Memorie. Noordzee reductiematrix. Ministerie van Defensie. Dienst Hydrografie Geodesie & Getijden

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Memorie. Noordzee reductiematrix. Ministerie van Defensie. Dienst Hydrografie Geodesie & Getijden"

Transcriptie

1 Bezoekadres: Van der Burchlaan 31 Postadres: MPC 13 A Postbus LS Den Haag Memorie Steller: M.C. Kwanten Telefoon (070) Fax (070) Noordzee reductiematrix 2006

2 Inhoud 1. Achtergrond Als gevolg van de IHO Technical Resolution A2.5 is tijdens de NSHC-vergadering (North Sea Hydrographic Conference) in september 1998 de Tidal Working Group met het voorstel gekomen om per 1 januari 2000 het Lowest Astronomical Tide (LAT) te hanteren als Reductievlak (RV of Chart Datum in het Engels). Later werd dit door de NSHC Tidal Working Group veranderd in at the earliest practicable opportunity. De bedoeling was om LAT in te voeren na het project SHIP2, dat de invoering behelst van volledig nieuwe databases en kaartproductielijn. Echter als gevolg van de uitloop van het project SHIP2 en de aanpassingen van het RV naar LAT door Duitsland is in 2005 besloten om LAT zo snel mogelijk in te voeren. Op de zeekaarten en de 1800 serie worden diepten, op volle zee en op de wateren die daarmee in open verbinding staan, gekarteerd ten opzichte van het reductievlak van gemiddeld laag laagwaterspring (GLLWS) of Overeengekomen Lage Waterstand (OLW). GLLWS, dat door middel van lange reeksen van getijwaarnemingen is bepaald (5 jaar) en OLW, liggen dermate laag dat het tijdens normale meteorologische omstandigheden zelden minder diep zal zijn dan dat er in de kaarten wordt aangegeven. Het reductievlak OLW komt alleen voor bij stations stroomopwaarts van Hoek van Holland. Per station verschilt de vorm van de getijkromme en ook de afstand van het vlak van de gemiddelde zeestand met het reductievlak. De basis van GLLWS vormt de mtx88 matrix die is gevisualiseerd in de papieren Reductiekaart Hoog- en Laagwater 1988 (RK88). Aanpassing van het RV naar LAT begint dan ook met het maken van een nieuwe matrix. In vergelijking met 1988 is er veel veranderd op het gebied van de automatisering. Er is dan ook gekozen voor het inpassen van de LAT matrix in een computerprogramma. Vanwege de bekendheid van het geodetisch en hydrografisch omrekenprogramma PCTrans is gekozen om een LAT/GLLWS module in het programma te voegen. De LAT matrix bevat op open zee en in Belgische en Duitse wateren het verschil tussen Mean Sea Level (MSL) en LAT in meters met een resolutie van 1 centimeter. In de kustgebieden, Waddenzee en Wester- en Oosterschelde betreft het verschillen tussen Normaal Amsterdams Peil (NAP) en LAT in meters met een resolutie van 1 centimeter. Stroomopwaarts van Hoek van Holland, op het Haringvliet en Hollands Diep bevat de LAT matrix nieuw berekende Overeengekomen Lage Waterstand (OLW) waarden in meters ten opzichte van NAP met een resolutie van 1 centimeter. In wateren waar geen of zeer weinig getij heerst die binnen de matrix vallen zoals de Grevelingen, Lauwersmeer en IJsselmeer zijn de waarden uit de matrix verwijderd. De matrix bestaat uit een regelmatig rooster op basis van latitude en longitude (ETRS 89) met een roostergrootte van ongeveer 384m in lengte- en 640m in breedtegraden. Pagina 1/17

3 2. Basis voor de LAT matrix De basis van de LAT matrix wordt gevormd door 3 modellen die ontwikkeld zijn door het Rijksinstituut voor Kust en Zee (RIKZ). Getijmodellen zijn modellen die worden aangestuurd door harmonische componenten die berekend zijn op basis van getijmeterleggingen, vaste pijlschalen, bodemdiepte en bodemruwheid. Alle posities van de roosterpunten zijn omgerekend naar ETRS 89. figuur 1, overzicht modellen Pagina 2/17

4 2.1 DCSM [1] Het Dutch Continental Shelf model (DCSM) is een rechtlijnig model in bolcoördinaten. Het omvat het continentaal plat van 48 graden noord tot 62,25 graden noord en van 12 graden west tot 13 graden oost. In het zuiden ligt de begrenzing ter hoogte van Brest in Frankrijk en in het noorden ter hoogte van Ålesund in Noorwegen. De oostelijke grens ligt ter hoogte van Kopenhagen (in Denemarken) en Malmö in Zweden. Zeewaarts volgt de rand de continentale helling. In de schematisatie zijn de volgende wateren meegenomen: - Noordzee - Waddenzee - Eems Dollard - Het Kanaal - Keltische Zee - Ierse Zee - Skagerrak - Kattegat figuur 2, DCSM model Het rooster meet 201 bij 171 roosterpunten waarvan circa 54% actief (ruim roostercellen). De griddefinitie is in bolcoördinaten. De geografische resolutie is in het gehele model gelijk, te weten 1/8 graad in de longitudinale (west-oost) richting en 1/12 graad in de laterale (zuid-noord) richting en met de oorsprong op 48 noorderbreedte en 13 westerlengte. Dit komt, gaande van zuid naar noord, overeen met een resolutie van 9,3 tot 6,5 km in de west-oost richting en 9,25 km in de zuid-noord richting. In de Noordzee liggen de Courantgetallen (parameter die verhouding aangeeft tussen de tijdstap, waterdiepte en roostergrootte) onder de 10. Langs de zeerand op de oceaan komen waarden van 25 tot 35 voor. In de schematisatie zijn geen elementen voor het representeren van bijvoorbeeld spuicomplexen of stormvloedkering meegenomen. Voor de bodemschematisatie is gebruik gemaakt van de bodemschematisatie van het Gemo-model, in combinatie met een 20-tal zeekaarten. Door toepassing van Kalman filtering is een bepaalde mate van optimalisatie doorgevoerd. Het model wordt op de rand aangestuurd op waterstanden via een set met 11 getijcomponenten. Daarnaast wordt het model ook aangestuurd met ruimtelijk en in de tijd variërende wind en drukvelden. Voor het draaien van het model worden de volgende instellingen aangehouden: * tijdstap = 10 minuten * ruwheid: variabele Chézy, met waarden tussen 55 en 100 m^1/2/s, geoptimaliseerd met behulp van Kalman filtering. Er is een modelgemiddelde standaardafwijking van de waterstanden bepaald, zowel voor een astronomische conditie als een conditie waarbij variabele wind- en drukvelden zijn opgelegd. De standaardafwijkingen zijn: astro condities: 12,5 cm meteo condities: 18 cm Voor de LAT matrix is gebruik gemaakt van de laagst berekende waterstanden ten opzichte van MSL van het model over de periode 1999 tot Pagina 3/17

5 2.2 Kuststrookmodel fijn [2] Het Kuststrook model is een kromlijnig model in het Rijksdriehoekstelsel (RD). Het omvat de gehele Nederlandse kust, in het zuiden begrensd door de Belgisch-Franse grens en in het oosten doorlopend tot 50 km ten oosten van de Nederlands-Duitse grens, ter hoogte van het Duitse Waddeneiland Norderney. In zeewaartse richting strekt het rooster zich uit tot ongeveer 60 tot 70 km uit de kust. Verder zijn onder andere de volgende wateren in de schematisatie meegenomen: - Waddenzee - Eems-Dollard estuarium met geschematiseerd een gedeelte Eems rivier (circa 40 km) - Lauwersmeer - IJsselmeer tot de Ketelbrug - Nieuwe Waterweg - Nieuwe Maas - Lek tot Hagestein - Beneden-Merwede - Waal tot Tiel - Haringvliet - Hollands Diep - Biesbosch - Maas tot Lith - Oosterschelde - Mastgat - Zijpe - Krammer Volkerak - Schelde-Rijnkanaal - Zoommeer - Westerschelde - Schelde tot Gent en Nete tot Lier Het rooster meet 941 bij 401 roosterpunten waarvan circa 36% actief (ruim roostercellen). De resolutie varieert sterk. Langs de zeerand liggen rekencellen van 300 tot 800 m bij 2,5 km. Naar de kust toe worden de rekencellen meer vierkant en ligt de resolutie rond de 300 tot 400 m. In de Waddenzee ligt de resolutie in de buurt van de 300 m, evenals in het IJsselmeer en in het Eems-Dollard estuarium. In de monding van de Nieuwe Waterweg wordt een resolutie bereikt van 250 m. In de Ooster- en Westerschelde ligt de resolutie figuur 3, Kuststrook model rond de 200 m. Op de rivieren worden in het algemeen tussen de twee en vier roosterpunten over de breedte van het zomerbed aangehouden, terwijl de lengte in de stroomrichting op kan lopen tot tussen de 200 en 300 m. In de Noordzee en Waddenzee blijven de Courantgetallen onder de 10. In de haven van IJmuiden loopt de waarde op tot 20, terwijl in de geulen in de Oosterschelde en Westerschelde waarden voorkomen van tussen de 25 en 30. In de Belgische rivieren lopen de waarden op tot 50 tot 70. In de schematisatie zijn de volgende elementen meegenomen: - Afsluitdijk inclusief spuicomplexen bij Den Oever (met 3 barriers) en - Kornwerderzand (met 2 barriers) - spuicomplex bij Lauwersoog (met 1 barrier) - Haringvlietsluizen (met 6 barriers) - Oosterschelde Stormvloedkering (met 22 barriers) Voor de bodemschematisatie is gebruik gemaakt van de meest recente en dicht bij de kust gelegen dieptebestanden van 1999, lopend langs de gehele kust en zeewaarts tot ongeveer 10 km, inclusief de rivieren. Verder is gebruik gemaakt van lodingsgegevens van de Dienst der Hydrografie voor de Noordzee, aangevuld met een terreinmodel voor de Noordzee (1990) en gedigitaliseerde kaarten. Voor het Lauwersmeer waren lodingskaarten beschikbaar voor de geulen ( ) en platen ( ). Het model wordt aangestuurd met waterstands- of Riemannrandvoorwaarden langs de zeerand en debietrandvoorwaarden op de rivierranden op de Lek, Waal en Maas. De Pagina 4/17

