Regels en richtlijnen voor studenten en docenten betreffende vaardigheidsonderwijs en patiëntencontact

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Regels en richtlijnen voor studenten en docenten betreffende vaardigheidsonderwijs en patiëntencontact"

Transcriptie

1 Regels en richtlijnen voor studenten en docenten betreffende vaardigheidsonderwijs en patiëntencontact Faculteit geneeskunde AMC/UvA Vastgesteld door het OWI-GEN op 3 juli 2013 Volgens het Raamplan 2009 is de arts in staat om doeltreffend en ethisch verantwoord een lichamelijk onderzoek uit te voeren en om voor open en respectvolle communicatie tijdens het lichamelijk onderzoek te zorgen. Uitgangspunt bij alle vaardigheden is dat de juiste techniek ervan eerst goed beheerst moet worden, voordat de pathologie aan bod komt. Oefening in fysische diagnostiek vindt doorgaans plaats door studenten het onderzoek op elkaar te laten oefenen. In de latere fase komt daar het oefenen van fysische diagnostiek op simulatiepatiënten of echte patiënten bij; voor gespreksvaardigheden heb je al in het eerste jaar contact met simulatiepatiënten. 1. Inleiding Tijdens de opleiding geneeskunde aan het AMC/UvA komen studenten vroeg in contact met patiënten, bijvoorbeeld tijdens patiëntcolleges en de verpleeghulpstage in het eerste studiejaar. Ook vindt training plaats in communicatieve vaardigheden en lichamelijk onderzoek met medestudenten en simulatiepatiënten. Je gedraagt je hierbij professioneel en je wordt tijdens het oefenen vaak ook beoordeeld op professioneel gedrag. Daarnaast houd je je aan de kwaliteits- en veiligheidsvoorschriften van het (zieken)huis waarin je verkeert. Je dient hiervan dus op de hoogte te zijn. Onderdelen van het lichamelijk onderzoek worden vanaf het eerste studiejaar door studenten onderling geoefend. In het eerste jaar gaat het daarbij vooral om het wennen aan aanraken en aangeraakt worden, het opdoen van vaardigheden op het gebied van spoedeisende hulp en het bij elkaar leren herkennen van structuur en functie van het lichaam. Bovendien wordt ter voorbereiding op de verpleeghulpstage geoefend in verzorging van een patiënt /medestudent in bed. In de loop van de bachelorfase leren studenten het onderzoek van hoofd en hals, thorax, abdomen en perifere vaten, alsook meting van pols, bloeddruk en centraal veneuze druk. Deze vaardigheden leert men door op elkaar te oefenen. Ook de kennismaking met specialistisch onderzoek op het gebied van neurologie, orthopedie en heelkunde en psychiatrie vindt plaats door op elkaar te oefenen. De beginselen van specialistisch onderzoek op het gebied van gynaecologie/obstetrie worden aangeleerd op daarvoor geschikte fantomen. In de onderwijsweken voorafgaand aan de coschappen, komen 1

2 al deze onderdelen nogmaals aan bod, evenals het leren prikken en mammaonderzoek. Ook deze vaardigheden worden op elkaar geoefend. Gynaecologisch- en andrologisch onderzoek worden in deze periode door speciaal daarvoor opgeleide docenten aangeleerd. 2. Voorwaarden en belemmeringen bij patiëntencontact In het kader van de wet BIG 1 blijft de superviserende arts of opleider tijdens practica of colleges verantwoordelijk voor het welzijn van de aan de student toevertrouwde patiënt. Hij of zij dient het niveau van bekwaamheid van iedere student die in het kader van de opleiding een patiëntcontact aangaat vast te stellen. Van studenten wordt verwacht dat zij pas met het afnemen van een anamnese en het doen van lichamelijk onderzoek bij werkelijke patiënten starten, nadat zij een zeker niveau van bekwaamheid daarin hebben bereikt (daarnaast dient de patiënt natuurlijk ook toestemming te geven voor het oefenen op hem/haar). Deze bekwaamheid wordt opgedaan door training met medestudenten en/of simulatiepatiënten. Datgene wat redelijkerwijs onderling of met behulp van simulatiepatiënten kan worden aangeleerd, moet daarom zodanig worden geoefend dat dit in principe naar behoren en zelfstandig kan worden uitgevoerd. Zodoende voorkomt men dat het contact tussen student geneeskunde en patiënt wordt gebruikt om vaardigheden die niet in zekere mate worden beheerst te oefenen: patiënten mogen nimmer aan ongeoefende studenten worden blootgesteld. Het zal in dit verband duidelijk zijn dat ongepaste, ontactische of inadequate vragen of opmerkingen tijdens de anamnese emotionele schade kunnen aanrichten bij de patiënt. Je hebt bij de start van het onderwijs in de Geneeskunde een WGBO verklaring ondertekend waarbij je o.a. onder het afgeleide beroepsgeheim valt, met een toestemmingsvereiste en informatieplicht (informed consent) (WGBO = wet op de geneeskundige behandelovereenkomst). Daarnaast dient de student op de afdeling bekend gemaakt te worden met de kwaliteit- en veiligheidsvoorschriften van het huis waarin de student zich bevindt (bijvoorbeeld de JCI standaard in het AMC). Dit is een verantwoordelijkheid van het afdelingshoofd, maar ook de student moet er naar vragen alvorens handelingen op patiënten te gaan uitvoeren. Volgens de AMC-JCI regels moet je je altijd voorstellen met naam en functie en identificeer je de patiënt altijd via twee identificatoren (bijvoorbeeld, naam en geboortedatum). 1 De Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG) beschermt patiënten tegen ondeskundig en onzorgvuldig handelen door zorgverleners. 2

3 In de dagelijkse praktijk van het academisch ziekenhuis is het vrijwel onmogelijk om bij alle contacten tussen student en patiënt een opleider aanwezig te laten zijn die het hele patiëntencontact als observator bijwoont en daar vervolgens feedback op geeft. Dit brengt voor de opleiding de noodzaak met zich mee om te zorgen voor een optimale en adequate voorbereiding van de student, controle op het beheersingsniveau van de vaardigheden en adequate feedback in de trainingsperiode. Zodra patiënten namelijk onderworpen worden aan onderzoek door zelfstandige studenten, gaat over het algemeen de voortdurende controle op het adequaat verrichten van het onderzoek verloren. Een ander belangrijk aspect bij het afnemen van de anamnese en bij het verrichten van lichamelijk onderzoek, is het overslaan van gevoelige of emotioneel beladen onderdelen, bijvoorbeeld als gevolg van verlegenheid, onzekerheid, afkeer, schaamte, emotionele betrokkenheid en/of culturele factoren. Zo zijn patiënten er over het algemeen niet bij gebaat als de student of coassistent bijvoorbeeld het rectaal toucher overslaat omdat dit teveel gêne oproept, de arteria femoralis of het mannelijk genitaal niet onderzoekt uit angst voor een erectie, het vaginaal toucher niet doet omdat hij/ zij dit niet durft, etc. Naast het feit dat deze onderwerpen vaker worden vergeten, zal het gebeuren dat studenten voor zichzelf en hun opleider rationaliseren dat zij zo hebben gehandeld. Ik was al zo lang bezig en wilde de patiënt niet onnodig belasten of Ik beheers dat onderzoek nog niet zo goed en heb het dus maar aan de zaalarts overgelaten zijn voorbeelden daarvan. Ook als het om het uitvragen en bespreken van gevoelige onderwerpen gaat, kunnen emotionele belemmeringen bij de student of coassistent het adequaat afnemen van een volledige anamnese in de weg staan. Denk hierbij aan situaties waarbij het nodig is om heel persoonlijke of intieme onderwerpen aan de orde te stellen zoals seksuele relaties buiten de partnerrelatie, drugs- en alcoholgebruik, seksuele geaardheid, onveilig seksueel contact en dergelijke. Dit gedrag valt allemaal onder professioneel handelen; omgaan met taken, met jezelf en met anderen. Dit professionele gedrag (PG) wordt gedurende de hele opleiding naast kennis en vaardigheden getoetst. De docent kan studenten beoordelen met een 5 voor PG waarna de studieadviseur onderzoek zal doen naar het eventuele structurele of incidentele karakter van het probleem. Naar aanleiding hiervan kan de studieadviseur de zaak voor leggen aan de examinator PG die na advies van de commissie PG aanvullende opdrachten kan verstrekken. Bij een 4 wordt de student altijd op geroepen door de commissie PG 3. Persoonlijke belemmeringen bij onderling oefenen van lichamelijk onderzoek Op verschillende manieren wordt binnen de opleiding geneeskunde aan het AMC/ UvA aandacht besteed aan hierboven genoemde aspecten, opdat studenten optimaal voorbereid zijn bij aanvang van hun eerste patiëntcontact. Echter, soortgelijke belemmeringen als bij gevoelige of emotioneel beladen onderdelen 3

