Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Lezen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Lezen"

Transcriptie

1 Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Lezen 1.1 Eigen kennis Kinderen kunnen hun eigen kennis activeren, m.a.w. ze kunnen aangeven wat ze over een bepaald onderwerp al weten en welke ervaringen ze er mogelijk mee gehad hebben. wk 1, 2, 7, 8, 9, 10, 28, 31, Tekstsoorten Kinderen komen in contact met diverse soorten leesteksten. wk 2, 8, 16, 18, 20, 22, 24, 26, 28, 30, Kinderen kunnen diverse soorten leesteksten herkennen en van elkaar onderscheiden Kinderen kunnen binnen de aangeboden soorten leesteksten uit datgene opzoeken wat ze te weten willen komen. 1.3 Verwachtingen Kinderen kunnen op basis van uiterlijke kenmerken van een tekst hun verwachtingen aangeven: waarover gaat de tekst, wat willen ze te weten komen, wat heeft de tekst hen te bieden, wat hebben ze er mogelijk aan. 1.4 Doel Kinderen kunnen zichzelf een doel stellen waarom ze een tekst gaan lezen. 1.5 Manieren van lezen Kinderen kunnen de manier van lezen afstemmen op het doel dat ze willen bereiken. wk 1, 10, 16, 18, 19, 25, 26, 27, 28, 29, 32, 34, 36 wk 8, 9, 20, 22, 26, 27, 32 wk 7, 8, 11, 16, 29, 30 wk 7, 14, 16, 21, 25, 30 wk 6, 8, 10, 18, 27, 28, 30 wk 8 wk 30 wk 14, 27 wk 20, 21, 28, 30 wk 20, 28 wk 9, 25 wk 8, 16, 20, 28, 32 wk 20, 25, 26, 28, 29, 30, 31 wk 4 wk 16, 26 wk 17 wk 20, 28, 30 wk 25 wk 16, 20, 22, 27, 36 wk 1, 26, 32, 33 wk 8, 12, 18, 20, 29 wk 25,26 wk 12, 20, 36 wk 8, 16, 24, 27, 35 wk 29 wk 11 wk 23, 27 wk Kinderen kunnen een tekst oriënterend lezen. wk 29 wk Kinderen kunnen een tekst globaal lezen. wk 16 wk Kinderen kunnen een tekst gericht (zoekend) lezen. wk 1, 5, 16, 22, 25, 29, 30, 33 wk 2, 4, 8, 19, 25, 29 wk 11, 12, 18 wk 20, 30 wk 5, Kinderen kunnen een tekst intensief lezen (grondig en evaluerend). wk 11, 16, 20, 29 wk 29, 32, 35 wk 6, 17, 18, 22 wk 10, 14, Kinderen kunnen studerend lezen. wk Mening Kinderen kunnen hun mening geven over een tekst. wk 8, 10, 14, 31 wk 31 wk 20 wk 13, 14 wk 3, 10, 14, 16, 17

2 Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Luisteren 2.1 Eigen kennis Kinderen kunnen hun eigen kennis activeren m.a.w. ze kunnen aangeven wat ze over een bepaald onderwerp al weten en welke ervaringen ze er mogelijk mee gehad hebben. wk 3, 5, 7, 9, 11, 13, 19, 29 wk 1, 23, 33 wk 31 wk 7, 25, 27, 35 wk Tekstsoorten Kinderen komen in contact met diverse soorten luisterteksten. wk 7, 9, 19, 22, 23, 29 wk 3, 19 wk 19 wk 21, Kinderen kunnen diverse luisterteksten herkennen en van elkaar onderscheiden Kinderen kunnen binnen de aangeboden lusiterteksten datgene vernemen wat ze te weten willen komen. 2.3 Verwachtingen Kinderen kunnen op basis van signalen van de luistertekst of de directe luisteromgeving hun verwachtingen aangeven: waarover gaat de tekst, wat willen/moeten ze te weten komen, wat heeft de tekst hen te bieden, wat hebben ze er mogelijk aan. 2.4 Doel Kinderen kunnen zichzelf een doel stellen waarom ze een luistertekst gaan beluisteren. 2.5 Manieren van luisteren Kinderen kunnen hun manier van luisteren aanpassen aan het doel dat ze willen bereiken Kinderen kunnen oriënterend luisteren Kinderen kunnen globaal luisteren. wk 21 wk 15 wk 7, 13, 19, 25 wk 1, 3, 9, 13, 15, 19, 23, 31, 34 wk 15, 21 wk 7, 15 wk 7, 23, 25, 27 wk 1, 19, 21, 25 wk 2, 3, 7, 17, 19, 29, 31, 33 wk 7 wk 7, 29 wk 21, 23, 27 wk 1, 21, 27, 29 wk 2, 3, 13, 15, 17 wk 26 wk 1, Kinderen kunnen gericht luisteren. wk 1, 3, 13, 22, 29, 35 wk 1, 21, 24, 33, 34 wk 1, 2, 3, 11, 13, 19, 33, 35 wk 1, 3, 15, 19 wk 1, 9, 13, 15, Kinderen kunnen intensief luisteren. wk 25 wk 3, 21 wk 7, 31 wk 31 wk Kinderen kunnen studerend luisteren. wk Mening Kinderen kunnen hun mening geven over een luistertekst. wk 31 wk 1, 13, 31 wk 13, 17 wk 1, 13

3 Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Schrijven 3.1 Functie Kinderen weten dat je door te schrijven ervaringen en kennis schriftelijk kunt vastleggen en meedelen aan anderen. 3.2 Publiek 3.2. Kinderen weten dat ze kunnen schrijven voor een bepaald publiek en doen daarmee ervaring op. 3.3 Doel Kinderen weten dat ze kunnen schrijven vanuit een vooraf bepaald doel en doen daarmee ervaring op. 3.4 Tekstsoorten Kinderen weten dat je verschillende soorten teksten kunt schrijven en doen ervaring op met enkele tekstsoorten. Ze gebruiken daarbij de kennis die ze hebben over tekstsoorten vanuit hun eigen leeservaring. 3.5 Manieren van schrijven/ aanpakken van het schrijfproces Kinderen kunnen de manier waarop ze schrijven afstemmen op het publiek en het doel waarvoor ze schrijven Kinderen kunnen gegevens verzamelen op basis waarvan ze gaan schrijven (eerste fase). wk 4, 14 wk 4 wk 2, 8, 10, 14, 34 wk 7 wk 18 wk 12 wk 2 wk 2, 11, 34 wk 2 wk 34 wk 6, 8, 9, 10, 12, 18, 20, 28, 30, 31, 32, 34 wk 10, 12, 14, 20, 24, 28, 32, 35, 36 wk 6, 14, 20, 22, 24, 28, 30 wk 2, 11, 12, 24, 26, 35 wk 6, 9, 10, 11, 12, 18, 22, 23, 24, 25, 28, 33, 34, 36 wk 25, 30 wk 2, 4, 12, 13, 16, 23, 28, 33, Kinderen kunnen de verzamelde gegevens ordenen (tweede fase). wk 2, 8, 29, 30 wk 4, 18, 20, 27, 28, 30, Kinderen kunnen de geordende gegevens verwerken tot een adequaat eindproduct (derde fase). wk 22, 35 wk 22, 28, 30, 32, 33, 34 wk 5, 8, 9, 10, 18, 22, 26, 34 wk 6, 11, 12, 16, 23, 24, 28, 29, 30 wk 30 wk 5, 10, 14, 20, 34, 36 wk 3, 7, 8, 10, 12, 14, 17, 18, 21, 22, 24, 29, 32, 36 wk 2, 6, 7, 12, 16, 17, 22, 24, 25, 26, 28, 29, 30, 32 wk 6, 8, 10, 30 wk 2, 4 wk 2, 10, 14, 30, 36 wk 10, 16, 20, 25, 26, 34 wk 14, 25, 26, 31, 32, 34 wk 16, 18, 20, 21, 22, 26, 28, 30, 32 wk 2, 4, 16, 34 wk 2, 11, 14, 36 wk 6, 8, 10, 16, 20, 34 wk 2, 4, 9, 16 wk 10, 14, 23, 24, 26, 32, 34, 36 wk 2, 4, 6, 8, 10, 12, 16, 20, 26, 34 wk 2, 4, 9, 10, 16, 20, 30, 34