6 zeerandvoorwaarden komen uit het Zuidelijke Noordzee model. Voor de sluizencomplexen is het zowel mogelijk om de spuiscenario's via de barriers aan te sturen of met behulp van lozingspunten voor de sluizen de spuidebieten in het model op te leggen. Dit model wordt zowel in 2D- (WAQUA) als in 3D-mode (TRIWAQ) gedraaid. Voor het draaien van het model in 2D-model worden de volgende instellingen aangehouden: - tijdstap = 1 minuut - ruwheid: variabele Manning, met de verdeling: - zeegebied 0,024 (noord) tot 0,020 s/m^1/3 (zuid) - Eems Dollard 0,020 s/m^1/3 - Waddenzee rond Afsluitdijk 0,026 s/m^1/3 - Zuid-Hollandse kust 0,028 s/m^1/3 - Noordelijk Deltabekken 0,028 tot 0,030 s/m^1/3 stroomopwaarts - Westerschelde: monding 0,018 s/m^1/3, estuaria 0,020 tot 0,028 s/m^1/3 en rivier 0,028 s/m^1/3 - diffusie = 30 m^2/s - viscositeit = 10 m^2/s Voor het draaien in 3D-model worden de volgende instellingen veranderd: - turbulentie volgens k-epsilon formulering - diffusie = 1 m^2/s (wordt in feite overgenomen door turbulentie) Er is een modelgemiddelde standaardafwijking van de waterstanden bepaald, zowel voor een astronomische conditie als een conditie waarbij variabele wind- en drukvelden zijn opgelegd. De standaardafwijkingen zijn: astro condities: 11 cm meteo condities: 15 cm Bovengenoemde onnauwkeurigheden zijn bepaald voor een 2D-simulatie waarbij zoet/zout-effecten zijn meegenomen, maar zonder optimalisatie van de randvoorwaarden. Als de randvoorwaarden worden geoptimaliseerd met behulp van een Kalman filter, reduceren de standaardafwijkingen tot ca. 6 cm (astro) en 8 cm (meteo condities). Voor de LAT matrix is gebruik gemaakt van de laagst berekende waterstanden ten opzichte van MSL of NAP van het model in de eerste 6 maanden van Deze periode was naar voren gekomen in de doorrekening van het DCSM als zijnde de periode waarin de laagste waterstanden voorkomen. Het model heeft, daar waar NAP geldt, LAT waarden geleverd als zijnde het verschil tussen NAP en LAT, zeewaarts van de 20 meter dieptelijn zijn de LAT waarden het verschil tussen MSL en LAT. Aangezien het model geen waterstanden berekent onder het oppervlak van een droogvalling, is bij gezamenlijk overleg tussen Hydrografie en RIKZ besloten om bij het gehele model 5 meter aan de waterstand toe te voegen om zo te voorkomen dat er gebieden droogvallen. Na aftrek van deze 5 meter van de minimale waterstand blijft LAT over. De verstoring van het getij door toevoeging van deze 5 meter water heeft geen duidelijk negatieve invloed gehad op de uiteindelijke resultaten. Pagina 5/17

7 2.3 Kustzuid [3] Het Kustzuid model is een 1:1 uitsnede uit het Kuststrook model. De noordelijke zeerand komt overeen met de m = 694 roosterlijn van het Kuststrook model en de zuidwestelijke rand met de m = 901 lijn, tevens de zuidwestelijke rand van het Kuststrook model. In het zuiden loopt het model tot de grens Frankrijk-België en in het noorden tot de kop van Goeree Overflakkee. Zeewaarts strekt met model zich 65 km uit. Verder zijn de volgende wateren in het model meegenomen: - Oosterschelde - Mastgat - Zijpe - Krammer - Volkerak - Schelde-Rijnkanaal - Zoommeer - Westerschelde - Schelde tot Gent figuur 4, Kustzuid model Het rooster meet 212 bij 298 roostercellen, waarvan 52% (ruim 32500) actief. Langs de zeerand variëren de roostercellen van 300 tot 900 m bij 1,5 tot 2,5 km. Naar de kust toe worden de roostercellen meer vierkant. In de Ooster- en Westerschelde varieert de resolutie van 200 tot 300 m. Rond het Verdronken land van Zuid-Beveland en van Saeftinge ligt de resolutie rond de 500 m. Op de Schelde ligt de resolutie tussen de 40 en 400 m. In de Noordzee en Waddenzee blijven de Courantgetallen onder de 10. In de geulen in de Oosterschelde en Westerschelde komen waarden voor van tussen de 25 en 30. In de Belgische rivieren lopen de waarden op tot 50. In de schematisatie zijn de volgende elementen meegenomen: - Oosterschelde Stormvloedkering (met 22 barriers) Voor de bodemschematisatie is gebruik gemaakt van de meest recente en dicht bij de kust gelegen dieptebestanden van 1999, lopend langs de gehele kust en zeewaarts tot ongeveer 10 km. Verder is gebruik gemaakt van lodinggegevens van de Dienst der Hydrografie voor de Noordzee, aangevuld met een terreinmodel voor de Noordzee (1990) en gedigitaliseerde kaarten. Voor de Belgische rivieren is gebruik gemaakt van een 1D-model schematisatie. Deze diepten zijn vertaald naar het rooster. Het model wordt aangestuurd met waterstandsrandvoorwaarden langs de zeerand en debietrandvoorwaarden bij Rupelmonde, waar de Schelde en de Nete samenkomen. De zeerandvoorwaarden komen uit het Zuidelijke Noordzee model. Voor het draaien van het model worden de volgende instellingen aangehouden: - tijdstap = 1 minuut - ruwheid: Manning (zeegebied s/m^1/3; Westerschelde 0,019 tot 0,025 s/m^1/3, Schelde 0,026 s/m^1/3) - diffusie = 30 m^2/s - viscositeit = 10 m^2/s Er is een modelgemiddelde standaardafwijking van de waterstanden bepaald, zowel voor een astronomische conditie als een conditie waarbij variabele wind- en drukvelden zijn opgelegd. De standaardafwijkingen zijn: astro condities: 6 cm meteo condities: 8 cm Deze waarden zijn bepaald aan de hand van een set randvoorwaarden die zijn geoptimaliseerd door middel van een Kalman filter. Pagina 6/17

8 Voor de LAT matrix is gebruik gemaakt van de laagst berekende waterstanden ten opzichte van MSL of NAP van het model in de eerste 6 maanden van Deze periode was naar voren gekomen in de doorrekening van het DCSM als zijnde de periode waarin de laagste waterstanden voorkomen. Het model heeft, daar waar NAP geldt, LAT waarden geleverd als zijnde het verschil tussen NAP en LAT, zeewaarts van de 20 meter dieptelijn zijn de LAT waarden het verschil tussen MSL en LAT. Aangezien het model geen waterstanden berekent onder het oppervlak van een droogvalling, is bij gezamenlijk overleg tussen Hydrografie en RIKZ besloten om bij het gehele model 5 meter aan de waterstand toe te voegen om zo te voorkomen dat er gebieden droogvallen. Na aftrek van deze 5 meter van de minimale waterstand blijft LAT over. De verstoring van het getij door toevoeging van deze 5 meter water heeft geen duidelijk negatieve invloed gehad op de uiteindelijke resultaten. Pagina 7/17

9 3 Dataverwerking Op basis van de gemeten waarden in de vaste waterstandstations is een indeling gemaakt van welk model waar te gebruiken. 3.1 Bepaling gebruik model Grijs gearceerde waarden in onderstaande tabel zijn de waarden van het gebruikte model. LAT waarden van de modellen en de verschillen met de Berekend LAT berekende waarden ( ) LAT MSL LAT in in in Model Model Model gebruikt Locatie MSL NAP NAP KSnap KZnap KS DCSM model Bath Bergse Dieps. west Brouwershav.Gat Brouwershav.Gat Cadzand Delfzijl Den Helder Eemshaven Euro platform Hansweert Haringvliet Harlingen Hoek van Holland Huibertgat IJmuiden buitenhaven K13A platform Kornwerderzand Krammersluizen w Lauwersoog Lichteiland Goeree Meetp. Noordwijk Nes Oosterschelde Oosterschelde Oudeschild Petten zuid Roompot binnen Roompot buiten Scheveningen Schiermonnikoog Stavenisse Stellendam buiten Terneuzen Pagina 8/17

