeponeerd te worden. - Personele opzet: indien het beheermodel personele consequenties heeft, is het van belang dit verder uit te werken. Dit betekent het opstellen van functieprofielen voor de werknemers. Deze functieprofielen vervolgens reflecteren aan eventueel bestaand personeel en afwegen in hoeverre er nieuw personeel nodig is. - Aanbesteding uit te besteden werkzaamheden: indien er contracten gesloten moeten worden met partijen is het van belang dat dit tijdig georganiseerd wordt. Indien bijvoorbeeld schoonmaak uitbesteed wordt, dient er een schoonmaakbestek opgesteld te worden die vervolgens voorgelegd wordt aan marktpartijen. 20

FINANCIEEL VERSLAG OVER HET BOEKJAAR 2012. Stichting Theater op Katendrecht Sumatraweg 9-11 3072 ZP ROTTERDAM

FINANCIEEL VERSLAG OVER HET BOEKJAAR 2012. Stichting Theater op Katendrecht Sumatraweg 9-11 3072 ZP ROTTERDAM FINANCIEEL VERSLAG OVER HET BOEKJAAR 2012 Stichting Theater op Katendrecht Sumatraweg 9-11 3072 ZP ROTTERDAM INHOUDSOPGAVE Pagina BESTUURSVERSLAG 1 Balans per 31 december 2012 3 2 Staat van baten en lasten

Nadere informatie

Bedrijfsplan Vitale Kern(en)

Bedrijfsplan Vitale Kern(en) Werkplaats Bedrijfsplan Vitale Kern(en) 12 maart 2015 ICSadviseurs Ontstaansgeschiedenis Provincie Gelderland heeft 4 partijen bij elkaar gebracht in het kenniscentrum: VKK stimuleert en helpt bij het

Nadere informatie

Stichting "De Kopermolen" Vaals. gevestigd te Vaals. Jaarrekening 2014

Stichting De Kopermolen Vaals. gevestigd te Vaals. Jaarrekening 2014 Jaarrekening 2014 Inhoudsopgave Inhoudsopgave pagina Jaarstukken Jaarrekening Balans per 31 december 2014 3 Staat van baten en 2014 5 Waarderings- en resultaatbepalingsgrondslagen 6 8 13 Balans per 31

Nadere informatie

INSTITUUT HET CENTRUM DEN HAAG - LEIDEN TE 'S-GRAVENHAGE. Rapport inzake jaarstukken 2013/2014

INSTITUUT HET CENTRUM DEN HAAG - LEIDEN TE 'S-GRAVENHAGE. Rapport inzake jaarstukken 2013/2014 INSTITUUT HET CENTRUM DEN HAAG - LEIDEN TE 'S-GRAVENHAGE Rapport inzake jaarstukken 2013/2014 INHOUDSOPGAVE Pagina ACCOUNTANTSVERSLAG 1 Algemeen 3 FINANCIEEL VERSLAG 1 Bestuursverslag over 2013/2014 5

Nadere informatie

Jaarrekening. Stichting Nederlands Museum voor de Pluimveehouderij Barneveld

Jaarrekening. Stichting Nederlands Museum voor de Pluimveehouderij Barneveld Jaarrekening Balans per 31 december 2013 Staat van baten en lasten over 2013 Toelichting op de balans en de staat van baten en lasten 1 Balans per 31 december 2013 (na verwerking resultaat) 31.12.2013

Nadere informatie

Jaarrekening. Stichting Nederlands Museum voor de Pluimveehouderij Barneveld

Jaarrekening. Stichting Nederlands Museum voor de Pluimveehouderij Barneveld Jaarrekening Balans per 31 december 2014 Staat van baten en lasten over 2014 Toelichting op de balans en de staat van baten en lasten 1 Balans per 31 december 2014 (na verwerking resultaat) 31.12.2014

Nadere informatie

MFC Heerewaarden Investering en exploitatiekosten Datum: 27 mei 2014 Opdrachtgever: Gemeente Maasdriel Auteur: Wendie Hardeman en Edwin van de Voort

MFC Heerewaarden Investering en exploitatiekosten Datum: 27 mei 2014 Opdrachtgever: Gemeente Maasdriel Auteur: Wendie Hardeman en Edwin van de Voort MFC Heerewaarden Investering en exploitatiekosten Datum: Opdrachtgever: Auteur: 27 mei 2014 Gemeente Maasdriel Wendie Hardeman en Edwin van de Voort Inleiding In de periode februari mei 2014 is door en

Nadere informatie

Ingevolge artikel 396 lid 7 Titel 9 Boek 2 BW is afgezien van het opstellen van een bestuursverslag over 2012.

Ingevolge artikel 396 lid 7 Titel 9 Boek 2 BW is afgezien van het opstellen van een bestuursverslag over 2012. FINANCIEEL VERSLAG BESTUURSVERSLAG OVER Ingevolge artikel 396 lid 7 Titel 9 Boek 2 BW is afgezien van het opstellen van een bestuursverslag over. Ondertekening van de jaarrekening Schipluiden, 6 november

Nadere informatie

Rafaël Nederland te Giessenlanden. Rapport inzake jaarstukken 2014 27 februari 2015

Rafaël Nederland te Giessenlanden. Rapport inzake jaarstukken 2014 27 februari 2015 Rapport inzake jaarstukken 2014 27 februari 2015 INHOUDSOPGAVE Pagina 2 Financiële positie 3 Jaarrekening 1 Balans per 31 december 2014 5 2 Winst-en-verliesrekening over 2014 7 3 Toelichting op de jaarrekening

Nadere informatie

Jaarrekening 2011 (juli 2010 - juni 2011)

Jaarrekening 2011 (juli 2010 - juni 2011) Jaarrekening 2011 (juli 2010 - juni 2011) Factotum Twaalf VOF Pagina 8 van 57 Balans per 30 juni 2011 (in euro's) 30 juni 2011 30 juni 2010 Vaste De winst- activa en verliesrekening over 2006 en 2005 kunnen

Nadere informatie

STICHTING VOEDSELTUIN TE ROTTERDAM. Rapport 2014

STICHTING VOEDSELTUIN TE ROTTERDAM. Rapport 2014 STICHTING VOEDSELTUIN TE ROTTERDAM Rapport 2014 INHOUDSOPGAVE Pagina FINANCIEEL VERSLAG 1 Balans per 31 december 2014 3 2 Staat van baten en lasten over 2014 4 3 Toelichting op de balans per 31 december