4 Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Spreken 4.1 Publiek Kinderen weten dat ze kunnen spreken voor een bepaald publiek en doen daarmee ervaring op. 4.2 Doel Kinderen weten dat ze kunnen spreken vanuit een vooraf bepaald doel en doen daarmee ervaring op. 4.3 Tekstsoorten Kinderen weten dat je bij spreken gebruik kunt maken van verschillende soorten teksten, doen ervaring op met enkele tekstsoorten en gebruiken daarbij kennis die ze hebben over tekstsoorten vanuit hun eigen leeservaring. wk 5, 25, 29, wk 5, 9, 35 wk 11, 25 wk 11, 17, 19 wk 29 wk 3, 5, 7, 9, 11, 13, 15, 17, 24, 25, 26, 27, 29, 31, 32, 33, 35 wk 9, 11, 13, 15, 21, 23, 24, 31, 35 wk 7, 9, 11, 12, 13, 17, 23, 25, 27, 29, 31, 33, 35 wk 9, 10, 11, 13, 19, 26, 27, 33 wk 2, 3, 5, 9, 13, 17, 21, 23, 25, 27, 29, 31, 32 wk 2, 3, 9, 19, 23,25, 27, 29, 31, 33, 35 wk 3, 5, 11, 12, 14, 17, 19, 21, 22, 23, 27, 29, 31, 35 wk 1, 3, 5, 11, 14, 17, 19, 23, 27, 29, 31, 33 wk 7, 11, 17, 29, 31, 32, 33 wk 8, 9, 17, 19, 29, 33

5 Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Woordenschat 5.1 Kinderen breiden de bestaande woordenschat uit met nieuwe woordenschat. wk 36 wk 23, 24 wk 4, 30 wk 8, Kinderen herhalen nieuw geleerde woordenschat. wk 4, Kinderen herhalen reeds bekende woordenschat. wk 18 wk 4, Kinderen leren strategieën om zelf de betekenis van nieuwe/onbekende woorden te ontdekken. 5.5 Kinderen leren verschillende soorten betekenisverbindingen die het onthouden van woorden bevorderen. 5.6 Kinderen kunnen nieuwe betekenissen toevoegen aan reeds bekende woorden (verdieping) Kinderen leren de betekenis van een woord voorspellen. wk 18 wk 8, Kinderen leren de betekenis van een woord afleiden uit de context. wk 29 wk 6, 30 wk 36 wk 2, 3, 13, Kinderen leren de betekenis van een woord door stukken uit het woord te analyseren Kinderen leren de betekenis van een woord door te associëren op basis van reeds bekende woorden of woorddelen Kinderen leren de betekenis van een woord door de betekenis op te zoeken in een (eenvoudig) woordenboek. wk 3 wk 28, Kinderen leren de betekenis van een woord door uitleg te vragen. wk 26 wk 28, 29 wk 36 wk 2, 30 wk 15 wk 19, 20 wk Kinderen leren betekenisverbinding: coördinatie-reeksen. wk 3, 10, Kinderen leren betekenisverbinding: collocatie (harde feiten). wk 2 wk 3, 10, Kinderen leren betekenisverbinding: synoniemen. wk 3, 10, Kinderen leren betekenisverbinding: antonymie. wk 4, 21 wk 18 wk 3, 10, Kinderen leren betekenisverbinding: superordinatie. wk 27 wk 3, 10, Kinderen leren betekenisverbinding: gradatie. wk 5, 18, 29, Kinderen reflecteren over woorden Kinderen leren dat woorden een gevoelswaarde hebben (connotatie) en dat niet elk woord in gelijk welke context kan worden gebruikt. NB De leerleijnen uit het domein Woordenschat worden met name aangeboden in het computerprogramma wk 1, 17, 33, Kinderen leren dat eenzelfde woord meer dan één betekenis kan hebben. wk 1, 3, 21, 27, 31 wk 6, 13 wk 3, 10, 20 wk 15, 19 wk 1 wk 9 wk 16 wk 5, 24 wk 2, 3 wk 19, Kinderen leren dat woorden een figuurlijke betekenis kunnen hebben. wk 23, 27, 31 wk 4, 26 wk 3, 4 wk Kinderen leren dat je in verschillende talen hetzelfde kunt uitdrukken met andere woorden Kinderen leren dat eenzelfde begrip in verschillende talen met verschillende labels kan worden aangeduid. wk 23 wk 35 wk 36

6 Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Taalbeschouwing 1/2 6.1 Kinderen krijgen inzicht in (mondeling en schriftelijk) taalgebruik Lezen Kinderen leren nadenken over wat ze al van een tekst weten, voordat ze hem gelezen hebben, bijvoorbeeld op basis van de titel, uiterlijke kenmerken en geven aan hoe ze dat menen te weten. wk 2 wk 11 wk 15 wk 11, 12, 20, Kinderen reflecteren over het soort taalgebruik behorende bij bepaalde tekstsoorten, bijvoorbeeld een reclameslogan, tekstballon bij een strip. wk 8 wk 20 wk Kinderen reflecteren over hoe ze een tekst gaan lezen in relatie tot het doel dat ze willen bereiken. wk 9, 10, 20 wk 15, Kinderen leren hoe je een bepaalde tekstsoort op afstand kunt herkennen, bijvoorbeeld op basis van uiterlijke wk 19 wk 6 kenmerken: lettertype, opbouw, grootte, kleurendruk of niet etc Luisteren Kinderen reflecteren over wat voor soort tekst ze horen Kinderen reflecteren over het doel waarom iemand iets zegt. wk Kinderen reflecteren over verschillend taalgebruik. wk 36 wk 5, Spreken Kinderen leren wat je tegen wie zegt Kinderen leren het effect van wat je tegen wie zegt. wk 36 wk 17, 31 wk Kinderen leren wat je kunt zeggen om je doel te bereiken. wk 33 wk 35 wk 7, 17 wk 3, 7, 15, 33 wk 7, Kinderen leren hoe je iets zegt tegen iemand Kinderen leren het effect van hoe je iets zegt tegen iemand. wk 6, 17, 18, 32 wk 12 wk 23 wk Kinderen leren hoe je iets kunt zeggen om je doel te bereiken. wk 19 wk 25 wk 32 wk 5, 7 wk Schrijven Kinderen reflecteren over het doel waarvoor een tekst is geschreven. wk 28 wk 17, 28 wk 4, 29, 32 wk 18, Kinderen reflecteren over het verschillend taalgebruik en formuleringen die gebruikt kunnen worden om wk 28 wk 9,18, wk 9, 10, 20, 30 wk 2, 8, 9 hetzelfde te zeggen, en wat het effect ervan is Kinderen reflecteren over hoe je het best kunt schrijven voor een bepaald publiek. wk 4 wk 2, 4, 20 wk Kinderen reflecteren over welk taalgebruik/formuleringen het meest geschikt zijn in een betreffende situatie. wk 6, 12, 13, 32 wk 23, 32 wk Kinderen reflecteren over de uiterlijke kenmerken van een bepaalde tekstsoort. wk 12 wk 6, 19, 24 wk 4, 10, 14, 23, wk 6, 9, 35, 36 wk 8, 33 24, Woordenschat Kinderen leren de betekenis van woorden door woorden te analyseren, terug te lezen in de context etc. wk 7, 8, 22, 33 wk 2 wk 17, 18 wk 15, Kinderen leren reflecteren over de gevoelswaarde van woorden: welke woord past het best in welke situatie. wk 1, 13, 14, 17, wk 5, 12, 22 wk 2, 5, 9 wk 9, 36 wk 24 18, Kinderen reflecteren over letterlijk en figuurlijk taalgebruik. wk 23, 28, 31 wk 1, 4, 5, 24, 26 wk 15, 23 wk 24, Kinderen leren dat bepaalde woorden in verschillende talen hetzelfde klinken en hetzelfde betekenen. wk 36 wk 6 wk 27 wk 5, 24

