Energie uit Water. - Hype of Kans - Marcel Bruggers Deltares 29 april 2010

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Energie uit Water. - Hype of Kans - Marcel Bruggers Deltares 29 april 2010"

Transcriptie

1 Energie uit Water - Hype of Kans - Marcel Bruggers Deltares 29 april 2010

2 Duurzame Energie uit Water Laagverval waterkracht Aquatische biomassa Golfenergie Thermische energie uit de zee Getij-energie bassin/ stroming Osmose energie

3 Energiestromen Nederland Energiestromen Peta joules (10^18) Overig Aardgas Aardolie(producten) Elektriciteit 1 PJ = 278 GWh Invoer Uitvoer Winning Verbruik Bron: Planbureau voor de Leefomgeving

4 Duurzame energieproductie Duurzame Energieproductie Vermeden verbruik van fossiele energie (PJ) Totaal duurzame energiebronnen; 114 Waterkracht; 0,8 Windenergie; 35,1 Zonne-energie; 1,2 Thermische energie; 5,4 Biomassa totaal; 71,6 Bron: Planbureau voor de Leefomgeving

5 Definiëring voorraden Totaal potentieel (Potentiële energievoorraad) Exploitabele voorraad (Winbare energievoorraad) Bron: Deltares

6 Blue Energy - Opwekking RED reverse electro dialysis PRO pressure retarded osmosis Bron: Deltares/Statkraft/REDStack

7 Blue Energy Osmotische druk Theorie Osmotische druk Zeewater: 30 g/l = 0,5 mol/l = 500 mol/m 3 (NaCl) p V = n R T (van t Hoff, 1885) p osmose n R T 500 x 2 x 8,34 x 293 = = = 25 x 10 5 Pa V 1 25 x 10 5 Pa = 25 Bar = 250 m H 2 O (!) Theoretische energie-inhoud 1 m 3 rivier + m 3 zee 2.5 MJ 1 m 3 rivier + 1 m 3 zee 1.7 MJ Praktische energie-inhoud 1 m 3 rivier + 1 m 3 zee 1.0 MJ Hoover dam 221 m hoog Bron: Wetsus

8 Blue Energy - Potentieel Energiepotentieel Rijn: 2250 m 3 /s Maas: 250 m 3 /s Schelde, Eems etc: 100 m 3 /s Neerslagoverschot: 150 m 3 /s Totaal: 2750 m 3 /s Theoretisch: 1 m 3 /s = 2,5 MJ Totaal potentieel: 220 PJ (7000 MW) Technisch haalbaar: 1 m 3 /s = 1 MJ Rendementen (o.a. bedrijfsvoering): 30% Rijn Eems Technisch potentieel: 65 PJ (2000 MW) Scheepvaart, anti-verzilting, waterschappen, drinkwater: 1/4 bruikbaar Maatschappelijk potentieel: 15 PJ (500 MW) Vraag is op welke termijn, welk deel hiervan commercieel exploitabel is (locatiespecifiek!) Schelde Maas Bron: Deltares/Rijkswaterstaat Noord-Holland

9 Aquatische biomassa - Opwekking Bron: ECN

10 Aquatische biomassa - Potentieel Energiepotentieel Noordzee: km 2 IJsselmeer: km 2 Markermeer: 700 km 2 Oosterschelde: 300 km 2 Westerschelde: 250 km 2 Volkerak-Zoommeer: 80 km 2 Theoretisch: 100 grc/m 2 & 1 grc = 30kJ Totaal potentieel: PJ ( MW) Rendementen (o.a. bedrijfsvoering): 10% Technical barriers (energieverbruik, zuurstofverwijdering, CO2- toevoeging, oogsten, raffineren): 10% Technisch potentieel: 180 PJ (6000 MW) Scheepvaart, defensie, visserij, energiewinning, : 10% bruikbaar Recreatie, maatschappelijke acceptatie: 50% reductieafctor Maatschappelijk potentieel: 9 PJ (300 MW) Vraag is met name hoe en op welke termijn we h het conditionerings- en optimalisatievraagstuk o oplossen

11 Getij-energie (gestuwd) - Opwekking Sluizen Turbines Turbines Turbines Bron: Haskoning

12 Locaties Getij-energie (gestuwd) - Locaties Haringvliet - Tijverschil 2,3 meter Brouwersdam - Tijverschil 2,5 meter Lauwersmeer -Tijverschil Oosterschelde 2 meter Afsluitdijk - Tijverschil 2,9 meter - Tijverschil 1,8 meter Westerschelde Johannes Kerkhovenpolder - Tijverschil 5 meter - Tijverschil 3 meter Bron: Haskoning

13 Getij-energie (gestuwd) Potentieel Energiepotentieel Kustlijn Nederland: 250 km Gemiddelde diepte: 20 meter Gemiddelde watersnelheid: 1 m/s Totaal potentieel: 85 PJ (2500 MW) Oosterschelde(kering): 400 MW Westerschelde(kering): 20 MW Brouwersdam: 120 MW Lauwerszee: 40 MW Haringvliet: 10 MW Afsluitdijk: 4 MW Dollard: 4 MW (incl rendementen, bedrijfsvoering, etc) Technisch potentieel: 20 PJ (600 MW) Scheepvaart, havenactiviteiten, milieu, milieu: 1/3 exploitabel Maatschappelijk potentieel: 6 PJ (200 MW) Vraag is hoe we de estuaria op een commerciële m manier duurzaam kunnen exploiteren

14 Getij-energie (stroming) - Opwekking Bron: Open Hydro/ Ecofys/ Marine Current Turbines

15 Getij-energie (stroming) Potentieel Energiepotentieel Kustlijn Nederland: 250 km Gemiddelde diepte: 20 meter Gemiddelde watersnelheid: 1 m/s Identiek aan gestuwde getij-energie Totaal potentieel: 85 PJ (2500 MW) Te installeren vermogen per locatie: Oosterschelde(kering): 100 MW Westerschelde(kering): 10 MW Brouwersdam: 100 MW Waddenzee: 20 MW (incl rendementen, bedrijfsvoering, etc) Technisch potentieel: 6 PJ (200 MW) Scheepvaart, havenactiviteiten, milieu: 50% exploitabel Maatschappelijk potentieel: 3 PJ (100 MW) Vraag is met name wanneer er een a adequaat subsidie-instrumentarium komt Bron: Tocardo