Nadere informatie

Rapportage eind Fase 2 Kulturhus Trefkoele+ Bijlage 11a: Memo ICSadviseurs

Rapportage eind Fase 2 Kulturhus Trefkoele+ Bijlage 11a: Memo ICSadviseurs Rapportage eind Fase 2 Kulturhus Trefkoele+ Bijlage 11a: Memo ICSadviseurs 14-5-2013 Memo Aan Plaats, datum Zwolle, 13 mei 2013 Onderwerp Exploitatiemodel De Trefkoele+ Ons kenmerk Behandeld door Martijn

Nadere informatie

Rapport. 31 augustus 2015

Rapport. 31 augustus 2015 Rapport Stichting Participatie Dinkelland inzake de jaarrekening over de periode 1 januari 2015 tot en met 30 juni 2015 31 augustus 2015 De Kok Accountants en Adviseurs B.V. is ingeschreven in het Handelsregister

Nadere informatie

Tussentijds rapport 1 januari 2010 t/m 30 juni 2010. Voorbeeldrapport VOF Mensinge 2 9471 HX ZUIDLAREN VOORBEELD

Tussentijds rapport 1 januari 2010 t/m 30 juni 2010. Voorbeeldrapport VOF Mensinge 2 9471 HX ZUIDLAREN VOORBEELD Tussentijds rapport 1 januari t/m 30 juni Voorbeeldrapport VOF Mensinge 2 9471 HX ZUIDLAREN INHOUDSOPGAVE Voorbeeldrapport VOF T.a.v. de firmanten Mensinge 2 9471 HX ZUIDLAREN Pagina 1. Accountantsrapport

Nadere informatie

Vlottende activa Vorderingen 6.943 6.358 Liquide middelen 7.229 19.102

Vlottende activa Vorderingen 6.943 6.358 Liquide middelen 7.229 19.102 1 BALANS PER 31 JULI 2014 (Na winstbestemming) 31-07-14 31-07-13 ACTIVA Vlottende activa Vorderingen 6.943 6.358 Liquide middelen 7.229 19.102 14.172 25.460 PASSIVA Reserves en fondsen Continuiteitsreserve

Nadere informatie

VOORBEELD JAARREKENING B.V. TE HOOFDDORP. Rapport inzake jaarstukken 2010

VOORBEELD JAARREKENING B.V. TE HOOFDDORP. Rapport inzake jaarstukken 2010 VOORBEELD JAARREKENING B.V. TE HOOFDDORP Rapport inzake jaarstukken 2010 INHOUDSOPGAVE Pagina RAPPORT 1 Opdracht 3 2 Samenstellingsrapport 3 3 Resultaat 4 4 Financiële positie 6 JAARREKENING 1 Balans per

Nadere informatie

Financieel verslag 2011/2012. Mixed Hockeyclub Voorbeeld Sportpark Hoefslag 12 2342 KM Vlissingen

Financieel verslag 2011/2012. Mixed Hockeyclub Voorbeeld Sportpark Hoefslag 12 2342 KM Vlissingen Financieel verslag 2011/2012 Mixed Hockeyclub Voorbeeld Sportpark Hoefslag 12 2342 KM Voorblad 0 Inhoud Bestuursverslag 2 Algemeen 3 Resultaatvergelijk 4 Financiele positie 5 Jaarrekening 7 Balans 8 Staat

Nadere informatie

STICHTING RIQQ TE DIEREN. Rapport inzake jaarstukken 2014

STICHTING RIQQ TE DIEREN. Rapport inzake jaarstukken 2014 STICHTING RIQQ TE DIEREN Rapport inzake jaarstukken 2014 Aan het bestuur van Stichting RIQQ Postbus 322 6950 AH Dieren Kenmerk Behandeld door Datum 001000 A.P.W. Oud 9 maart 2015 Geachte directie, Hierbij

Nadere informatie

STICHTING AKYAZILI NEDERLAND TE ROTTERDAM. Rapport inzake jaarstukken 2012

STICHTING AKYAZILI NEDERLAND TE ROTTERDAM. Rapport inzake jaarstukken 2012 STICHTING AKYAZILI NEDERLAND TE ROTTERDAM Rapport inzake jaarstukken 2012 INHOUDSOPGAVE Pagina ACCOUNTANTSVERSLAG 1 Algemeen 3 2 Samenstellingsverklaring 5 FINANCIEEL VERSLAG 1 Bestuursverslag over 2012

Nadere informatie

Stichting De Jonge Onderzoekers. Jaarrekening 2013

Stichting De Jonge Onderzoekers. Jaarrekening 2013 Stichting De Jonge Onderzoekers Jaarrekening 2013 1 Balans per 31 december 2013 ACTIEF VASTE ACTIVA Materiële vaste activa 1 Toelichting 31 december 2013 31 december 2012 Bedrijfsgebouwen en terreinen

Nadere informatie

Inhoudsopgave 1. Algemene gegevens 2. Resultatenanalyse 3. Financiële positie 4. Fiscale positie 6. Balans per 31 december 2013 7

Inhoudsopgave 1. Algemene gegevens 2. Resultatenanalyse 3. Financiële positie 4. Fiscale positie 6. Balans per 31 december 2013 7 INHOUDSOPGAVE Rapport Inhoudsopgave 1 Algemene gegevens 2 Resultatenanalyse 3 Financiële positie 4 Fiscale positie 6 Jaarrekening Balans per 31 december 2013 7 Winst- en verliesrekening over 2013 9 Grondslagen

Nadere informatie

Jaarverslag 2014 stichting theater het Kruispunt

Jaarverslag 2014 stichting theater het Kruispunt Jaarverslag 2014 stichting theater het Kruispunt Jaarverslag 2014 stichting theater het Kruispunt - 1 - BALANS PER 31-12-2014 (bedragen in euro s) ACTIEF 31 december 2014 31 december 2013 Toelichting Vaste

Nadere informatie

STICHTING AKYAZILI NEDERLAND TE ROTTERDAM. Rapport inzake jaarstukken 2013

STICHTING AKYAZILI NEDERLAND TE ROTTERDAM. Rapport inzake jaarstukken 2013 STICHTING AKYAZILI NEDERLAND TE ROTTERDAM Rapport inzake jaarstukken 2013 INHOUDSOPGAVE Pagina ACCOUNTANTSVERSLAG 1 Algemeen 3 JAARREKENING 1 Balans per 31 december 2013 6 2 Staat van baten en lasten over

Nadere informatie

Jaarrekening. Stichting Geboren Om Vrij Te Zijn te Aalten. Inhoudsopgave

Jaarrekening. Stichting Geboren Om Vrij Te Zijn te Aalten. Inhoudsopgave Jaarrekening te Inhoudsopgave Jaarrekening 1. Balans per 31 december 2012 2 2. Staat van baten en lasten over 2012 3 3. Grondslagen van waardering en resultaatbepaling 4 4. Toelichting op de balans per

Nadere informatie

Vorderingen (2) Debiteuren 25.947 23.609 Pensioenen 1.244 - Overlopende activa 18.213 7.088 45.404 30.697