10 LAT waarden van de modellen en de verschillen met de Berekend LAT berekende waarden ( ) LAT MSL LAT in in in Model Model Model gebruikt Locatie MSL NAP NAP KSnap KZnap KS DCSM model Terschelling NZ Texel Noordzee Vlakte van de Raan Vlielandhaven Vlissingen Westkapelle West-Terschelling Wierumergronden Yerseke Zeebrugge Oostende Nieuwpoort Tabel 1. Verschillen tussen berekende LAT waarden in meetpunten en de gebruikte modellen (alle waarden in cm) Op basis van geografische dekking en best fit is bepaald welk model waar toegepast is. Het DCSM is op volle zee toegepast. Het Kustzuid model (KZnap in tabel 1) is toegepast in de Zeeuwse delta. Het Kuststrookmodel (KS in tabel 1) op basis van MSL is toegepast in Belgische wateren en in de Nederlandse kustwateren en de Waddenzee is gebruik gemaakt van het Kuststrook model (KSnap in de tabel). De precisie ter plekke van de meetpunten bedraagt ongeveer 7cm (95%) bij een gemiddelde fout van 0cm. De verwachting is dat de precisie van de LAT matrix op het Nederlandse continentale plat en in Belgische wateren ongeveer 10cm is. 3.2 Zorgen voor vloeiend verloop van ene naar andere model Om de modellen naadloos op elkaar aan te sluiten zijn de LAT waarden in de DCSM roosterpunten die in het dekkingsgebied van het Kuststrook model vielen aangepast aan de LAT waarde van het Kuststrook model. De naadloze overgang tussen Kuststrook(NAP)-, Kustzuid(NAP)- en Kuststrook model is bewerkstelligd door handmatige aanpassing van de LAT matrix na het gridden van alle LAT waarden met MATLAB. 3.3 Interpolatie naar roosterpunten LAT matrix Alle LAT waarden uit de verschillende modellen zijn samengevoegd en gegrid met behulp van lineaire interpolatie op basis van driehoeken. De LAT matrix bevat verschillen in meters, met een resolutie van een centimeter. Het betreft het verschil in meters tussen MSL (of NAP) en LAT. Als roostergrootte is gekozen voor het Level Of Visualisation (LOV) 7 rooster. Dit LOV 7 rooster is een grof rooster dat gebruikt wordt in Pagina 9/17

11 het Representatief Bathymetrisch Bestand (RBB) van het Bathymetrisch Archief Systeem (BAS). Het fijnste rooster binnen het BAS is het LOV 0 rooster. De roostergrootte op de Noordzee is ongeveer 5 bij 3 meter (op de evenaar 5 bij 5 meter). Door de LAT matrix op een LOV 7 rooster aan te leveren hoeft er bij het reduceren naar LAT van de bathymetrische bestanden geen interpolatie meer te worden uitgevoerd. Alle LOV 0 vakjes die binnen een LOV 7 vak vallen krijgen de reductiewaarde van het linkeronderpunt van het LOV 7 vak. Coördinaat linker onderhoek van de LAT matrix; N, E Coördinaat rechter bovenhoek van de LAT matrix; N, E Roostergrootte bij graden, wat overeenkomt met ongeveer 384m in lengte richting en 640m in breedte richting. Het rooster bevat in totaal roosterpunten, 1130 waarden in lengterichting en 870 in breedterichting, waarvan er een waarde hebben. 3.4 Bepaling OLW Het OLW ( Overeengekomen Laag Water ) wordt zodanig bepaald dat het een vloeiende overgang vormt van het LAT ( voorheen : LLWS ) te Hoek van Holland tot de OLR te Tiel Waal. De OLR (Overeengekomen Lage Rivierstand) is het plaatselijk peil, overeenkomend met de OLA (Overeengekomen Lage Afvoer ) te Lobith, voor stations op de Bovenrijn, de IJssel en de Waal t/m Tiel. Het dient als reductievlak voor diepteaanduidingen op rivierkaarten. OLA was oorspronkelijk de afvoer van de Bovenrijn te Lobith die gemiddeld gedurende 20 ijsvrije dagen per jaar niet werd bereikt. Later werd voor de OLA per definitie een waarde van 984 m3/s aangehouden. Deze waarde is in 2002, in het kader van een afstemming met Duitsland, bijgesteld tot 1020 m3/s. De genoemde vloeiende aansluiting van het OLW op het LAT en de OLR wordt bewerkstelligd m.b.v. onderschrijdingsfrequenties. Voor een gegeven plaats X wordt het OLW gekozen als het peil met onderschrijdingsfrequentie f(x) = f(hvh) * p / (p+q) + f(tiel) * q / (p+q) waarin : f(hvh) = onderschrijdingsfrequentie van het LAT te Hoek van Holland in het beschouwde tijdvak f(tiel) = onderschrijdingsfrequentie van de OLR te Tiel Waal in het beschouwde tijdvak p = de helft van het gemiddeld tijverschil bij OLA ( Bovenrijnafvoer 1020 m3/s ) q = verschil gemiddelde waterstand bij gemiddelde Bovenrijnafvoer ( 2200 m3/s ) en gemiddelde waterstand bij OLA Voor het tijdvak wordt meestal de laatste vier jaar gekozen. p en q zijn weegfactoren die resp. het getij- en het rivierkarakter weergeven. Pagina 10/17

12 De frequenties worden tegenwoordig uitgedrukt in uren. Voor de landelijke waterstandsmeetpunten op de Waal, de Boven Merwede en de Nieuwe Merwede zijn in 2002 OLW-waarden berekend op verzoek van Rijkswaterstaat Oost Nederland. Deze waarden, berekend uit de gegevens 1997 t/m 2000, kunnen thans het best gehandhaafd worden. De invloed van de overgang van LLWS naar LAT te Hoek van Holland op het OLW is bij deze meetpunten (Sint Andries Waal, Zaltbommel, Vuren en Werkendam buiten) verwaarloosbaar klein. De aangehouden waarden zijn voor Vuren en Werkendam buiten in vergelijking met de thans berekende waarden voor de rest van het benedenrivierengebied iets aan de lage kant. Dit wordt veroorzaakt doordat f(tiel) over 1997 t/m 2000 abnormaal laag was. De berekening voor de rest van het benedenrivierengebied is uitgevoerd op de uurwaarden van 2001 t/m De OLR te Tiel Waal is door RWS Oost Nederland vastgesteld op NAP cm. Dit peil werd in de periode 2001 t/m 2004 door 1365 uurwaarden overschreden. Er zijn nog geen nieuwe berekeningen van gemiddeld hoogwater, laagwater en waterstand bij verschillende afvoeren beschikbaar. Voor de bepaling van p en q zijn daarom de waarden uit Gemiddelde Getijkromme gebruikt. Het resultaat is vrij ongevoelig voor kleine afwijkingen in deze verhoudingsgetallen. De waarden van p en q zijn eerst afgerond op hele cm. De waarden van f(x) zijn uitgedrukt als totaal aantal uurwaarden over 2001 t/m De resultaten zijn als volgt ( f(x) is totaal over 2001 t/m 2004): Meetpunt p(cm) q(cm) f(x) OLW (cm) Lith dorp Heesbeen Keizersveeer Sint Andries Waal * 142 Zaltbommel * 87 Vuren * 28 Werkendam buiten * 17 Moerdijk Rak noord Hellevoetsluis Dordrecht Goidschalxoord Spijkenisse Hagestein beneden Schoonhoven Krimpen aan de Lek Gouda brug Krimpen aan de IJssel Rotterdam Vlaardingen Maassluis Tabel 2. OLW waarden (rechter kolom in cm) * OLW aangehouden De verlaging van het OLW in de omgeving van Dordrecht is het gevolg van de toename van het tijverschil t.g.v. de doorgraving van de Beerdam. Pagina 11/17

13 Op de Lek vertoont het tijverschil een stijgende trend. 4 Controles en aanpassingen 4.1 Handmatige aanpassing ter plaatse van vaste meetlocaties In tabel 1 zijn de verschillen tussen berekende LAT waarden in meetpunten en de LAT waarden op die locatie uit de gebruikte modellen te zien. De matrixwaarden zijn waar nodig in een ruim gebied rond het meetpunt aangepast aan de berekende waarden in de meetpunten. 4.2 Controle Westerschelde door RWS DZL Het gedeelte van de LAT matrix dat de Wester- en Oosterschelde bedekt is bekeken door RWS Directie Zeeland, afdeling Meetinformatiedienst Zeeland (RWM). Op verzoek van RWM is de matrix op enkele cosmetisch aangepast. 4.3 Controle overgangen getij/geen getij water bij dammen Bij overgangen tussen water zonder getij en water met getij is gekozen voor het doortrekken van de LAT waarden in het water zonder getij. Voor het BAS RBB levert dit geen problemen op. De data wordt ingelezen zoals het is aangeleverd, zonder dat er een correctie wordt uitgevoerd naar het reductievlak. Het betreft dan meestal data van Rijkswaterstaat die wordt aangeleverd ten opzichte van het juiste vlak. 4.4 Handmatige aanpassingen om contourlijnen vloeiend te laten verlopen Om te voorkomen dat LAT contourlijnen op een kleinschalige kaart kartelig verlopen zijn in het Noordzee gedeelte van de matrix cosmetische aanpassingen gedaan. Pagina 12/17

14 5 Resultaat Het eindresultaat is de file LAT2006cm.xyz van 12 april :32 AM. De precisie van de LAT waarden in de meetpunten na de controles en aanpassingen genoemd in Hoofdstuk 4 is 7cm (95%). LAT in NAP/MSL LATmatrix waarde Verschil Bath BergseDiepsluiswest BrouwershavenscheGat BrouwershavenscheGat Cadzand Delfzijl DenHelder Eemshaven Europlatform Hansweert Haringvliet Harlingen HoekvanHolland Huibertgat IJmuidenbuitenhaven K13Aplatform Kornwerderzand Krammersluizenwest Lauwersoog LichteilandGoeree MeetpostNoordwijk Nes Oosterschelde Oosterschelde Oudeschild Pettenzuid Roompotbinnen Roompotbuiten Scheveningen Schiermonnikoog Stavenisse Stellendambuiten Terneuzen TerschellingNoordzee TexelNoordzee VlaktevandeRaan Vlielandhaven Vlissingen Westkapelle West-Terschelling Wierumergronden Yerseke Zeebrugge Oostende Nieuwpoort Tabel 3. Verschil tussen LAT meet en matrixwaarden in cm Pagina 13/17