16 Energie uit rivieren (gestuwd) - Opwekking Bron: Zuppinger / MJ2 VLH / Archimedes screw

17 Energie uit rivieren (gestuwd) - Potentieel Energiepotentieel Rijn: 2250 m 3 /s Maas: 250 m 3 /s Schelde, Eems etc: 100 m 3 /s Neerslagoverschot: 150 m 3 /s - instroomhoogte NAP + 10 m - instroomhoogte NAP + 45 m - instroomhoogte NAP + 25 m - instroomhoogte NAP + 5 m Potentiële energie = jaarvolume x dichtheid x g x vervalhoogte Totaal potentieel: 11 PJ (350 MW) Turbinerendementen, wrijvingsverliezen, stroomfluctuaties Technisch potentieel: 6 PJ (200 MW) Scheepvaart, havenactiviteiten, milieu: 50% exploitabel Maatschappelijk potentieel: 3 PJ (100 MW) Vraag is hoe we de visvriendelijkheid kunnen g a garanderen

18 Energie uit rivieren (stroming) - Opwekking Bron: WPI / Ecofys / Verdant Power

19 Energie uit rivieren (stroming) - Potentieel Energiepotentieel Rijn: 2250 m 3 /s Maas: 250 m 3 /s Schelde, Eems etc: 100 m 3 /s Neerslagoverschot: 150 m 3 /s - instroomhoogte NAP + 10 m - instroomhoogte NAP + 45 m - instroomhoogte NAP + 25 m - instroomhoogte NAP + 5 m Potentiële energie = jaarvolume x dichtheid x g x vervalhoogte Totaal potentieel: 3 PJ (100 MW) Turbinerendementen, wrijvingsverliezen, stroomfluctuaties Technisch potentieel: 1 PJ (40 MW) Scheepvaart, havenactiviteiten, milieu: 50% exploitabel Maatschappelijk potentieel: ½ PJ (20 MW) Vraag is met name wanneer en of er een a adequate subsidie-instrumentarium komt

20 Potentieel Energie uit Water 16 Potentieel Energie uit Water Energievoorraad (Peta Joule) totale energievoorraad ca. 30 PJ per jaar 0

21 Water als energieke bondgenoot

QuickScan energie en water. DCMR milieudienst Rijnmond

QuickScan energie en water. DCMR milieudienst Rijnmond DCMR milieudienst Rijnmond m DCMR milieudienst Rijnmond Kwaliteitstoets Paraaf Autorisatie Paraaf Naam Koldo Verheij Naam Functie Tacï Schmidt Bureauhoofd KenV Auteur (s) :H.M. van Zoest Afdeling :Expertisecentrum

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

Waterkracht uit Getijdenbassins. Bedrijfsbezoek KIVI NIRIA 26-10-2010

Waterkracht uit Getijdenbassins. Bedrijfsbezoek KIVI NIRIA 26-10-2010 Waterkracht uit Getijdenbassins Bedrijfsbezoek KIVI NIRIA 26-10-2010 Inhoud Principe Turbines Model Vispassage Nijhuis concepten Grevelingen Conclusie La Rance (Frankrijk) Getijden energie Vloed ~ 6 uur

Nadere informatie

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013 16% Energie van eigen bodem 17 januari 2013 Inhoud Klimaatverandering Energie in Nederland Duurzame doelen Wind in ontwikkeling Northsea Nearshore Wind Klimaatverandering Conclusie van het IPCC (AR4, 2007)

Nadere informatie

Overleven met energie

Overleven met energie Overleven met energie Jo Hermans Universiteit Leiden Nationaal Congres Energie & Ruimte, TU Delft, 22 september 2011 Overleven met energie Een blijma in 5 bedrijven 1. Meest onderschatte wet 2. Meest onderschatte

Nadere informatie

Water als bron van duurzame energie

Water als bron van duurzame energie Water als bron van duurzame energie Inspiratieatlas van mogelijkheden PO Box 177 2600 MH Delft The Netherlands info@deltares.nl www.deltares.nl Colofon 'Water als bron van duurzame energie, inspiratieatlas

Nadere informatie

Bron: Google Downloaden Pleio 1 mw per jaar Van: Rob Voor: Rob betreft: cijfers werkdocument datum: voortschrijdend, 24 december 2008

Bron: Google Downloaden Pleio 1 mw per jaar Van: Rob Voor: Rob betreft: cijfers werkdocument datum: voortschrijdend, 24 december 2008 Bron: Google Downloaden Pleio 1 mw per jaar Van: Rob Voor: Rob betreft: cijfers werkdocument datum: voortschrijdend, 24 december 2008 EJ = 10 18 PJ = 10 15 TJ = 10 12 GJ = 10 9 MJ = 10 6 KJ = 10 3 1 w

Nadere informatie

Windenergie op zee als onderdeel van de duurzame energiedoelstelling

Windenergie op zee als onderdeel van de duurzame energiedoelstelling Windenergie op zee als onderdeel van de duurzame energiedoelstelling Informatie ten behoeve van een PlanMER Noordzee van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat P. Lako L.W.M. Beurskens ECN-E--10-052

Nadere informatie

Introductie windenergiesector

Introductie windenergiesector Introductie windenergiesector Blok 2 Sander Lagerveld Dag 10 Windenergie 1 Duurzaam werken op Zee Toepassing van windenergie in Nederland Duurzaam werken op zee 2 Windmolens verschijnen vanaf 12e eeuw

Nadere informatie

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Roemenië ligt geografisch gezien in het midden van Europa (het zuidoostelijk deel van Midden-Europa). Het land telt 21,5 miljoen inwoners en

Nadere informatie

600 het aanbod voor de ontwikkeling van windenergie in fryslân van

600 het aanbod voor de ontwikkeling van windenergie in fryslân van aanbod600 het aanbod voor de ontwikkeling van windenergie in fryslân van Platform Duurzaam Fryslân Colofon Aanbod600, voor ontwikkeling van windenergie in Fryslân Ontwikkeld door: Pride Finance en Platform