Vorderingen (2) Debiteuren 25.947 23.609 Pensioenen 1.244 - Overlopende activa 18.213 7.088 45.404 30.697 Balans per 31 december 2014 1 BALANS PER 31 DECEMBER 2014 (na winstbestemming) 31 december 2014 31 december 2013 ACTIVA VASTE ACTIVA Materiële vaste activa (1) Machines en inventaris 18.985 14.171 VLOTTENDE

Nadere informatie

Financieel Jaarverslag. Dieren Ambulance Helmond e.o. Fin. Jaarverslag 2014 Dieren Ambulance Helmond

Financieel Jaarverslag. Dieren Ambulance Helmond e.o. Fin. Jaarverslag 2014 Dieren Ambulance Helmond Financieel Jaarverslag Dieren Ambulance Helmond e.o. 2014 INHOUDSOPGAVE VAN DIT RAPPORT Pagina III. JAARREKENING 1. Balans per 31 december 2014 1-2 2. Winst- en verliesrekening over 2014 3 3. Toelichtingen

Nadere informatie

Jaarstukken 2012. Wereldwinkel Stede Broec jaarrekening 2012 pagina 1 van 14

Jaarstukken 2012. Wereldwinkel Stede Broec jaarrekening 2012 pagina 1 van 14 Jaarstukken jaarrekening pagina 1 van 14 Balans per 31 december ACTIEF VASTE ACTIVA Materiële vaste activa 1 Toelichting 31 december 31 december 2011 Bedrijfsgebouwen en terreinen 68.262 68.262 Inventaris

Nadere informatie

LTOC Jaarrekening 2 0 1 2

LTOC Jaarrekening 2 0 1 2 LTOC Jaarrekening 2012 LTOC 2 Jaarrekening 2012 - LTOC Jaarrekening 2012 Leeuwenborgh Training- en Opleidingscentrum Sittard B.V. Maastricht, 14 mei 2013 Leeuwenborgh Training- en Opleidingscentrum Sittard

Nadere informatie

JAARREKENING 2014. Stichting Rechtswinkel Amsterdam

JAARREKENING 2014. Stichting Rechtswinkel Amsterdam 2014 INHOUDSOPGAVE Pagina ACCOUNTANTSVERSLAG 1 Opdracht 2 2 Algemeen 3 JAARREKENING 1 Balans per 31 december 2014 5 2 Staat van baten en lasten 2014 6 3 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

Nadere informatie

Stichting CHAVAH. Jaarrekening. Stichting CHAVAH

Stichting CHAVAH. Jaarrekening. Stichting CHAVAH Jaarrekening Stichting CHAVAH 2015 1 Inhoudsopgave BESTUURSVERSLAG 3 JAARREKENING 2015 6 BALANS PER 31 DECEMBER 2015 7 STAAT VAN BATEN EN LASTEN 2014-15 8 TOELICHTING BEHORENDE TOT DE JAARREKENING 2015

Nadere informatie

Verkorte jaarrekening 2014 Rotterdamse Schouwburg

Verkorte jaarrekening 2014 Rotterdamse Schouwburg Verkorte jaarrekening 2014 Rotterdamse Schouwburg Balans per 31 december (na resultaatbestemming) Bedragen x 1.000 31 december 2013 31 december 2012 ACTIVA VASTE ACTIVA Materiële vaste activa 1.804 2.041

Nadere informatie

Stichting tot exploitatie en instandhouding van Diefsteeg 10-12 te Leiden. Stichting tot exploitatie en instandhouding van Diefsteeg 10-12 te Leiden

Stichting tot exploitatie en instandhouding van Diefsteeg 10-12 te Leiden. Stichting tot exploitatie en instandhouding van Diefsteeg 10-12 te Leiden Stichting tot exploitatie en instandhouding van Diefsteeg 10-12 te Leiden JAARREKENING 2011 1 INHOUD Blz. Jaarverslag 2011 Bestuursverslag 3 Jaarrekening 2011 Grondslagen voor de financiële verslaglegging

Nadere informatie

Samenstellingsrapport 2012. Stichting Zorgboerderij De Enghoeve

Samenstellingsrapport 2012. Stichting Zorgboerderij De Enghoeve Financiële positie Ter analyse van de financiële positie dienen de volgende opstellingen, die zijn gebaseerd op de gegevens van de balans ( afgerond op hele euro's ) Financieringsstructuur Kapitaalcomponenten

Nadere informatie

Stichting Zuidzijde. Jaarrekening 2014

Stichting Zuidzijde. Jaarrekening 2014 Stichting Zuidzijde Jaarrekening 2014 INHOUDSOPGAVE Pagina ACCOUNTANTSVERSLAG 1 Opdracht 2 2 Ontbreken van de verklaring 2 3 Algemeen 3 4 Financiële positie 4 JAARREKENING 1 Balans per 31 december 2014

Nadere informatie

Stichting Kennisbank Filantropie Hilversum. Jaarrapport 2014

Stichting Kennisbank Filantropie Hilversum. Jaarrapport 2014 Hilversum Jaarrapport 2014 INHOUDSOPGAVE Pagina ACCOUNTANTSVERSLAG 2 Resultatenanalyse 3 JAARREKENING 1 Balans per 31 december 2014 4 2 Staat van baten en lasten over 2014 5 3 Grondslagen voor waardering

Nadere informatie

Jaarrekening: Overige gegevens: Jaarrekening 2010 van Permar Energiek BV I N H O U D S O P G A V E : -Balans per 31 december 2010 3

Jaarrekening: Overige gegevens: Jaarrekening 2010 van Permar Energiek BV I N H O U D S O P G A V E : -Balans per 31 december 2010 3 I N H O U D S O P G A V E : PAGINA Jaarrekening: -Balans per 31 december 2010 3 -Resultatenrekening 2010 5 -Kasstroomoverzicht per 31 december 2010 6 -Toelichting op de Balans per 31 december 2010 7-13

Nadere informatie

JAARREKENING 2012/2013

JAARREKENING 2012/2013 JAARREKENING 2012/2013 Stichting Kunstmaand 1 BALANS PER 31 MAART 2013 ACTIVA VASTE ACTIVA 31 maart 2013 31 maart 2012 Materiële vaste activa (1) Inventaris 6.342 8.700 VLOTTENDE ACTIVA Voorraden (2) Gereed

Nadere informatie

Samenvatting. Jaarrekening 2014 Evangelische Kerk de Pijler, Lelystad. Boekjaar 01-01-2014 t/m 31-12-2014