4 van het onderzoek, kunnen zich ook voordoen als het gaat om onderdelen van de opleiding waarbij studenten lichamelijk onderzoek op elkaar verrichten. Aanleren van vaardigheden Actief oefenen, met adequate feedback van medestudenten, (simulatie) patiënten en opleider, bevordert en optimaliseert de eigen klinische vaardigheden. Daarom is het voor de aanstaande arts nodig bij zoveel mogelijk verschillende personen van beide geslachten het onderzoek onder begeleiding te verrichten. Studenten kunnen zich niet onttrekken aan het actief oefenen op medestudenten, op basis van welk motief dan ook. De faculteit draagt zorg voor geschikte voorzieningen, waaronder voldoende kleine ruimten en docenten voor het onderling oefenen, zodat de privacy van de student gewaarborgd wordt tegenover buitenstaanders, net zoals dat gebeurt bij een patiënt. Omdat het hier een oefensituatie betreft, is het niet toegestaan om gordijnen of kamerschermen te gebruiken tijdens de practica, zodat de docent en mede studenten geen belemmeringen ondervinden bij het meekijken, het geven van feedback of bij het wisselen van oefenpartner. Ervaringsleren door ondergaan van lichamelijk onderzoek Naast het actief oefenen op medestudenten heeft het passief ondergaan van lichamelijk onderzoek een duidelijke functie binnen de opleiding, in de zin dat studenten daardoor letterlijk ervaren wat het lichamelijk onderzoek voor een patiënt inhoudt. Bij dit laatste gaat het om het feit dat een ander hen aanraakt, de manier waarop dit gebeurt en de mate waarin dit al of niet gevoelig of pijnlijk is, maar ook om de gêne die optreedt bij inspectie en onderzoek van het ontklede lichaam. Dit speelt uiteraard in de klinische situatie bij de patiënt ook een rol. Bovendien kunnen studenten alleen zelf actief oefenen wanneer andere studenten hen daartoe de gelegenheid bieden: voor wat hoort wat. Het verplicht ondergaan van inspectie en onderzoek van het eigen lichaam stelt sommige studenten voor een dilemma. De noodzaak en het nut staan niet ter discussie, maar het onderling oefenen kan soms lastige gevoelens oproepen en soms zelfs bezwaren. Studenten kennen elkaar immers ook in andere verbanden en hebben net als iedereen hun sympathieën en antipathieën. De grens tot waar het lichamelijk onderzoek in alle redelijkheid onderling kan en moet worden geoefend is subjectief van aard en eveneens afhankelijk van de gangbare moraal, het tijdsgewricht en wellicht de publieke opinie. Tegenwoordig wordt aan het AMC/UvA het algemeen lichamelijk onderzoek op elkaar geoefend. Dit geldt ook voor het mamma onderzoek. De regels omtrent professioneel gedrag zijn in deze situaties niet onderhandelbaar, vooral de geheimhoudingsplicht geldt hier voor alle betrokkenen. Het gynaecologisch en andrologisch onderzoek wordt aangeleerd en uitgevoerd op fantomen en bij speciaal daarvoor getrainde docenten. 4

5 Het kan voorkomen dat studenten door overwegingen van persoonlijke aard, door geloofsovertuiging of emotionele factoren bezwaren hebben tegen het oefenen van lichamelijk onderzoek op medestudenten. Het kan dan bijvoorbeeld gaan om bezwaar tegen het oefenen op of het onderzocht worden door personen van het andere geslacht. Het nut van het ondergaan van het onderzoek voor de opleiding alsook de noodzaak om patiënten te vrijwaren van de hoedanigheid van proefkonijn maakt echter dat het onderling oefenen van het algemeen lichamelijk onderzoek, bij voorkeur op medestudenten van beide geslachten, in de geneeskundestudie aan het AMC/UvA verplicht is. In zeer bijzondere gevallen, bijvoorbeeld bij lichamelijke bijzonderheden als brandwonden of ernstige littekens, kan het bij wijze van grote uitzondering nodig zijn deze student vrij te stellen van het zelf ondergaan van (delen van het) lichamelijk onderzoek. 4. Regeling rond bezwaren tegen onderling oefenen Studenten worden ruim van te voren via het rooster op de hoogte gesteld van alle onderwijsonderdelen waarbij zij geacht worden op elkaar te oefenen. Via voorbereidende colleges en/of via informatie over het betreffende practicum op Blackboard worden zij geïnformeerd over de daarvoor geldende regels en richtlijnen. Hiervoor is de vakgroep verantwoordelijk die het betreffende onderwijs verzorgt, waarbij de uiteindelijke verantwoordelijkheid bij de coördinatoren vaardigheidsonderwijs ligt. Wanneer een student meent gegronde redenen te hebben voor het aantekenen van bezwaar tegen het ondergaan van lichamelijk onderzoek dient hij of zij dit zelf tijdig, d.w.z. minimaal 4 weken voor aanvang van het betreffende onderwijsonderdeel, aan te kaarten bij de studieadviseurs. De studieadviseur zal samen met de student kijken waar hij/zij tegenaan loopt en eventueel bemiddelen bij het zoeken naar een oplossing. De mogelijkheid bestaat dat bewijsstukken opgevraagd worden (bijvoorbeeld een artsverklaring). Indien nodig of zinvol, verwijst de studieadviseur de student door naar de coördinator van het vaardighedenonderwijs voor een gesprek. Als de student reële argumenten heeft die worden ondersteund door de studieadviseurs en de coördinator van het vaardighedenonderwijs, kan in overleg een tijdelijke aanpassing van het onderwijs worden gemaakt. Zo kan bijvoorbeeld een mannelijke student met een lichamelijke afwijking bezwaar maken tegen het ondergaan van lichamelijk onderzoek door studenten die hij niet kent. Er bestaat de mogelijkheid hem in een groep te plaatsen met een voor hem bekende medestudent bij wie hij dit bezwaar niet heeft. Bij de indeling van koppels studenten die onderling oefenen dient de docent daar rekening mee te houden. Vrijwel altijd zal een traject worden afgesproken waarin de student gedurende een periode toewerkt naar het volledig zelf actief en passief oefenen van het lichamelijk onderzoek. Mocht de studieadviseur niet overtuigd zijn of twijfelen aan de motieven van de student dan kan een oordeel van de commissie PG worden gevraagd. 5