Nadere informatie

Windenergie in Wijk bij Duurstede

Windenergie in Wijk bij Duurstede Windenergie in Wijk bij Duurstede J.H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie (NKPW) www.nkpw.nl Bruto opbrengst windenergie in Nederland en Wijk bij Duurstede Netto opbrengst Geluid windturbines

Nadere informatie

Zx-ronde zondag 27 januari 2013

Zx-ronde zondag 27 januari 2013 Zx-ronde zondag 27 januari 2013 Elektriciteit uit waterkracht Dit verhaaltje is de laatste in serie verhaaltjes over duurzame energie opwekking. We hebben windturbines, zonnecellen en osmosecentrale`s

Nadere informatie

Energie FEW cursus. Jo van den Brand en Jacco de Vries www.nikhef.nl/~jo/energie 19 mei 2014. Week 6, jo@nikhef.nl

Energie FEW cursus. Jo van den Brand en Jacco de Vries www.nikhef.nl/~jo/energie 19 mei 2014. Week 6, jo@nikhef.nl Energie FEW cursus Jo van den Brand en Jacco de Vries www.nikhef.nl/~jo/energie 19 mei 2014 Week 6, jo@nikhef.nl Inhoud Jo van den Brand Email: jo@nikhef.nl URL: www.nikhef.nl/~jo/energie 0620 539 484

Nadere informatie

MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone

MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone Den Haag, 3 november 2014 Niels Hoefsloot Ruben Abma Inhoud presentatie 1. Onderzoeksmethode en uitgangspunten 2. Directe effecten 3. Indirecte/externe effecten

Nadere informatie

Water als bron van duurzame energie. Inspiratieatlas van mogelijkheden

Water als bron van duurzame energie. Inspiratieatlas van mogelijkheden Water als bron van duurzame energie Inspiratieatlas van mogelijkheden Deltares augustus 2008 2 Water als bron van duurzame energie Inhoud Inhoud 3 Voorwoord 5 Opgewekt uit water 7 1. Beschrijving van technieken

Nadere informatie

Nije enerzjy foar Fryslân. september 2013

Nije enerzjy foar Fryslân. september 2013 Nije enerzjy foar Fryslân september 2013 Inleiding Nije enerzjy foar Fryslân - 1 Nije enerzjy foar Fryslân Nije enerzjy foar Fryslân geeft een beeld van feiten en cijfers op het gebied van duurzame energie.

Nadere informatie

De kracht van water. Inhoud. Deltares: Er zit een enorm potentieel in de kracht van water Energiewinning uit water in

De kracht van water. Inhoud. Deltares: Er zit een enorm potentieel in de kracht van water Energiewinning uit water in De kracht van water Nieuwsbrief over het winnen van energie uit water Nieuwe nieuwsbrief Dit is het eerste nummer van de nieuwsbrief De kracht van water. Op een themabijeenkomst op 10 september in het

Nadere informatie

AANBOD600 HET AANBOD VOOR DE ONTWIKKELING VAN WINDENERGIE IN FRYSLÂN VAN P DF. ryslân. latform uurzaam

AANBOD600 HET AANBOD VOOR DE ONTWIKKELING VAN WINDENERGIE IN FRYSLÂN VAN P DF. ryslân. latform uurzaam AANBOD600 HET AANBOD VOOR DE ONTWIKKELING VAN WINDENERGIE IN FRYSLÂN VAN Aanbod600 Het Platform Duurzaam F (PDF) doet de Provincie F hierbij het Aanbod600 voor samenwerking bij het bereiken van een fossielvrije

Nadere informatie

Energiewinning in het waddengebied

Energiewinning in het waddengebied Energiewinning in het waddengebied Inleiding In Nederland en in veel andere landen is de elektriciteitsproductie grotendeels gebaseerd op de verbranding van kolen, gas en olie. De Nederlandse voorraad

Nadere informatie

Power to gas onderdeel van de energietransitie

Power to gas onderdeel van de energietransitie Power to gas onderdeel van de energietransitie 10 oktober 2013 K.G. Wiersma Gasunie: gasinfrastructuur & gastransport 1 Gastransportnet in Nederland en Noord-Duitsland Volume ~125 mrd m 3 aardgas p/j Lengte

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

Project Doorsnede in de tijd Ontwikkelingen Noordzee

Project Doorsnede in de tijd Ontwikkelingen Noordzee Project Doorsnede in de tijd Ontwikkelingen Noordzee Mogelijke onderwerpen: 1. Windturbineparken 2. Plastic soep 3. Beleidslijnen RWS Onderwerp Beleid olieen gasboringen Waddenzee 4. RWS: Welke beroepen?

Nadere informatie

Technische onderbouwing themapagina s GasTerra Jaarverslag 2012. Gas. Gas. Volume (mrd. m 3 ) 83. Calorische waarde (Hi) (MJ/m 3 ) 31,65

Technische onderbouwing themapagina s GasTerra Jaarverslag 2012. Gas. Gas. Volume (mrd. m 3 ) 83. Calorische waarde (Hi) (MJ/m 3 ) 31,65 Technische onderbouwing themapagina s GasTerra Jaarverslag 2012 Gas Gas Volume (mrd. m 3 ) 83 Calorische waarde (Hi) (MJ/m 3 ) 31,65 Calorische waarde (Hs) (MJ/m 3 ) 35,17 Energie-inhoud op onderwaarde

Nadere informatie

Windenergie in Horst aan de Maas

Windenergie in Horst aan de Maas Windenergie in Horst aan de Maas J.H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie (NKPW) www.nkpw.nl Conclusies Windenergie is geen noemenswaardig alternatief voor fossiele energie en levert geen

Nadere informatie

Een beginners handleiding voor duurzame energie

Een beginners handleiding voor duurzame energie Een beginners handleiding voor duurzame energie Waarom leren over duurzame energie? Het antwoord is omdat: een schone energiebron is het niet begrensd wordt door geografische grenzen en geo-politiek INHOUD

Nadere informatie

Natuur en Milieu tabellen resultaten onderzoek Windmolens op land

Natuur en Milieu tabellen resultaten onderzoek Windmolens op land Natuur en Milieu tabellen resultaten onderzoek Windmolens op land Hoe belangrijk vindt u windenergie voor Nederland? 1: Zeer onbelangrijk 24 3% 2: Onbelangrijk 16 2% 3: Niet belangrijk, niet onbelangrijk

Nadere informatie

Vraag 1: wat voor soort stroom gebruikt u om uw huis van elektriciteit te voorzien?