15 6 Verschillen met GLLWS De verschillen met GLLWS liggen tussen de -1dm bij IJmuiden, waar het LAT vlak plaatselijk hoger dan het GLLWS vlak ligt, en de 6dm zeer lokaal bij het zuidelijke amfidromische gebied. Dit grote verschil wordt enerzijds veroorzaakt door de verschuiving van dit amfidromische punt met 25km naar het noordwesten. Een amfidromisch punt is het punt waar de getijgolf omheen draait. In dit punt is er in theorie geen verticale getij. Waar de minimum waarde van de GLLWS reductiekaart van 1988 (RK88) in dit amfidromische punt 2dm is, is de LAT waarde in het amfidromische punt 6dm. Hierdoor is het verschil direct 4dm. Vergeleken met de GLLWS reductiekaarten van 1968 en 1977 (RK68/77), waar de minimumwaarde 4dm in het amfidromische punt was, is het amfidromische punt 10km naar het westen verschoven, zie figuur 7. Overigens geldt voor het hele gebied ten zuiden van de zuidelijke amfidromie tot in het Kanaal dat de LAT waarden slechts 1 a 2dm verschillen met de GLLWS waarden van de RK68 en de RK77. Pagina 14/17

16 Figuur 5, verschillen tussen GLLWS en LAT Pagina 15/17

17 7 Conclusies en aanbevelingen Reductiematrix 2006 dient de komende jaren tot aan het uitkomen van een nieuwe reductiekaart gebruikt worden voor het bepalen van het verschil tussen MSL/NAP en LAT. De matrix is aan boord geïmplementeerd in QINSy, Preduct, op het bureau in het BAS/RBB. De overgang tussen het Nederlandse en het Belgische zeegebied verloopt zeer geleidelijk met een goede aansluiting in de havens van Nieuwpoort, Oostende en wzeebrugge, waar de verschillen tussen het Kuststrookmodel en de gemeten waarden ter plaatse respectievelijk 6, 4 en 6 centimeter bedragen. De overgang tussen het Duitse en het Nederlandse zeegebied lijkt ook goed te gaan met verschillen tussen de gemeten LAT waarde in de meetpunten en de modelwaarden ter plaatse minder zijn dan 10 centimeter. De data is moeilijk te vergelijken omdat de Duitse hydrografische dienst BSH op een totaal andere manier LAT heeft vastgelegd. Waar de Nederlandse LAT matrix het verschil toont tussen MSL(NAP) en LAT, maken de Duitsers gebruik van een Mean Tide Level (MTL). Een MTL is het gemiddelde niveau van alle Hoog- en alle Laagwaters. Dit kan aanzienlijk afwijken van het MSL ter plaatse. De overgang met het Britse zeegebied bevindt zich enkel op zee. Vooral aan Britse kant zijn op dit moment geen gegevens beschikbaar m.b.t. LAT. Gezien de precisie van de LAT matrix en de Britse definitie dat het RV binnen een voet van LAT dient te liggen is de verwachting dat er ook bij de overgang van Britse naar Nederlandse wateren geen problemen zullen voorkomen. De grote verschillen van 4 tot 6dm in het zuidwestelijke gedeelte van het NCP worden vooral veroorzaakt door de verandering van het amfidromische punt, zowel in waarde als in positie. 8 Referenties [1] Gebiedsschematisaties, Nautilus website, [2] Gebiedsschematisaties, Nautilus website, [3] Gebiedsschematisaties, Nautilus website, Pagina 16/17

Overgang van GLLWS naar LAT

Overgang van GLLWS naar LAT + Overgang van GLLWS naar LAT Overgang van GLLWS naar LAT Voor een schipper is het van cruciaal belang de diepte tot het bodemoppervlak en het getij te kennen. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van nautische

Nadere informatie

Algemene getijtheorie

Algemene getijtheorie Algemene getijtheorie De wisselende waterstanden en de in richting en snelheid veranderende getijstromen zijn bijna geheel het gevolg van de wisselende aantrekkingskrachten van de maan en de zon op de

Nadere informatie

Belangrijke Marifoonkanalen in Nederland

Belangrijke Marifoonkanalen in Nederland Marifoonkanalen van VTS gebieden langs de Westerschelde. Westhinder VC Zeebrugge VHF 60 Approach Scheur 2 VC VC Zeebrugge VHF 65 Scheur 2 Westpit / Wielingen 4 VC Zee Brugge VC Zeebrugge VHF 69 Westpit

Nadere informatie

Getijtafels. voor Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge, Zeebrugge, Vlissingen, Prosperpolder, Antwerpen en Wintam L.A.T

Getijtafels. voor Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge, Zeebrugge, Vlissingen, Prosperpolder, Antwerpen en Wintam L.A.T Getijtafels 2016 voor Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge, Zeebrugge, Vlissingen, Prosperpolder, Antwerpen en Wintam L.A.T 1 Tijdsaanduiding: De aangegeven tijden zijn in lokale tijd uitgedrukt. Tijdens

Nadere informatie

Getijtafels. voor Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge, Zeebrugge, Vlissingen, Prosperpolder, Antwerpen en Wintam L.A.T.

Getijtafels. voor Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge, Zeebrugge, Vlissingen, Prosperpolder, Antwerpen en Wintam L.A.T. Getijtafels 2015 voor Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge, Zeebrugge, Vlissingen, Prosperpolder, Antwerpen en Wintam L.A.T. De getijtafels t.o.v. L.A.T. T.A.W. worden opgezonden na voorafgaande betaling

Nadere informatie

INLEIDING GETIJTAFELS

INLEIDING GETIJTAFELS INLEIDING GETIJTAFELS Algemene getijtheorie De wisselende waterstanden en de in richting en snelheid veranderende getijstromen zijn bijna geheel het gevolg van de wisselende aantrekkingskrachten van de

Nadere informatie

Bathse spuikanaal zuid (Volkerak-Zoommeer)

Bathse spuikanaal zuid (Volkerak-Zoommeer) Bathse spuikanaal zuid (Volkerak-Zoommeer) 1 mei 1987 Aanvang metingen Gemiddelde etmaalwaarden Datum Afvoer kenmerkende waarden periode 27 jan 1988 120 Hoogste (periode 1988...1990) 14 Gemiddelde (periode

Nadere informatie

Getijtafels. voor Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge, Zeebrugge, Vlissingen, Prosperpolder, Antwerpen en Wintam L.A.T.

Getijtafels. voor Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge, Zeebrugge, Vlissingen, Prosperpolder, Antwerpen en Wintam L.A.T. Getijtafels 2012 voor Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge, Zeebrugge, Vlissingen, Prosperpolder, Antwerpen en Wintam L.A.T. De getijtafels t.o.v. L.A.T. T.A.W. worden opgezonden na voorafgaande betaling

Nadere informatie

Getijdengegevens beschikbaar gesteld door: Rijksinstituut voor Kust en Zee. Bij de samenstelling van de tafels is rekening gehouden met de zomertijd.

Getijdengegevens beschikbaar gesteld door: Rijksinstituut voor Kust en Zee. Bij de samenstelling van de tafels is rekening gehouden met de zomertijd. GETIJDEN 2011 GETIJDEn 2011 Watergetijden Rotterdam en hoek van holland HET Havenbedrijf Rotterdam wenst iedereen een goede vaart in 2011 Getijdengegevens beschikbaar gesteld door: Rijksinstituut voor

Nadere informatie

Nr Title Publisher Year Scale Tresor Kaartenkamer

Nr Title Publisher Year Scale Tresor Kaartenkamer Zeekaarten Noordzee Hydrographic Maps North Sea Nr Title Publisher Year Scale Tresor Kaartenkamer 101 Belgisch-Nederlandsche kust Monding der Westerschelde Hydrografische Dienst 1977 50.000 Kaartenkamer

Nadere informatie

Veranderingen in gemiddelde zeeniveaus in de Nederlandse kustwateren. Douwe Dillingh Deltares

Veranderingen in gemiddelde zeeniveaus in de Nederlandse kustwateren. Douwe Dillingh Deltares Veranderingen in gemiddelde zeeniveaus in de Nederlandse kustwateren Douwe Dillingh Deltares NCG workshop Delft, 6 februari 2014 Inhoud Waarom is het belangrijk Hoe gaan we er mee om Wat meten we Trendanalyse

Nadere informatie

Reproductie nauwkeurigheid Zeedelta v7 Fase 2: lage afvoer augustus 1998. Werkdocument: RIKZ/OS/2001.124X

Reproductie nauwkeurigheid Zeedelta v7 Fase 2: lage afvoer augustus 1998. Werkdocument: RIKZ/OS/2001.124X Reproductie nauwkeurigheid Zeedelta v7 Fase 2: lage afvoer augustus 1998 Project: NAUTILUS Werkdocument: RIKZ/OS/2001.124X Ministerie van Verkeer en Waterstaat In opdracht van: Directie Noordzee Directie

Nadere informatie

Getijtafels. voor Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge, Zeebrugge, Vlissingen, Prosperpolder, Antwerpen en Wintam T.A.W.