6 Wanneer de coördinator vaardigheidsonderwijs in overleg met de studieadviseur tot een tijdelijke aanpassing van het onderwijs besluit, wordt de docent hiervan in kennis gesteld zonder dat de aard van de bezwaren kenbaar wordt gemaakt. Voor het zelf actief oefenen zal nooit vrijstelling worden verleend. Op deze wijze wordt optimaal recht gedaan aan eventuele gegronde bezwaren van de student, aan de privacy van de betrokkene, evenals aan de eisen die binnen de opleiding worden gesteld aan het vaardigheidsniveau van studenten geneeskunde. Het inadequaat volgen van deze bezwaarregeling kan gevolgen hebben, bijvoorbeeld studievertraging doordat pas later deelgenomen kan worden aan het betreffende onderwijsonderdeel. 5. Bezwaren rond patiëntcontacten Tijdens de opleiding kunnen zich ook situaties voordoen waarin studenten/ coassistenten op grond van persoonlijke motieven bezwaar hebben tegen het onderzoeken van bepaalde patiënten. In zeldzame gevallen kan het voorkomen dat een student zeer grote aarzeling heeft bij het behandelen van een patiënt, bijvoorbeeld wanneer deze handtastelijk is geweest of intimiderend gedrag vertoont. Dit zijn echter uitzonderlijke situaties. In beginsel kan een student of coassistent de patiënten die aan zijn of haar zorg zijn toevertrouwd niet weigeren. Studenten geneeskunde die op basis van het bereiken van een zeker vaardigheidsniveau zijn toegelaten tot patiëntcontacten worden namelijk beschouwd als verlengde arm van de arts-opleider. Dit houdt in dat zij zich dienen te gedragen zoals het een goed arts betaamt en zich daarom, noodsituaties daargelaten, niet op persoonlijke bezwaren kunnen beroepen wanneer zij in het kader van hun opleiding geacht worden ervaring op te doen met anamnese en onderzoek bij patiënten. Uiteraard kunnen studenten wel bezwaar maken tegen het aangaan van een patiëntcontact wanneer het bijvoorbeeld een familielid of goede bekende betreft. In zulke bijzondere situaties kan een uitzondering worden gemaakt. 6. Bijzondere eisen op het gebied van kleding en uiterlijk In bepaalde omstandigheden, waaronder de verpleeghulpstage en andere momenten tijdens de opleiding waarbij de student in een zorginstelling meeloopt, worden eisen gesteld aan kleding en uiterlijk van de student. Denk hierbij aan het dragen van een dagelijks schone witte jas, een standaard uniform, aan voorschriften over het ontbloot zijn van de onderarmen uit hygiëne- overwegingen, wassen van handen na patiëntencontact, wassen met alcohol en aan specifieke kledingvoorschriften op operatiekamers. Wanneer bij onderdelen van de opleiding dergelijke voorschriften worden gehanteerd dienen deze van tevoren bekend worden gemaakt. De afdeling of instelling waar het onderwijsdeel wordt gevolgd is verantwoordelijk voor deze voorschriften en het tijdig bekend maken ervan. De hygiëne voorschriften als onderdeel van de kwaliteits- en veiligheidsaspecten voor artsen werkend in ziekenhuizen zijn voor de meeste ziekenhuizen niet onderhandelbaar. 6

7 Studenten voor wie dergelijke kledingvoorschriften een onoverkomelijk bezwaar vormen dienen dit tijdig, dat wil zeggen minimaal 4 weken voor aanvang van het betreffende onderwijsonderdeel, aan te geven bij de studieadviseurs. Ook in dit geval kan de studieadviseur indien zij dit nodig of zinvol acht doorverwijzen naar de coördinator van het vaardighedenonderwijs voor een gesprek. Standaarduniformen die bezwaarlijk zijn voor vrouwelijke studenten in een zorgstage kunnen wellicht worden vervangen door een broek + jasje. Geheel door kleding bedekte onderarmen kunnen in bepaalde omstandigheden worden gedoogd (zoals in de artsenkamer) maar niet wanneer de hygiëne in het geding is (zoals bij directe patiëntcontacten). Van vrouwen die een hoofddoek dragen wordt verlangd dat zij bij het betreden van ruimten waar het hoofd bedekt moet zijn uit hygiënische overwegingen (zoals in de operatiekamer) de hoofddoek vervangen door een operatiemuts of een andere, schone hoofddoek in plaats van de hoofddoek die buiten de operatiekamer gedragen wordt. Van de student wordt hierin een actieve, meewerkende participatie verwacht. De coördinator (blok, lijn of coschap) is in voorkomende gevallen het centrale aanspreekpunt wanneer een oplossing moet worden gevonden. Wanneer het gaat over uiterlijk en kleding van studenten is het ondoenlijk precieze criteria op te stellen voor wat wel of niet acceptabel is. Wat bijvoorbeeld aanstootgevend of niet gepast gevonden wordt, wordt voor een groot deel bepaald door subjectieve waarden en normen van de beoordelaar. Uitgangspunten voor kleding en uiterlijk kunnen echter wel worden geformuleerd. Studenten die direct of indirect betrokken zijn bij patiëntcontacten dienen zich professioneel en functioneel te kleden en te gedragen en niet in negatieve zin op te vallen. Deze formulering biedt houvast voor alle betrokkenen en tegelijk biedt zij enige bescherming tegen mogelijke willekeur bij het stellen van eisen. Studenten met direct of indirect contact met patiënten (bijvoorbeeld eerstejaars studenten die de verpleeghulpstage lopen of coassistenten op een ziekenhuisafdeling) worden geacht zich aan de niet onderhandelbare volgende voorschriften te houden: * Zorgen voor een optimale lichamelijke en geestelijke conditie Patiënten moet optimale zorg worden geboden. Dit betekent dat studenten en hulpverleners zelf in zodanige conditie zijn dat zij optimaal kunnen functioneren: zorgen voor goede voeding en voldoende nachtrust. * Zorgen voor een optimale hygiëne Dit houdt in elk geval in: goede lichaamshygiëne, schoon gewassen bijeengehouden haren, schone kleding, korte, schone en ongelakte nagels, geen onverzorgde wondjes, geen ringen, horloges of bungelende sieraden om of aan. 7

8 * Geen onnodige last of ongemak veroorzaken voor de patiënt, familieleden en andere bij de zorg betrokkenen Dit houdt in elk geval in: gepaste nabijheid en afstand bewaren, basale beleefdheidsnormen in acht nemen, geen sterke lichaamsgeuren (uit mond of oksels) of parfum. Ook moet de student of coassistent, voordat hij/zij bij een patiënt een belastend (pijnlijk, onaangenaam, intiem) onderzoek gaat doen, zich afvragen of hij/zij de juiste persoon is om het onderzoek te doen. Dit geldt bij alle patiëntcontacten maar vooral bij jeugdige patiënten. Bij twijfel is voorafgaand overleg geboden. * Geen vermijdbare belemmering of verstoring van het patiëntcontact veroorzaken, noch in de communicatie, noch bij lichamelijk onderzoek Dit houdt in elk geval in: geen kleding of sieraden die in de weg zitten, het niet actief uitdragen van levens- of geloofsovertuiging (ook al is het onvermijdelijk dat bijvoorbeeld bepaalde kleding iets zegt over levens- of geloofsovertuiging), geen inmenging in persoonlijke aangelegenheden van de patiënt tenzij dit functioneel is. Verder dient het gezicht en de gezichtsuitdrukking van de student of coassistent geheel zichtbaar te zijn, wat dus inhoudt dat een sluier, die alleen de ogen van de vrouw zichtbaar laat, niet toegestaan is. * Geen aanstoot geven qua uiterlijk, kleding, haardracht, versierselen of anderszins Dit is uiteraard ook gebonden aan de heersende gewoonten, mode en algemene opvattingen van gepastheid en is veranderlijk over de tijd. Het houdt in elk geval in: geen spijkerbroek met gaten, geen pet, geen ongebruikelijke symbolen van eigen levens- of geloofsovertuiging, geen uitgebreide of opvallende piercings in het gezicht, geen decolleté. Tevens houdt dit in dat maatschappelijk geaccepteerde uitingen zoals baarden en snorren, het dragen van een hoofddoek, het dragen van een keppeltje, onopvallende, niet bungelende oorbellen of bijvoorbeeld schoon lang haar bij een man wel toegestaan zijn. Deze voorschriften vormen niet meer en niet minder dan een kader, waarbij altijd enige mate van goede wil en redelijkheid van alle betrokkenen mag worden verwacht. Tegelijkertijd zal de mate waarin aan dit kader wordt vastgehouden afhankelijk zijn van de omstandigheden en onderhevig zijn aan veranderingen in de loop van de tijd. 7. Bezwaren rond kleding en uiterlijk Juist omdat over kleding en uiterlijk van studenten gemakkelijk verschillen van opvatting kunnen bestaan, is afgesproken dat knelpunten, problemen en eventuele conflicten kunnen worden voorgelegd aan de studieadviseurs, die eventueel overleggen met de coördinatoren Vaardigheidsonderwijs. 8