Vraag 1: wat voor soort stroom gebruikt u om uw huis van elektriciteit te voorzien? Uitslagen enquête HISWA Vraag 1: wat voor soort stroom gebruikt u om uw huis van elektriciteit te voorzien? Uitsluitend grijze stroom van mijn energiebedrijf 43,6% 123 Uitsluitend groene stroom van mijn

Nadere informatie

Postbus 177 2600 MH Delft T +31 (0)88 335 82 73 info@deltares.nl www.deltares.nl. Het Duurzame Vermogen van Water

Postbus 177 2600 MH Delft T +31 (0)88 335 82 73 info@deltares.nl www.deltares.nl. Het Duurzame Vermogen van Water Postbus 177 2600 MH Delft T +31 (0)88 335 82 73 info@deltares.nl www.deltares.nl Het Duurzame Vermogen van Water Het Duurzame Vermogen van Water Voorwoord Als er één onderwerp is waarvan ik de afgelopen

Nadere informatie

Geachte heer/mevrouw,

Geachte heer/mevrouw, Van: B. Dijk [mailto:mailuitingen@gmail.com] Verzonden: zondag 6 april 2014 11:28 Onderwerp: Windmolens wel milieu vriendelijk? Geachte heer/mevrouw, Wilt u deze bericht doorsturen naar de griffier? En

Nadere informatie

Blue Energy Noordzeekanaal. Verkenning naar een Blue Energy centrale langs het Noordzeekanaal

Blue Energy Noordzeekanaal. Verkenning naar een Blue Energy centrale langs het Noordzeekanaal Blue Energy Noordzeekanaal Verkenning naar een Blue Energy centrale langs het Noordzeekanaal Blue Energy Noordzeekanaal Verkenning naar een Blue Energy centrale langs het Noordzeekanaal C.M. Swinkels A.C.

Nadere informatie

Karakteristieken van duurzame energie in relatie tot de Afsluitdijk

Karakteristieken van duurzame energie in relatie tot de Afsluitdijk Karakteristieken van duurzame energie in relatie tot de Afsluitdijk Kostendata en andere parameters voor de evaluatie van duurzame energieopties in verband met integrale verbetering van de Afsluitdijk

Nadere informatie

ECN Beleidsstudies. Kosten van kleinschalige waterkracht en getijdenenergie in Nederland. 1. Inleiding. 2. Afbakening

ECN Beleidsstudies. Kosten van kleinschalige waterkracht en getijdenenergie in Nederland. 1. Inleiding. 2. Afbakening ECN Beleidsstudies Notitie Aan Kopie aan Van ECN-BS--09-001 versie 2 26 januari 2009 Kosten van kleinschalige waterkracht en getijdenenergie in Nederland Ministerie van Economische Zaken Sander Lensink

Nadere informatie

Witboek: prima. alternatieven. duurzame energie. Windmolenarm Fryslân

Witboek: prima. alternatieven. duurzame energie. Windmolenarm Fryslân alternatieven Witboek: prima duurzame energie Windmolenarm Fryslân Dit ''witboek'' is opgesteld op verzoek van vele organisaties die zich zorgen maken om de plannen voor meer en aanzienlijk grotere windmolens

Nadere informatie

EnergieLokaal Wij krijgen Kippen en Debets BV. Rekenen met Energie

EnergieLokaal Wij krijgen Kippen en Debets BV. Rekenen met Energie Organisatie: Datum: Locatie: Docent: Verslag: en Debets BV 20 februari 2014 Oldschool, Gaasterlandstraat 5. Frans Debets (fransdebets@debetsbv.nl) Frank Boon (frank@wijkrijgenkippen.nl) Dit verslag is

Nadere informatie

Duurzame energie. Een wenked perspectief? Deel II: zonne-energie. 2003-2011 G.P.J. Dijkema, TU Delft, TBM, B.Sc Opleiding Technische Bestuurskunde

Duurzame energie. Een wenked perspectief? Deel II: zonne-energie. 2003-2011 G.P.J. Dijkema, TU Delft, TBM, B.Sc Opleiding Technische Bestuurskunde Duurzame energie Een wenked perspectief? Deel II: zonne-energie Hernieuwbare Energiebronnen Oorsprong: Kernfusie in de zon Benutting Indirect Drukverschillen in de atmosfeer: wind Windenergie Verdamping

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2013, Deel I: hernieuwbare energie, Vito, februari 2015 1 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2013 bedraagt 5,8 % Figuur 1 zon-elektriciteit

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Change. Hoe moet het morgen met de energievoorziening? Document. magazine

Change. Hoe moet het morgen met de energievoorziening? Document. magazine Hoe moet het morgen met de energievoorziening? Nederland is verslaafd aan fossiele energie, zeker in vergelijking met landen om ons heen, vertelt Paul Korting, directeur van ECN. Er zijn genoeg scenario

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. en energieomzetting

Hoofdstuk 3. en energieomzetting Energie Hoofdstuk 3 Energie en energieomzetting Grootheid Energie; eenheid Joule afkorting volledig wetenschappelijke notatie 1 J 1 Joule 1 Joule 1 J 1 KJ 1 KiloJoule 10 3 Joule 1000 J 1 MJ 1 MegaJoule

Nadere informatie

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net 3 juli 2010, De Ruijter Energy Consult Energie- en CO 2 -emissieprestatie van verschillende energievoorzieningsconcepten voor Biologisch Tuinbouwbedrijf gebroeders Verbeek in Velden Gebroeders Verbeek