Getijtafels. voor Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge, Zeebrugge, Vlissingen, Prosperpolder, Antwerpen en Wintam T.A.W. Getijtafels 2016 voor Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge, Zeebrugge, Vlissingen, Prosperpolder, Antwerpen en Wintam T.A.W. 1 Tijdsaanduiding: De aangegeven tijden zijn in lokale tijd uitgedrukt. Tijdens

Nadere informatie

Marifoon Kanaalindeling Kustgebied, Waddengebied en IJsselmeergebied

Marifoon Kanaalindeling Kustgebied, Waddengebied en IJsselmeergebied Marifoon Kanaalindeling Kustgebied, Waddengebied en IJsselmeergebied Marifoonkanalen van VTS gebieden langs de Westerschelde. GEBIED van tot VTS POST MARIFOON Westhinder Wandelaar / Middelkerkebank Wandelaar

Nadere informatie

Getijtafels. voor Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge, Zeebrugge, Vlissingen, Prosperpolder, Antwerpen en Wintam T.A.W.

Getijtafels. voor Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge, Zeebrugge, Vlissingen, Prosperpolder, Antwerpen en Wintam T.A.W. Getijtafels 2012 voor Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge, Zeebrugge, Vlissingen, Prosperpolder, Antwerpen en Wintam T.A.W. De getijtafels t.o.v. L.A.T. T.A.W. worden opgezonden na voorafgaande betaling

Nadere informatie

Overzicht marifoonkanalen, MF-frequenties en internetsites voor weerinformatie.

Overzicht marifoonkanalen, MF-frequenties en internetsites voor weerinformatie. Weerberichten voor de Nederlandse kustwateren en de ruime binnenwateren worden uitgezonden op VHF kanaal 23 en 83 op de vaste tijden (zie schema), zonder dat er een vooraankondiging komt op VHF kanaal

Nadere informatie

Reisvoorbereiding. Ivar ONRUST

Reisvoorbereiding. Ivar ONRUST Reisvoorbereiding Ivar ONRUST Op ruim water is een andere voorbereiding nodig dan voor het varen op plassen en rivieren. Men heeft hier dan ook een andere uitrusting nodig van schip en bemanning Sinds

Nadere informatie

Bijlage 1.3 Bodemdaling in het Eems-Dollardgebied in relatie tot de morfologische ontwikkeling

Bijlage 1.3 Bodemdaling in het Eems-Dollardgebied in relatie tot de morfologische ontwikkeling Bijlage 1.3 Bodemdaling in het Eems-Dollardgebied in relatie tot de morfologische ontwikkeling........................................................................................ H. Mulder, RIKZ, juni

Nadere informatie

Watermanagement en het stuwensemble Nederrijn en Lek. Voldoende zoetwater, bevaarbare rivieren

Watermanagement en het stuwensemble Nederrijn en Lek. Voldoende zoetwater, bevaarbare rivieren Watermanagement en het stuwensemble Nederrijn en Lek Voldoende zoetwater, bevaarbare rivieren Rijkswaterstaat beheert de grote rivieren in Nederland. Het stuwensemble Nederrijn en Lek speelt hierin een

Nadere informatie

Overijssel FRYSLÂN DRENTHE FLEVO- LAND DUITSLAND. Zwolle GELDERLAND. Steenwijk* Giethoorn* Hardenberg* Kampen* Vecht* Ommen* Nijverdal* Almelo

Overijssel FRYSLÂN DRENTHE FLEVO- LAND DUITSLAND. Zwolle GELDERLAND. Steenwijk* Giethoorn* Hardenberg* Kampen* Vecht* Ommen* Nijverdal* Almelo Vecht* 1 met namen Overijssel FRYSLÂN DRENTHE Steenwijk* Giethoorn* FLEVO- LAND Hardenberg* Kampen* DUITSLAND Zwolle Ommen* SALLAND* IJssel Deventer Nijverdal* Rijssen* Almelo Oldenzaal* TWENTE Hengelo

Nadere informatie

Watergetijden 2013. Zierikzee

Watergetijden 2013. Zierikzee Watergetijden 2013 Zierikzee Getijdengegevens beschikbaar gesteld door: Rijkswaterstaat Directie Zeeland Hydro Meteo Centrum Zeeland Wij aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor eventuele schade welke

Nadere informatie

Beknopt verslag van de stormperiode 8 en 9 november 2001

Beknopt verslag van de stormperiode 8 en 9 november 2001 Beknopt verslag van de stormperiode 8 en 9 november 21 Tussen een complexe depressie over Scandinavië en een hogedrukgebied over de nabije Atlantische Oceaan ontwikkelt er zich een sterke noordwestelijke

Nadere informatie

STROOMATLAS BENEDEN ZEESCHELDE VAK PROSPERPOLDER - KRUISSCHANS

STROOMATLAS BENEDEN ZEESCHELDE VAK PROSPERPOLDER - KRUISSCHANS MOD 78 WATERBOUWKUNDIG LABORATORIUM FLANDERS HYDRAULICS RESEARCH VAK PROSPERPOLDER - KRUISSCHANS SPRINGTIJ WATERBOUWKUNDIG LABORATORIUM EN HYDROLOGISCH ONDERZOEK Mod. 78 STROOMATLAS BENEDEN - ZEESCHELDE

Nadere informatie

Allerheiligenvloed 2006

Allerheiligenvloed 2006 VERSLAG VAN DE STORMVLOED van 31 oktober en 1 november 2006 (SR84) Allerheiligenvloed 2006 Satelietopname van de storm op 1 november 2006 om 1h00 Bron KNMI Ministerie van Verkeer en Waterstaat Rijkswaterstaat

Nadere informatie

Rectificatie Bijlage 13 van het Binnenvaartpolitiereglement betreffende verkeerde voetnoten diepgang

Rectificatie Bijlage 13 van het Binnenvaartpolitiereglement betreffende verkeerde voetnoten diepgang Retouradres Postbus 556 3000 AN Rotterdam BEKENDMAKING AAN DE SCHEEPVAART No. 2013-001 RWS Verkeer- en Watermanagement ScheepvaartVerkeersCentrum (SVC) Boompjes 200 3011 XD Rotterdam Postbus 556 3000 AN

Nadere informatie

Nieuw in de april-update van WinGPS 5 2015 ten opzicht van de Boot Holland-release.

Nieuw in de april-update van WinGPS 5 2015 ten opzicht van de Boot Holland-release. Nieuw in de april-update van WinGPS 5 2015 ten opzicht van de Boot Holland-release. WinGPS 5 Navigator 2015 Bijgewerkt en uitgebreid routenetwerk. Aanzienlijke wijziging toegestane dieptes netwerk in Friesland.

Nadere informatie

VERSLAG VAN DE STORMVLOED

VERSLAG VAN DE STORMVLOED VERSLAG VAN DE STORMVLOED van 9 november 2007 (SR88) Satellietopname van de storm op 8 november 2007 om 20h00 Bron DNMI Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat Waterdienst

Nadere informatie

Systeem Rijn-Maasmond Afsluitbaar Open

Systeem Rijn-Maasmond Afsluitbaar Open BESTAAND NIEUW DAM MET SLUIS EN/OF DOORLAATMIDDEL SYSTEEMUITBREIDING Systeem Het onderzoeksproject Afsluitbaar Open Rijnmond een eerste integrale ver kenning, onder leiding van de Technische Universiteit

Nadere informatie

Rivierkundige berekeningen Randwijkse Waard Rivierkundige analyse

Rivierkundige berekeningen Randwijkse Waard Rivierkundige analyse Rivierkundige berekeningen Randwijkse Waard 9T5318.A0 Definitief 24 maart 2010 A COMPANY OF HASKONING NEDERLAND B.V. KUST & RIVIEREN Barbarossastraat 35 Postbus 151 6500 AD Nijmegen (024) 328 42 84 Telefoon

Nadere informatie

Handreiking Ruimtelijke referentie systemen

Handreiking Ruimtelijke referentie systemen Handreiking Ruimtelijke referentie systemen Geonovum datum 25 februari 2015 versie 1.0 Definitief rechtenbeleid Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 3.0 Nederland (CC BY-ND 3.0) Inhoudsopgave 1 Meetkundige

Nadere informatie

Lage afvoer Rijn leidt bijna tot laagst gemeten waterstand bij Lobith

Lage afvoer Rijn leidt bijna tot laagst gemeten waterstand bij Lobith Watermanagementcentrum Nederland Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) Droogtebericht 28 november 2011 Nummer 2011-19 Lage afvoer Rijn leidt bijna tot laagst gemeten waterstand bij Lobith

Nadere informatie

Ministerie van Verkeer en Waterstaat Memo Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat. i., ',.,0,

Ministerie van Verkeer en Waterstaat Memo Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat. i., ',.,0, \., ',. :.'..,., I~.,'.,, Ministerie van Verkeer en Waterstaat Memo Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat Werkgroep Kennis i., ',.,0, Betreft (actie en nr.) Afschrift aan Detailadviesgolfrandvoorwaarden

Nadere informatie

Energie uit Water. - Hype of Kans - Marcel Bruggers Deltares 29 april 2010

Energie uit Water. - Hype of Kans - Marcel Bruggers Deltares 29 april 2010 Energie uit Water - Hype of Kans - Marcel Bruggers Deltares 29 april 2010 Duurzame Energie uit Water Laagverval waterkracht Aquatische biomassa Golfenergie Thermische energie uit de zee Getij-energie bassin/

Nadere informatie

Navigatiereader Race of the Classics

Navigatiereader Race of the Classics Navigatiereader Race of the Classics Zondag 29 maart tot en met zondag 5 april 2015 Inhoud Inleiding De aarde De zeekaart Drift, stroom en koersrekening Invullen van het logboek Eenheden, termen en afkortingen

Nadere informatie

D C B F. Welke provincie ligt in het midden van het land? Utrecht of Drenthe? Utrecht

D C B F. Welke provincie ligt in het midden van het land? Utrecht of Drenthe? Utrecht X E F G I L J K Thuistopo. oem de letter (behalve de X) en zeg welke provincie het is. = Friesland, = oord-olland, = Utrecht, = Zuid-olland, E = Groningen, F = renthe, G = Flevoland, = Gelderland, I =