Samenvatting. Jaarrekening 2014 Evangelische Kerk de Pijler, Lelystad. Boekjaar 01-01-2014 t/m 31-12-2014 Samenvatting Boekjaar 01-01-2014 t/m 31-12-2014 1 Inhoudsopgave 1. Balans per 31 december 2014...3 2. Rekening van baten en lasten 2014...4 3. Grondslagen voor de financiële verslaggeving...5 3.1 Waarderingsgrondslagen...5

Nadere informatie

AEFIDES INSPIRATIS I BV TE GRONINGEN. Jaarverslag 2011 25 april 2012

AEFIDES INSPIRATIS I BV TE GRONINGEN. Jaarverslag 2011 25 april 2012 AEFIDES INSPIRATIS I BV TE GRONINGEN Jaarverslag 2011 INHOUDSOPGAVE Pagina JAARVERSLAG 1 Opdracht 2 2 Algemeen 3 3 Resultaat 4 4 Financiële positie 5 5 Directieverslag 6 JAARREKENING 1 Balans per 31 december

Nadere informatie

Stichting Zorgboerderij Den Hoet. gevestigd te Utrecht. Rapport inzake de Jaarrekening 2012

Stichting Zorgboerderij Den Hoet. gevestigd te Utrecht. Rapport inzake de Jaarrekening 2012 Stichting Zorgboerderij Den Hoet gevestigd te Utrecht Rapport inzake de Jaarrekening 2012 Inhoudsopgave Pagina Jaarrekening Balans per 31 december 2012 3 Staat van baten en lasten over 2012 5 Kasstroomoverzicht

Nadere informatie

JAARREKENING 2014. thuis ENERGIE B.V.

JAARREKENING 2014. thuis ENERGIE B.V. JAARREKENING 2014 thuis ENERGIE B.V. Inhoudsopgave 1. DOELSTELLING 5 2. BALANS PER 31 DECEMBER 2014 6 3. WINST- EN VERLIESREKENING OVER 2014 8 4. WAARDERINGSGRONDSLAGEN 9 5. TOELICHTING OP DE BALANS 10

Nadere informatie

Samenvatting Jaarrekening VEZ 2012-2013

Samenvatting Jaarrekening VEZ 2012-2013 Samenvatting Jaarrekening VEZ 2012-2013 Boekjaar 1-9-2012 t/m 31-8-2013 Inhoudsopgave 1 BALANS PER 31 AUGUSTUS 2013 3 2 REKENING VAN BATEN EN LASTEN 2012-2013 4 3 GRONDSLAGEN VOOR DE FINANCIËLE VERSLAGGEVING

Nadere informatie

Jaarrekening 2014. Hebbus. 8022 AE Zwolle

Jaarrekening 2014. Hebbus. 8022 AE Zwolle Jaarrekening 2014 Hebbus Meppelerstraatweg 15 8022 AE Voorblad 0 Inhoud Resultaatvergelijk 2 Balans 4 V en W 6 Vlottende activa 7 Langlopende schulden 8 Kortlopende schulden 9 Toelichting V&W 10 1 Pagina

Nadere informatie

Financiële gegevens 2015 Stichting Tilburgse Voedselbank

Financiële gegevens 2015 Stichting Tilburgse Voedselbank Financiële gegevens 2015 Stichting Tilburgse Voedselbank Balans per 31 december 2015 (na verwerking resultaatbestemming) ACTIVA Vaste activa 31 december 2015 31 december 2014 Materiële vaste activa Verbouwing

Nadere informatie

Stichting Jan van der Togt. te Amstelveen. Publicatierapport inzake de jaarrekening 2014

Stichting Jan van der Togt. te Amstelveen. Publicatierapport inzake de jaarrekening 2014 Stichting Jan van der Togt te Amstelveen Publicatierapport inzake de jaarrekening 2014 Inhoudsopgave Pagina Jaarrekening Balans per 31 december 2014 2 Staat van baten-en-lasten over 2014 4 Grondslagen

Nadere informatie

STICHTING KULTURHUS WARNSVELD. Begroting 2015

STICHTING KULTURHUS WARNSVELD. Begroting 2015 STICHTING KULTURHUS WARNSVELD Begroting 2015 oktober 2014 Versienummer: 2.0p - vastgesteld in de bestuursvergadering d.d. 3 november 2014 STICHTING KULTURHUS WARNSVELD TOELICHTING OP DE FINANCIËLE BEGROTING

Nadere informatie

Stichting Ambassadors Dieren Rapport inzake Jaarstukken 2013

Stichting Ambassadors Dieren Rapport inzake Jaarstukken 2013 Stichting Ambassadors Dieren Rapport inzake Jaarstukken 2013 17 mei 2014 Inhoudsopgave Algemeen rapport 1. Algemeen 4 2. Resultaat 4 3. Fiscale positie 4 Jaarstukken 4. Balans per 31-12-2013 6 5. Winst-

Nadere informatie

STICHTING LOKALE OMROEP MIDDEN-NL TE RENSWOUDE. Rapport inzake jaarstukken 2014

STICHTING LOKALE OMROEP MIDDEN-NL TE RENSWOUDE. Rapport inzake jaarstukken 2014 STICHTING LOKALE OMROEP MIDDEN-NL TE RENSWOUDE Rapport inzake jaarstukken 2014 INHOUDSOPGAVE Pagina ACCOUNTANTSVERSLAG 1 Resultaat 2 JAARREKENING 1 Balans per 31 december 2014 4 2 Winst-en-verliesrekening

Nadere informatie

PERIODIEKE RAPPORTAGE. AE Beheer B.V., Groningen. Over de periode 1 januari 2011 t/m 30 juni 2011

PERIODIEKE RAPPORTAGE. AE Beheer B.V., Groningen. Over de periode 1 januari 2011 t/m 30 juni 2011 PERIODIEKE RAPPORTAGE AE Beheer B.V., Groningen Over de periode 1 januari 2011 t/m 30 juni 2011 INHOUD Pagina PERIODIEK VERSLAG 1 Balans per 30 juni 2011 3 2 Winst- en verliesrekening over 1 januari 2011

Nadere informatie

FINANCIEEL VERSLAG 2014 STG. TUIN LAAG OORSPRONG OOSTERBEEK

FINANCIEEL VERSLAG 2014 STG. TUIN LAAG OORSPRONG OOSTERBEEK FINANCIEEL VERSLAG 2014 STG. TUIN LAAG OORSPRONG OOSTERBEEK JAARREKENING 2014 1 BALANS PER 31 DECEMBER 2014 (na resultaatbestemming) 31 december 2014 31 december 2013 ACTIVA Vaste activa Materiële vaste

Nadere informatie

HOLLAND IMMO GROUP INSINGER DE BEAUFORT BEHEER B.V. TE EINDHOVEN. Halfjaarcijfers per 30 juni 2014. Geen accountantscontrole toegepast

