Energie uit Water. - Hype of Kans - Marcel Bruggers Deltares 29 april 2010

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Energie uit Water. - Hype of Kans - Marcel Bruggers Deltares 29 april 2010"

Transcriptie

1 Energie uit Water - Hype of Kans - Marcel Bruggers Deltares 29 april 2010

2 Duurzame Energie uit Water Laagverval waterkracht Aquatische biomassa Golfenergie Thermische energie uit de zee Getij-energie bassin/ stroming Osmose energie

3 Energiestromen Nederland Energiestromen Peta joules (10^18) Overig Aardgas Aardolie(producten) Elektriciteit 1 PJ = 278 GWh Invoer Uitvoer Winning Verbruik Bron: Planbureau voor de Leefomgeving

4 Duurzame energieproductie Duurzame Energieproductie Vermeden verbruik van fossiele energie (PJ) Totaal duurzame energiebronnen; 114 Waterkracht; 0,8 Windenergie; 35,1 Zonne-energie; 1,2 Thermische energie; 5,4 Biomassa totaal; 71,6 Bron: Planbureau voor de Leefomgeving

5 Definiëring voorraden Totaal potentieel (Potentiële energievoorraad) Exploitabele voorraad (Winbare energievoorraad) Bron: Deltares

6 Blue Energy - Opwekking RED reverse electro dialysis PRO pressure retarded osmosis Bron: Deltares/Statkraft/REDStack

7 Blue Energy Osmotische druk Theorie Osmotische druk Zeewater: 30 g/l = 0,5 mol/l = 500 mol/m 3 (NaCl) p V = n R T (van t Hoff, 1885) p osmose n R T 500 x 2 x 8,34 x 293 = = = 25 x 10 5 Pa V 1 25 x 10 5 Pa = 25 Bar = 250 m H 2 O (!) Theoretische energie-inhoud 1 m 3 rivier + m 3 zee 2.5 MJ 1 m 3 rivier + 1 m 3 zee 1.7 MJ Praktische energie-inhoud 1 m 3 rivier + 1 m 3 zee 1.0 MJ Hoover dam 221 m hoog Bron: Wetsus

8 Blue Energy - Potentieel Energiepotentieel Rijn: 2250 m 3 /s Maas: 250 m 3 /s Schelde, Eems etc: 100 m 3 /s Neerslagoverschot: 150 m 3 /s Totaal: 2750 m 3 /s Theoretisch: 1 m 3 /s = 2,5 MJ Totaal potentieel: 220 PJ (7000 MW) Technisch haalbaar: 1 m 3 /s = 1 MJ Rendementen (o.a. bedrijfsvoering): 30% Rijn Eems Technisch potentieel: 65 PJ (2000 MW) Scheepvaart, anti-verzilting, waterschappen, drinkwater: 1/4 bruikbaar Maatschappelijk potentieel: 15 PJ (500 MW) Vraag is op welke termijn, welk deel hiervan commercieel exploitabel is (locatiespecifiek!) Schelde Maas Bron: Deltares/Rijkswaterstaat Noord-Holland

9 Aquatische biomassa - Opwekking Bron: ECN

10 Aquatische biomassa - Potentieel Energiepotentieel Noordzee: km 2 IJsselmeer: km 2 Markermeer: 700 km 2 Oosterschelde: 300 km 2 Westerschelde: 250 km 2 Volkerak-Zoommeer: 80 km 2 Theoretisch: 100 grc/m 2 & 1 grc = 30kJ Totaal potentieel: PJ ( MW) Rendementen (o.a. bedrijfsvoering): 10% Technical barriers (energieverbruik, zuurstofverwijdering, CO2- toevoeging, oogsten, raffineren): 10% Technisch potentieel: 180 PJ (6000 MW) Scheepvaart, defensie, visserij, energiewinning, : 10% bruikbaar Recreatie, maatschappelijke acceptatie: 50% reductieafctor Maatschappelijk potentieel: 9 PJ (300 MW) Vraag is met name hoe en op welke termijn we h het conditionerings- en optimalisatievraagstuk o oplossen

11 Getij-energie (gestuwd) - Opwekking Sluizen Turbines Turbines Turbines Bron: Haskoning

12 Locaties Getij-energie (gestuwd) - Locaties Haringvliet - Tijverschil 2,3 meter Brouwersdam - Tijverschil 2,5 meter Lauwersmeer -Tijverschil Oosterschelde 2 meter Afsluitdijk - Tijverschil 2,9 meter - Tijverschil 1,8 meter Westerschelde Johannes Kerkhovenpolder - Tijverschil 5 meter - Tijverschil 3 meter Bron: Haskoning

13 Getij-energie (gestuwd) Potentieel Energiepotentieel Kustlijn Nederland: 250 km Gemiddelde diepte: 20 meter Gemiddelde watersnelheid: 1 m/s Totaal potentieel: 85 PJ (2500 MW) Oosterschelde(kering): 400 MW Westerschelde(kering): 20 MW Brouwersdam: 120 MW Lauwerszee: 40 MW Haringvliet: 10 MW Afsluitdijk: 4 MW Dollard: 4 MW (incl rendementen, bedrijfsvoering, etc) Technisch potentieel: 20 PJ (600 MW) Scheepvaart, havenactiviteiten, milieu, milieu: 1/3 exploitabel Maatschappelijk potentieel: 6 PJ (200 MW) Vraag is hoe we de estuaria op een commerciële m manier duurzaam kunnen exploiteren

14 Getij-energie (stroming) - Opwekking Bron: Open Hydro/ Ecofys/ Marine Current Turbines

15 Getij-energie (stroming) Potentieel Energiepotentieel Kustlijn Nederland: 250 km Gemiddelde diepte: 20 meter Gemiddelde watersnelheid: 1 m/s Identiek aan gestuwde getij-energie Totaal potentieel: 85 PJ (2500 MW) Te installeren vermogen per locatie: Oosterschelde(kering): 100 MW Westerschelde(kering): 10 MW Brouwersdam: 100 MW Waddenzee: 20 MW (incl rendementen, bedrijfsvoering, etc) Technisch potentieel: 6 PJ (200 MW) Scheepvaart, havenactiviteiten, milieu: 50% exploitabel Maatschappelijk potentieel: 3 PJ (100 MW) Vraag is met name wanneer er een a adequaat subsidie-instrumentarium komt Bron: Tocardo