Nadere informatie

Instandhouding vaarpassen Schelde Milieuvergunningen terugstorten baggerspecie

Instandhouding vaarpassen Schelde Milieuvergunningen terugstorten baggerspecie Instandhouding vaarpassen Schelde Milieuvergunningen terugstorten baggerspecie LTV Veiligheid en Toegankelijkheid Data-analyse waterstanden Westerschelde Basisrapport grootschalige ontwikkeling G-1 01

Nadere informatie

VORtech Computing. Experts in Technisch Rekenwerk MEMO. Verwerking van diagonale overlaten in WAQUA. BvtH/M08.079. Onderwerp. Documentinformatie

VORtech Computing. Experts in Technisch Rekenwerk MEMO. Verwerking van diagonale overlaten in WAQUA. BvtH/M08.079. Onderwerp. Documentinformatie Experts in Technisch Rekenwerk Postbus 260 2600 AG DELFT MEMO Datum Auteur(s) Onderwerp BvtH/M08.079 24-nov-2008 Bas van 't Hof Verwerking van diagonale overlaten in WAQUA tel. 015-285 0125 fax. 015-285

Nadere informatie

Volkerak-Zoommeer, zoetwaterbekken onder druk. rene.boeters@rws.nl

Volkerak-Zoommeer, zoetwaterbekken onder druk. rene.boeters@rws.nl Volkerak-Zoommeer, zoetwaterbekken onder druk rene.boeters@rws.nl Opzet presentatie > Ontstaansgeschiedenis Volkerak-Zoommeer Ro#erdam > Beheer via kunstwerken Nieuwe Maas > Wat speelt er Haringvliet Oude

Nadere informatie

DOORSTROMING LAAKKANAAL

DOORSTROMING LAAKKANAAL DOORSTROMING LAAKKANAAL GEMEENTE DEN HAAG 15 oktober 2013 : - Definitief C03041.003103. Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Overzicht beschikbare gegevens... 5 2.1 Geometrie Laakkanaal... 5 2.2 Bodemprofiel...

Nadere informatie

Navigatiereader. 9 e editie 14 oktober tot en met 19 oktober 2014. Versie: 26-9-2014 Definitief

Navigatiereader. 9 e editie 14 oktober tot en met 19 oktober 2014. Versie: 26-9-2014 Definitief 9 e editie 14 oktober tot en met 19 oktober 2014 Versie: 26-9-2014 Definitief Inhoudsopgave 1. Inleiding p. 3 2. De aarde p. 4 Een indeling op de aarde p. 4 Lengte en breedte p. 4 3. De zeekaart p. 6 Het

Nadere informatie

Functioneren van het voedselweb in het Eems estuarium onder gemiddelde en extreme omstandigheden

Functioneren van het voedselweb in het Eems estuarium onder gemiddelde en extreme omstandigheden Functioneren van het voedselweb in het Eems estuarium onder gemiddelde en extreme omstandigheden Victor N. de Jonge, november 2013 Het Eems estuarium vormt ecologisch gezien één groot geheel, maar dat

Nadere informatie

Alsjeblieft. de delta in een oogopslag Nieuwe Waterweg Calandkanaal VAARROUTEBOEKJE. Je persoonlijk vaarrouteboekje!

Alsjeblieft. de delta in een oogopslag Nieuwe Waterweg Calandkanaal VAARROUTEBOEKJE. Je persoonlijk vaarrouteboekje! 28-09-2011 VAARROUTEBOEKJE Alsjeblieft Je persoonlijk vaarrouteboekje! Uit een keur aan routes ben je tot een keuze gekomen. Een vaarroute die leuk is als je met kinderen vaart, of een route die het predikaat

Nadere informatie

Visie op de BasisSoftware. Next Generation Hydro-Software. SIMONA gebruikersdag 9 november 2010

Visie op de BasisSoftware. Next Generation Hydro-Software. SIMONA gebruikersdag 9 november 2010 Visie op de BasisSoftware Next Generation Hydro-Software 9 november 2010 Voor vandaag Inleiding Next Generation Hydro-Software Doelstelling De basis: Delta Shell FLOW3D flexible mesh Fasering / producten

Nadere informatie

Zandhonger. Kerend Tij Innovatie Competitie Hydrodynamische innovatie van de stormvloedkering Oosterschelde. 19 september 2002

Zandhonger. Kerend Tij Innovatie Competitie Hydrodynamische innovatie van de stormvloedkering Oosterschelde. 19 september 2002 Zandhonger Kerend Tij Innovatie Competitie Hydrodynamische innovatie van de stormvloedkering Oosterschelde 19 september 2002 Zandhonger, Gaat de Oosterschelde kopje onder? De Deltawerken veranderden de

Nadere informatie

a) Getijdenwerking en overstromingen op de Schelde

a) Getijdenwerking en overstromingen op de Schelde EXCURSIEPUNT DE SCHELDEVALLEI Hoogte = Ter hoogte van het voormalige jachtpaviljoen, De Notelaar, gelegen aan de Schelde te Hingene (fig. 1 en 2), treffen we een vrij groot slikke- en schorregebied aan,

Nadere informatie

Duitse en Nederlandse wad Woudschoten 30 januari 2011 Holten 5 feb 2011

Duitse en Nederlandse wad Woudschoten 30 januari 2011 Holten 5 feb 2011 Duitse en Nederlandse wad Woudschoten 30 januari 2011 Holten 5 feb 2011 Michiel Eijsvogel 1 2 3 Tochtplanning wan.j, diepte berekenen! 1. Keuze NAP of LAT 2. Bekijk met dieptetabel wat knelpunt is 3. Bereken

Nadere informatie

14. Geohydrologie Zuidbuurt eemnes Tauw Kenmerk N001-4524746BTM-V01 06-12-2007

14. Geohydrologie Zuidbuurt eemnes Tauw Kenmerk N001-4524746BTM-V01 06-12-2007 14. Geohydrologie Zuidbuurt eemnes Tauw 06-12-2007 Notitie Concept Contactpersoon Maaike Bevaart Datum 6 december 2007 Geohydrologie Zuidbuurt Eemnes 1 Inleiding Ter voorbereiding op de ontwikkeling van

Nadere informatie

Directie Limburg Project: 6 sluisdeuren Locatie: Maasbracht Planning: tussen 2002-2004, 2 deuren per jaar Leverancier: Hupkes

Directie Limburg Project: 6 sluisdeuren Locatie: Maasbracht Planning: tussen 2002-2004, 2 deuren per jaar Leverancier: Hupkes 1. Rijkswaterstaat Project: vangrail Locatie: mogelijk in heel NL Opdrachtgever: RWS Planning: over een jaar waarschijnlijk in Alkmaar, Den Bosch, Roermond-Venlo of via aannemer Directie Limburg Project:

Nadere informatie

VAN BRON TOT DELTA. Paul de Kort. een studie naar landschapskunst in de Blaricummermeent. Eemmeer. Eem. Amersfoort.

VAN BRON TOT DELTA. Paul de Kort. een studie naar landschapskunst in de Blaricummermeent. Eemmeer. Eem. Amersfoort. Eemmeer een studie naar landschapskunst in de Blaricummermeent Eem VAN BRON TOT DELTA Amersfoort Gelderse vallei Paul de Kort Utrechtse heuvelrug stuw gemaal Een Deltarivier in De Blaricummermeent De rivier

Nadere informatie

. D.B.W./RIZA. Stijghoogte-veranderingen door de aanleg van Westelijk Flevoland. D.B.W./RIZA nota 88046. Auteurs F.A.M. Claessen D.

. D.B.W./RIZA. Stijghoogte-veranderingen door de aanleg van Westelijk Flevoland. D.B.W./RIZA nota 88046. Auteurs F.A.M. Claessen D. Stijghoogte-veranderingen door de aanleg van Westelijk Flevoland D.B.W./RIZA nota 88046 Auteurs F.A.M. Claessen D. Endema. D.B.W./RIZA Hoofdafdeling WS STIJGHODGTE-VERANDERINGEN DOOR AANLEG WESTELIJK FLEVOLAND

Nadere informatie

Wat en waar zijn de wadden? Les met werkblad - topografie

Wat en waar zijn de wadden? Les met werkblad - topografie Les met werkblad - topografie Doel: De leerlingen kennen na afloop de namen van de waddeneilanden en de volgorde waarin ze liggen. Ze kunnen enkele belangrijke plaatsen rond het waddengebied aanwijzen

Nadere informatie

2.2.1 Noordelijke kust

2.2.1 Noordelijke kust In opdracht van Rijkswaterstaat RIZA is onderzoek gedaan naar de ergst denkbare overstroming voor verschillende regio s. Dit onderzoek is uitgevoerd door adviesbureau HKV in juli en augustus 2007. Hierbij

Nadere informatie

Droogtebericht. Watermanagementcentrum Nederland. Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) 23 september 2013 Nummer 2013-10

Droogtebericht. Watermanagementcentrum Nederland. Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) 23 september 2013 Nummer 2013-10 Watermanagementcentrum Nederland Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) Droogtebericht 23 september 2013 Nummer 2013-10 Laatste Droogtebericht 2013. De neerslag in de afgelopen periode heeft

Nadere informatie

Speerpunt Ontwikkeling Havens

Speerpunt Ontwikkeling Havens Speerpunt Ontwikkeling Havens Dr. ir. Hadewych Verhaeghe Projectingenieur Afdeling Maritieme Toegang Departement Mobiliteit en Openbare Werken Ontwikkeling Havens haven van Zeebrugge en haven van Oostende

Nadere informatie

Toetsmatrijs Kennis Vaarwater

Toetsmatrijs Kennis Vaarwater Toetsmatrijs Kennis Vaarwater Opgesteld door: CCV Categoriecode: BVKV Toetsvorm: Schriftelijk Totaal aantal vragen: 30 Dekkingsgraad toetstermen: 100% Cesuur: 80% Bijzonderheden: De huidige cesuur is vastgesteld

Nadere informatie

Beknopt stormverslag 15-16/10/2002

Beknopt stormverslag 15-16/10/2002 Beknopt stormverslag 15-16/1/22 Een grote Rossby-golf boven de Atlantische Oceaan zorgde er voor dat de depressies een vrij zuidelijke koers volgden. Boven Scandinavië lag een hogedrukgebied van 135 hpa

Nadere informatie

Hendrik Bolk en Jaap van Doormaal hebben de rol van respectievelijk voorzitter en secretaris op zich genomen.