7 Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Taalbeschouwing 2/2 6.2 Kinderen krijgen inzicht in opbouw van woorden. 6.3 Kinderen krijgen inzicht in opbouw van zinnen. 6.4 Kinderen krijgen inzicht in opbouw van teksten. Begrippen: lettergreep / klankgroep / telwoord / werkwoord / voltooide tijd / zelfstandig naamwoord / lidwoord / bijvoeglijk naamwoord / voegwoord Onderwerpen: samenstelling / tegenstelling / verkleinwoord / trappen van vergelijking / lidwoord / en bij bijvoeglijk naamwoord (en vrouwelijke woordvormen) / stoffelijk bijvoeglijk naamwoord / aardrijkskundige naam als bijvoeglijk naamwoord / meervoudsvorming / persoonlijk, aanwijzend en bezittelijk voornaamwoord / scheidbaar samengesteld werkwoord / verwijswoord / afkorting / alfabet / woordenboek wk 3, 5, 9, 11, 25, 36 wk 3, 5, 9, 11, 25, 36 wk 7, 9, 10, 13, 20, 33 wk 7, 9, 10, 13, 20, 33 Begrippen: onderwerp / persoonsvorm / gezegde / lijdend voorwerp wk 6, 7, 15, 16, 26 wk 2, 4, 8, 10, 14, 18, 23, 25, 26, 34, 35 Onderwerpen: wie - doet - wat - zin / onderwerp, persoonsvorm, gezegde, lijdend en meewerkend voorwerp / vraagzin, bevel / zinnen verbinden met een voegwoord / bepaling van plaats en tijd / tegenwoordige tijd en verleden tijd (tijdsproef) / getalscongruentie (getalsproef) / lijdende en bedrijvende vorm / directe en indirecte rede / leestekens en interpunctie Onderwerpen: structuur van een tekst (inleiding - kern - slot) / kop, alinea / hoofd- en bijzaak / oorzaak - gevolg; middel - doel wk 6, 7, 15, 16, 26 wk 2, 4, 8, 10, 14, 18, 23, 25, 26, 34, 35 wk 2, 3, 11, 12, 13, 14, 16, 19, 20, 21, 22, 27, 33, 35 wk 2, 3, 11, 12, 13, 14, 16, 19, 20, 21, 22, 27, 33, 35 wk 5, 12, 21, 28, 30 wk 5, 12, 21, 28, 30 wk 4, 5, 8, 12, 13, 14, 18, 21, 24, 26, 32 wk 4, 5, 8, 12, 13, 14, 18, 21, 24, 26, 32 wk 5, 6, 7, 11, 13, 15, 19, 22, 23,26, 28, 31 wk 5, 6, 7, 11, 13, 15, 19, 22, 23, 26, 28, 31 wk 4, 13, 21, 24, 27, 32, 35, 36 wk 4, 13, 21, 24, 27, 32, 35, 36 wk 6, 9, 11, 25, 31 wk 12, 25

8 Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Grammatica 1/2 Onderwerp groep 4 groep 5 groep 6 groep 7 groep 8 introductie wat-woord (lijdend voorwerp) wk 7 introductie en herhaling doe-woord (persoonsvorm) wk 7, 15,27 herhaling doe-woord wk 10 herhaling doe-woord, introductie term werkwoord wk 34 herhaling doe-woord, introductie term persoonsvorm wk 11 herhaling persoonsvorm wk 1, 4, 5, 11, 13, 14, 21, 26, 32 herhaling werkwoord wk 3 herhaling werkwoord en introductie term gezegde wk 4 herhaling gezegde wk 12, 21, 26, 32 introductie wie-woord (onderwerp) wk 15 herhaling wie-woord wk 10 introductie term wie-deel wk 34 herhaling wie-deel, introductie term onderwerp wk 12 herhaling onderwerp wk 12, 21, 32 introductie term zinskern (wie-deel en werkwoord) wk 34 herhaling zinskern, inclusief persoonsvorm en onderwerp wk 16, 20, 27 introductie term lijdend voorwerp wk 11 herhaling gezegde, persoonsvorm, lijdend voorwerp en wk 11 onderwerp herhaling lijdend voorwerp wk 21, 27 introductie waar-woord wk 15 herhaling waar-woord/deel, schuiven met zinsdelen wk 21 introductie wanneer-woord (bepaling van plaats / tijd) wk 7 aangeduid met vragen bepaling van tijd en plaats wk 32 opbouw van zinnen (vraagzinnen, bevelen) wk 6, 15, 16, 19, 26 opbouw van zinnen wk 8, 13, 14 herhaling opbouw van zinnen wk 14, 32 Onderwerp groep 4 groep 5 groep 6 groep 7 groep 8 alfabet op beginletter wk 2, 8 alfabet op 2e en 3e letter wk 20, 30, 32 introductie tegenstelling en herhaling wk 4, 21 introductie trappen van vergelijking en herhaling wk 4, 18 vrouwelijke woordvormen (beroepen, dieren) wk 11 mannelijke/vrouwelijke woordvormen wk 2 samenstellingen (niet de term) wk 3, 25 samenstelllingen wk 7, 28, 29, 33 verkleinwoorden (niet de term) wk 36 herhaling verkleinwoorden wk 16 leenwoorden wk 23 vervolg leenwoorden wk 35 Engelse/Franse leenwoorden wk 1, 2, 27 leestekens (vraagteken, punt, komma) wk 6, 9 leestekens wk 23, 24, 32, 35 herhaling leestekens en interpunctie wk 18, 24, 33 alliteraties wk 25 introductie term tijd van toen en tijd van nu wk 8, 18 herhaling tijd van toen en tijd van nu wk 13, 22 introductie term tegenwoordige tijd en verleden tijd wk 4 herhaling tegenwoordige tijd en verleden tijd wk 13, 14, 21 introductie term één en meer wk 34 introductie enkelvoud en meervoud wk 12 introductie term versierwoorden wk 9, 13 introductie term bijvoeglijk naamwoord wk 4 herhaling versierwoord en term bijvoeglijk naamwoord wk 5 herhaling bijvoeglijk naamwoord wk 13, 15, 22, 28 introductie en herhaling gebruik voegwoorden in samengestelde zinnen wk 2, 4, 14