16 Energie uit rivieren (gestuwd) - Opwekking Bron: Zuppinger / MJ2 VLH / Archimedes screw

17 Energie uit rivieren (gestuwd) - Potentieel Energiepotentieel Rijn: 2250 m 3 /s Maas: 250 m 3 /s Schelde, Eems etc: 100 m 3 /s Neerslagoverschot: 150 m 3 /s - instroomhoogte NAP + 10 m - instroomhoogte NAP + 45 m - instroomhoogte NAP + 25 m - instroomhoogte NAP + 5 m Potentiële energie = jaarvolume x dichtheid x g x vervalhoogte Totaal potentieel: 11 PJ (350 MW) Turbinerendementen, wrijvingsverliezen, stroomfluctuaties Technisch potentieel: 6 PJ (200 MW) Scheepvaart, havenactiviteiten, milieu: 50% exploitabel Maatschappelijk potentieel: 3 PJ (100 MW) Vraag is hoe we de visvriendelijkheid kunnen g a garanderen

18 Energie uit rivieren (stroming) - Opwekking Bron: WPI / Ecofys / Verdant Power

19 Energie uit rivieren (stroming) - Potentieel Energiepotentieel Rijn: 2250 m 3 /s Maas: 250 m 3 /s Schelde, Eems etc: 100 m 3 /s Neerslagoverschot: 150 m 3 /s - instroomhoogte NAP + 10 m - instroomhoogte NAP + 45 m - instroomhoogte NAP + 25 m - instroomhoogte NAP + 5 m Potentiële energie = jaarvolume x dichtheid x g x vervalhoogte Totaal potentieel: 3 PJ (100 MW) Turbinerendementen, wrijvingsverliezen, stroomfluctuaties Technisch potentieel: 1 PJ (40 MW) Scheepvaart, havenactiviteiten, milieu: 50% exploitabel Maatschappelijk potentieel: ½ PJ (20 MW) Vraag is met name wanneer en of er een a adequate subsidie-instrumentarium komt

20 Potentieel Energie uit Water 16 Potentieel Energie uit Water Energievoorraad (Peta Joule) totale energievoorraad ca. 30 PJ per jaar 0

21 Water als energieke bondgenoot

Energie uit water. Kwestie van kansen pakken

Energie uit water. Kwestie van kansen pakken Energie uit water Kwestie van kansen pakken Het best bewaarde geheim Energie uit water kan aan 10 procent van de elektriciteitsvraag in Nederland voldoen. Zo bleek uit een verkenning van winn. Volgens

Nadere informatie

QuickScan energie en water. DCMR milieudienst Rijnmond

QuickScan energie en water. DCMR milieudienst Rijnmond DCMR milieudienst Rijnmond m DCMR milieudienst Rijnmond Kwaliteitstoets Paraaf Autorisatie Paraaf Naam Koldo Verheij Naam Functie Tacï Schmidt Bureauhoofd KenV Auteur (s) :H.M. van Zoest Afdeling :Expertisecentrum

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

Waterkracht uit Getijdenbassins. Bedrijfsbezoek KIVI NIRIA 26-10-2010

Waterkracht uit Getijdenbassins. Bedrijfsbezoek KIVI NIRIA 26-10-2010 Waterkracht uit Getijdenbassins Bedrijfsbezoek KIVI NIRIA 26-10-2010 Inhoud Principe Turbines Model Vispassage Nijhuis concepten Grevelingen Conclusie La Rance (Frankrijk) Getijden energie Vloed ~ 6 uur

Nadere informatie

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013 16% Energie van eigen bodem 17 januari 2013 Inhoud Klimaatverandering Energie in Nederland Duurzame doelen Wind in ontwikkeling Northsea Nearshore Wind Klimaatverandering Conclusie van het IPCC (AR4, 2007)

Nadere informatie

Overleven met energie

Overleven met energie Overleven met energie Jo Hermans Universiteit Leiden Nationaal Congres Energie & Ruimte, TU Delft, 22 september 2011 Overleven met energie Een blijma in 5 bedrijven 1. Meest onderschatte wet 2. Meest onderschatte

Nadere informatie

Windenergie op zee als onderdeel van de duurzame energiedoelstelling

Windenergie op zee als onderdeel van de duurzame energiedoelstelling Windenergie op zee als onderdeel van de duurzame energiedoelstelling Informatie ten behoeve van een PlanMER Noordzee van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat P. Lako L.W.M. Beurskens ECN-E--10-052

Nadere informatie

Water als bron van duurzame energie

Water als bron van duurzame energie Water als bron van duurzame energie Inspiratieatlas van mogelijkheden PO Box 177 2600 MH Delft The Netherlands info@deltares.nl www.deltares.nl Colofon 'Water als bron van duurzame energie, inspiratieatlas

Nadere informatie

Zx-ronde zondag 27 januari 2013

Zx-ronde zondag 27 januari 2013 Zx-ronde zondag 27 januari 2013 Elektriciteit uit waterkracht Dit verhaaltje is de laatste in serie verhaaltjes over duurzame energie opwekking. We hebben windturbines, zonnecellen en osmosecentrale`s

Nadere informatie

Bron: Google Downloaden Pleio 1 mw per jaar Van: Rob Voor: Rob betreft: cijfers werkdocument datum: voortschrijdend, 24 december 2008

Bron: Google Downloaden Pleio 1 mw per jaar Van: Rob Voor: Rob betreft: cijfers werkdocument datum: voortschrijdend, 24 december 2008 Bron: Google Downloaden Pleio 1 mw per jaar Van: Rob Voor: Rob betreft: cijfers werkdocument datum: voortschrijdend, 24 december 2008 EJ = 10 18 PJ = 10 15 TJ = 10 12 GJ = 10 9 MJ = 10 6 KJ = 10 3 1 w

Nadere informatie

Introductie windenergiesector

Introductie windenergiesector Introductie windenergiesector Blok 2 Sander Lagerveld Dag 10 Windenergie 1 Duurzaam werken op Zee Toepassing van windenergie in Nederland Duurzaam werken op zee 2 Windmolens verschijnen vanaf 12e eeuw

Nadere informatie

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Roemenië ligt geografisch gezien in het midden van Europa (het zuidoostelijk deel van Midden-Europa). Het land telt 21,5 miljoen inwoners en

Nadere informatie

De plek waar de zee als een brede rivier het land instroomt. Al het werk dat gedaan is om het Deltaplan uit te voeren.