9 8. Geheimhouding Studenten geneeskunde die op welke manier dan ook te maken hebben met patiënten, tijdens demonstratiecolleges, bij het meelopen in de kliniek of tijdens eigen patiëntcontacten, zijn gebonden aan de wettelijke geheimhoudingsplicht zoals die voor artsen geldt (WGBO). Dit geldt ook ten opzichte van medestudenten, vooral in situaties waarin studenten onderling oefenen. 9. Slotopmerking Bovenstaande regels en richtlijnen zijn opgesteld in overleg met studenten en docenten binnen en buiten de faculteit geneeskunde van het AMC/UvA en moeten worden gezien als facultaire regelgeving die niet losstaat van de overige eisen en verplichtingen die de opleiding tot arts met zich meebrengt. In het bijzonder gaat het in dit verband om de in het Raamplan voor de artsopleiding genoemde eisen, bijvoorbeeld ten aanzien van het persoonlijk functioneren van de (aanstaande) arts, van communicatie en taalvaardigheid en van professionele attitude. 10. Gegevens studieadviseurs AMC In geval van bezwaren tegen onderling oefenen kan men contact opnemen met de studieadviseurs. Dit geldt ook voor knelpunten, problemen en eventuele conflicten rondom kleding en uiterlijk. De contactgegevens van de studieadviseurs zijn te vinden op Blackboard AMC Algemeen (voor zittende studenten geneeskunde). 9

Bijlage bij Patiëntgebonden vaardigheden en patiëntcontacten bij studenten geneeskunde. Regels en richtlijnen voor studenten en docenten

Bijlage bij Patiëntgebonden vaardigheden en patiëntcontacten bij studenten geneeskunde. Regels en richtlijnen voor studenten en docenten Bijlage bij Patiëntgebonden vaardigheden en patiëntcontacten bij studenten geneeskunde. Regels en richtlijnen voor studenten en docenten Met patiënt wordt hier ook bedoeld proefpersoon en simulatiepatiënt

Nadere informatie

Gedragscode inzake het oefenen van klinische vaardigheden in de opleiding geneeskunde

Gedragscode inzake het oefenen van klinische vaardigheden in de opleiding geneeskunde Gedragscode inzake het oefenen van klinische vaardigheden in de opleiding geneeskunde Vooraf Deze gedragscode heeft betrekking op het oefenen van klinische vaardigheden door studenten geneeskunde. Dit

Nadere informatie

PATIËNTGEBONDEN VAARDIGHEDEN EN PATIËNTCONTACTEN BIJ STUDENTEN GENEESKUNDE

PATIËNTGEBONDEN VAARDIGHEDEN EN PATIËNTCONTACTEN BIJ STUDENTEN GENEESKUNDE PATIËNTGEBONDEN VAARDIGHEDEN EN PATIËNTCONTACTEN BIJ STUDENTEN GENEESKUNDE Regels en richtlijnen voor studenten en docenten, versie januari 2012. (opdrachtgever dr. Walter van den Broek, opleidingsdirecteur

Nadere informatie

Uitgangspunten voor het beroep van ADL-assistent

Uitgangspunten voor het beroep van ADL-assistent Inleiding In dit document vind je de Uitgangspunten voor het beroep. Ze ondersteunen je bij het professioneel handelen als ADL-assistent en sluiten aan bij het beleid van Fokus. In je functie als ADL-assistent

Nadere informatie

29 september 2009 BELEIDSNOTA. Kledingvoorschriften

29 september 2009 BELEIDSNOTA. Kledingvoorschriften 29 september 2009 BELEIDSNOTA Kledingvoorschriften S. van Duijn Beleidsmedewerker P&O Status: Definitief Kenmerk: 1.25 Directieberaad: 24 maart 2009 Bestuur: GMR: 29 september 2009 INHOUDSOPGAVE Pag. 1.

Nadere informatie

Instructie arts al dan niet in opleiding tot (medisch) specialist werkzaam in het Westfriesgasthuis

Instructie arts al dan niet in opleiding tot (medisch) specialist werkzaam in het Westfriesgasthuis Instructie arts al dan niet in opleiding tot (medisch) specialist werkzaam in het Westfriesgasthuis VOORWOORD Voor u ligt de Instructie arts al dan niet in opleiding tot (medisch) specialist werkzaam in

Nadere informatie

Leidraad voor kleding op scholen

Leidraad voor kleding op scholen Leidraad voor kleding op scholen KS Fectio Vastgesteld door het DTO Vastgesteld door het bestuur Vastgesteld door de GMR d.d.: d.d.: d.d.: KS Fectio 1 Inleiding Wij leven in een maatschappij die in beweging

Nadere informatie

Oncologie. Patiënteninformatie. Omgaan met kanker. Bij wie kunt u terecht? Slingeland Ziekenhuis

Oncologie. Patiënteninformatie. Omgaan met kanker. Bij wie kunt u terecht? Slingeland Ziekenhuis Oncologie Omgaan met kanker i Patiënteninformatie Bij wie kunt u terecht? Slingeland Ziekenhuis Algemeen Het hebben van kanker kan grote gevolgen hebben voor uw leven en dat van uw naasten. Lichamelijk

Nadere informatie

MedPsych Center (MPC) Voor klinische patiënten

MedPsych Center (MPC) Voor klinische patiënten MedPsych Center (MPC) Voor klinische patiënten Brengt medische en psychische kennis samen MedPsych Center (MPC) voor klinische patiënten 1. Welkom 3 2. Voor welke patiënten is de MPU bedoeld? 3 3. Wachtlijst

Nadere informatie

6.21. Gedragscode THUIS met zorg Zaanstreek B.V.

6.21. Gedragscode THUIS met zorg Zaanstreek B.V. 6.21. Gedragscode THUIS met zorg Zaanstreek B.V. Inleiding Wij willen graag dat de cliënten van THUIS met zorg Zaanstreek thuiszorg tevreden zijn over de zorg die aan hen wordt geboden. Ook vinden we het

Nadere informatie

werkzaam in ziekenhuizen

werkzaam in ziekenhuizen modelinstructie arts al dan niet in opleiding tot (medisch) specialist werkzaam in ziekenhuizen VOORWOORD Voor u ligt de Modelinstructie arts al dan niet in opleiding tot (medisch) specialist werkzaam

Nadere informatie

Gedragscode Raad & Daad Den Haag

Gedragscode Raad & Daad Den Haag Gedragscode Raad & Daad Den Haag Inleiding Wij willen graag dat de cliënten aan wie Raad & Daad Den Haag thuiszorg verleent, daarover tevreden zijn. Ook vinden we het belangrijk dat onze medewerkers met

Nadere informatie

LEIDRAAD KLEDING OP SCHOLEN

LEIDRAAD KLEDING OP SCHOLEN LEIDRAAD KLEDING OP SCHOLEN Inleiding De laatste tijd is er veel publiciteit geweest rond scholen die hun leerlingen verboden gezichtsbedekkende kleding of een hoofddoek te dragen. Uit de discussies die

Nadere informatie

Beroepscode doktersassistent. Nederlandse Vereniging van Doktersassistenten

Beroepscode doktersassistent. Nederlandse Vereniging van Doktersassistenten Beroepscode doktersassistent Nederlandse Vereniging van Doktersassistenten Beroepscode Doktersassistent Wat is een beroepscode? Een beroepscode bevat ethische en praktische normen en waarden van het beroep.

Nadere informatie

24 de psycholoog / oktober 2012

24 de psycholoog / oktober 2012 24 de psycholoog / oktober 2012 Over het verschil tussen opvraag- en verstrektoestemming Vragen staat vrij, Iedere psycholoog heeft er wel eens mee te maken: je hebt een cliënt in zorg (gehad) en er komt

Nadere informatie

BEROEPSCODE VOOR VEILIGHEIDSKUNDIGEN LEDEN VAN DE NVVK

BEROEPSCODE VOOR VEILIGHEIDSKUNDIGEN LEDEN VAN DE NVVK BEROEPSCODE VOOR VEILIGHEIDSKUNDIGEN LEDEN VAN DE NVVK BEROEPSCODE VOOR VEILIGHEIDSKUNDIGEN LEDEN VAN DE NVVK INHOUD 1 Inleiding 1 2 Definities 2 2.1 Beroepscode 2 2.2 Gevaar 2 2.3 Misstand 2 2.4 Vakbekwaamheid

Nadere informatie

1.1. Persoonsgegevens Elk gegeven betreffende een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon.

1.1. Persoonsgegevens Elk gegeven betreffende een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon. PRIVACY REGLEMENT Algemene bepalingen Begripsbepalingen 1.1. Persoonsgegevens Elk gegeven betreffende een geïdentificeerde of identificeerbare natuurlijke persoon. 1.2 Gezondheidsgegevens / Bijzondere

Nadere informatie

Casus Seksuele handelingen als zorgvraag: directe aanpassing beroepscode?