9 Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Grammatica 2/2 Onderwerp groep 4 groep 5 groep 6 groep 7 groep 8 herhaling voegwoorden en samengestelde zinnen wk 7, 8, 32 voegwoorden: causaal en consecutief wk 24 herhaling voegwoorden wk 14 introductie de- en het-woord (zelfstandig naamwoord) wk 3 herhaling de- en het-woord, introductie term zelfstandig wk 28 naamwoord herhaling zelfstandig naamwoord wk 5 herhaling de- en het-woord, introductie term lidwoord wk 28 introductie zinnen vragend maken wk 12 herhaling zinnen vragend maken wk 13, 22 herhaling zinnen vragend maken wk 4, 5, 26 introductie ik/hij/wij-vorm, als specificatie van persoonsvorm, wk 22 woordenboekvorm lange en korte zinnen wk 14 introductie getalsproef en tijdproef wk 22 introductie wie-doet-wat-zin (woordvolgorde) wk 19 herhaling wie-doet-wat-zin wk 33 afkortingen wk 28 herhaling afkortingen wk 20 gebruik uitdrukkingen, figuurlijke betekenissen wk 3, 15, 23 dubbele betekenissen wk 19, 34 figuurlijk taalgebruik wk 30 introductie opbouw teksten, introductie term alinea wk 9 herhaling opbouw teksten, alinea wk 11, 22, 25, 31 herhaling indeling en alinea s wk 25 vergelijkingen/beeldspraken wk 10 introductie term voltooide tijd en voltooid deelwoord wk 12 instructieteksten wk 21 woordsoorten: werkwoord, bijvoeglijke naamwoord, wk 29 zelfstandig naamwoord Onderwerp groep 4 groep 5 groep 6 groep 7 groep 8 herhaling woordsoorten wk 19, 31, 35 introductie term voorvoegsel en achtervoegsel en betekenisaspect wk 30 synoniemen wk 33 bevelen en verzoeken wk 33 introductie term telwoord en toepassing wk 4 introductie aardrijkskundige namen als bijvoeglijk naamwoord samengestelde woorden wk 5, 23 woordenboek wk 6, 8 verwijswoorden wk 7 tabellen wk 16 grafieken wk 19 introductie directe en indirecte rede wk 24 introductie term voorzetsels en oefenen met voorzetsels wk 5 wk 26

De bovenkamer. Josée Coenen. een kleurrijke grammatica van het Nederlands. colofon

De bovenkamer. Josée Coenen. een kleurrijke grammatica van het Nederlands. colofon Josée Coenen De bovenkamer een kleurrijke grammatica van het Nederlands colofon Dit overzicht is samengesteld door Josée Coenen, auteur van De bovenkamer. Vormgeving Marjo Starink Bazalt 2016 Voor meer

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) Lesperiode: 1 week 36 t/m week 38 Hoofdstuk: Spelling 2 t/m 6 De stam van het werkwoord Splitsbare werkwoorden Persoonsvorm tegenwoordige tijd en de bijbehorende regel De stam van werkwoorden kunnen noteren

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) Vak: Nederlands Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) 2016-2017 Lesperiode: 1 Hoofdstuk: Spelling 2 t/m 6 De stam van het werkwoord Splitsbare werkwoorden Persoonsvorm tegenwoordige tijd en de bijbehorende

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) 2015-2016 Lesperiode: 1 week 36 t/m week 38 Hoofdstuk: Spelling 2 t/m 6 De stam van het werkwoord Splitsbare werkwoorden Persoonsvorm tegenwoordige tijd en de bijbehorende

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) Schooljaar 2015 2016 Nederlands havo vwo 1 Lesperiode: 1 week 36 t/m week 38 Hoofdstuk: Spelling H 2 t/m 6 De stam van het werkwoord Splitsbare werkwoorden Persoonsvorm tegenwoordige tijd en de bijbehorende

Nadere informatie

De bovenkamer. Het gebruik van De bovenkamer bij Taal actief. Josée Coenen. een kleurrijke grammatica van het Nederlands

De bovenkamer. Het gebruik van De bovenkamer bij Taal actief. Josée Coenen. een kleurrijke grammatica van het Nederlands Josée Coenen De bovenkamer een kleurrijke grammatica van het Nederlands Het gebruik van De bovenkamer bij Taal actief Bij de verschillende onderdelen van Taal actief kunt u onderdelen uit De bovenkamer

Nadere informatie

Benodigde voorkennis taal verkennen groep 5

Benodigde voorkennis taal verkennen groep 5 Taal actief 4 taal verkennen groep 5-8 taal verkennen groep 5 In dit document een overzicht opgenomen van de benodigde voor de lessen Taal verkennen groep 5. Deze kenn maakt onderdeel uit van de leerlijn

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) 2016-2017 Vak: Nederlands Klas: vmbo-tl 2 Onderdeel: Spelling 1 & 2 Digitale methode 1F Spelling: verdubbeling en verenkeling. 1F Spelling: vorming van het bijvoeglijk naamwoord. 1F Werkwoordspelling waarvan

Nadere informatie

Taalbeschouwelijke termen bao so 2010

Taalbeschouwelijke termen bao so 2010 1 Bijlage: Vergelijking taalbeschouwelijke termen leerplannen basisonderwijs en secundair onderwijs In deze lijst vindt u in de linkerkolom een overzicht van de taalbeschouwelijke termen uit het leerplan

Nadere informatie

Leerstofoverzicht Taal in beeld groep 4

Leerstofoverzicht Taal in beeld groep 4 Leerstofoverzicht Taal in beeld groep blok woordenschat spreken/luisteren schrijven taalbeschouwing Les : betekenis door plaatje Les : spreken Les : bij elke tekst hoort een schrijver Les : spelen met

Nadere informatie

Inhoud. 1 Spelling 5. Noordhoff Uitgevers bv

Inhoud. 1 Spelling 5. Noordhoff Uitgevers bv Inhoud 1 Spelling 5 1 geschiedenis van de nederlandse spelling in vogelvlucht 11 2 spellingregels 13 Klinkers en medeklinkers 13 Spelling van werkwoorden 14 D De stam van een werkwoord 14 D Tegenwoordige

Nadere informatie

Taaldomein vmbo. 4 Een mondelinge presentatie Hulpmiddelen: PowerPointpresentatie. k4 3 De spreekbeurt Soorten spreekbeurten De boekpresentatie

Taaldomein vmbo. 4 Een mondelinge presentatie Hulpmiddelen: PowerPointpresentatie. k4 3 De spreekbeurt Soorten spreekbeurten De boekpresentatie Taaldomein vmbo Methode Taaldomein 1 Mondeling 60p Schooltype vmbo-kgt 1-2, k3-4 2 Lezen 266p Editie vanaf 2004 3 Schrijven 120p Niveau 2F 4 Taalbeschouwing 285p 4 Een mondelinge presentatie Hulpmiddelen:

Nadere informatie

PIT HAVO-2 +HAVO/VWO Onderdeel: Spelling H1 en H2 Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing:

PIT HAVO-2 +HAVO/VWO Onderdeel: Spelling H1 en H2 Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing: PIT HAVO-2 +HAVO/VWO-2 2016-2017 Vak: Nederlands Onderdeel: Spelling H1 en H2 Lesperiode: 1 Aantal lessen per week: 4 Hoofdstuk: 1 en 2 Extra materiaal: Nieuw Nederlands Online De leerling kent de volgende

Nadere informatie

Overzicht toetsen en oefeningen Grammatica I. Grammatica I

Overzicht toetsen en oefeningen Grammatica I. Grammatica I Overzicht toetsen en oefeningen Grammatica I Grammatica I Rubriek Oefening Type Opgaven Uitleg Alle onderwerpen Totaaltoets Grammatica I (*) 42 1 Klanken/letters Deeltoets 1 (*) Naamwoorden Deeltoets 2

Nadere informatie

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten Subdomein A 1.1: Woordenschat 1.1 h/v de betekenis van onbekende woorden afleiden uit de context; 1.2 h/v de betekenis