De plek waar de zee als een brede rivier het land instroomt. Al het werk dat gedaan is om het Deltaplan uit te voeren. Meander Samenvatting groep 6 Thema 1 Water Samenvatting De watersnoodramp In 1953 braken tijdens een zware storm de dijken door in Zeeland en delen van Noord-Brabant en Zuid-Holland. Het land overstroomde.

Nadere informatie

MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone

MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone MKBA Windenergie binnen de 12-mijlszone Den Haag, 3 november 2014 Niels Hoefsloot Ruben Abma Inhoud presentatie 1. Onderzoeksmethode en uitgangspunten 2. Directe effecten 3. Indirecte/externe effecten

Nadere informatie

Windenergie in Wijk bij Duurstede

Windenergie in Wijk bij Duurstede Windenergie in Wijk bij Duurstede J.H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie (NKPW) www.nkpw.nl Bruto opbrengst windenergie in Nederland en Wijk bij Duurstede Netto opbrengst Geluid windturbines

Nadere informatie

600 het aanbod voor de ontwikkeling van windenergie in fryslân van

600 het aanbod voor de ontwikkeling van windenergie in fryslân van aanbod600 het aanbod voor de ontwikkeling van windenergie in fryslân van Platform Duurzaam Fryslân Colofon Aanbod600, voor ontwikkeling van windenergie in Fryslân Ontwikkeld door: Pride Finance en Platform

Nadere informatie

Water als bron van duurzame energie. Inspiratieatlas van mogelijkheden

Water als bron van duurzame energie. Inspiratieatlas van mogelijkheden Water als bron van duurzame energie Inspiratieatlas van mogelijkheden Deltares augustus 2008 2 Water als bron van duurzame energie Inhoud Inhoud 3 Voorwoord 5 Opgewekt uit water 7 1. Beschrijving van technieken

Nadere informatie

Fotoverslag Energie uit water 14 januari 2009 LEF Future Center

Fotoverslag Energie uit water 14 januari 2009 LEF Future Center Fotoverslag Energie uit water 14 januari 2009 LEF Future Center Lunchvragen (1) Schattingen van de deelnemers hoeveel % van het totaal aan water-, wind- en zonneenergie in 2025 uit waterenergie bestaat

Nadere informatie

Geothermie als Energiebron

Geothermie als Energiebron Geothermie als Energiebron Even voorstellen: Paul Mast -- Geoloog Johan de Bie --Technical Sales manager ESPs Ynze Salverda -- BD Analist Er zijn verschillende vormen van duurzame energie. Daarvan is geothermie

Nadere informatie

Nije enerzjy foar Fryslân. september 2013

Nije enerzjy foar Fryslân. september 2013 Nije enerzjy foar Fryslân september 2013 Inleiding Nije enerzjy foar Fryslân - 1 Nije enerzjy foar Fryslân Nije enerzjy foar Fryslân geeft een beeld van feiten en cijfers op het gebied van duurzame energie.

Nadere informatie

Energiewinning in het waddengebied

Energiewinning in het waddengebied Energiewinning in het waddengebied Inleiding In Nederland en in veel andere landen is de elektriciteitsproductie grotendeels gebaseerd op de verbranding van kolen, gas en olie. De Nederlandse voorraad

Nadere informatie

Een wal van zand, klei of steen die mensen beschermt tegen hoog water. De plek waar het rivierwater in de zee uitkomt.

Een wal van zand, klei of steen die mensen beschermt tegen hoog water. De plek waar het rivierwater in de zee uitkomt. Meander Samenvatting groep 5 Thema 3 Waterland Samenvatting Langs de kust Nederland ligt voor de helft onder de zeespiegel. Heel vroeger woonden mensen dicht bij zee op terpen. Langs de kust beschermen

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 7494 7 februari 2017 Regeling van de Minister van Economische Zaken van 3 februari 2017, nr. WJZ/16156007, houdende aanwijzing

Nadere informatie

De kracht van water. Inhoud. Deltares: Er zit een enorm potentieel in de kracht van water Energiewinning uit water in

De kracht van water. Inhoud. Deltares: Er zit een enorm potentieel in de kracht van water Energiewinning uit water in De kracht van water Nieuwsbrief over het winnen van energie uit water Nieuwe nieuwsbrief Dit is het eerste nummer van de nieuwsbrief De kracht van water. Op een themabijeenkomst op 10 september in het

Nadere informatie

Hoeveel km² wind, zon, biomassa is er nodig om het Nederlandse energie verbruik (3200PJ) te verduurzamen? 6000km² ~ ~ 15%

Hoeveel km² wind, zon, biomassa is er nodig om het Nederlandse energie verbruik (3200PJ) te verduurzamen? 6000km² ~ ~ 15% Zon op Water Meervoudig ruimtegebruik door inpassing drijvende zonnepanelen in nat areaal Sunfloat Rik Jonker, coördinator zonneenergie bij het Programma Energie RWS, trekker expertgroep zon namens Unie

Nadere informatie

AANBOD600 HET AANBOD VOOR DE ONTWIKKELING VAN WINDENERGIE IN FRYSLÂN VAN P DF. ryslân. latform uurzaam

AANBOD600 HET AANBOD VOOR DE ONTWIKKELING VAN WINDENERGIE IN FRYSLÂN VAN P DF. ryslân. latform uurzaam AANBOD600 HET AANBOD VOOR DE ONTWIKKELING VAN WINDENERGIE IN FRYSLÂN VAN Aanbod600 Het Platform Duurzaam F (PDF) doet de Provincie F hierbij het Aanbod600 voor samenwerking bij het bereiken van een fossielvrije