Hendrik Bolk en Jaap van Doormaal hebben de rol van respectievelijk voorzitter en secretaris op zich genomen. Eindrapport Rayoncommissie afdeling 10 NO Nederland betreft : Nieuwe Rayonindeling afdeling 10 NO Nederland. november 2014 Inleiding: Op de algemene ledenvergadering van afdeling 10 van 23 april 2014 is

Nadere informatie

WERKAFSPRAKEN TUSSEN ARBEIDSINSPECTIE EN POLITIE TE WATER VOOR DE AFHANDELING VAN ARBEIDSONGEVALLEN

WERKAFSPRAKEN TUSSEN ARBEIDSINSPECTIE EN POLITIE TE WATER VOOR DE AFHANDELING VAN ARBEIDSONGEVALLEN Arbeidsinspectie Korps landelijke politiediensten Dienst Waterpolitie Rotterdam-Rijnmond Zeehavenpolitie WERKAFSPRAKEN TUSSEN ARBEIDSINSPECTIE EN POLITIE TE WATER VOOR DE AFHANDELING VAN ARBEIDSONGEVALLEN

Nadere informatie

Opdrachten bij de tentoonstelling over het NAP

Opdrachten bij de tentoonstelling over het NAP blad 1 Opdrachten bij de tentoonstelling over het NAP niveau 3: onderbouw havo / vwo KIJKEN EN METEN Opdrachten bij de tentoonstelling over het NAP Niveau 3: onderbouw havo/vwo Vul de antwoorden van de

Nadere informatie

BRO & Coördinaten Referentiestelsels Rico Tönis

BRO & Coördinaten Referentiestelsels Rico Tönis 2 december 2013 1 BRO & Coördinaten Referentiestelsels Rico Tönis 2 Nederlandse Ondergrondgegevens TNO, Geologische Dienst Nederland = beheerder Nederlandse ondergrondgegevens Diverse gegevens zoals: Gesteentemonsters

Nadere informatie

Aantal pagina's 5. Doorkiesnummer +31(0)88335 7160

Aantal pagina's 5. Doorkiesnummer +31(0)88335 7160 Memo Aan Port of Rotterdam, T.a.v. de heer P. Zivojnovic, Postbus 6622, 3002 AP ROTTERDAM Datum Van Johan Valstar, Annemieke Marsman Aantal pagina's 5 Doorkiesnummer +31(0)88335 7160 E-mail johan.valstar

Nadere informatie

Lessen over Cosmografie

Lessen over Cosmografie Lessen over Cosmografie Les 1 : Geografische coördinaten Meridianen en parallellen Orthodromen of grootcirkels Geografische lengte en breedte Afstand gemeten langs meridiaan en parallel Orthodromische

Nadere informatie

HOE ONSTAAN GETIJDEN? Het getij

HOE ONSTAAN GETIJDEN? Het getij HOE ONSTAAN GETIJDEN? Het getij Het getij, de beweging van eb en vloed in de zee. Dit is een verschijnsel dat door iedereen die ooit aan de kust is geweest wel eens is gezien. Regelmatig komt het water

Nadere informatie

Eindexamen vwo aardrijkskunde 2012 - I

Eindexamen vwo aardrijkskunde 2012 - I Leefomgeving Opgave 7 Proefproject Zandmotor langs de Delflandse kust Bestudeer de bronnen 1 tot en met 3 uit het bronnenboekje die bij deze opgave horen. 1p 25 Hoe wordt het type kustbeheer genoemd waarvan

Nadere informatie

wiskunde CSE GL en TL

wiskunde CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2014 tijdvak 1 maandag 19 mei 13.30-15.30 uur wiskunde CSE GL en TL Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 24 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 76 punten

Nadere informatie

Bestemmingsplan Kijkduin - Ockenburg. Bezonningsonderzoek

Bestemmingsplan Kijkduin - Ockenburg. Bezonningsonderzoek Bestemmingsplan Kijkduin - Ockenburg Bezonningsonderzoek Rapportnummer O 15450-2-RA-001 d.d. 14 februari 2014 Bestemmingsplan Kijkduin - Ockenburg Bezonningsonderzoek opdrachtgever G e m e e n t e D e

Nadere informatie

Anticiperend beheer op zee en in de Delta

Anticiperend beheer op zee en in de Delta Anticiperend beheer op zee en in de Delta Joris Geurts van Kessel Zee en Delta Aanpak koers Bron: ontwikkelde aanpak Peter van Rooy met RWS Update van eerder werk voor VenW, op basis van Gedachtegoed Rand

Nadere informatie

Midwintertelling van zee-eenden in de Waddenzee en Nederlandse kustwateren in november 2013 en januari 2014

Midwintertelling van zee-eenden in de Waddenzee en Nederlandse kustwateren in november 2013 en januari 2014 Ministerie van Infrastructuur en Milieu Centrale Informatievoorziening Midwintertelling van zee-eenden in de Waddenzee en ederlandse kustwateren in november 2013 en januari 2014 Floor A. Arts RWS Centrale

Nadere informatie

HUISSENSCHE WAARDEN AANVULLENDE GRONDWATERBEREKENING

HUISSENSCHE WAARDEN AANVULLENDE GRONDWATERBEREKENING HUISSENSCHE WAARDEN AANVULLENDE GRONDWATERBEREKENING BASAL TOESLAGSTOFFEN BV 12 december 2013 077461453:0.1 - Definitief C01012.100037.0120 Inhoud 1 Inleiding... 4 2 Rivierwaterstanden... 5 2.1 Rivierwaterstanden

Nadere informatie

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. NETHERLANDS SOUTH: KATWIJK TO OOSTENDE Number Code Release Date Price Class Status * L228 M-EN- M061.07 17 Feb 2011 Local SCALE CODE CHART NAME STATUS ** 00 910A05N World Background - A 00 910A04W World

Nadere informatie

3 Aan: Geïnteresseerden Droogteberichtgeving

3 Aan: Geïnteresseerden Droogteberichtgeving 3 Aan: Geïnteresseerden Droogteberichtgeving Droogtebericht Droogtebericht voor waterbeheerders, Huidige situatie en verwachtingen voor rivierafvoeren, (water)temperaturen en grondwater Nadat begin mei

Nadere informatie

RD naar ETRS89. Wat betekent het en waarom zouden we het willen of moeten?

RD naar ETRS89. Wat betekent het en waarom zouden we het willen of moeten? RD naar ETRS89 Wat betekent het en waarom zouden we het willen of moeten? Lennard Huisman Kadaster Jantien Stoter Geonovum Rogier Broekman Rijkswaterstaat Leendert Dorst Dienst der Hydrografie Inhoud Aanleiding

Nadere informatie

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 22 juni 13.30 16.30 uur

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 22 juni 13.30 16.30 uur wiskunde B Eamen VW Voorbereidend Wetenschappelijk nderwijs Tijdvak 2 Woensdag 22 juni 3.30 6.30 uur 20 05 Voor dit eamen zijn maimaal 86 punten te behalen; het eamen bestaat uit 9 vragen. Voor elk vraagnummer

Nadere informatie

Rondje Noord-Holland 2016

Rondje Noord-Holland 2016 Rondje Noord-Holland 2016 Naarden-IJmuiden-Den Helder-Makkum- Enkhuizen-Naarden Woensdag 4 mei tot/met zondag 8 mei De Aemilia in actie tijdens het Rondje Noord-Holland 2015 V1.1 Voorwaarden: - Deelname

Nadere informatie

Projectnummer: B02047.000031.0100. Opgesteld door: dr.ir. B.T. Grasmeijer. Ons kenmerk: 077391437:0.3. Kopieën aan:

Projectnummer: B02047.000031.0100. Opgesteld door: dr.ir. B.T. Grasmeijer. Ons kenmerk: 077391437:0.3. Kopieën aan: MEMO ARCADIS NEDERLAND BV Hanzelaan 286 Postbus 137 8000 AC Zwolle Tel +31 38 7777 700 Fax +31 38 7777 710 www.arcadis.nl Onderwerp: Gevoeligheidsanalyse effecten baggerspecieverspreiding (concept) Zwolle,

Nadere informatie

De ramp in 1953 waarbij grote stukken van Zeeland, Noord-Brabant en Zuid- Holland overstroomden.