Nadere informatie

Externe notitie Amsterdam, 26 februari 2015. Samenvatting

Externe notitie Amsterdam, 26 februari 2015. Samenvatting Externe notitie Amsterdam, 26 februari 2015 Afdeling Policy Studies Van Aan Christine van Zuijlen, Sander Lensink Paul Silvertant (Ministerie van Economische Zaken) Kopie Onderwerp Definitieve correctiebedragen

Nadere informatie

Conceptadvies SDE+ 2014

Conceptadvies SDE+ 2014 Conceptadvies SDE+ 2014 Sander Lensink Den Haag 13 mei 2013 www.ecn.nl Toelichting op het conceptadvies Proces Uitgangspunten Windenergie Geothermie Biomassa Waterkracht en zonne-energie Proces Proces

Nadere informatie

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Bron 1: Elektrische auto s zijn duur en helpen vooralsnog niets. Zet liever in op zuinige auto s, zegt Guus Kroes. 1. De elektrische auto is in

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Haaltert

ASPIRAVI. Windpark Haaltert ASPIRAVI Windpark Haaltert SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK HAALTERT Windpark Haaltert: Projectlocatie Projectkenmerken Timing van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop van groene

Nadere informatie

Inleiding Basisbegrippen Energie Materialen Vormgeving Bruikbaarheid Binnenklimaat Kosten

Inleiding Basisbegrippen Energie Materialen Vormgeving Bruikbaarheid Binnenklimaat Kosten Bruikbaarheid Binnenklimaat Kosten Wat kan er gebeuren in de wereld als de productie niet kan voldoen aan de stijgende vraag? Fossiele brandstof en delfstoffen zijn eindig. Probleemstelling is dus eenvoudig

Nadere informatie

Aspiravi nv. Woensdag 3 november 2010 IEEE Student Branch Gent Ir. Rik Van de Walle / Algemeen directeur

Aspiravi nv. Woensdag 3 november 2010 IEEE Student Branch Gent Ir. Rik Van de Walle / Algemeen directeur Aspiravi nv Woensdag 3 november 2010 IEEE Student Branch Gent Ir. Rik Van de Walle / Algemeen directeur Agenda Aspiravi nv: onshore windenergie Evolutie windenergie in Europa en Vlaanderen Biogas-installaties

Nadere informatie

Inplanting van windmolens Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning vzw

Inplanting van windmolens Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning vzw Inplanting van windmolens Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning vzw Energie in België EHA! 8 mei 2008 Nieuwerkerken 25 oktober 2007 Dirk Knapen Projectmedewerker energie en klimaat Inplanting van

Nadere informatie

Overijssel FRYSLÂN DRENTHE FLEVO- LAND DUITSLAND. Zwolle GELDERLAND. Steenwijk* Giethoorn* Hardenberg* Kampen* Vecht* Ommen* Nijverdal* Almelo

Overijssel FRYSLÂN DRENTHE FLEVO- LAND DUITSLAND. Zwolle GELDERLAND. Steenwijk* Giethoorn* Hardenberg* Kampen* Vecht* Ommen* Nijverdal* Almelo Vecht* 1 met namen Overijssel FRYSLÂN DRENTHE Steenwijk* Giethoorn* FLEVO- LAND Hardenberg* Kampen* DUITSLAND Zwolle Ommen* SALLAND* IJssel Deventer Nijverdal* Rijssen* Almelo Oldenzaal* TWENTE Hengelo

Nadere informatie

Hartelijk welkom! Uniek nieuw initiatief Transition Town Breda Energie coöperatie: Brabants Eigen Energie (BREE)

Hartelijk welkom! Uniek nieuw initiatief Transition Town Breda Energie coöperatie: Brabants Eigen Energie (BREE) Hartelijk welkom! Uniek nieuw initiatief Transition Town Breda Energie coöperatie: Brabants Eigen Energie (BREE) Peter Nuijten Mob: 06-22811585 E-mail: peter.nuijten@hotmail.nl 1 Concept Energie coöperatie

Nadere informatie

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu Beleggen in de toekomst de kansen van beleggen in klimaat en milieu Angst voor de gevolgen? Stijging van de zeespiegel Hollandse Delta, 6 miljoen Randstedelingen op de vlucht. Bedreiging van het Eco-systeem

Nadere informatie

Hernieuwbare energie in Nederland

Hernieuwbare energie in Nederland Hernieuwbare energie in Nederland Nieuwe business modellen Amsterdam, 25 juni 2015 Rapport over hernieuwbare energie in Nederland Accenture en Climex onderzoeken kansen binnen het veranderende energielandschap

Nadere informatie

Bronnen van hernieuwbare energie: van 1990 tot nu en een blik vooruit

Bronnen van hernieuwbare energie: van 1990 tot nu en een blik vooruit Bronnen van hernieuwbare energie: van 1990 tot nu en een blik vooruit Presentatie door Thijl Ankersmit op bijeenkomst van PvdA Duurzaam d.d. 14-2-2013; beamer-afbeeldingen en tekst Deze presentatie is

Nadere informatie

Studie naar potentiële energieopbrengst bij kunstwerken in Nederland

Studie naar potentiële energieopbrengst bij kunstwerken in Nederland Studie naar potentiële energieopbrengst bij kunstwerken in Nederland 9V3951.B0 9V3951.B0/R0002/BJON/ILAN/Rott HASKONING BELGIUM NV/SA George Hintzenweg 85 Postbus 8520 3009 AM Rotterdam (010) 443 36 66

Nadere informatie

Lucas Reijnders. Hoogleraar Milieukunde Universiteit van Amsterdam

Lucas Reijnders. Hoogleraar Milieukunde Universiteit van Amsterdam Lucas Reijnders Hoogleraar Milieukunde Universiteit van Amsterdam Ruimte voor duurzame energie L. Reijnders Duurzame energie & energieverbruik wereldwijd Zonne-energie: ~ 121300x 10 12 Watt Windenergie:

Nadere informatie

Waterschappen en Energieakkoord

Waterschappen en Energieakkoord Waterschappen en Energieakkoord Energiekansen in het Waterbeheer Hennie Roorda/Rafaël Lazaroms Unie van Waterschappen mei 5, 2014 1 Waar staan de waterschappen voor? Waterveiligheid (veilig wonen en werken

Nadere informatie

Filmpjes. Energie. Elektriciteit. Fossiele energiebronnen

Filmpjes. Energie. Elektriciteit. Fossiele energiebronnen Energie www.schooltv.nl/beeldbank/clip/20051031_energie01 Energie 1:47 min PO, groep 4 - VO, klas 1 www.schooltv.nl/beeldbank/clip/20051031_energiebronnen01 Energiebronnen 2:12 min PO, groep 4 VO, klas

Nadere informatie

Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025

Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025 Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025 Willemien Veele Cor Kamminga 08-04-16 www.rijksmonumenten.nl Achtergrond en aanleiding Ambitie om in 2020 16% van de energie duurzaam op te wekken in Fryslân

Nadere informatie

DE 4 DE REVOLUTIE ENERGIE AUTONOMIE. BronsGroen - Natuurpunt As Gemeente As Vrijetijdscentrum As, 4 december 2014 Dirk Knapen REScoop.