Casus Seksuele handelingen als zorgvraag: directe aanpassing beroepscode? Casus Seksuele handelingen als zorgvraag: directe aanpassing beroepscode? 1. Inleiding In de media was de afgelopen weken uitgebreid aandacht voor de casus van de studente verpleegkunde die geacht werd

Nadere informatie

totaal oordeel relaties binnen het gezin heel veel leerpunten 1...2...3...4...5...6...7...8...9...10 geen leerpunten

totaal oordeel relaties binnen het gezin heel veel leerpunten 1...2...3...4...5...6...7...8...9...10 geen leerpunten COMPETENTIE LIJST 12 tot 21 jaar Deze lijst dient te worden ingevuld door de mentor van een jongere. Voor elke vaardigheid geef je aan in welke mate de jongere een vaardigheid beheerst (0=niet, 1=enigszins,

Nadere informatie

Jaar 1 Studiejaar 2015-2016

Jaar 1 Studiejaar 2015-2016 Jaar 1 Studiejaar 2015-2016 Handleiding Zorgstage MHVPOR04P1 Opleiding BMH Auteur: Caroline van Asten 2 Opleiding Bachelor medische Hulpverlening Vierjarige opleiding in het Nederlands Medisch hulpverleners

Nadere informatie

Inventarisatie: aantal weken coschappen per specialisme per faculteit Simone Bernard (bestuurslid LOCA 2011), januari 2012

Inventarisatie: aantal weken coschappen per specialisme per faculteit Simone Bernard (bestuurslid LOCA 2011), januari 2012 Inventarisatie: aantal weken coschappen per specialisme per faculteit Simone Bernard (bestuurslid LOCA 2011), januari 2012 Inleiding Nederland telt acht medische faculteiten, welke alle een ander curriculum

Nadere informatie

Huisregels en wetten. Artikel 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 11

Huisregels en wetten. Artikel 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 11 Huisregels en wetten. Artikel 2 De masseur zal zijn cliënt naar beste vermogen en zonder aanzien des persoons behandelen, adviseren en begeleiden. Hij zal aan hem toevertrouwde feiten van vertrouwelijke

Nadere informatie

Regeling Beroep tegen Examenbeslissingen. MBO Utrecht. Colofon

Regeling Beroep tegen Examenbeslissingen. MBO Utrecht. Colofon Regeling Beroep tegen Examenbeslissingen MBO Utrecht Colofon Uitgave : College van Bestuur Goedgekeurd door het College van Bestuur : 27 juni 2014 Instemming Ondernemingsraad : 3 september 2014 Instemming

Nadere informatie

Uw rechten als patiënt

Uw rechten als patiënt Dit informatieblad is bestemd voor de betrokkene, dat is degene wie persoonsgegevens worden gebruikt. DIT INFORMATIEBLAD GAAT IN OP DE VOLGENDE VRAGEN: Heb ik recht op inzage? Heb ik recht op inzage in

Nadere informatie

Gedragscode medewerkers en cliënten

Gedragscode medewerkers en cliënten Gedragscode medewerkers en cliënten 2014 1/9 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Werkwijze... 3 3. Samenvatting gedragscode... 4 4. Gedragscode medewerkers stichting Zorg Almere... 5 - clientgerichtheid....5

Nadere informatie

Programma van toetsing

Programma van toetsing Programma van toetsing Inleiding In samenwerking met onderwijskundige experts hebben we ons programma van toetsing ontworpen. Het programma van toetsing is gevarieerd en bevat naast kennistoetsen en beoordelingen

Nadere informatie

Kinderen, hun ouders en patiëntenrechten

Kinderen, hun ouders en patiëntenrechten Kinderen, hun ouders en patiëntenrechten Albert Schweitzer ziekenhuis november 2013 pavo 0282 Inleiding Kinderen worden steeds serieuzer genomen. Zij worden zoveel mogelijk betrokken bij de zaken die hen

Nadere informatie

Algemene informatie rond de operatie bij een klinische opname op de kinderafdeling

Algemene informatie rond de operatie bij een klinische opname op de kinderafdeling Algemene informatie rond de operatie bij een klinische opname op de kinderafdeling Inleiding Deze folder geeft u enige algemene informatie wanneer uw kind een operatie moet ondergaan en wordt opgenomen

Nadere informatie

Gedragscode voor verzekeringsartsen werkzaam voor de uitvoeringsinstellingen SV

Gedragscode voor verzekeringsartsen werkzaam voor de uitvoeringsinstellingen SV Gedragscode voor verzekeringsartsen werkzaam voor de uitvoeringsinstellingen SV Inleiding Van iedere professional wordt gevraagd dat hij de waarden die hij in zijn beroep dient, en de daaraan ten grondslag

Nadere informatie

Reglement voor de klachtencommissie familie en naastbetrokkenen. GGZ ingeest Arkin HVO-Querido

Reglement voor de klachtencommissie familie en naastbetrokkenen. GGZ ingeest Arkin HVO-Querido Reglement voor de klachtencommissie familie en naastbetrokkenen GGZ ingeest Arkin HVO-Querido Maart 2012 Inhoud ALGEMENTE BEPALINGEN Artikel 1 Definities 3 Artikel 2 Samenstelling, benoeming en ontslag

Nadere informatie

Instructie voor de arts al dan niet in opleiding tot (medisch) specialist in het AMC

Instructie voor de arts al dan niet in opleiding tot (medisch) specialist in het AMC Instructie voor de arts al dan niet in opleiding tot (medisch) specialist in het AMC Oktober 2009 1 Instructie voor de arts al dan niet in opleiding tot (medisch) specialist in het AMC In het AMC worden

Nadere informatie

Programma van toetsing

Programma van toetsing Programma van toetsing Programma van toetsing Versie 1.1 Con Amore B.V. Inleiding In samenwerking met onderwijskundige experts hebben we een nieuw programma van toetsing ontworpen. We zijn afgestapt van

Nadere informatie

Jehova s Getuigen en het ontvangen van bloed(producten) in het Slingeland ziekenhuis

Jehova s Getuigen en het ontvangen van bloed(producten) in het Slingeland ziekenhuis 1 Jehova s Getuigen en het ontvangen van bloed(producten) in het Slingeland ziekenhuis Algemeen Op religieuze gronden verwerpen Jehova s Getuigen het toedienen van bloed(producten). In dit document wordt

Nadere informatie

PROFESSIONEEL STATUUT VOOR DE ACADEMISCH MEDISCH SPECIALIST

PROFESSIONEEL STATUUT VOOR DE ACADEMISCH MEDISCH SPECIALIST PROFESSIONEEL STATUUT VOOR DE ACADEMISCH MEDISCH SPECIALIST Overwegende dat: 1. het academisch ziekenhuis op grond van wet en regelgeving, waaronder de WHW, als instelling onder meer taken heeft op het

Nadere informatie

Rechten en plichten. rondom de behandeling

Rechten en plichten. rondom de behandeling Rechten en plichten rondom de behandeling Zodra u de hulp van GGZ Delfland inroept, ontstaat een geneeskundige behandelovereenkomst. Aan deze overeenkomst zijn voor u als cliënt en voor ons als zorgverlener

Nadere informatie

Rechten van uw patiënt

Rechten van uw patiënt Dit informatieblad is bestemd voor de verantwoordelijke, dat is degene die voor eigen doeleinden persoonsgegevens anderen gebruikt. DIT INFORMATIEBLAD GAAT IN OP DE VOLGENDE VRAGEN: Heeft een recht op

Nadere informatie

Inschatting wilsbekwaamheid volgens KNMG richtlijn

Inschatting wilsbekwaamheid volgens KNMG richtlijn Naam patiënt:.. Geboortedatum patiënt:... Naam afnemer: Datum afname: Inschatting wilsbekwaamheid volgens KNMG richtlijn 1. Wilsbekwaamheid wordt altijd beoordeeld ter zake een bepaald onderzoek of bepaalde