HOLLAND IMMO GROUP INSINGER DE BEAUFORT BEHEER B.V. TE EINDHOVEN. Halfjaarcijfers per 30 juni 2014. Geen accountantscontrole toegepast HOLLAND IMMO GROUP INSINGER DE BEAUFORT BEHEER B.V. TE EINDHOVEN Halfjaarcijfers per 30 juni 2014 Balans per 30 juni 2014 Vóór resultaatbestemming ACTIVA 30 juni 2014 31 december 2013 Vlottende activa

Nadere informatie

HALFJAARVERSLAG. AEFIDES Vastgoed XIV CV te Groningen. Over de periode 1 januari 2011 t/m 30 juni 2011

HALFJAARVERSLAG. AEFIDES Vastgoed XIV CV te Groningen. Over de periode 1 januari 2011 t/m 30 juni 2011 HALFJAARVERSLAG AEFIDES Vastgoed XIV CV te Groningen Over de periode 1 januari 2011 t/m 30 juni 2011 INHOUD Pagina HALFJAARVERSLAG 1 Resultaat over 1 januari 2011 t/m 30 juni 2011 3 2 Balans per 30 juni

Nadere informatie

FINANCIEEL VERSLAG OVER HET BOEKJAAR 2008. Seawind Capital Partners B.V. Oosterlaan 17 2101 ZP HEEMSTEDE

FINANCIEEL VERSLAG OVER HET BOEKJAAR 2008. Seawind Capital Partners B.V. Oosterlaan 17 2101 ZP HEEMSTEDE FINANCIEEL VERSLAG OVER HET BOEKJAAR 2008 Seawind Capital Partners B.V. Oosterlaan 17 2101 ZP Inhoudsopgave Pagina Jaarrekening 3 Balans per 31 december 2008 4 Winst- en verliesrekening over 2008 6 Kasstroomoverzicht

Nadere informatie

STICHTING WITBOEK TE AMSTERDAM. Rapport inzake jaarstukken 2012

STICHTING WITBOEK TE AMSTERDAM. Rapport inzake jaarstukken 2012 STICHTING WITBOEK TE AMSTERDAM Rapport inzake jaarstukken 2012 INHOUDSOPGAVE Pagina ACCOUNTANTSVERSLAG 1 Algemeen 2 2 Samenstellingsverklaring 4 FINANCIEEL VERSLAG JAARREKENING 1 Balans per 31 december

Nadere informatie

WALDO STICHTING TE ODIJK. Jaarrekening 2013. 9 januari 2015

WALDO STICHTING TE ODIJK. Jaarrekening 2013. 9 januari 2015 WALDO STICHTING TE ODIJK Jaarrekening 2013 9 januari 2015 INHOUDSOPGAVE Pagina ACCOUNTANTSVERSLAG 1 Opdracht 2 2 Ontbreken van de verklaring 2 3 Resultaat 3 4 Financiële positie 4 JAARREKENING 1 Balans

Nadere informatie

VERSLAG BOEKJAAR 2013

VERSLAG BOEKJAAR 2013 VERSLAG BOEKJAAR 2013 Pagina 1 Geacht bestuur, In het onderstaande brengen wij u verslag uit omtrent de door u verstrekte opdracht tot het samenstellen van de jaarrekening over het boekjaar 2013. Deze

Nadere informatie

Stichting Stad & Natuur Almere gevestigd te Almere. Jaarrekening 2013

Stichting Stad & Natuur Almere gevestigd te Almere. Jaarrekening 2013 Jaarrekening 2013 Nummer Kamer van Koophandel: 32148926 Datum: Opgesteld door: 28 mei 2014 Saskia van Haga Aantal exemplaren: 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave pagina Jaarverslag Financiële positie 3 Bespreking

Nadere informatie

Stichting Merkaz. Utrecht. Financieel verslag 2012

Stichting Merkaz. Utrecht. Financieel verslag 2012 Stichting Merkaz Utrecht Financieel verslag 2012 Inhoudsopgave Pagina Jaarverslag Financiële positie 3 Meerjarenoverzicht 4 Kengetallen 4 Jaarrekening Balans per 31 december 2012 6 Staat van baten en lasten

Nadere informatie

Vaste activa Gebouwen 421.381 421.381 Verbouwing 2005 14.007 14.007 Verbouwing 2009 887.880 887.880 Inventaris 0 0

Vaste activa Gebouwen 421.381 421.381 Verbouwing 2005 14.007 14.007 Verbouwing 2009 887.880 887.880 Inventaris 0 0 GRONDSLAGEN VOOR DE FINANCIELE VERSLAGGEVING Waarderingsgrondslagen Materiële vaste activa De materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen aanschafwaarde. Op het gebouw wordt niet afgeschreven. De inventaris

Nadere informatie

Liquide middelen Deze worden opgenomen voor de nominale waarde en staan vrij ter beschikking.

Liquide middelen Deze worden opgenomen voor de nominale waarde en staan vrij ter beschikking. GRONDSLAGEN VOOR DE FINANCIELE VERSLAGGEVING Waarderingsgrondslagen Materiële vaste activa De materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen aanschafwaarde. Op het gebouw wordt niet afgeschreven. De inventaris

Nadere informatie

Stichting ITvitae Learning gevestigd te Amersfoort. Jaarrekening over het boekjaar 9 december 2013 tot en met 31 december 2014

Stichting ITvitae Learning gevestigd te Amersfoort. Jaarrekening over het boekjaar 9 december 2013 tot en met 31 december 2014 Stichting ITvitae Learning gevestigd te Amersfoort Jaarrekening over het boekjaar 9 december 2013 tot en met 31 december 2014 Inhoudsopgave Pagina Rapport Algemeen 2 Resultaten 3 Financiële positie 4 Fiscale

Nadere informatie

Stichting Tassenmuseum 'Hendrikje' te AMSTERDAM. Publicatierapport inzake de jaarrekening 2013

Stichting Tassenmuseum 'Hendrikje' te AMSTERDAM. Publicatierapport inzake de jaarrekening 2013 Stichting Tassenmuseum 'Hendrikje' te AMSTERDAM Publicatierapport inzake de jaarrekening 2013 Inhoudsopgave Pagina Jaarrekening Balans per 31 december 2013 2 Staat van baten-en-lasten over 2013 4 Grondslagen

Nadere informatie

Financieel verslag 2012. Stichting Tuin Laag Oorsprong. Oosterbeek

Financieel verslag 2012. Stichting Tuin Laag Oorsprong. Oosterbeek Financieel verslag 2012 Stichting Tuin Laag Oorsprong Oosterbeek Inhoud Jaarrekening 2 Balans per 31 december 2011 3 Staat van baten en lasten over 2012 5 Toelichting op de balans en staat van baten en