Nadere informatie

November 2015 RVO.nl - Stimulering Duurzame Energieproductie 1/24

November 2015 RVO.nl - Stimulering Duurzame Energieproductie 1/24 Voorlopige correctiebedragen stimulering duurzame energieproductie 2016 ten behoeve van voorschotverlening 2016 De minister van Economische Zaken heeft de correctiebedragen 2016 bekend gemaakt. Deze bedragen

Nadere informatie

Power to gas onderdeel van de energietransitie

Power to gas onderdeel van de energietransitie Power to gas onderdeel van de energietransitie 10 oktober 2013 K.G. Wiersma Gasunie: gasinfrastructuur & gastransport 1 Gastransportnet in Nederland en Noord-Duitsland Volume ~125 mrd m 3 aardgas p/j Lengte

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

Technische onderbouwing themapagina s GasTerra Jaarverslag 2012. Gas. Gas. Volume (mrd. m 3 ) 83. Calorische waarde (Hi) (MJ/m 3 ) 31,65

Technische onderbouwing themapagina s GasTerra Jaarverslag 2012. Gas. Gas. Volume (mrd. m 3 ) 83. Calorische waarde (Hi) (MJ/m 3 ) 31,65 Technische onderbouwing themapagina s GasTerra Jaarverslag 2012 Gas Gas Volume (mrd. m 3 ) 83 Calorische waarde (Hi) (MJ/m 3 ) 31,65 Calorische waarde (Hs) (MJ/m 3 ) 35,17 Energie-inhoud op onderwaarde

Nadere informatie

Energie FEW cursus. Jo van den Brand en Jacco de Vries www.nikhef.nl/~jo/energie 19 mei 2014. Week 6, jo@nikhef.nl

Energie FEW cursus. Jo van den Brand en Jacco de Vries www.nikhef.nl/~jo/energie 19 mei 2014. Week 6, jo@nikhef.nl Energie FEW cursus Jo van den Brand en Jacco de Vries www.nikhef.nl/~jo/energie 19 mei 2014 Week 6, jo@nikhef.nl Inhoud Jo van den Brand Email: jo@nikhef.nl URL: www.nikhef.nl/~jo/energie 0620 539 484

Nadere informatie

Project Doorsnede in de tijd Ontwikkelingen Noordzee

Project Doorsnede in de tijd Ontwikkelingen Noordzee Project Doorsnede in de tijd Ontwikkelingen Noordzee Mogelijke onderwerpen: 1. Windturbineparken 2. Plastic soep 3. Beleidslijnen RWS Onderwerp Beleid olieen gasboringen Waddenzee 4. RWS: Welke beroepen?

Nadere informatie

Energie in de provincie Utrecht. Een inventarisatie van het energiegebruik en het duurzaam energie potentieel

Energie in de provincie Utrecht. Een inventarisatie van het energiegebruik en het duurzaam energie potentieel Energie in de provincie Utrecht Een inventarisatie van het energiegebruik en het duurzaam energie potentieel Doel van Onderzoek Dit onderzoek dient om: 1. Een nieuw overzicht samen te stellen van het energiegebruik

Nadere informatie

Windenergie in Horst aan de Maas

Windenergie in Horst aan de Maas Windenergie in Horst aan de Maas J.H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie (NKPW) www.nkpw.nl Conclusies Windenergie is geen noemenswaardig alternatief voor fossiele energie en levert geen

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2015

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2015 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris hernieuwbare energiebronnen Vlaanderen 2005-2015, Vito, september 2016 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2015 bedraagt 6,0 % Figuur 1 groene stroom uit bio-energie

Nadere informatie

Een beginners handleiding voor duurzame energie

Een beginners handleiding voor duurzame energie Een beginners handleiding voor duurzame energie Waarom leren over duurzame energie? Het antwoord is omdat: een schone energiebron is het niet begrensd wordt door geografische grenzen en geo-politiek INHOUD

Nadere informatie

Energie. Energie thuis Energie in Nederland Energie op de wereld

Energie. Energie thuis Energie in Nederland Energie op de wereld Energie Energie Energie thuis Energie in Nederland Energie op de wereld Grootheden 1 J(oule) = 1 Nm =?? Watt gedurende 1 seconde =?? Ws 1 Watt = 1 J/s = vermogen = de snelheid waarmee arbeid wordt verricht.

Nadere informatie

Natuur en Milieu tabellen resultaten onderzoek Windmolens op land

Natuur en Milieu tabellen resultaten onderzoek Windmolens op land Natuur en Milieu tabellen resultaten onderzoek Windmolens op land Hoe belangrijk vindt u windenergie voor Nederland? 1: Zeer onbelangrijk 24 3% 2: Onbelangrijk 16 2% 3: Niet belangrijk, niet onbelangrijk

Nadere informatie

Duurzame energie. Een wenked perspectief? Deel II: zonne-energie. 2003-2011 G.P.J. Dijkema, TU Delft, TBM, B.Sc Opleiding Technische Bestuurskunde

Duurzame energie. Een wenked perspectief? Deel II: zonne-energie. 2003-2011 G.P.J. Dijkema, TU Delft, TBM, B.Sc Opleiding Technische Bestuurskunde Duurzame energie Een wenked perspectief? Deel II: zonne-energie Hernieuwbare Energiebronnen Oorsprong: Kernfusie in de zon Benutting Indirect Drukverschillen in de atmosfeer: wind Windenergie Verdamping

Nadere informatie

Energie efficiënte ruimtelijke ordening: hoe passen we energieopwekking uit hernieuwbare bronnen ruimtelijk in? Anders gezegd : welke plek geven we

Energie efficiënte ruimtelijke ordening: hoe passen we energieopwekking uit hernieuwbare bronnen ruimtelijk in? Anders gezegd : welke plek geven we Energie efficiënte ruimtelijke ordening: hoe passen we energieopwekking uit hernieuwbare bronnen ruimtelijk in? Anders gezegd : welke plek geven we dat en hoe doen we dat ruimtelijk zo optimaal mogelijk.