Nadere informatie

FAQs instroom Coschappen C2007

FAQs instroom Coschappen C2007 FAQs instroom Coschappen C2007 1. Algemeen Hoe lang duren coschappen? De totale duur van de reguliere coschappen is 77 of 79 weken, inclusief 15 of 17 (bij een 2 de kerstknip) weken vakantie. Coschap weken

Nadere informatie

Algemene voorwaarden augustus 2012

Algemene voorwaarden augustus 2012 Deze voorwaarden zijn opgesteld door het maatschap Instituut voor Vraaggerichte Psychotherapie te Katwijk. Ze dienen om optimaal duidelijkheid te verschaffen omtrent een aantal praktische zaken waar onze

Nadere informatie

Psychologisch onderzoek en behandeling Volwassenen. Afdeling Klinische Psychologie

Psychologisch onderzoek en behandeling Volwassenen. Afdeling Klinische Psychologie 00 Psychologisch onderzoek en behandeling Volwassenen Afdeling Klinische Psychologie Wat doet een psycholoog in het ziekenhuis? Een klinisch psycholoog of een gezondheidszorgpsycholoog is een deskundige

Nadere informatie

Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg

Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg Naam: Klas: praktijkbegeleider: Werkplek: Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg Gedurende de opleiding werken de studenten in de praktijk aan praktijkopdrachten. Een schooljaar

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik

Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik Informatie voor mensen die hun probleem willen aanpakken 2 Kortdurende motiverende interventie en cognitieve gedragstherapie Een effectieve behandeling

Nadere informatie

Onderhandelen en afspraken maken

Onderhandelen en afspraken maken OPDRACHTFORMULIER Onderhandelen en afspraken maken Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten of je docent.

Nadere informatie

Stagereglement Masteropleiding Theologie Tilburg School of Catholic Theology

Stagereglement Masteropleiding Theologie Tilburg School of Catholic Theology Stagereglement Masteropleiding Theologie Tilburg School of Catholic Theology Artikel 1 De stage 1. De stage is een onderdeel van de Masteropleiding Theologie dat in de stagehandleiding van de respectievelijke

Nadere informatie

Beleidsnotitie Kledingvoorschrift

Beleidsnotitie Kledingvoorschrift Beleidsnotitie Kledingvoorschrift Versie 01-08-2012 Postbus 930 3800 AX Amersfoort tel. 033-2570645 fax. 033-2570646 e.mail: info@kpoa.nl Inleiding Om de scholen in staat te stellen handelend op te kunnen

Nadere informatie

Afdeling Medische psychologie

Afdeling Medische psychologie Afdeling Medische psychologie U bent door uw medisch specialist doorverwezen naar de afdeling Medische psychologie. In deze folder leest u meer over de behandeling door de medisch psycholoog, met welke

Nadere informatie

Middels deze brief stelt het CBP u op de hoogte van zijn bevindingen.

Middels deze brief stelt het CBP u op de hoogte van zijn bevindingen. POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOE KADRES Prins Clauslaan 20 TEL 070-381 13 00 FAX 070-381 13 01 E-MAIL info@cbpweb.nl INTERNET www.cbpweb.nl AAN Dagelijks Bestuur GGD DATUM 4 oktober 2004

Nadere informatie

Handreiking ethische dilemma s in de zorg voor asielzoekers

Handreiking ethische dilemma s in de zorg voor asielzoekers Handreiking ethische dilemma s in de zorg voor asielzoekers Verantwoording van het onderzoek en Toelichting op de handreiking Literatuurstudie Ethiek en gezondheidszorg voor kwetsbare groepen en asielzoekers

Nadere informatie

Aan de slag blijven. Schematisch overzicht van thema s, leerdoelen en inhoud

Aan de slag blijven. Schematisch overzicht van thema s, leerdoelen en inhoud Schematisch overzicht van thema s, leerdoelen en inhoud Jezelf presenteren De medewerker moet zichzelf goed presenteren. Bijvoorbeeld door er schoon en verzorgd uit te zien. Zo laat hij/zij een goede indruk

Nadere informatie

Betreft: wetsvoorstel Cliëntenrechten bij elektronische verwerking van gegevens (33509)

Betreft: wetsvoorstel Cliëntenrechten bij elektronische verwerking van gegevens (33509) 1 / 6 Eerste Kamer der Staten-Generaal Vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) Per email: postbus@eerstekamer.nl Betreft: wetsvoorstel Cliëntenrechten bij elektronische verwerking

Nadere informatie

KWESTCODE. Kijk voor meer informatie ook naar onderstaande documenten van stichting Kwest

KWESTCODE. Kijk voor meer informatie ook naar onderstaande documenten van stichting Kwest KWESTCODE Versie Maart 2015, versie 02 Verantwoordelijke Beleidsmedewerker Kwaliteit Goedgekeurd OR Eerste versie, jan 2012 Aantal pagina s 5 Geldig tot 31 december 2017 Voorwoord/inhoud De Kwestcode van

Nadere informatie

Protocol Grensoverschrijdend Gedrag

Protocol Grensoverschrijdend Gedrag Protocol Grensoverschrijdend Gedrag Intentie ATTC EVO-Repro is tijdens verenigingsactiviteiten verantwoordelijk voor het welzijn van haar leden, kaderleden en vrijwilligers. Zij dient in dit kader haar

Nadere informatie

De rechten en plichten van de ziekenhuispatiënt

De rechten en plichten van de ziekenhuispatiënt De rechten en plichten van de ziekenhuispatiënt Voorwoord Ieder van ons komt vroeg of laat in contact met het ziekenhuis: als patiënt, als familielid of anderszins. Over het algemeen is de kwaliteit van

Nadere informatie

Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg

Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg Naam: Klas: praktijkbegeleider: Werkplek: Toelichting bij de Voortgangsrapportage Maatschappelijke Zorg Het werken aan en en de relatie daarvan met de voortgangsrapportage Gedurende de verdiepingsfase

Nadere informatie

Programma van toetsing tot september 2015 Versie 1.1 Con Amore B.V.

Programma van toetsing tot september 2015 Versie 1.1 Con Amore B.V. Programma van toetsing tot september 2015 Programma van toetsing tot september 2015 Versie 1.1 Con Amore B.V. Inleiding Voor studenten die zijn begonnen met het curriculum voor september 2015 is het oude

Nadere informatie

Dit document bevat 5 delen:

Dit document bevat 5 delen: Faculteit Geneeskunde en Farmacie Vakgroep Huisartsgeneeskunde Department of Family Medicine Gebouw K, 1 e verdieping Laarbeeklaan 103 1090 Brussels (Belgium) Tel: Fax: Mail: Web: +32-2-477 43 11 +32-2-477

Nadere informatie

HypoBewust: een educatief groepsprogramma met internet voor diabetespatiënten met hypoproblematiek. Een studie naar de kosteneffectiviteit.

HypoBewust: een educatief groepsprogramma met internet voor diabetespatiënten met hypoproblematiek. Een studie naar de kosteneffectiviteit. HypoBewust: een educatief groepsprogramma met internet voor diabetespatiënten met hypoproblematiek. Een studie naar de kosteneffectiviteit. HypoAware: a combined group and online educational program for

Nadere informatie

Privacyreglement 2015

Privacyreglement 2015 Het doel van dit privacyreglement betreft een praktische uitwerking geven van de bepalingen van de Wet Bescherming Persoonsgegevens, verder te noemen Wbp. Inhoudsopgave 1. Begripsbepalingen p. 2 2. Reikwijdte

Nadere informatie

Privacyreglement. Inhoudsopgave. Vastgestelde privacyreglement Kraamzorg Novo Peri, 13 juni 2012

Privacyreglement. Inhoudsopgave. Vastgestelde privacyreglement Kraamzorg Novo Peri, 13 juni 2012 Pagina 1 van 7 Privacyreglement Vastgestelde privacyreglement Kraamzorg Novo Peri, 13 juni 2012 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Algemene bepalingen artikel 1: Begripsomschrijvingen artikel 2: Reikwijdte artikel

Nadere informatie

Klachtenregeling Cliënten van Stichting De Jeugd- & Gezinsbeschermers

Klachtenregeling Cliënten van Stichting De Jeugd- & Gezinsbeschermers RAPPORT Versie: 2.0 Klachtenregeling Cliënten van Stichting De Jeugd- & Gezinsbeschermers Raad van Bestuur Postbus 5247 2000 CE Haarlem T 088-777 81 06 F 023-799 37 18 www.bjznh.nl 1 Aanhef Gelet op de

Nadere informatie

Dit onderzoeksrapport is opgesteld door: Sinds februari 2015 is dit:

Dit onderzoeksrapport is opgesteld door: Sinds februari 2015 is dit: Dit onderzoeksrapport is opgesteld door: Sinds februari 2015 is dit: Inventarisatie Seksuele Intimidatie 2014 Emily Boersma Gijsje Snijders Sanne Wubbels Inleiding In 2005 maakte het Nederlands Tijdschrift

Nadere informatie

Heeft u kennis genomen van het artikel 'GGD moet stoppen met seksvragen aan 13-jarigen' in het algemeen Dagblad van 18 februari 2014?