Nadere informatie

Rapport inzake jaarrekening. 1 september 2012 t/m 31 augustus 2013. Vineyard Gemeente Wageningen. te Wageningen

Rapport inzake jaarrekening. 1 september 2012 t/m 31 augustus 2013. Vineyard Gemeente Wageningen. te Wageningen Rapport inzake jaarrekening 1 september 2012 t/m 31 augustus 2013 Vineyard Gemeente Wageningen te Wageningen INHOUD JAARVERSLAG 1 Samenstellingsverklaring 2 Algemeen 3 Bestemming van het resultaat 2012-2013

Nadere informatie

Stichting MicroHulp Helmond

Stichting MicroHulp Helmond Stichting MicroHulp Helmond te Helmond Jaarrekening 2014 INHOUDSOPGAVE Pagina Algemeen 2 Jaarrekening 2014 Balans per 31 december 2014 3 Resultatenrekening over 2014 4 Grondslagen van waardering en resultaatbepaling

Nadere informatie

Stichting Nederlands Debat Instituut. Rapport inzake de Jaarrekening 11 januari 2013 tot en met 31 augustus 2014

Stichting Nederlands Debat Instituut. Rapport inzake de Jaarrekening 11 januari 2013 tot en met 31 augustus 2014 Stichting Nederlands Debat Instituut Rapport inzake de Jaarrekening 11 januari 2013 tot en met 31 augustus 2014 Inhoudsopgave Pagina Financieel verslag Samenstellingsverklaring 2 Algemeen 4 Jaarrekening

Nadere informatie

Vinc Vastgoed Management I B.V. gevestigd te Rotterdam

Vinc Vastgoed Management I B.V. gevestigd te Rotterdam #ORG=saa#VES=rdm#PAP=vbl Vinc Vastgoed Management I B.V. gevestigd te Rotterdam Financieel verslag over het boekjaar 1-1-2014 / 30-6-2014 #ORG=saa#VES=rdm#PAP=vlg Vinc Vastgoed Management I B.V., Rotterdam

Nadere informatie

Inhoudsopgave Pagina. Accountantsverslag. Financieel verslag. Tennisvereniging Griffensteijn Postbus 52 3700 AB ZEIST. Accountantsrapport over 2008

Inhoudsopgave Pagina. Accountantsverslag. Financieel verslag. Tennisvereniging Griffensteijn Postbus 52 3700 AB ZEIST. Accountantsrapport over 2008 Tennisvereniging Griffensteijn Postbus 52 3700 AB ZEIST Accountantsrapport over 2008 Inhoudsopgave Pagina Accountantsverslag Algemeen 2 Financieel verslag Jaarrekening Balans 4 Staat van baten en lasten

Nadere informatie

Jaarbericht Weller Wonen Holding BV 2014

Jaarbericht Weller Wonen Holding BV 2014 Jaarbericht Weller Wonen Holding BV 2014 Inhoudsopgave 1. Algemeen 2 2. Jaarrekening 3 2.1 Balans per 31-12-2014 (voor winstbestemming) 3 2.2 Winst en verliesrekening over 2014 4 2.3 Kasstroomoverzicht

Nadere informatie

GIBO Accountants en Adviseurs

GIBO Accountants en Adviseurs Tennisvereniging Griffensteijn Postbus 52 3700 AB ZEIST Accountantsrapport over 2009 Inhoudsopgave Pagina Accountantsverslag Algemeen 3 Financieel verslag Jaarrekening Balans 4 Staat van baten en lasten

Nadere informatie

Jaarbericht. Weller Vastgoed Ontwikkeling Secundus BV

Jaarbericht. Weller Vastgoed Ontwikkeling Secundus BV Jaarbericht Weller Vastgoed Ontwikkeling Secundus BV 2014 Inhoudsopgave 1. Algemeen 2 2. Jaarrekening 3 2.1 Balans per 31-12-2014 (voor winstbestemming) 3 2.2 Winst en verliesrekening over 2014 4 2.3 Kasstroomoverzicht

Nadere informatie

Stichting omgaan met pesten. Klipper KN BARENDRECHT. Jaarrekening 2012

Stichting omgaan met pesten. Klipper KN BARENDRECHT. Jaarrekening 2012 Stichting omgaan met pesten Klipper 125 2991KN BARENDRECHT Jaarrekening 2012 Stichting omgaan met pesten Klipper 125 2991KN BARENDRECHT Jaarrekening 2012 INHOUDSOPGAVE Pagina 1. Financieel rapport 1.1

Nadere informatie

Avalex Verkorte jaarrekening 2011 Balans, Resultatenoverzicht en beknopte toelichting

Avalex Verkorte jaarrekening 2011 Balans, Resultatenoverzicht en beknopte toelichting Avalex Verkorte jaarrekening 2011 Balans, Resultatenoverzicht en beknopte toelichting Den Haag 28 juni 2012 Inleiding Dit document bevat jaarcijfers van Avalex over het boekjaar 2011. Het bevat een balans

Nadere informatie

Financieel verslag 2015 Stichting Polderhuis Museum Westkapelle Westkapelle

Financieel verslag 2015 Stichting Polderhuis Museum Westkapelle Westkapelle Financieel verslag 2015 Stichting Polderhuis Museum Westkapelle Westkapelle Pagina 1 van 19 Inhoud Balans per 31 december 2015 Staat van ontvangsten en uitgaven Algemene toelichting Toelichting op de balans

Nadere informatie

Stichting Narconon Nederland te Zutphen JAARREKENING 2014

Stichting Narconon Nederland te Zutphen JAARREKENING 2014 Stichting Narconon Nederland te Zutphen JAARREKENING 2014 1 FINANCIEEL VERSLAG 2 Aan het bestuur van Stichting Narconon Nederland Deventerweg 93 7203 AD Zutphen Hilversum, juni 2016 Geachte Bestuur, Hierbij

Nadere informatie

HALFJAARVERSLAG. C.V. S2 Vastgoed VII te Groningen. Over de periode 1 januari 2012 t/m 30 juni 2012

HALFJAARVERSLAG. C.V. S2 Vastgoed VII te Groningen. Over de periode 1 januari 2012 t/m 30 juni 2012 HALFJAARVERSLAG C.V. S2 Vastgoed VII te Groningen Over de periode 1 januari 2012 t/m 30 juni 2012 INHOUD Pagina HALFJAARVERSLAG 1 Resultaat over 1 januari 2012 t/m 30 juni 2012 3 2 Balans per 30 juni 2012