Nadere informatie

Aspiravi nv. Woensdag 3 november 2010 IEEE Student Branch Gent Ir. Rik Van de Walle / Algemeen directeur

Aspiravi nv. Woensdag 3 november 2010 IEEE Student Branch Gent Ir. Rik Van de Walle / Algemeen directeur Aspiravi nv Woensdag 3 november 2010 IEEE Student Branch Gent Ir. Rik Van de Walle / Algemeen directeur Agenda Aspiravi nv: onshore windenergie Evolutie windenergie in Europa en Vlaanderen Biogas-installaties

Nadere informatie

Veel meer hernieuwbaar hoe managen we dat? Frans Rooijers

Veel meer hernieuwbaar hoe managen we dat? Frans Rooijers Veel meer hernieuwbaar hoe managen we dat? Frans Rooijers Groeiend aandeel hernieuwbaar Doel NL en overige EU-landen: in 2020 14% >> 16% in NL, gemiddeld EU 20% Politieke wensen (regeerakkoord): meer,

Nadere informatie

Geachte heer/mevrouw,

Geachte heer/mevrouw, Van: B. Dijk [mailto:mailuitingen@gmail.com] Verzonden: zondag 6 april 2014 11:28 Onderwerp: Windmolens wel milieu vriendelijk? Geachte heer/mevrouw, Wilt u deze bericht doorsturen naar de griffier? En

Nadere informatie

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Bron 1: Elektrische auto s zijn duur en helpen vooralsnog niets. Zet liever in op zuinige auto s, zegt Guus Kroes. 1. De elektrische auto is in

Nadere informatie

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu Beleggen in de toekomst de kansen van beleggen in klimaat en milieu Angst voor de gevolgen? Stijging van de zeespiegel Hollandse Delta, 6 miljoen Randstedelingen op de vlucht. Bedreiging van het Eco-systeem

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2013, Deel I: hernieuwbare energie, Vito, februari 2015 1 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2013 bedraagt 5,8 % Figuur 1 zon-elektriciteit

Nadere informatie

Landelijke verkenning warmte en koude uit het watersysteem. Eindrapportage 31 juli 2016

Landelijke verkenning warmte en koude uit het watersysteem. Eindrapportage 31 juli 2016 Landelijke verkenning warmte en koude uit het watersysteem Eindrapportage 31 juli 2016 1 Voorblad Opdrachtgever: Unie van Waterschappen Postbus 93218 2509 AE Den Haag Contactpersoon: dhr. Reinier Romijn

Nadere informatie

ECN Beleidsstudies. Kosten van kleinschalige waterkracht en getijdenenergie in Nederland. 1. Inleiding. 2. Afbakening

ECN Beleidsstudies. Kosten van kleinschalige waterkracht en getijdenenergie in Nederland. 1. Inleiding. 2. Afbakening ECN Beleidsstudies Notitie Aan Kopie aan Van ECN-BS--09-001 versie 2 26 januari 2009 Kosten van kleinschalige waterkracht en getijdenenergie in Nederland Ministerie van Economische Zaken Sander Lensink

Nadere informatie

Hernieuwbare energie in Nederland

Hernieuwbare energie in Nederland Hernieuwbare energie in Nederland Nieuwe business modellen Amsterdam, 25 juni 2015 Rapport over hernieuwbare energie in Nederland Accenture en Climex onderzoeken kansen binnen het veranderende energielandschap

Nadere informatie

Vraag 1: wat voor soort stroom gebruikt u om uw huis van elektriciteit te voorzien?

Vraag 1: wat voor soort stroom gebruikt u om uw huis van elektriciteit te voorzien? Uitslagen enquête HISWA Vraag 1: wat voor soort stroom gebruikt u om uw huis van elektriciteit te voorzien? Uitsluitend grijze stroom van mijn energiebedrijf 43,6% 123 Uitsluitend groene stroom van mijn

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

EnergieLokaal Wij krijgen Kippen en Debets BV. Rekenen met Energie

EnergieLokaal Wij krijgen Kippen en Debets BV. Rekenen met Energie Organisatie: Datum: Locatie: Docent: Verslag: en Debets BV 20 februari 2014 Oldschool, Gaasterlandstraat 5. Frans Debets (fransdebets@debetsbv.nl) Frank Boon (frank@wijkrijgenkippen.nl) Dit verslag is

Nadere informatie

Karakteristieken van duurzame energie in relatie tot de Afsluitdijk

Karakteristieken van duurzame energie in relatie tot de Afsluitdijk Karakteristieken van duurzame energie in relatie tot de Afsluitdijk Kostendata en andere parameters voor de evaluatie van duurzame energieopties in verband met integrale verbetering van de Afsluitdijk

Nadere informatie

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net 3 juli 2010, De Ruijter Energy Consult Energie- en CO 2 -emissieprestatie van verschillende energievoorzieningsconcepten voor Biologisch Tuinbouwbedrijf gebroeders Verbeek in Velden Gebroeders Verbeek

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. en energieomzetting

Hoofdstuk 3. en energieomzetting Energie Hoofdstuk 3 Energie en energieomzetting Grootheid Energie; eenheid Joule afkorting volledig wetenschappelijke notatie 1 J 1 Joule 1 Joule 1 J 1 KJ 1 KiloJoule 10 3 Joule 1000 J 1 MJ 1 MegaJoule

Nadere informatie

Blue Energy Noordzeekanaal. Verkenning naar een Blue Energy centrale langs het Noordzeekanaal

Blue Energy Noordzeekanaal. Verkenning naar een Blue Energy centrale langs het Noordzeekanaal Blue Energy Noordzeekanaal Verkenning naar een Blue Energy centrale langs het Noordzeekanaal Blue Energy Noordzeekanaal Verkenning naar een Blue Energy centrale langs het Noordzeekanaal C.M. Swinkels A.C.