Heeft u kennis genomen van het artikel 'GGD moet stoppen met seksvragen aan 13-jarigen' in het algemeen Dagblad van 18 februari 2014? VVD-fractie Harderwijk C. Van der Wal-Zeggeling p/a Spiekerweg 9 3849 PT HARDERWIJK datum: ons kenmerk: uw brief van: uw kenmerk: onderwerp: 17 april 2014 U14.002313 Beantwoording van schriftelijke vragen

Nadere informatie

Informatie over privacywetgeving en het omgaan met persoonsgegevens

Informatie over privacywetgeving en het omgaan met persoonsgegevens Informatie over privacywetgeving en het omgaan met persoonsgegevens Inleiding Op 1 september 2001 is de Wet Bescherming Persoonsgegevens (WBP) in werking getreden. Hiermee werd de Europese Richtlijn over

Nadere informatie

De WGBO is een dwingend recht. Dit betekent dat cliënten en zorgverleners onderling geen afspraken kunnen maken die van deze wet afwijken.

De WGBO is een dwingend recht. Dit betekent dat cliënten en zorgverleners onderling geen afspraken kunnen maken die van deze wet afwijken. Cliëntenrechten Als cliënt van De Zorggroep vraagt u zich misschien af wat uw rechten en plichten zijn. Uw rechten zijn vastgelegd in een wet. Dit is de Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO).

Nadere informatie

Toetsregeling Beroepsvaardigheden en thema s B1.2

Toetsregeling Beroepsvaardigheden en thema s B1.2 Toetsregeling Beroepsvaardigheden en thema s B1.2 Bacheloropleiding Geneeskunde Radboudumc Deze regeling is van kracht vanaf 9 november 2015. 1) Begripsbepaling Het tentamen Beroepsvaardigheden en Thema

Nadere informatie

5.4 Praten met ouders

5.4 Praten met ouders seksualiteit. Bespreek daarom ook eens met je Turkse of Marokkaanse collega s welke waarden jullie samen belangrijk vinden in de seksuele ontwikkeling. Verschillende meningen zijn geen probleem, zolang

Nadere informatie

vfas- (SCHEIDINGS)BEMIDDELINGSOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR

vfas- (SCHEIDINGS)BEMIDDELINGSOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR vfas- (SCHEIDINGS)BEMIDDELINGSOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR De ondergetekenden: De vfas-advocaat scheidingsbemiddelaar, hierna te noemen vfas-advocaat familiemediator mr. R.R.J.A. Olie-Hallmans, in deze

Nadere informatie

Toelichting voorbeeld gedragscode

Toelichting voorbeeld gedragscode Vereniging Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk Toelichting voorbeeld gedragscode Preventie Seksueel Misbruik Vrijwillig Jeugdwerk Catharijnesingel 47 T 030 789 20 10 algemeen@nov.nl Postbus 19129

Nadere informatie

Groepsactiviteit organiseren en uitvoeren

Groepsactiviteit organiseren en uitvoeren OPDRACHTFORMULIER Groepsactiviteit organiseren en uitvoeren Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten of

Nadere informatie

vfas- (SCHEIDINGS)BEMIDDELINGSOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR De ondergetekenden:

vfas- (SCHEIDINGS)BEMIDDELINGSOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR De ondergetekenden: vfas- (SCHEIDINGS)BEMIDDELINGSOVEREENKOMST FAMILIEMEDIATOR De ondergetekenden: De vfas-advocaat scheidingsbemiddelaar, hierna te noemen vfas-advocaat familiemediator mr. M.A. Zon, in deze optredend als

Nadere informatie

Psychosociale begeleiding in het Oncologie Centrum

Psychosociale begeleiding in het Oncologie Centrum Psychosociale begeleiding in het Centrum Inleiding Als u te horen krijgt dat u kanker heeft of een hematologische ziekte, kan er veel veranderen in uw leven en dat van uw naasten. Niet alleen lichamelijk,

Nadere informatie

KLACHTENREGELING. Het bestuur is verantwoordelijk voor de implementatie van de klachtenprocedure en ziet erop toe dat hij goed wordt uitgevoerd.

KLACHTENREGELING. Het bestuur is verantwoordelijk voor de implementatie van de klachtenprocedure en ziet erop toe dat hij goed wordt uitgevoerd. COC Leiden KLACHTENREGELING Organisaties worden gevormd door mensen. COC Leiden doet er veel aan om ervoor te zorgen dat haar vrijwilligers en medewerkers correct optreden. Toch kan niet worden uitgesloten

Nadere informatie

Onderdelen en ECTS-verdeling Master Geneeskunde

Onderdelen en ECTS-verdeling Master Geneeskunde Bijlage 1 Onderdelen en ECTS-verdeling Master Geneeskunde Master 1, 2 en 3 ECTS-verdeling Aantal weken 1 ECTS = 28 studieuren KENNIS EN INZICHT 26 Thema 1A Methoden van klinisch en epidemiologisch 4 4

Nadere informatie

Oncologie. Psychosociale begeleiding in het Oncologie Centrum

Oncologie. Psychosociale begeleiding in het Oncologie Centrum Oncologie Psychosociale begeleiding in het Oncologie Centrum Belangrijke telefoonnummers Algemeen nummer umcg (050) 361 61 61 U kunt hier ook terecht met algemene vragen over het UMCG. Bijvoorbeeld over

Nadere informatie

Algemene voorwaarden 2014/2015

Algemene voorwaarden 2014/2015 Algemene voorwaarden 2014/2015 PEP coach Coaching, begeleiding en advies in het onderwijs Website: www.pepcoachsusan.nl E-mail: info@pepcoachsusan.nl Telefoon: 06-12713919 Dit document hoeft niet ondertekend

Nadere informatie

Inventarisatie 2. Dienstcompensatie

Inventarisatie 2. Dienstcompensatie Inventarisatie 2. Dienstcompensatie Inventarisatie 2 - Dienstcompensatie Inleiding In de Landelijke richtlijnen voor de regeling van de positie van coassistenten door Disciplineoverlegorgaan Medische Wetenschappen

Nadere informatie

Professionalisering. Beroepscode. Datum: 20-11-2013. Versie: 1.0

Professionalisering. Beroepscode. Datum: 20-11-2013. Versie: 1.0 Professionalisering Beroepscode Datum: 20-11-2013 Versie: 1.0 Inhoudsopgave Omschrijvingen... 3 Algemeen... 3 Aspecten met betrekking tot de beroepsuitoefening... 3 Aspecten met betrekking tot de houding

Nadere informatie

Protocol. Medicijnverstrekking en medische handelingen op SKOFV- scholen

Protocol. Medicijnverstrekking en medische handelingen op SKOFV- scholen Protocol Medicijnverstrekking en medische handelingen op SKOFV- scholen Februari 2011 0 Inhoudsopgave Inleiding Het kind wordt ziek op school Het verstrekken van medicijnen op verzoek Medische handelingen

Nadere informatie

Reglement Klachtencommissie Cliënten Mentaal Beter

Reglement Klachtencommissie Cliënten Mentaal Beter Reglement Klachtencommissie Cliënten Mentaal Beter INHOUDSOPGAVE Artikel 1 Begrippen Blz. 03 Artikel 2 Uitgangspunten Blz. 04 Artikel 3 De Klachtencommissie Blz. 05 Artikel 4 De werkwijze van de commissie

Nadere informatie

PROFESSIONEEL STATUUT VOOR EEN HUISARTS IN DIENST BIJ EEN HUISARTS

PROFESSIONEEL STATUUT VOOR EEN HUISARTS IN DIENST BIJ EEN HUISARTS BIJLAGE II PROFESSIONEEL STATUUT VOOR EEN HUISARTS IN DIENST BIJ EEN HUISARTS Overwegende: - dat overeenkomstig artikel 5 onder a van de CAO HID/DA de huisarts zijn werkzaamheden zal verrichten met inachtneming

Nadere informatie

Als je in zorg of welzijn werkt, krijg je veel te maken met zorgvragers die ondersteunt moeten worden in hun persoonlijke verzorging/adl.