Nadere informatie

RAPPORT 1 Opdracht 4 2 Algemeen 4 3 Resultaat 5 4 Financiële positie 6

RAPPORT 1 Opdracht 4 2 Algemeen 4 3 Resultaat 5 4 Financiële positie 6 Inhoudsopgave RAPPORT 1 Opdracht 4 2 Algemeen 4 3 Resultaat 5 4 Financiële positie 6 HALFJAARVERSLAG 1 Balans per 30 juni 2014 8, 9 2 Winst- en-verliesrekening over 2014 10 3 Toelichting op de balans per

Nadere informatie

J A A R STUKKEN 2 0 12. Energiek BV. Permar Energiek BV Ede

J A A R STUKKEN 2 0 12. Energiek BV. Permar Energiek BV Ede J A A R STUKKEN 2 0 12 Energiek BV Permar Energiek BV Ede Opmaakdatum:31 mei 2013 Jaarstukken 2012 - Jaarrekening - Overige gegevens Opmaakdatum: 31 mei 2013 1 Jaarrekening - Balans - Winst-en-verliesrekening

Nadere informatie

Jaarstukken 2011 van Permar Energiek BV. Jaarstukken 2011. - Jaarrekening - Overige gegevens

Jaarstukken 2011 van Permar Energiek BV. Jaarstukken 2011. - Jaarrekening - Overige gegevens Jaarstukken 2011 - Jaarrekening - Overige gegevens Opmaakdatum: 20 april 2012 1 Jaarrekening - Balans - Winst-en-verliesrekening - Toelichting 2 Balans per 31 december 2011 (Bedragen x 1.000) (na resultaatbestemming)

Nadere informatie

Kroese & van Catz. RAPPORT Aan het bestuur van Stichting Ichthus Evangelische Gemeenschap Etten-Leur. inzake de jaarrekening 2013

Kroese & van Catz. RAPPORT Aan het bestuur van Stichting Ichthus Evangelische Gemeenschap Etten-Leur. inzake de jaarrekening 2013 RAPPORT Aan het bestuur van Stichting Ichthus Evangelische Gemeenschap Etten-Leur inzake de jaarrekening 2013 INHOUDSOPGAVE RAPPORT 1 Opdracht 2 Algemeen 3 Cash-flow 4 Fiscale positie BIJLAGEN Jaarrekening

Nadere informatie

ZORG VOOR MAATSCHAPPELIJK VASTGOED. Professioneel beheer voor beter rendement

ZORG VOOR MAATSCHAPPELIJK VASTGOED. Professioneel beheer voor beter rendement ZORG VOOR MAATSCHAPPELIJK VASTGOED Professioneel beheer voor beter rendement Een veranderende financiële omgeving vraagt om ander vastgoedbeheer Het onderwijsvastgoed, het zorgvastgoed, het gemeentelijk

Nadere informatie

STICHTING TIME TO HELP NEDERLAND TE ROTTERDAM. Rapport inzake jaarstukken 2013

STICHTING TIME TO HELP NEDERLAND TE ROTTERDAM. Rapport inzake jaarstukken 2013 STICHTING TIME TO HELP NEDERLAND TE ROTTERDAM Rapport inzake jaarstukken 2013 INHOUDSOPGAVE Pagina ACCOUNTANTSVERSLAG 1 Algemeen 3 2 Resultaat 4 3 Financiële positie 5 4 Samenstellingsverklaring 7 1 BESTUURSVERSLAG

Nadere informatie

HALFJAARVERSLAG. AEFIDES Vastgoed IX CV te GRONINGEN. Over de periode 1 januari 2011 t/m 30 juni 2011

HALFJAARVERSLAG. AEFIDES Vastgoed IX CV te GRONINGEN. Over de periode 1 januari 2011 t/m 30 juni 2011 HALFJAARVERSLAG AEFIDES Vastgoed IX CV te GRONINGEN Over de periode 1 januari 2011 t/m 30 juni 2011 INHOUD Pagina HALFJAARVERSLAG 1 Resultaat over 1 januari 2011 t/m 30 juni 2011 3 2 Balans per 30 juni

Nadere informatie

STICHTING EDUCATIE VOOR ALLOCHTONEN TE DEN HAAG. Rapport inzake jaarstukken 2012

STICHTING EDUCATIE VOOR ALLOCHTONEN TE DEN HAAG. Rapport inzake jaarstukken 2012 STICHTING EDUCATIE VOOR ALLOCHTONEN TE DEN HAAG Rapport inzake jaarstukken 2012 INHOUDSOPGAVE Pagina ACCOUNTANTSVERSLAG 1 Algemeen 2 2 Resultaat 3 3 Financiële positie 4 4 Samenstellingsverklaring 6 FINANCIEEL

Nadere informatie

Stichting Het Begint met Taal (voorheen: Stichting Landelijk Netwerk Thuislesorganisaties) gevestigd te Utrecht. Rapport inzake de jaarrekening 2014

Stichting Het Begint met Taal (voorheen: Stichting Landelijk Netwerk Thuislesorganisaties) gevestigd te Utrecht. Rapport inzake de jaarrekening 2014 Stichting Het Begint met Taal (voorheen: Stichting Landelijk Netwerk Thuislesorganisaties) gevestigd te Utrecht Rapport inzake de jaarrekening 2014 INHOUD ACCOUNTANTSRAPPORT Pagina 1 Samenstellingsverklaring

Nadere informatie

STICHTING NEDERLANDS BAKKERIJMUSEUM TE HATTEM RAPPORT 2013 'HET WARME LAND'

STICHTING NEDERLANDS BAKKERIJMUSEUM TE HATTEM RAPPORT 2013 'HET WARME LAND' STICHTING NEDERLANDS BAKKERIJMUSEUM 'HET WARME LAND' TE HATTEM RAPPORT 2013 INHOUDSOPGAVE Blz. Inhoudsopgave 1 I Algemene toelichting 2 II Financiering 4 III Kasstroomoverzicht 4 Balans per 31 december

Nadere informatie

Financieel Jaarverslag. Dieren Ambulance Helmond e.o. Animal Hope Helmond e.o. Laatste Hulp voor Dieren. Fin. Jaarverslag 2013 DA AHH LHVD

Financieel Jaarverslag. Dieren Ambulance Helmond e.o. Animal Hope Helmond e.o. Laatste Hulp voor Dieren. Fin. Jaarverslag 2013 DA AHH LHVD Financieel Jaarverslag Dieren Ambulance Helmond e.o. Animal Hope Helmond e.o. Laatste Hulp voor Dieren 2013 INHOUDSOPGAVE VAN DIT RAPPORT Pagina II. SAMENSTELLINGSVERKLARING 1 III. JAARREKENING 1. Balans

Nadere informatie

Financieel verslag 2013. Stichting Domies Toen Hoofdstraat 76 9968 AG Pieterburen