Nadere informatie

Conceptadvies SDE+ 2014

Conceptadvies SDE+ 2014 Conceptadvies SDE+ 2014 Sander Lensink Den Haag 13 mei 2013 www.ecn.nl Toelichting op het conceptadvies Proces Uitgangspunten Windenergie Geothermie Biomassa Waterkracht en zonne-energie Proces Proces

Nadere informatie

Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025

Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025 Duurzame energie Fryslân Quickscan 2020 & 2025 Willemien Veele Cor Kamminga 08-04-16 www.rijksmonumenten.nl Achtergrond en aanleiding Ambitie om in 2020 16% van de energie duurzaam op te wekken in Fryslân

Nadere informatie

Postbus 177 2600 MH Delft T +31 (0)88 335 82 73 info@deltares.nl www.deltares.nl. Het Duurzame Vermogen van Water

Postbus 177 2600 MH Delft T +31 (0)88 335 82 73 info@deltares.nl www.deltares.nl. Het Duurzame Vermogen van Water Postbus 177 2600 MH Delft T +31 (0)88 335 82 73 info@deltares.nl www.deltares.nl Het Duurzame Vermogen van Water Het Duurzame Vermogen van Water Voorwoord Als er één onderwerp is waarvan ik de afgelopen

Nadere informatie

Externe notitie Amsterdam, 26 februari 2015. Samenvatting

Externe notitie Amsterdam, 26 februari 2015. Samenvatting Externe notitie Amsterdam, 26 februari 2015 Afdeling Policy Studies Van Aan Christine van Zuijlen, Sander Lensink Paul Silvertant (Ministerie van Economische Zaken) Kopie Onderwerp Definitieve correctiebedragen

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Haaltert

ASPIRAVI. Windpark Haaltert ASPIRAVI Windpark Haaltert SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK HAALTERT Windpark Haaltert: Projectlocatie Projectkenmerken Timing van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop van groene

Nadere informatie

Presentatie Duurzame Energie. Podiumbijeenkomst 17 maart

Presentatie Duurzame Energie. Podiumbijeenkomst 17 maart Presentatie Duurzame Energie Podiumbijeenkomst 17 maart Energie-opgave 2 Kader: Mondiaal Lokaal Klimaatakkoord Parijs (2015) Ministerie EZ/ NL Energie Neutraal 2050 Provinciaal uitvoeringsprogramma (2016)

Nadere informatie

Change. Hoe moet het morgen met de energievoorziening? Document. magazine

Change. Hoe moet het morgen met de energievoorziening? Document. magazine Hoe moet het morgen met de energievoorziening? Nederland is verslaafd aan fossiele energie, zeker in vergelijking met landen om ons heen, vertelt Paul Korting, directeur van ECN. Er zijn genoeg scenario

Nadere informatie

Houtige biomassaketen

Houtige biomassaketen Houtige biomassaketen 27 januari 2016, Gilze Rijen Schakelevent RVO: Is houtige biomassateelt voor kleinschalige warmte-opwekking interessant? Ton.van.Korven@zlto.nl Eigen duurzame energieketen Biomassaproductie/Biomassa

Nadere informatie

Toekomstverwachtingen en onderzoek uitdagingen in windenergie

Toekomstverwachtingen en onderzoek uitdagingen in windenergie Toekomstverwachtingen en onderzoek uitdagingen in windenergie Gijs van Kuik, em. HL TU-Delft 3 april 2017 Waar staat windenergie: 164 m Ø 8 MW turbine 5 windcentrales van 700 MW in de Noordzee Inbedding

Nadere informatie

Ministerie van Verkeer en Waterstaat opq. Zonewateren. 28 juli 2004

Ministerie van Verkeer en Waterstaat opq. Zonewateren. 28 juli 2004 Ministerie van Verkeer en Waterstaat opq Zonewateren 28 juli 2004 Ministerie van Verkeer en Waterstaat opq Zonewateren 28 juli 2004 Inhoudsopgave........................................................................................

Nadere informatie

Inplanting van windmolens Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning vzw

Inplanting van windmolens Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning vzw Inplanting van windmolens Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning vzw Energie in België EHA! 8 mei 2008 Nieuwerkerken 25 oktober 2007 Dirk Knapen Projectmedewerker energie en klimaat Inplanting van

Nadere informatie

Inleiding Basisbegrippen Energie Materialen Vormgeving Bruikbaarheid Binnenklimaat Kosten

Inleiding Basisbegrippen Energie Materialen Vormgeving Bruikbaarheid Binnenklimaat Kosten Bruikbaarheid Binnenklimaat Kosten Wat kan er gebeuren in de wereld als de productie niet kan voldoen aan de stijgende vraag? Fossiele brandstof en delfstoffen zijn eindig. Probleemstelling is dus eenvoudig

Nadere informatie

Demonstratieproject Spuistroomcentrale Kornwerderzand Sjoerd Keijser TOCARDO & Marcel Westerink Antea Group Kornwerderzand, 14 april 2016

Demonstratieproject Spuistroomcentrale Kornwerderzand Sjoerd Keijser TOCARDO & Marcel Westerink Antea Group Kornwerderzand, 14 april 2016 Clean, a flow Sustainable of and energy Demonstratieproject Spuistroomcentrale Kornwerderzand Sjoerd Keijser TOCARDO & Marcel Westerink Antea Group Kornwerderzand, 14 april 2016 Inhoud Introductie TOCARDO

Nadere informatie

De Geo. 1 th Aardrijkskunde voor de onderbouw. Antwoorden hoofdstuk 4. 1ste druk

De Geo. 1 th Aardrijkskunde voor de onderbouw. Antwoorden hoofdstuk 4.  1ste druk De Geo 1 th Aardrijkskunde voor de onderbouw Antwoorden hoofdstuk 4 www.degeo-online.nl 1ste druk De Geo, aardrijkskunde voor de onderbouw van th - Docentenhandleiding 1 TH 1 ThiemeMeulenhoff Utrecht/Zutphen,

Nadere informatie

Landelijke verkenning warmte en koude uit Rijkswateren en kunstwerken. Eindrapportage 7 oktober 2016