DE 4 DE REVOLUTIE ENERGIE AUTONOMIE. BronsGroen - Natuurpunt As Gemeente As Vrijetijdscentrum As, 4 december 2014 Dirk Knapen REScoop. BronsGroen - Natuurpunt As Gemeente As Vrijetijdscentrum As, 4 december 2014 Dirk Knapen REScoop.be REScoop REScoop.be, Federatie van groepen en coöperaties van burgers voor hernieuwbare energie A cooperative

Nadere informatie

Marktkansen en bijdrage aan verduurzaming van innovatieve technologie voor energie met water. - Vertrouwelijk

Marktkansen en bijdrage aan verduurzaming van innovatieve technologie voor energie met water. - Vertrouwelijk Marktkansen en bijdrage aan verduurzaming van innovatieve technologie voor energie met water - Vertrouwelijk Marktkansen en bijdrage aan verduurzaming van innovatieve technologie voor energie met water

Nadere informatie

Houtige biomassaketen

Houtige biomassaketen Houtige biomassaketen 27 januari 2016, Gilze Rijen Schakelevent RVO: Is houtige biomassateelt voor kleinschalige warmte-opwekking interessant? Ton.van.Korven@zlto.nl Eigen duurzame energieketen Biomassaproductie/Biomassa

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 38490 4 november 2015 Regeling van de Minister van Economische Zaken van 2 november 2015, nr. WJZ/15147884, tot vaststelling

Nadere informatie

Demonstratieproject Spuistroomcentrale Kornwerderzand Sjoerd Keijser TOCARDO & Marcel Westerink Antea Group Kornwerderzand, 14 april 2016

Demonstratieproject Spuistroomcentrale Kornwerderzand Sjoerd Keijser TOCARDO & Marcel Westerink Antea Group Kornwerderzand, 14 april 2016 Clean, a flow Sustainable of and energy Demonstratieproject Spuistroomcentrale Kornwerderzand Sjoerd Keijser TOCARDO & Marcel Westerink Antea Group Kornwerderzand, 14 april 2016 Inhoud Introductie TOCARDO

Nadere informatie

Presentatie Duurzame Energie. Podiumbijeenkomst 17 maart

Presentatie Duurzame Energie. Podiumbijeenkomst 17 maart Presentatie Duurzame Energie Podiumbijeenkomst 17 maart Energie-opgave 2 Kader: Mondiaal Lokaal Klimaatakkoord Parijs (2015) Ministerie EZ/ NL Energie Neutraal 2050 Provinciaal uitvoeringsprogramma (2016)

Nadere informatie

Begrippen. Broeikasgas Gas in de atmosfeer dat de warmte van de aarde vasthoudt en zo bijdraagt aan het broeikaseffect.

Begrippen. Broeikasgas Gas in de atmosfeer dat de warmte van de aarde vasthoudt en zo bijdraagt aan het broeikaseffect. LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Informatieblad Begrippen Biobrandstof Brandstof die gemaakt wordt van biomassa. Als planten groeien, nemen ze CO 2 uit de lucht op. Bij verbranding van de biobrandstof komt

Nadere informatie

Thermische Centrales voor Elektriciteit College TB142Ea, 12 mei 2014

Thermische Centrales voor Elektriciteit College TB142Ea, 12 mei 2014 Thermische Centrales voor Elektriciteit College TB142Ea, 12 mei 2014 Dr.ir. Gerard P.J. Dijkema E.On kolencentrales, Maasvlakte, Rotterdam. G.P.J. Dijkema 5 mei 2014 Faculty of Technology, Policy and Management

Nadere informatie

Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn.

Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn. DOSSIER Kleine windmolens Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn. Er zijn veel typen windmolens op de markt, met mast, zonder mast, horizontaal of verticaal.

Nadere informatie

Meervoudig ruimtegebruik op zee

Meervoudig ruimtegebruik op zee Windturbineparken en aquacultuur Theo Reijs, senior adviseur Kader Ontwerp Nationaal Waterplan (min V&W, coördinerend), en daarbinnen Ontwerp Beleidsnota Noordzee (dec 2008) afstemming tussen gebruikers

Nadere informatie

Mogelijkheden van windenergie op bedrijventerreinen

Mogelijkheden van windenergie op bedrijventerreinen Mogelijkheden van windenergie op bedrijventerreinen 7 juni 2007 inhoud energie waarom windenergie voor- en nadelen van windenergie windaanbod vergunningen en regelgeving aspecten van belang: windplan Vlaanderen

Nadere informatie

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Erik van der Steen HYS legal 1 HYS Legal Inleiding Triodos Bank: Waarom we graag duurzaam vastgoed financieren Jones

Nadere informatie

Tabellenbijlage. Michiel Hekkenberg (ECN) Martijn Verdonk (PBL) (projectcoördinatie) Oktober 2014 ECN-O--14-052

Tabellenbijlage. Michiel Hekkenberg (ECN) Martijn Verdonk (PBL) (projectcoördinatie) Oktober 2014 ECN-O--14-052 Tabellenbijlage Michiel Hekkenberg (ECN) Martijn Verdonk (PBL) (projectcoördinatie) Oktober 2014 ECN-O--14-052 Verantwoording Dit rapport is de tabellenbijlage bij de Nationale Energieverkenning 2014 verschenen