Nadere informatie

Zinsontleden en woordbenoemen groep 7/8

Zinsontleden en woordbenoemen groep 7/8 Zinsontleden en woordbenoemen groep 7/8 Naam: 1 Inhoudsopgave: 3 - Onderwerp 4 - Persoonsvorm 5 - Gezegde 6 - Lijdend voorwerp 7 - Meewerkend voorwerp 8 - Werkwoorden 8 - Zelfstandig naamwoorden 9 - Bijvoeglijk

Nadere informatie

Leerlijn Spreken & luisteren groep 5

Leerlijn Spreken & luisteren groep 5 Leerlijn Spreken & luisteren groep 5 Spreken (individueel / gesprekken voeren): Luisteren: Een monoloog houden in een kleine groep, duidelijk verwoorden wat ze bedoelen. Een gesprek (overleg) voeren in

Nadere informatie

1.2.3 Trappen van vergelijking 20

1.2.3 Trappen van vergelijking 20 INHOUD DEEL I Woord voor woord 13 1.1 Zelfstandig naamwoord (substantief) 16 1.1.1 Definitie 16 1.1.2 Soorten 16 1.1.2.1 Soortnaam of eigennaam 16 1.1.2.2 Concrete of abstracte zelfstandige naamwoorden

Nadere informatie

OVERZICHT TUSSENDOELEN GEVORDERDE GELETTERDHEID. 1. Lees- en schrijfmotivatie

OVERZICHT TUSSENDOELEN GEVORDERDE GELETTERDHEID. 1. Lees- en schrijfmotivatie OVERZICHT TUSSENDOELEN GEVORDERDE GELETTERDHEID 1. Lees- en schrijfmotivatie 1.1 Kinderen zijn intrinsiek gemotiveerd voor lezen en schrijven. 1.2 Ze beschouwen lezen en schrijven als dagelijkse routines.

Nadere informatie

Eigen vaardigheid Taal

Eigen vaardigheid Taal Eigen vaardigheid Taal Door middel van het beantwoorden van de vragen in dit blok heeft u inzicht gekregen in uw kennis en vaardigheden van de grammatica en spelling van de Nederlandse taal. In het overzicht

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) 2015-2016 Onderdeel: Spelling week 1 t/m week 3 1 & 2 Digitale methode 1F Spelling: verdubbeling en verenkeling. 1F Spelling: vorming van het bijvoeglijk naamwoord. 1F Werkwoordspelling waarvan een deel

Nadere informatie

De bovenkamer. Het gebruik van De bovenkamer bij Taal in Beeld. Josée Coenen. een kleurrijke grammatica van het Nederlands

De bovenkamer. Het gebruik van De bovenkamer bij Taal in Beeld. Josée Coenen. een kleurrijke grammatica van het Nederlands Josée Coenen De bovenkamer een kleurrijke grammatica van het Nederlands Het gebruik van De bovenkamer bij Taal in Beeld Bij verschillende onderdelen van de taalmethode Taal in Beeld, kunt u De bovenkamer

Nadere informatie

Onderdeel: Spelling Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing:

Onderdeel: Spelling Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing: Vak: Nederlands Klas: IG2 MH/HV Onderdeel: Spelling week 1 t/m week 4 Aantal lessen per week: 2 Methode: Nieuw Nederlands 5 e editie Hoofdstuk: 1 & 2 Blz. 33 t/m 35 Digitale methode 1F Spelling: verdubbeling

Nadere informatie

π (spreek uit uiltje ): hulpwerkwoorden of modale hulpwerkwoorden 46

π (spreek uit uiltje ): hulpwerkwoorden of modale hulpwerkwoorden 46 Inhoud Inleiding 6 1 Wie? (mensen) Wat? (dieren en dingen) 10 π Het zelfstandig naamwoord (man, vrouw, Jan) 12 π Het zelfstandig naamwoord, meervoud (lepels, bloemen) 13 π Het zelfstandig naamwoord, verkleinwoord

Nadere informatie

Onderdeel: Spelling Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing:

Onderdeel: Spelling Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing: Onderdeel: Spelling week 1 t/m week 3 1 & 2 Digitale methode 1F Spelling: verdubbeling en verenkeling. 1F Spelling: vorming van het bijvoeglijk naamwoord. 1F Werkwoordspelling waarvan een deel zuiver morfologisch

Nadere informatie

i n h o u d Inhoud Inleiding

i n h o u d Inhoud Inleiding V Inhoud Inleiding IX 1 Informatie structureren 1 1.1 Onderwerp in kaart brengen 1 1.1.1 Je doel vaststellen 1 1.1.2 De lezers inschatten 2 1.1.3 Het onderwerp afbakenen 3 1.1.4 Van ideeën naar mindmap

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 15. Deel 1 Spelling 18

Inhoud. Inleiding 15. Deel 1 Spelling 18 Inhoud Deel 1 Spelling 18 Inleiding 15 1 Grondbeginselen van de Nederlandse spelling 21 1.1 Verschil tussen klank en letter 22 1.2 Hoofdregels 22 1.3 Interactie tussen de regels 24 1.4 Belang van de regel

Nadere informatie

2 Правописание Spelling 11 Hoofdletters en kleine letters 11 Klinkers na de sisklanken ж, ч, ш, щ / г, к, х / ц 12 Interpunctie 12

2 Правописание Spelling 11 Hoofdletters en kleine letters 11 Klinkers na de sisklanken ж, ч, ш, щ / г, к, х / ц 12 Interpunctie 12 Inhoudsopgave 1 Русский алфавит Het Russische alfabet 10 2 Правописание Spelling 11 Hoofdletters en kleine letters 11 Klinkers na de sisklanken ж, ч, ш, щ / г, к, х / ц 12 Interpunctie 12 3 Фонетика Fonetiek

Nadere informatie

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo, vmbo

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo, vmbo Tussendoelen Nederlands onderbouw vo, vmbo Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten Subdomein A 1.1: Woordenschat 1.1 vmbo de betekenis van onbekende woorden afleiden uit de context; 1.2 vmbo de betekenis

Nadere informatie

π (spreek uit uiltje ): hulpwerkwoorden of modale hulpwerkwoorden 46

π (spreek uit uiltje ): hulpwerkwoorden of modale hulpwerkwoorden 46 Inhoud Inleiding 6 1 Wie? (mensen) Wat? (dieren en dingen) 10 π Het zelfstandig naamwoord (man, vrouw, Jan) 12 π Het zelfstandig naamwoord, meervoud (lepels, bloemen) 13 π Het zelfstandig naamwoord, verkleinwoord

Nadere informatie

NE/B/1 - NE/K/1 NE/B/2 - NE/K/2. Klas 3 P1. PTA Nederlands BLW/KLW methode: Ta!ent COHORT: 2012-2014

NE/B/1 - NE/K/1 NE/B/2 - NE/K/2. Klas 3 P1. PTA Nederlands BLW/KLW methode: Ta!ent COHORT: 2012-2014 PTA Nederlands BLW/KLW methode: Ta!ent COHORT: 01-014 CODE VERANT- WOORDING KERNDEEL WEGING KENNIS CIJFER CODE VAKVAARDIGHEID CIJFER CODE WEGING AANVULLENDE OPMERKINGEN 1 Fictie (herhaling) boeken kiezen,

Nadere informatie

Overzicht bereikte eindtermen eerste graad met aanvullende leermethode Taalboost 1

Overzicht bereikte eindtermen eerste graad met aanvullende leermethode Taalboost 1 Overzicht bereikte eindtermen eerste graad met aanvullende leermethode Taalboost 1 De geel gemarkeerde eindtermen worden met de methode en mits didactisch ernaar handelen gerealiseerd. 1. Luisteren De