Landelijke verkenning warmte en koude uit Rijkswateren en kunstwerken. Eindrapportage 7 oktober 2016 Landelijke verkenning warmte en koude uit Rijkswateren en kunstwerken Eindrapportage 7 oktober 2016 1 Voorblad Opdrachtgever: Rijkswaterstaat Griffioenlaan 2 3526 LA UTRECHT Contactpersoon: dhr. Henk Looijen

Nadere informatie

Achtergrond en doel presentatie

Achtergrond en doel presentatie Achtergrond en doel presentatie Achtergrond Uitnodiging van de raad; Nuon heeft reeds wind turbines in de Hoofdplaatpolder; Nuon ziet mogelijkheden voor het op termijn vervanging van de huidige turbines

Nadere informatie

Naar een 100% duurzame energievoorziening voor Flevoland?! Vera Pieterman, plv. directeur Energie & Omgeving

Naar een 100% duurzame energievoorziening voor Flevoland?! Vera Pieterman, plv. directeur Energie & Omgeving Naar een 100% duurzame energievoorziening voor Flevoland?! Vera Pieterman, plv. directeur Energie & Omgeving 6 december 2016 Hoofdpunten (Inter)nationale context van de ambitie van Flevoland De energietransitie

Nadere informatie

Hartelijk welkom! Uniek nieuw initiatief Transition Town Breda Energie coöperatie: Brabants Eigen Energie (BREE)

Hartelijk welkom! Uniek nieuw initiatief Transition Town Breda Energie coöperatie: Brabants Eigen Energie (BREE) Hartelijk welkom! Uniek nieuw initiatief Transition Town Breda Energie coöperatie: Brabants Eigen Energie (BREE) Peter Nuijten Mob: 06-22811585 E-mail: peter.nuijten@hotmail.nl 1 Concept Energie coöperatie

Nadere informatie

Werk aan de grote wateren

Werk aan de grote wateren Werk aan de grote wateren Op weg naar duurzaam beheer en ecologische kwaliteit Water. Wegen. Werken. Rijkswaterstaat. Transitie naar duurzaam waterbeheer Vispassages, natuurlijke oevers, aanpak van verontreinigende

Nadere informatie

Witboek: prima. alternatieven. duurzame energie. Windmolenarm Fryslân

Witboek: prima. alternatieven. duurzame energie. Windmolenarm Fryslân alternatieven Witboek: prima duurzame energie Windmolenarm Fryslân Dit ''witboek'' is opgesteld op verzoek van vele organisaties die zich zorgen maken om de plannen voor meer en aanzienlijk grotere windmolens

Nadere informatie

Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5

Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5 Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5 Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 2/5 Toelichting bij scenario-analyse energiebeleid Beesel Venlo Venray Deze toelichting beschrijft wat

Nadere informatie

Lucas Reijnders. Hoogleraar Milieukunde Universiteit van Amsterdam

Lucas Reijnders. Hoogleraar Milieukunde Universiteit van Amsterdam Lucas Reijnders Hoogleraar Milieukunde Universiteit van Amsterdam Ruimte voor duurzame energie L. Reijnders Duurzame energie & energieverbruik wereldwijd Zonne-energie: ~ 121300x 10 12 Watt Windenergie:

Nadere informatie

edna als alternatief voor de Passieve Vismonitoring

edna als alternatief voor de Passieve Vismonitoring edna als alternatief voor de Passieve Vismonitoring De toepassing van de edna methode in stromend water Wouter Patberg - 9 april 2015 - Vissennetwerk Inleiding edna de edna methode in een notendop e staat

Nadere informatie

Filmpjes. Energie. Elektriciteit. Fossiele energiebronnen

Filmpjes. Energie. Elektriciteit. Fossiele energiebronnen Energie www.schooltv.nl/beeldbank/clip/20051031_energie01 Energie 1:47 min PO, groep 4 - VO, klas 1 www.schooltv.nl/beeldbank/clip/20051031_energiebronnen01 Energiebronnen 2:12 min PO, groep 4 VO, klas

Nadere informatie

Blue Energy Noordzeekanaal. Haalbaarheidsonderzoek Blue Energy centrale langs het Noordzeekanaal

Blue Energy Noordzeekanaal. Haalbaarheidsonderzoek Blue Energy centrale langs het Noordzeekanaal Blue Energy Noordzeekanaal Haalbaarheidsonderzoek Blue Energy centrale langs het Noordzeekanaal Blue Energy Noordzeekanaal Haalbaarheidsonderzoek Blue Energy centrale langs het Noordzeekanaal C.M. Swinkels

Nadere informatie

Energie. Energie thuis Energie in Nederland Energie op de wereld

Energie. Energie thuis Energie in Nederland Energie op de wereld Energie Energie Energie thuis Energie in Nederland Energie op de wereld Grootheden 1 J(oule) = 1 Nm =?? Watt gedurende 1 seconde =?? Ws 1 Watt = 1 J/s = vermogen = de snelheid waarmee arbeid wordt verricht.

Nadere informatie

Waterschappen en Energieakkoord

Waterschappen en Energieakkoord Waterschappen en Energieakkoord Energiekansen in het Waterbeheer Hennie Roorda/Rafaël Lazaroms Unie van Waterschappen mei 5, 2014 1 Waar staan de waterschappen voor? Waterveiligheid (veilig wonen en werken

Nadere informatie

Bronnen van hernieuwbare energie: van 1990 tot nu en een blik vooruit

Bronnen van hernieuwbare energie: van 1990 tot nu en een blik vooruit Bronnen van hernieuwbare energie: van 1990 tot nu en een blik vooruit Presentatie door Thijl Ankersmit op bijeenkomst van PvdA Duurzaam d.d. 14-2-2013; beamer-afbeeldingen en tekst Deze presentatie is

Nadere informatie

Sustainable Afsluitdijk?

Sustainable Afsluitdijk? Sustainable Afsluitdijk? Graduation Project Energie Organizations Cartesius Institute Delft University of Technology - Faculty of Civil Engineering and Geosciences Delft University of Technology - Faculty

Nadere informatie

DE 4 DE REVOLUTIE ENERGIE AUTONOMIE. BronsGroen - Natuurpunt As Gemeente As Vrijetijdscentrum As, 4 december 2014 Dirk Knapen REScoop.