Nadere informatie

Energie in het Waddenfonds Energy Valley 05-11-13. 1. Doel. 2. Vertrekpunt

Energie in het Waddenfonds Energy Valley 05-11-13. 1. Doel. 2. Vertrekpunt Energie in het Waddenfonds Energy Valley 05-11-13 1. Doel In deze notitie wordt een eerste aanzet gegeven van de mogelijke inhoudelijk aanpak van Energy Valley op de programmastructuur van het Waddenfonds

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Assenede

ASPIRAVI. Windpark Assenede ASPIRAVI Windpark Assenede SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK ASSENEDE Windpark Assenede: Projectlocatie Projectkenmerken Timing / planning van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop

Nadere informatie

Datum: 11 oktober 2006 Tijd: 09.00 12.00 uur

Datum: 11 oktober 2006 Tijd: 09.00 12.00 uur Tentamen Blijvende Energiebronnen (4P510) Datum: 11 oktober 2006 Tijd: 09.00 12.00 uur N.B. Aangezien de vraagstukken van dit tentamen door verschillende docenten worden beoordeeld, dient u elk vraagstuk

Nadere informatie

Hernieuwbare energie

Hernieuwbare energie Hernieuwbare Energie Hernieuwbare energie helpt klimaatverandering tegen te gaan en voorkomt dat energiebronnen uitgeput raken. De productie van duurzame energie heeft in vergelijking met conventionele

Nadere informatie

Blue Energy Noordzeekanaal. Haalbaarheidsonderzoek Blue Energy centrale langs het Noordzeekanaal

Blue Energy Noordzeekanaal. Haalbaarheidsonderzoek Blue Energy centrale langs het Noordzeekanaal Blue Energy Noordzeekanaal Haalbaarheidsonderzoek Blue Energy centrale langs het Noordzeekanaal Blue Energy Noordzeekanaal Haalbaarheidsonderzoek Blue Energy centrale langs het Noordzeekanaal C.M. Swinkels

Nadere informatie

Stelling 7: Het % aftrek van de EIA moet verhoogd worden 50% is het hier (helemaal) mee eens. 10% is het hier (helemaal mee oneens.

Stelling 7: Het % aftrek van de EIA moet verhoogd worden 50% is het hier (helemaal) mee eens. 10% is het hier (helemaal mee oneens. Samenvatting d.d. 1 maart 2011 van hoofdrapportage online bliksemonderzoek Duurzame Energie Koepel, uitgevoerd in februari 2011 via het onafhankelijke onderzoeksbureau DirectResearch.nl naar actuele ontwikkelingen

Nadere informatie

Windenergie. 1. Wat is windenergie? 3. Wat zijn voordelen, nadelen en risico s van windenergie?

Windenergie. 1. Wat is windenergie? 3. Wat zijn voordelen, nadelen en risico s van windenergie? Windenergie ECN-facts 1. Wat is windenergie? Windenergie is de verzamelnaam voor technieken waarbij de bewegingsenergie die in wind zit, wordt omgezet in andere bewegingsenergie of in elektrische energie.

Nadere informatie

Nulmeting energiegebruik en duurzame energie

Nulmeting energiegebruik en duurzame energie Nulmeting energiegebruik en duurzame energie ten behoeve van gemeente Purmerend Juli 2012 2 Inhoudsopgave Pagina Inleiding 5 1 Energievraag en CO 2 -emissie 7 2 Duurzame energie 13 3 Opties ter versterking

Nadere informatie

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo Maak werk van zon & wind Tynaarlo Aanleiding Najaarsnota 2008 aankondiging plannen voor duurzame energie Voorjaar 2009 ontwikkelen scenario s Mei 2009 raadpleging inwoners Tynaarlo Juni 2009 voorstellen

Nadere informatie

Duurzame energie. Een wenked perspectief? 2003-2011 G.P.J. Dijkema, TU Delft, TBM, B.Sc Opleiding Technische Bestuurskunde

Duurzame energie. Een wenked perspectief? 2003-2011 G.P.J. Dijkema, TU Delft, TBM, B.Sc Opleiding Technische Bestuurskunde Duurzame energie Een wenked perspectief? Naar een nieuwe Delta Wet Energie Manifest van 6 politieke partijen 16 maart 2010 Ons land kan en moet voor 2050 helemaal overstappen op hernieuwbare energie, zoals

Nadere informatie

Watermanagement en het stuwensemble Nederrijn en Lek. Voldoende zoetwater, bevaarbare rivieren

Watermanagement en het stuwensemble Nederrijn en Lek. Voldoende zoetwater, bevaarbare rivieren Watermanagement en het stuwensemble Nederrijn en Lek Voldoende zoetwater, bevaarbare rivieren Rijkswaterstaat beheert de grote rivieren in Nederland. Het stuwensemble Nederrijn en Lek speelt hierin een

Nadere informatie

Inzichten in energiesystemen en hernieuwbare energietechnieken

Inzichten in energiesystemen en hernieuwbare energietechnieken Springtij Masterclass Energie Inzichten in energiesystemen en hernieuwbare energietechnieken Erik Lysen Driebergen-Rijsenburg, 20 mei 2015 De zon als bron Zonnestraling: o Energiebron: fusie waterstof

Nadere informatie

Concept Koersdocument Duurzame Energie 2015-2018

Concept Koersdocument Duurzame Energie 2015-2018 Concept Koersdocument Duurzame Energie 2015-2018 Gemeente Brummen Februari 2015 blz. 0 van 7 Inleiding Het Nederlandse beleid voor duurzame energie is beschreven in het Energieakkoord. Het Energieakkoord

Nadere informatie

Duurzame energie in Lennik

Duurzame energie in Lennik Duurzame energie in Lennik Op zoek naar mogelijkheden voor duurzame energie in Lennik met speciale aandacht voor de mogelijkheden van windenergie in Lennik 1 Waarom duurzame energie? 1 Streek voorbereiden