Nadere informatie

Tussendoelen Gevorderde Geletterdheid. 1. Tussendoelen lees- en schrijfmotivatie. 2. Tussendoelen technisch lezen

Tussendoelen Gevorderde Geletterdheid. 1. Tussendoelen lees- en schrijfmotivatie. 2. Tussendoelen technisch lezen Tussendoelen Gevorderde Geletterdheid Bron: Aarnoutse, C. & Verhoeven, L. (red.), Zandt, R. van het, Biemond, H.(in voorbereiding). Tussendoelen Gevorderde Geletterdheid. Een leerlijn voor groep 4 tot

Nadere informatie

naamwoord naamwoord 1F enkelvoud van zelfstandig 1F meervoud van zelfstandig 1F zelfstandig naamwoord 1F lidwoord 1F werkwoord 1F samenstelling

naamwoord naamwoord 1F enkelvoud van zelfstandig 1F meervoud van zelfstandig 1F zelfstandig naamwoord 1F lidwoord 1F werkwoord 1F samenstelling GROEP 4 1F hakwoord (1) 1F plankwoord (4) 1F eeuw-ieuw-woord (7) 1F klankgroepenwoord (10) f>v, s>z (10) één woord met twee één woord met drie één woord met meer X ordenen van de letters ei-plaat uitbreiden

Nadere informatie

Sterk in Taal en Spelling

Sterk in Taal en Spelling Sterk in Taal en Spelling Staal Spelling methodiek José Schraven: voordoen, verwoorden, begeleid inoefenen, gerichte feedback 3 onderdelen: 1. spelling (onveranderlijke woorden): 34 categorieën verdeeld

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) Lesperiode: 1 Nieuw Nederlands 5 e editie Lezen: Uitleggen wat onderwerp, hoofdgedachte, deelonderwerp, feit, mening en argument is. Uit een tekst de onderdelen van de vorige kolom opzoeken en benoemen.

Nadere informatie

Het Muiswerkprogramma Basisgrammatica bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw.

Het Muiswerkprogramma Basisgrammatica bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw. Basisgrammatica Het Muiswerkprogramma Basisgrammatica bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw. Doelgroepen Basisgrammatica Het computerprogramma Basisgrammatica

Nadere informatie

Online cursus spelling en grammatica

Online cursus spelling en grammatica Handleiding Online cursus spelling en grammatica Het hoofdmenu In het hoofdmenu kun je links op een niveau klikken. Daarnaast zie je een overzicht van de modules die bij dit niveau horen. Modules Rechts

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) Schooljaar 2015 2016 Nederlands havo vwo 1 Lesperiode: 1 week 36 t/m week 38 Hoofdstuk: Spelling H 2 t/m 6 De stam van het werkwoord Splitsbare werkwoorden Persoonsvorm tegenwoordige tijd en de bijbehorende

Nadere informatie

Nieuw Nederlands 4 vmbo-gt Literatuur: Lijsters (Noordhoff Uitgevers), Lezen voor de lijst

Nieuw Nederlands 4 vmbo-gt Literatuur: Lijsters (Noordhoff Uitgevers), Lezen voor de lijst Locatie: Innova Schooljaar: 2016-2018 Vak: Nederlands las: 3 & 4 Afdeling: mavo Bronnen: Nieuw Nederlands 3 vmbo-gt Nieuw Nederlands 4 vmbo-gt Literatuur: Lijsters (Noordhoff Uitgevers), Lezen voor de

Nadere informatie

Onderdeel: Spelling - ANV Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing:

Onderdeel: Spelling - ANV Algemene informatie: Wat moet je kennen: Wat moet je kunnen: Toetsing: Vak: Nederlands Klas: IG2 MH/HV Onderdeel: Spelling - ANV Aantal lessen per week: 2 Nieuw Nederlands 5 e editie Hoofdstuk: & 2 Blz. 33 t/m 35 Digitale methode F Spelling: verdubbeling en verenkeling. F

Nadere informatie

Op niveau vmbo. Thieme Meulenhoff. Domein 2 Leesvaardigheid Zakelijke teksten deel hs leerstof vanaf pg. kgt1 1 Over Caja Cazemier

Op niveau vmbo. Thieme Meulenhoff. Domein 2 Leesvaardigheid Zakelijke teksten deel hs leerstof vanaf pg. kgt1 1 Over Caja Cazemier Op niveau vmbo Thieme Meulenhoff Methode Op niveau 1 Mondeling 46p Schooltype vmbo-kgt1-2 en k3 2 Lezen 343p Editie vanaf 2007 3 Schrijven 61p Niveau 2F 4 Taalbeschouwing 168p Opmerking Op niveau 4k verschijnt

Nadere informatie

Drie maal taal. Taal beschouwen in realistische situaties

Drie maal taal. Taal beschouwen in realistische situaties Ronde 3 Joost Hillewaere Eekhoutcentrum Contact: joost.hillewaere@kuleuven-kulak.be Drie maal taal. Taal beschouwen in realistische situaties 1. Inleiding Waarom leren kinderen taal op school? Taal heeft

Nadere informatie

Hoe werk ik een opdracht uit?

Hoe werk ik een opdracht uit? Hoe werk ik een opdracht uit? Ik gebruik de OVUR-methode om in stappen een opdracht of een probleem op te lossen. Oriënteren Wat wordt er verwacht? (evaluatiecriteria) Wat weet ik al over het onderwerp?

Nadere informatie

Het Muiswerkprogramma Grammatica op maat bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw.

Het Muiswerkprogramma Grammatica op maat bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw. Grammatica op maat Het Muiswerkprogramma Grammatica op maat bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw. Doelgroepen Grammatica op maat Dit programma is

Nadere informatie

Titel Taalverhaal, software bij, taal. Vak/onderwerp Nederlandse taal

Titel Taalverhaal, software bij, taal. Vak/onderwerp Nederlandse taal Titel Taalverhaal, software bij, taal Vak/onderwerp Nederlandse taal Hardware-eisen Beeldschermformaat: 800 x 600, aantal kleuren 256, audio: 48 kbps, 22/44.1 khz, Processor minimaal Pentium 200, cd-rom:

Nadere informatie

Kernwoord Uitleg Voorbeeld

Kernwoord Uitleg Voorbeeld Aanhalingstekens Accenttekens Achtervoegsel Afbreekteken Gebruik je voor een citaat of als iets niet letterlijk is bedoeld. Gebruik je om iets nadruk te geven of om dubbelzinnigheid te voorkomen. Een nietzelfstandig

Nadere informatie

Grammaticaboekje NL. Om een beeld te krijgen van de inhoud: De inhoudsopgave, een paar onderwerpen en de eerste bladzijde van de trefwoorden.