Financieel verslag 2013. Stichting Domies Toen Hoofdstraat 76 9968 AG Pieterburen Financieel verslag 2013 Hoofdstraat 76 9968 AG Pieterburen Balans per 31 december 2013 ACTIVA 31-12-2013 31-12-2012 Materiële vaste activa Project schuur 5.564 7.705 Project tuin 788 1.725 Overige inventaris

Nadere informatie

Inhoudsopgave Pagina Pagina

Inhoudsopgave Pagina Pagina Inhoudsopgave Pagina Pagina 1 Algemeen 2 1.1 Toelichting op de jaarrekening 3 2 Jaarrekening 4 2.1 Balans per 31 december 2012 5 2.2 Winst- en verliesrekening over 2012 7 2.3 Toelichting op de balans 8

Nadere informatie

STICHTING SING gevestigd te DEN HAAG. Jaarrekening 2013

STICHTING SING gevestigd te DEN HAAG. Jaarrekening 2013 Jaarrekening 2013 Nummer Kamer van Koophandel: 27318330 Datum: 25 maart 2014 Aantal exemplaren: 7 Inhoudsopgave Inhoudsopgave pagina Jaarverslag Opdracht 3 Financiële positie 4 Bespreking van de resultaten

Nadere informatie

STICHTING LOKALE OMROEP IN DE GEMEENTE ELBURG TE ELBURG. Rapport inzake jaarstukken 2014

STICHTING LOKALE OMROEP IN DE GEMEENTE ELBURG TE ELBURG. Rapport inzake jaarstukken 2014 STICHTING LOKALE OMROEP IN DE GEMEENTE ELBURG TE ELBURG Rapport inzake jaarstukken INHOUDSOPGAVE Pagina FINANCIEEL VERSLAG 1 Algemeen 3 2 Resultaat vergelijking en analyse 4 3 Meerjarengegevens 5 4 Financiële

Nadere informatie

MFA Lab Rekenen aan exploitatie MFA s. 28 mei 2010 Bob Vijge en Anita Keita

MFA Lab Rekenen aan exploitatie MFA s. 28 mei 2010 Bob Vijge en Anita Keita MFA Lab Rekenen aan exploitatie MFA s 28 mei 2010 Bob Vijge en Anita Keita Inhoud workshop Welke vragen hebt u? Welke ervaring hebben wij? Anita Keita: Penta Rho Bob Vijge: Wooninc. Begin bij het begin.

Nadere informatie

Rapport Jaarrekening 2012. Stichting Beit Jiddi Beerseweg 4 5431 LC CUIJK

Rapport Jaarrekening 2012. Stichting Beit Jiddi Beerseweg 4 5431 LC CUIJK Rapport Jaarrekening 2012 Stichting Beit Jiddi Beerseweg 4 5431 LC CUIJK Stichting Beit Jiddi Beerseweg 4 5431 LC CUIJK Jaarrekening 2012 INHOUDSOPGAVE Pagina 1. Jaarrekening 1.1 Balans per 31 december

Nadere informatie

Stichting MicroHulp Helmond

Stichting MicroHulp Helmond Stichting MicroHulp Helmond te Helmond Jaarrekening 2015 INHOUDSOPGAVE Pagina Algemeen 2 Jaarrekening 2015 Balans per 31 december 2015 3 Resultatenrekening over 31 december 2015 4 Grondslagen van waardering

Nadere informatie

Vastgoed. Plan van Aanpak. Versie: Definitief Bestandsnaam: Datum opgesteld: 20-06-2014 Voor akkoord: Plan van aanpak: Vastgoed.

Vastgoed. Plan van Aanpak. Versie: Definitief Bestandsnaam: Datum opgesteld: 20-06-2014 Voor akkoord: Plan van aanpak: Vastgoed. Vastgoed Plan van Aanpak Plan van aanpak: Vastgoed Bestuurlijk L. van Rekom opdrachtgever L. Mourik opdrachtgever Naam projectleider L. van Hassel Versie: Definitief Bestandsnaam: Datum opgesteld: 20-06-

Nadere informatie

Rafael gemeente De Rank T.a.v. het bestuur Ringvaartweg 123 3065 AC ROTTERDAM. Jaarrekening 2014

Rafael gemeente De Rank T.a.v. het bestuur Ringvaartweg 123 3065 AC ROTTERDAM. Jaarrekening 2014 Rafael gemeente De Rank T.a.v. het bestuur Ringvaartweg 123 3065 AC ROTTERDAM Jaarrekening 2014 Rafael gemeente De Rank T.a.v. het bestuur Ringvaartweg 123 3065 AC ROTTERDAM Jaarrekening 2014 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Stichting Martinikerk Groningen Martinikerkhof 3 9712 JG Groningen Rapport inzake de jaarrekening 2014

Stichting Martinikerk Groningen Martinikerkhof 3 9712 JG Groningen Rapport inzake de jaarrekening 2014 Martinikerkhof 3 9712 JG kerkelijk bureau Protestantse Gemeente te, 14 juli 2015 AdV/PGG Inhoudsopgave Pagina 1. Rapport kerkelijk bureau PGG 1.1 Opdracht 2 1.2 Algemeen 2 1.3 Resultaten 3 1.4 Financiële

Nadere informatie

Financiële verantwoording 2012 van. Gereformeerde Bijbelstichting. te Dordrecht

Financiële verantwoording 2012 van. Gereformeerde Bijbelstichting. te Dordrecht Financiële verantwoording 2012 van Gereformeerde Bijbelstichting te BALANS PER 31 DECEMBER 2012 31 december 2012 ACTIVA VASTE ACTIVA Materiële vaste activa 2.578.183 VLOTTENDE ACTIVA Voorraden 1.198.800

Nadere informatie

Jaarrekening 1 januari 2012 tot en met 31 december 2012 Stichting Hospice Dronten

Jaarrekening 1 januari 2012 tot en met 31 december 2012 Stichting Hospice Dronten Jaarrekening 1 januari 2012 tot en met 31 december 2012 Stichting Hospice Dronten Accountants Belastingadviseurs Jaarrekening 1 januari 2012 tot en met 31 december 2012 14 februari 2013 Stichting Hospice

Nadere informatie

HOLLAND IMMO GROUP BEHEER B.V. TE EINDHOVEN. Halfjaarcijfers per 30 juni 2015. Geen accountantscontrole toegepast

HOLLAND IMMO GROUP BEHEER B.V. TE EINDHOVEN. Halfjaarcijfers per 30 juni 2015. Geen accountantscontrole toegepast HOLLAND IMMO GROUP BEHEER B.V. TE EINDHOVEN Halfjaarcijfers per 30 juni 2015 Balans per 30 juni 2015 Vóór resultaatbestemming ACTIVA 30 juni 2015 31 december 2014 Vaste activa Immateriële vaste activa

Nadere informatie