Nadere informatie

KOSTEN DUURZAME ELEKTRICITEIT. Kleinschalige waterkracht

KOSTEN DUURZAME ELEKTRICITEIT. Kleinschalige waterkracht Augustus 2003 KOSTEN DUURZAME ELEKTRICITEIT Kleinschalige waterkracht L.W.M. Beurskens E.J.W. van Sambeek Verantwoording Deze publicatie is door ECN geschreven in het kader van een opdracht van het Ministerie

Nadere informatie

Jij en energie: Problemen en oplossingen

Jij en energie: Problemen en oplossingen Figuur 1 Affakkelen van gassen, fossiele brandstofopslag in Den Helder bron: AMeces Toen eind jaren zestig de grote gasvoorraad in Nederland ontdekt werd, zijn de industrie en de huishoudens massaal overgeschakeld

Nadere informatie

Duurzaam opgewekt. Advies duurzame energie in de Provinciale Ruimtelijke Structuurvisie. Natuur en Milieufederatie Utrecht 10 oktober 2011

Duurzaam opgewekt. Advies duurzame energie in de Provinciale Ruimtelijke Structuurvisie. Natuur en Milieufederatie Utrecht 10 oktober 2011 Duurzaam opgewekt Energie in Utrecht: Duurzaam opgewekt Advies duurzame energie in de Provinciale Ruimtelijke Structuurvisie Natuur en Milieufederatie Utrecht 10 oktober 2011 1 Samenvatting Wie de energie

Nadere informatie

Realisatie wind-energie in Weert in samenwerking met Nederweert, Leudal en Peel-en Maas. Informatiebijeenkomst Commissie Weert, 17 november 2015

Realisatie wind-energie in Weert in samenwerking met Nederweert, Leudal en Peel-en Maas. Informatiebijeenkomst Commissie Weert, 17 november 2015 Realisatie wind-energie in Weert in samenwerking met Nederweert, Leudal en Peel-en Maas Informatiebijeenkomst Commissie Weert, 17 november 2015 1 Inhoud Duurzame energie in Weert POL en samenwerking Uitgangspunt

Nadere informatie

Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5

Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5 Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5 Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 2/5 Toelichting bij scenario-analyse energiebeleid Beesel Venlo Venray Deze toelichting beschrijft wat

Nadere informatie

Sustainable Afsluitdijk?

Sustainable Afsluitdijk? Sustainable Afsluitdijk? Graduation Project Energie Organizations Cartesius Institute Delft University of Technology - Faculty of Civil Engineering and Geosciences Delft University of Technology - Faculty

Nadere informatie

Regio West-Brabant. Regionale duurzame energiedoelstelling in termen van bruto eindverbruik

Regio West-Brabant. Regionale duurzame energiedoelstelling in termen van bruto eindverbruik Regio West-Brabant Regionale duurzame energiedoelstelling in termen van bruto eindverbruik Opdrachtgever Regio West-Brabant Kristie van Damme Postbus 503 4870 AM Etten-Leur Uitgebracht door INNAX bouwkundig

Nadere informatie

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers Net voor de Toekomst Frans Rooijers Net voor de Toekomst 1. Bepalende factoren voor energie-infrastructuur 2. Scenario s voor 2010 2050 3. Decentrale elektriciteitproductie 4. Noodzakelijke aanpassingen

Nadere informatie

BIJLAGE 1 - DEFINITIES EN EENHEDEN

BIJLAGE 1 - DEFINITIES EN EENHEDEN BIJLAGE 1 - DEFINITIES EN EENHEDEN Energie De basiseenheid voor energie is de Joule (J). Bij elektriciteitslevering wordt echter bijna uitsluitend gebruik gemaakt van de eenheid kwh (kilowattuur), gelijk

Nadere informatie

Debets b.v. - Stadskanaal vs april PV als alternatief voor wind. Windmolenpark v.s. zonneweide

Debets b.v. - Stadskanaal vs april PV als alternatief voor wind. Windmolenpark v.s. zonneweide Windmolenpark v.s. zonneweide Een vergelijking tussen twee opties voor duurzame energieproductie. Door Debets b.v. op verzoek van de gemeente Stadskanaal. Versie: april 2014 1 Inleiding. De gemeente Stadskanaal

Nadere informatie

Kwantificering van innovaties op de Energiemix van Twente. 4 maart 2014

Kwantificering van innovaties op de Energiemix van Twente. 4 maart 2014 Kwantificering van innovaties op de Energiemix van Twente 4 Inleiding Het doel van de TDA is om focus aan te brengen in de kansrijke en verbindende initiatieven in Twente bij het realiseren van een duurzame

Nadere informatie

Energiestromen in Vlaanderen

Energiestromen in Vlaanderen Energiestromen in Vlaanderen kolen 142 PJ 7 % internationale bunkers 443,4 PJ 22 % olie 1 14 PJ 54 % gas 421 PJ 2 % nucleaire warmte 246 PJ 12 % primair energiegebruik 2 55,5 PJ 1 % bruto binnenlands energiegebruik

Nadere informatie

Energie uit afvalwater

Energie uit afvalwater Energie uit afvalwater 15 november 2011 Giel Geraeds en Ad de Man Waterschapsbedrijf Limburg is een samenwerkingsverband van Waterschap Peel en Maasvallei en Waterschap Roer en Overmaas Onderwerpen Introductie

Nadere informatie

Pagina 2 van 5. Financiële toelichting Lasten / baten Dekking in. Plan van aanpak Groene Energie in de Schappen

Pagina 2 van 5. Financiële toelichting Lasten / baten Dekking in. Plan van aanpak Groene Energie in de Schappen Adviescommissie 4 april 2011 Dagelijks bestuur 13 april 2011 Algemeen bestuur 14 december 2011 Aantal bijlagen: 1 Agendapunt: 22 Onderwerp: Groene Energie in Spaarnwoude Het algemeen bestuur besluit: 1.

Nadere informatie

Inhoud. Integraal plan voor Veiligheid en Energie 2

Inhoud. Integraal plan voor Veiligheid en Energie 2 Inhoud 1. Synopsis...3 2. Management samenvatting...4 3. Probleemstelling...6 Omgevingsschets...6 Kernproblemen...8 4. Energie- en Elektriciteitsverbruik...9 Inleiding...9 Energieverbruik...9 Elektriciteitsverbruik...13

Nadere informatie