Grammaticaboekje NL. Om een beeld te krijgen van de inhoud: De inhoudsopgave, een paar onderwerpen en de eerste bladzijde van de trefwoorden. 9 789082 208306 van Om een beeld te krijgen van de inhoud: De inhoudsopgave, een paar onderwerpen en de eerste bladzijde van de trefwoorden. Opzoekboekje voor leerlingen in klas 1 tot en met 3 in de onderbouw

Nadere informatie

Leerstofoverzicht Lezen in beeld

Leerstofoverzicht Lezen in beeld Vaardigheden die bij één passen, worden in Lezen in beeld steeds bij elkaar, in één blok aangeboden. Voor Lezen in beeld a geldt het linker. Voor Lezen in beeld b t/m e geldt het rechter. In jaargroep

Nadere informatie

Workshop BLIKSEM - Leesbegrippen in de BLIKSEM Oefenteksten en Toetsen

Workshop BLIKSEM - Leesbegrippen in de BLIKSEM Oefenteksten en Toetsen Leesbegrippen Groep 5 1. alinea (7)* 2. anekdote (2) 3. bedoeling van de schrijver (3) 4. boodschap overbrengen (1) 5. bronvermelding (2) 6. conclusie (1) 7. de bedoeling van de schrijver (2) 8. de clou

Nadere informatie

Basisgrammatica. Doelgroep Basisgrammatica

Basisgrammatica. Doelgroep Basisgrammatica Basisgrammatica In Muiswerk Basisgrammatica wordt aandacht besteed aan de drie belangrijkste woordsoorten die de traditionele grammatica onderscheidt. Verder komen de eerste beginselen van zinsontleding

Nadere informatie

TAALVERZORGING BK 2 SPORTIEF PERRON 2

TAALVERZORGING BK 2 SPORTIEF PERRON 2 Sportief! TAALVERZORGING BK 2 SPORTIEF PERRON 2 Je zit alweer in het tweede jaar van het vmbo. Vorig jaar heb je veel geleerd bij het onderdeel Taalverzorging, maar misschien ben je ook wel iets vergeten.

Nadere informatie

Jan Heerze. Kortom. Nederlandse grammatica. Walvaboek

Jan Heerze. Kortom. Nederlandse grammatica. Walvaboek Jan Heerze Kortom Nederlandse grammatica Walvaboek WOORD VOORAF Kennis van de Nederlandse grammatica is geen doel in zichzelf, maar een hulpmiddel om tekortkomingen in eigen taalgebruik te corrigeren.

Nadere informatie

Les 5 Werkwoorden 22 Les 6 De persoonsvorm van het werkwoord 24 Les 7 De, het, een 26 Les 8 Het meervoud (op -en, -s of - s) 28 Herhalingstoets 2 30

Les 5 Werkwoorden 22 Les 6 De persoonsvorm van het werkwoord 24 Les 7 De, het, een 26 Les 8 Het meervoud (op -en, -s of - s) 28 Herhalingstoets 2 30 Inhoud Deel 1 Grammaticale vormen Les 1 Letter, woord, zin, getal, cijfer 12 Les 2 Zinnen 14 Les 3 Persoonlijke voornaamwoorden (1) 16 Les 4 Hij / het / je / we / ze 18 Herhalingstoets 1 20 Les 5 Werkwoorden

Nadere informatie

instapkaarten taal verkennen

instapkaarten taal verkennen -b fl41..- 1 rair î ; : ; - / 0 t- t-, 9 S QURrz 71 1 t 5KM 1o r MALNBERG St 4) 4 instapkaarten ji - S 1,1 1 thema 5 1 les 2 S S S - -- t. Je leert hoe je van het hele werkwoord een voltooid deelwoord

Nadere informatie

A. LEER EN TOETSPLAN 2014-2015

A. LEER EN TOETSPLAN 2014-2015 Vak: Leerjaar: 1 Onderwerp: fictie (creatief lezen) Kerndoel(en): (nr)-2, 3, 4, 5, 7, 10. 1-smaakontwikkeling bevorderen 2-soorten verhalen onderscheiden 3-beoordelingswoorden 4-begrippen: spanning en

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) Week 1 t/m week 12 Nieuw Nederlands. 3 vwo. 5 e editie Onderdeel Grammatica Zinsdelen en Grammatica Woordsoorten 1 en 2 2 uur per week Additionele methode: Klare taal plus Weten wat de volgende begrippen

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) 2015-2016 Onderdeel: Spelling Lesperiode: week 1 t/m week 3 Aantal lessen per week: 4 Methode: Nieuw Nederlands 5 e editie Hoofdstuk: 1F Spelling: verdubbeling en verenkeling. 1F Spelling: vorming van

Nadere informatie

Toelichting M-nummers in relatie tot referentieniveaus Meijerink (1F)

Toelichting M-nummers in relatie tot referentieniveaus Meijerink (1F) Toelichting M-nummers in relatie tot referentieniveaus Meijerink 1. Mondelinge Taalvaardigheid 1 1.1. Gesprekken Algemene omschrijving Kan eenvoudige gesprekken voeren over vertrouwde onderwerpen in het

Nadere informatie

Taal en spelling voor het basisonderwijs

Taal en spelling voor het basisonderwijs de methode die alle kerndoelen taal dekt! BRON S LO Taal en spelling voor het basisonderwijs Leerlijnenoverzicht groep 4 tot en met 8 Leerlijnenoverzicht Taalverhaal 2 Leerlijnenoverzicht groep 4 t/m 8

Nadere informatie

TAALVERZORGING KGT 2 SPORTIEF PERRON 1

TAALVERZORGING KGT 2 SPORTIEF PERRON 1 Sportief! TAALVERZORGING KGT SPORTIEF PERRON Je zit alweer in het tweede jaar van het vmbo. Vorig jaar heb je veel geleerd bij het onderdeel Taalverzorging, maar misschien ben je ook wel iets vergeten.

Nadere informatie

Beoordelingsinstrument Digitale Leermiddelen Taalonderwijs

Beoordelingsinstrument Digitale Leermiddelen Taalonderwijs kennisnet.nl Beoordelingsinstrument Digitale Leermiddelen Taalonderwijs Op de volgende pagina s treft u het beoordelingsinstrument Digitale Leermiddelen Taalonderwijs. Het instrument is ingedeeld in acht

Nadere informatie

4.1 Wanneer schrijf je een aanbiedingsbrief? 33 4.2 Wat is het tekstdoel van een aanbiedingsbrief? 33 4.3 Hoe bouw je een aanbiedingsbrief op?

4.1 Wanneer schrijf je een aanbiedingsbrief? 33 4.2 Wat is het tekstdoel van een aanbiedingsbrief? 33 4.3 Hoe bouw je een aanbiedingsbrief op? Inhoud 1 Aan de slag 13 1.1 Inleiding: het schrijfproces 13 1.2 Fase 1: oriënteren 14 1.2.1 Het onderwerp 14 1.2.2 Het tekstdoel 14 1.2.3 De doelgroep 15 1.3 Fase 2: ordenen 16 1.4 Fase 3: opbouwen 16

Nadere informatie

Audit WoordenSchatuitbreiding.

Audit WoordenSchatuitbreiding. Naam: Groep: Audit WoordenSchatuitbreiding. Invoeringsfase: Opmerkingen (knelpunten afspraken): Datum: Tijd: 1. Doelen: a. b. c. 2. Discussie en/of reflectie: 3. Klassenbezoek / feedback: Werkwijze: Observatiepunten

Nadere informatie

Tipboekje. Herman Jozefschool. Groep 8

Tipboekje. Herman Jozefschool. Groep 8 Tipboekje Herman Jozefschool Groep 8 Inhoudsopgave Tips: Woordsoorten Werkwoorden, Lidwoorden,Zelfstandige naamwoorden en eigen namen Bijvoeglijke naamwoorden,voorzetsels,vragende voornaamwoorden Bezittelijke

Nadere informatie

instapkaarten taal verkennen

instapkaarten taal verkennen 6 instapkaarten inhoud instapkaarten Taal verkennen thema 1 les 2 1 thema 1 les 4 2 thema 1 les 7 3 thema 1 les 9 4 thema 2 les 2 5 thema 2 les 4 6 thema 2 les 7 7 thema 2 les 9 8 thema 3 les 2 9 thema

Nadere informatie

Z I N S O N T L E D I N G

Z I N S O N T L E D I N G - 1 - Z I N S O N T L E D I N G Waarom is zinsontleding zo belangrijk? Elke scholier op de middelbare school maar ook de kinderen op de lagere school, komen veelvuldig met zinsontleding in aanraking, eigenlijk

Nadere informatie

1.Taalzee. 2. De zee Hieronder zie je een voorbeeld van hoe een stukje zee er uit kan zien.