De ramp in 1953 waarbij grote stukken van Zeeland, Noord-Brabant en Zuid- Holland overstroomden. Thema 1 Water De watersnoodramp In 1953 braken tijdens een zware storm de dijken door in Zeeland en delen van Noord-Brabant en Zuid-Holland. Het land overstroomde. Bij deze watersnoodramp kwamen veel mensen

Nadere informatie

Veilig achter duin en dijk Hoogwaterbeschermingsprogramma

Veilig achter duin en dijk Hoogwaterbeschermingsprogramma Veilig achter duin en dijk Hoogwaterbeschermingsprogramma Veiligheid van bewoners voorop Bescherming tegen overstromingen is voor Nederland van levensbelang. Een groot deel van de inwoners woont beneden

Nadere informatie

- 2.1 - In het model M 600 werden de volgende oppervlakten van de Biesbos R 9 KS WAT ERSTAAT - DELTA DI EN ST

- 2.1 - In het model M 600 werden de volgende oppervlakten van de Biesbos R 9 KS WAT ERSTAAT - DELTA DI EN ST RLJKSWATERSTAAT - DELTADIENST WATERLOO PK UN DIGE AFDE LI NG MAAG GESTELD DOOR Ir. H.A. Perguaon JAN Do2tadiona0 IE ~acoxavmhage. PAGINA No 1 AANTAL PAGINA'S,$ AANTAL BULAGEN 2 NOTAN? w-701 AAN Is. E+

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde B1 vwo 2002-I

Eindexamen wiskunde B1 vwo 2002-I Eindexamen wiskunde B1 vwo 00-I Verschuivend zwaartepunt Een kubusvormige bak met deksel heeft binnenmaten 10 bij 10 bij 10 cm en weegt 1 kilogram. Het zwaartepunt B van de bak ligt in het centrum van

Nadere informatie

Samen werken aan waterkwaliteit. Voor schoon, voldoende en veilig water

Samen werken aan waterkwaliteit. Voor schoon, voldoende en veilig water Samen werken aan waterkwaliteit Voor schoon, voldoende en veilig water D D Maatregelenkaart KRW E E N Z D E Leeuwarden Groningen E E W A IJSSELMEER Z Alkmaar KETELMEER ZWARTE WATER MARKER MEER NOORDZEEKANAAL

Nadere informatie

Goedemiddag, mijn naam is Marc Philippart, ik ben functioneel beheerder van de operationele water verwachting systemen bij Rijkswaterstaat en ik ga

Goedemiddag, mijn naam is Marc Philippart, ik ben functioneel beheerder van de operationele water verwachting systemen bij Rijkswaterstaat en ik ga Goedemiddag, mijn naam is Marc Philippart, ik ben functioneel beheerder van de operationele water verwachting systemen bij Rijkswaterstaat en ik ga jullie meenemen in nieuwe mogelijkheden om informatie

Nadere informatie

Watergetijden 2011. Wemeldinge

Watergetijden 2011. Wemeldinge Watergetijden 2011 Wemeldinge Getijdengegevens beschikbaar gesteld door: Rijkswaterstaat Directie Zeeland Hydro Meteo Centrum Zeeland Wij aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor eventuele schade

Nadere informatie

Synoptische situatie

Synoptische situatie Synoptische situatie Op zondag 23 september bevond een depressie met kerndruk van 993 hpa zich ten noordwesten van Spanje. Een warmtefront gekoppeld hieraan trok zondagavond over het land. De depressie

Nadere informatie

Hoe is verbetering van het systeem mogelijk?

Hoe is verbetering van het systeem mogelijk? Hoe is verbetering van het systeem mogelijk? Z.B. Wang, J.C. Winterwerp, D.S. van Maren, A.P. Oost Deltares & Technische Universiteit Delft 18 Juni 2013 Inhoud Het probleem Sediment huishouding Voortplanting

Nadere informatie

DHV Milieu en Infrastructuur BV. Laan 1914, nr. 35 Postbus 1076 3800 BB Amersfoort Telefoon (033) 468 27 00 Telefax (033) 468 28 01

DHV Milieu en Infrastructuur BV. Laan 1914, nr. 35 Postbus 1076 3800 BB Amersfoort Telefoon (033) 468 27 00 Telefax (033) 468 28 01 Rijkswaterstaat RIKZ Rijksinstituut voor Kust en Zee Gebruikshandleiding september 2001 Handleiding gebruik Rekeninstrument Golfbelasting in havens DHV Milieu en Infrastructuur BV Laan 1914, nr. 35 Postbus

Nadere informatie

Naar een Veilige, Natuurlijke, Aantrekkelijke, Duurzame en Ontwikkelende Kust

Naar een Veilige, Natuurlijke, Aantrekkelijke, Duurzame en Ontwikkelende Kust Naar een Veilige, Natuurlijke, Aantrekkelijke, Duurzame en Ontwikkelende Kust OPGAVE : KLIMAATVERANDERING - KUSTVERDEDIGING veiligheidsniveau t.o.v. 1000j storm 2% 27% % lager % hoger 71% % verder onderzoek

Nadere informatie

Toetsmatrijs Kennis Vaarwater

Toetsmatrijs Kennis Vaarwater Opgesteld door: CCV Categoriecode: BVKV Toetsvorm: Schriftelijk Totaal aantal vragen: 30 Dekkingsgraad toetstermen: 100% Cesuur: 80% Bijzonderheden: De huidige cesuur is vastgesteld op 73%. Dit percentage

Nadere informatie

Rijkswaterstaat Hydro Meteo centrum Noordzee. Marc Philippart adviseur Meet- en informatiedienst

Rijkswaterstaat Hydro Meteo centrum Noordzee. Marc Philippart adviseur Meet- en informatiedienst Hydro Meteo centrum Noordzee Marc Philippart adviseur Meet- en informatiedienst 17 juni 2009 Inhoud presentatie 1 Introductie Hydro Meteo centra 2 Getijmodellen => Matroos getij op de Noordzee specifieke

Nadere informatie

Midwintertelling van zee-eenden in de Waddenzee en Nederlandse kustwateren in november 2014 en januari 2015

Midwintertelling van zee-eenden in de Waddenzee en Nederlandse kustwateren in november 2014 en januari 2015 Ministerie van Infrastructuur en Milieu Centrale Informatievoorziening Midwintertelling van zee-eenden in de Waddenzee en Nederlandse kustwateren in november 2014 en januari 2015 Floor A. Arts, Sander

Nadere informatie

Simona software ontwikkelingen Erik de Goede

Simona software ontwikkelingen Erik de Goede Simona software ontwikkelingen Erik de Goede Simona-Baseline gebruikersmiddag 13 juni 2012 Delft Software Dagen Inhoudsopgave Wat is Simona? Simona B&O projectteam Simona ontwikkelingen sinds Deltares

Nadere informatie

Getijboekje. voor Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge en Zeebrugge

Getijboekje. voor Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge en Zeebrugge Getijboekje 2016 voor Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge en Zeebrugge Getijboekje 2016 voor Nieuwpoort, Oostende, Blankenberge en Zeebrugge + HET GETIJ Getij wordt veroorzaakt door de aantrekkingskracht

Nadere informatie

Energie uit getijstroming

Energie uit getijstroming Royal Netherlands Institute for Sea Research Energie uit getijstroming Janine Nauw a, Marck Smit a, Walther Lenting a, Belen Blanco b, Jurre de Vries c, Herman Ridderinkhof, Hendrik van Aken en Mathijs

Nadere informatie

Maatregelverkenning. Economie en Ecologie in balans. Petra Dankers 08 november 2013

Maatregelverkenning. Economie en Ecologie in balans. Petra Dankers 08 november 2013 Maatregelverkenning Economie en Ecologie in balans Petra Dankers 08 november 2013 Kader Eerste bijeenkomst Programma Rijke Waddenzee in juni veel maatregelen geidentificeerd Royal HaskoningDHV heeft in

Nadere informatie

Handleiding: inlezen WESP data

Handleiding: inlezen WESP data Modelit Rotterdamse Rijweg 126 3042 AS Rotterdam Telefoon +31 10 4623621 info@modelit.nl www.modelit.nl Handleiding: inlezen WESP data Datum Versie 1: 18 Mei 2004 Versie 2: 25 Mei 2004 Modelit KvK Rotterdam

Nadere informatie

Getij. ir R.E. van Ree, oktober 2010

Getij. ir R.E. van Ree, oktober 2010 Getij ir R.E. van Ree, oktober 2010 Nederland ligt zo laag ten opzichte van gemiddeld zeeniveau, dat grote delen onder water zouden lopen als we de natuur aan zijn lot zouden overlaten. Met z n allen eisen

Nadere informatie

Regels en vaargebieden voor snelle motorboten

Regels en vaargebieden voor snelle motorboten Regels en vaargebieden voor snelle motorboten Regio Zeeland Regels en vaargebieden voor snelle motorboten Regio Zeeland Wie met een snelle motorboot vaart, moet zich houden aan regels en voorschriften.

Nadere informatie

Functie beschrijving: inlezen WESP data

Functie beschrijving: inlezen WESP data Modelit Rotterdamse Rijweg 126 3042 AS Rotterdam Telefoon +31 10 4623621 info@modelit.nl www.modelit.nl Functie beschrijving: inlezen data Datum 4 Mei 2004 aangepaste versie: 8 Mei 2004 Modelit KvK Rotterdam

Nadere informatie

Examen VBO-MAVO-D. Wiskunde

Examen VBO-MAVO-D. Wiskunde Wiskunde Examen VBO-MAVO-D Voorbereidend Beroeps Onderwijs Middelbaar Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Maandag 21 mei 1.0 15.0 uur 20 01 Voor dit examen zijn maximaal 90 punten te behalen; het examen

Nadere informatie

Opbrengst- en turbulentieberekeningen Windpark IJmond Lijnopstelling windturbines Reyndersweg Velsen-Noord

Opbrengst- en turbulentieberekeningen Windpark IJmond Lijnopstelling windturbines Reyndersweg Velsen-Noord 74100160-NMEA/PGR 11-0259 Opbrengst- en turbulentieberekeningen Windpark IJmond Lijnopstelling windturbines Reyndersweg Velsen-Noord Arnhem, 3 februari 2011 Auteurs Merih Cibis, Hans Cleijne In opdracht

Nadere informatie