DE 4 DE REVOLUTIE ENERGIE AUTONOMIE. BronsGroen - Natuurpunt As Gemeente As Vrijetijdscentrum As, 4 december 2014 Dirk Knapen REScoop. BronsGroen - Natuurpunt As Gemeente As Vrijetijdscentrum As, 4 december 2014 Dirk Knapen REScoop.be REScoop REScoop.be, Federatie van groepen en coöperaties van burgers voor hernieuwbare energie A cooperative

Nadere informatie

Watermanagement en het stuwensemble Nederrijn en Lek. Voldoende zoetwater, bevaarbare rivieren

Watermanagement en het stuwensemble Nederrijn en Lek. Voldoende zoetwater, bevaarbare rivieren Watermanagement en het stuwensemble Nederrijn en Lek Voldoende zoetwater, bevaarbare rivieren Rijkswaterstaat beheert de grote rivieren in Nederland. Het stuwensemble Nederrijn en Lek speelt hierin een

Nadere informatie

Inzichten in energiesystemen en hernieuwbare energietechnieken

Inzichten in energiesystemen en hernieuwbare energietechnieken Springtij Masterclass Energie Inzichten in energiesystemen en hernieuwbare energietechnieken Erik Lysen Driebergen-Rijsenburg, 20 mei 2015 De zon als bron Zonnestraling: o Energiebron: fusie waterstof

Nadere informatie

Studie naar potentiële energieopbrengst bij kunstwerken in Nederland

Studie naar potentiële energieopbrengst bij kunstwerken in Nederland Studie naar potentiële energieopbrengst bij kunstwerken in Nederland 9V3951.B0 9V3951.B0/R0002/BJON/ILAN/Rott HASKONING BELGIUM NV/SA George Hintzenweg 85 Postbus 8520 3009 AM Rotterdam (010) 443 36 66

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 38490 4 november 2015 Regeling van de Minister van Economische Zaken van 2 november 2015, nr. WJZ/15147884, tot vaststelling

Nadere informatie

factsheets creatieve sessie

factsheets creatieve sessie factsheets creatieve sessie naar een rijk IJsselmeer natuur circulaire economie kennisontwikkeling (innovatie, educatie) natuur openheid vogels & vissen volume bevolking draagvlak kennishub veldstation

Nadere informatie

Begrippen. Broeikasgas Gas in de atmosfeer dat de warmte van de aarde vasthoudt en zo bijdraagt aan het broeikaseffect.

Begrippen. Broeikasgas Gas in de atmosfeer dat de warmte van de aarde vasthoudt en zo bijdraagt aan het broeikaseffect. LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Informatieblad Begrippen Biobrandstof Brandstof die gemaakt wordt van biomassa. Als planten groeien, nemen ze CO 2 uit de lucht op. Bij verbranding van de biobrandstof komt

Nadere informatie

Thermische Centrales voor Elektriciteit College TB142Ea, 12 mei 2014

Thermische Centrales voor Elektriciteit College TB142Ea, 12 mei 2014 Thermische Centrales voor Elektriciteit College TB142Ea, 12 mei 2014 Dr.ir. Gerard P.J. Dijkema E.On kolencentrales, Maasvlakte, Rotterdam. G.P.J. Dijkema 5 mei 2014 Faculty of Technology, Policy and Management

Nadere informatie

Stand van zaken Stadswarmte in Utrecht

Stand van zaken Stadswarmte in Utrecht Stand van zaken Stadswarmte in Utrecht Stan de Ranitz Jaarbijeenkomst Warmtenetwerk 12 mei 2016 Inhoud presentatie 1. Stadswarmte Utrecht 2. Het equivalent opwek rendement (EOR) in Utrecht 3. Verdere verduurzaming

Nadere informatie

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking

Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Verkoopbaarheid en verhuurbaarheid van vastgoed verhogen door Duurzame Energieopwekking Erik van der Steen HYS legal 1 HYS Legal Inleiding Triodos Bank: Waarom we graag duurzaam vastgoed financieren Jones

Nadere informatie

Nationale Energieverkenning 2014

Nationale Energieverkenning 2014 Nationale Energieverkenning 2014 Remko Ybema en Pieter Boot Den Haag 7 oktober 2014 www.ecn.nl Inhoud Opzet van de Nationale Energieverkenning (NEV) Omgevingsfactoren Resultaten Energieverbruik Hernieuwbare

Nadere informatie

Marktkansen en bijdrage aan verduurzaming van innovatieve technologie voor energie met water. - Vertrouwelijk

Marktkansen en bijdrage aan verduurzaming van innovatieve technologie voor energie met water. - Vertrouwelijk Marktkansen en bijdrage aan verduurzaming van innovatieve technologie voor energie met water - Vertrouwelijk Marktkansen en bijdrage aan verduurzaming van innovatieve technologie voor energie met water

Nadere informatie

Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn.

Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn. DOSSIER Kleine windmolens Als u zelf elektriciteit wilt opwekken, kan een kleine windmolen een mogelijkheid zijn. Er zijn veel typen windmolens op de markt, met mast, zonder mast, horizontaal of verticaal.

Nadere informatie

ASPIRAVI. Windpark Assenede

ASPIRAVI. Windpark Assenede ASPIRAVI Windpark Assenede SAMEN GEDREVEN DOOR DE WIND WINDPARK ASSENEDE Windpark Assenede: Projectlocatie Projectkenmerken Timing / planning van de werken Investeer mee via Aspiravi Samen cvba Aankoop

Nadere informatie

Datum: 11 oktober 2006 Tijd: 09.00 12.00 uur

Datum: 11 oktober 2006 Tijd: 09.00 12.00 uur Tentamen Blijvende Energiebronnen (4P510) Datum: 11 oktober 2006 Tijd: 09.00 12.00 uur N.B. Aangezien de vraagstukken van dit tentamen door verschillende docenten worden beoordeeld, dient u elk vraagstuk

Nadere informatie