Als je in zorg of welzijn werkt, krijg je veel te maken met zorgvragers die ondersteunt moeten worden in hun persoonlijke verzorging/adl. STER opdracht ADL Als je in zorg of welzijn werkt, krijg je veel te maken met zorgvragers die ondersteunt moeten worden in hun persoonlijke verzorging/adl. In de eerste 10 weken van je opleiding heb je

Nadere informatie

Omgaan met conflicten

Omgaan met conflicten OPDRACHTFORMULIER Omgaan met conflicten Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten of je docent. 2 Kijk in

Nadere informatie

Artikel 2 - Toepasselijkheid van de algemene voorwaarden

Artikel 2 - Toepasselijkheid van de algemene voorwaarden Algemene voorwaarden Artikel 1 - Definities 1. Oefentherapeut: degene die de hulp op het gebied van de individuele gezondheidszorg biedt aan de cliënt op grond van een behandelovereenkomst. 2. Cliënt:

Nadere informatie

Groep. Operaties bij kinderen. Patiënten informatie

Groep. Operaties bij kinderen. Patiënten informatie Groep Operaties bij kinderen Patiënten informatie Inhoud 1 Welkom 3 2 Voorbereiding 3 3 Voorlichting 3 3.1 Voorlichtingsbijeenkomst 4 3.2 Wanneer 4 4 De dag vóór de opname 5 5 Nuchter 5 6 Medicijnen 5

Nadere informatie

Privacy Reglement van MAMSA

Privacy Reglement van MAMSA Privacy Reglement van MAMSA Preambule Dit reglement beoogt het juiste gebruik van alle persoonsgegevens waarvan MAMSA of een van haar samenwerkingspartners kennis draagt alsmede alle tot een persoon te

Nadere informatie

3. Zowel jij als de behandelaar zijn verplicht gemaakte afspraken na te komen. Wanneer dit niet mogelijk is, zal een ieder dit tijdig aangeven.

3. Zowel jij als de behandelaar zijn verplicht gemaakte afspraken na te komen. Wanneer dit niet mogelijk is, zal een ieder dit tijdig aangeven. Huisreglement Helder 1. Dit reglement wordt aan iedere patiënt(e) ter inzage aangeboden bij aanvang van de behandeling. Wij gaan ervan uit dat je je conformeert aan onderstaand reglement. Het is van toepassing

Nadere informatie

Bijgestelde richtlijnen voor de regeling van de positie van studenten geneeskunde in de klinische praktijk

Bijgestelde richtlijnen voor de regeling van de positie van studenten geneeskunde in de klinische praktijk Bijgestelde richtlijnen voor de regeling van de positie van studenten geneeskunde in de klinische praktijk INHOUDSOPGAVE Ten geleide 1. Inhoud van de facultaire regeling van de positie van studenten geneeskunde

Nadere informatie

Datum 18 september 2015 Betreft Kamervragen over het informeren van familie bij erfelijke aanleg voor kanker

Datum 18 september 2015 Betreft Kamervragen over het informeren van familie bij erfelijke aanleg voor kanker > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Bachelor VUmc-compas 15 Overgangsregeling. Prof.dr. Anton Horrevoets, Programmaleider Bachelor GNK

Bachelor VUmc-compas 15 Overgangsregeling. Prof.dr. Anton Horrevoets, Programmaleider Bachelor GNK Bachelor VUmc-compas 15 Overgangsregeling Prof.dr. Anton Horrevoets, Programmaleider Bachelor GNK Vumc compas 2015 Voldoen aan wettelijk raamwerk academische bachelor (OCW): Wet kwaliteit in verscheidenheid

Nadere informatie

Informatie over de gang van zaken op de afdeling

Informatie over de gang van zaken op de afdeling Chirurgie / Orthopedie Afdelingsinformatie Informatie over de gang van zaken op de afdeling Inleiding In deze folder vindt u informatie over een opname op de afdeling Chirurgie/Orthopedie. Op deze afdeling

Nadere informatie

ALGEMENE LEVERINGSVOORWAARDEN DE KRAAMVOGEL

ALGEMENE LEVERINGSVOORWAARDEN DE KRAAMVOGEL ALGEMENE LEVERINGSVOORWAARDEN DE KRAAMVOGEL gevestigd aan de Burg. A. Colijnweg 2 te Amstelveen, hierna te noemen De Kraamvogel. (aangepast augustus 2013) 1. Algemene bepalingen Deze algemene voorwaarden

Nadere informatie

Chronische fase. CVA nazorg. Ruth van Kampen, Verpleegkundig expert, de Zorgboog Tessa van Tongeren, Casemanager, Savant zorg

Chronische fase. CVA nazorg. Ruth van Kampen, Verpleegkundig expert, de Zorgboog Tessa van Tongeren, Casemanager, Savant zorg CVA nazorg Ruth van Kampen, Verpleegkundig expert, de Zorgboog Tessa van Tongeren, Casemanager, Savant zorg Inhoud: 22 items van de signaleringslijst Caregiver Strain Index Informatie, verwijzing en traject

Nadere informatie

Protocol Psychosociale ondersteuning

Protocol Psychosociale ondersteuning Protocol Psychosociale ondersteuning Zandvoortse Reddingsbrigade Datum: 1 juni 2015 Versie: 1.0 Versiehouder: Lars Carree Toepassing Het protocol psychosociale ondersteuning is van toepassing op de psychosociale

Nadere informatie

Logopedie en Kindermishandeling. Toelichting op de Meldcode en het Stappenplan

Logopedie en Kindermishandeling. Toelichting op de Meldcode en het Stappenplan Logopedie en Kindermishandeling Toelichting op de Meldcode en het Stappenplan Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Foniatrie (NVLF) Juni 2009 Inleiding Omgaan met (vermoedens van) kindermishandeling

Nadere informatie

Privacyreglement (2015-2016) Huisartsenpraktijk Rozet

Privacyreglement (2015-2016) Huisartsenpraktijk Rozet Privacyreglement (20152016) Huisartsenpraktijk Rozet Verstrekking van uw persoonsgegevens aan derden De medewerkers van Huisartsenpraktijk Rozet hebben de verplichting vertrouwelijk met uw persoonsgegevens

Nadere informatie

vfas- (SCHEIDINGS)MEDIATIONOVEREENKOMST vfas-lid (advocaat-mediator)

vfas- (SCHEIDINGS)MEDIATIONOVEREENKOMST vfas-lid (advocaat-mediator) vfas- (SCHEIDINGS)MEDIATIONOVEREENKOMST vfas-lid (advocaat-mediator) De ondergetekenden: Mr. @, in deze optredend als advocaat-mediator, kantoorhoudende te @ aan de @. Mr. @ is lid van de vfas ( www.verenigingfas.nl).

Nadere informatie

Geen kant-en-klare oplossingen

Geen kant-en-klare oplossingen Onze gedragscode Op welke manier oefenen we ons beroep uit? Hoe dient onze houding te zijn ten opzichte van - interne en externe - cliënten? Hoe gedragen we ons ten opzichte van collega s en anderen die

Nadere informatie

GEDRAGSCODE voor patiënten en bezoekers

GEDRAGSCODE voor patiënten en bezoekers GEDRAGSCODE voor patiënten en bezoekers de regels, de toelichting, de actie bij overtreding juni 2010 Bergen op Zoom, juni 2010 Het Lievensberg ziekenhuis wil graag een gastvrij ziekenhuis voor zijn patiënten

Nadere informatie