1.Taalzee. 2. De zee Hieronder zie je een voorbeeld van hoe een stukje zee er uit kan zien. 1.Taalzee Bij Taalzee krijgen leerlingen een eigen stukje zee met dieren. Deze dieren moeten ze in leven/gezond houden door taaloefeningen te doen. Er zijn ruim 20.000 verschillende opgaven, verdeeld over

Nadere informatie

Inleiding 7. Deel 1 BASISVAARDIGHEDEN SPELLING 9

Inleiding 7. Deel 1 BASISVAARDIGHEDEN SPELLING 9 INHOUD Inleiding 7 Deel 1 BASISVAARDIGHEDEN SPELLING 9 Les 1 Stap voor stap op weg naar minder spellingfouten 11 1.1 Juist spellen is... 11 1.2 Stappenplan goed spellen 13 1.3 Hardnekkige spellingproblemen

Nadere informatie

Muiswerk Grammatica I-III is bedoeld om anderstaligen te leren hoe het Nederlands in elkaar zit.

Muiswerk Grammatica I-III is bedoeld om anderstaligen te leren hoe het Nederlands in elkaar zit. Grammatica I-III NT2 Muiswerk Grammatica I-III is bedoeld om anderstaligen te leren hoe het Nederlands in elkaar zit. Doelgroepen Grammatica I-III NT2 Grammatica I-III nt2 is bedoeld voor anderstalige

Nadere informatie

Lesbrief groep 5/6. Beste ouders,

Lesbrief groep 5/6. Beste ouders, Lesbrief groep 5/6 Beste ouders, Het is al weer een tijdje geleden dat we een lesbrief aan jullie hebben gestuurd. Maar met de start op onze prachtige nieuwe school, ook gelijk maar een doorstart met de

Nadere informatie

Muiswerk Studievaardigheid richt zich op de belangrijkste deelvaardigheden die nodig zijn voor studievaardigheid.

Muiswerk Studievaardigheid richt zich op de belangrijkste deelvaardigheden die nodig zijn voor studievaardigheid. Studievaardigheid Muiswerk Studievaardigheid richt zich op de belangrijkste deelvaardigheden die nodig zijn voor studievaardigheid. Doelgroep Studievaardigheid Muiswerk Studievaardigheid is bedoeld voor

Nadere informatie

Inhoud. 1 Spelling 10

Inhoud. 1 Spelling 10 Inhoud 1 Spelling 10 1 geschiedenis van de friese spelling (stavering) in het kort 10 2 spellingregels 12 Hulpmiddelen 12 Klinkers en medeklinkers 12 Lettergrepen 13 Stemhebbend en stemloos 13 Basisregels

Nadere informatie

CVO Tweedekansonderwijs Antwerpen NIVEAUBEPALING NEDERLANDS ASO 3

CVO Tweedekansonderwijs Antwerpen NIVEAUBEPALING NEDERLANDS ASO 3 CVO Tweedekansonderwijs Antwerpen NIVEAUBEPALING NEDERLANDS ASO 3 Voor Nederlands zijn er 3 modules van elk 4 uur per week. De uren worden aansluitend gegeven, het gaat dus om een volledige namiddag. De

Nadere informatie

71 S. instapkaarten taal verkennen 5KM. MALtABERG. QVRre. v;rw>r t. -t.

71 S. instapkaarten taal verkennen 5KM. MALtABERG. QVRre. v;rw>r t. -t. v;rw>r t 7 S SS QVRre F9 - -t. t- L 5KM i r MALtABERG instapkaarten taal verkennen S -4 taal verkennen komt er vaak een -e achter. Taa actief. instapkaarten taal verkennen. groep 8 Maimberg s-hertogenbosch

Nadere informatie

Lesbrief groep 5/6. Beste ouders,

Lesbrief groep 5/6. Beste ouders, Lesbrief groep 5/6 Beste ouders, De vakantie is weer voorbij en we gaan nu het laatste deel van het schooljaar in. Een periode waarin we bezig gaan met de laatste blokken van rekenen, taal en spelling.

Nadere informatie

Studievaardigheid op maat

Studievaardigheid op maat Studievaardigheid op maat Muiswerk Studievaardigheid op maat richt zich op de belangrijkste deelvaardigheden die nodig zijn voor het studeren. Doelgroepen Studievaardigheid op maat Muiswerk Studievaardigheid

Nadere informatie

Doelen taalbeschouwing die verworven moeten zijn in het vierde leerjaar

Doelen taalbeschouwing die verworven moeten zijn in het vierde leerjaar Doelen taalbeschouwing die verworven moeten zijn in het vierde leerjaar Hieronder vindt u de leerplandoelen taalbeschouwing die we met onze evaluatie in kaart willen brengen. Ze staan in dezelfde volgorde

Nadere informatie

Niveauproef voor Nederlands in ASO 3 de graad

Niveauproef voor Nederlands in ASO 3 de graad Niveauproef voor Nederlands in ASO 3 de graad Waarom? Voor Nederlands zijn er 3 modules van elk 4 uur per week. De uren worden aansluitend gegeven, het gaat dus om een volledige namiddag. De vaardigheden

Nadere informatie

Taal in beeld Spelling in beeld

Taal in beeld Spelling in beeld Taal in beeld/ / Spelling in beeld Kerndoelanalyse SLO Juli 2011 Verantwoording 2011 SLO (nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling), Enschede Alle rechten voorbehouden. Mits de bron wordt vermeld

Nadere informatie

Naam leerlingen. Groep BBL 1 Nederlands. Verdiepend arrangement. Basisarrange ment. Leertijd; 5 keer per week 45 minuten werken aan de basisdoelen.

Naam leerlingen. Groep BBL 1 Nederlands. Verdiepend arrangement. Basisarrange ment. Leertijd; 5 keer per week 45 minuten werken aan de basisdoelen. Verdiepend Basisarrange ment Naam leerlingen Groep BBL 1 Nederlands Leertijd; 5 keer per week 45 minuten werken aan de basisdoelen. - 5 keer per week 45 minuten basisdoelen toepassen in verdiepende contexten.

Nadere informatie

Ontleden. Er zijn twee manieren van ontleden: taalkundig ontleden en redekundig ontleden.

Ontleden. Er zijn twee manieren van ontleden: taalkundig ontleden en redekundig ontleden. Ontleden Er zijn twee manieren van ontleden: taalkundig ontleden en redekundig ontleden. Bij het redekundig ontleden verdeel je de zin in zinsdelen en geef je elk zinsdeel een redekundige naam. Deze zinsdelen

Nadere informatie

Leerjaar 3 G-T Nieuw Nederlands

Leerjaar 3 G-T Nieuw Nederlands Leerjaar 3 G-T Nieuw Nederlands 01-10-2016 Periode 1 (begin schooljaar tot rapport 1) Hoofdstuk 1; Informatie Leesvaardig Hoofdzaken Hoofdgedachte Schrijfvaardig Zakelijke e-mail Geen expliciete toets,

Nadere informatie

instapkaarten taal verkennen

instapkaarten taal verkennen 7 instapkaarten inhoud instapkaarten Taal verkennen thema 1 les 2 1 thema 1 les 4 2 thema 1 les 7 3 thema 1 les 9 4 thema 2 les 2 5 thema 2 les 4 6 thema 2 les 7 7 thema 2 les 9 8 thema 3 les 2 9 thema

Nadere informatie

DE REFERENTIENIVEAUS. en Taal actief 4

DE REFERENTIENIVEAUS. en Taal actief 4 DE REFERENTIENIVEAUS en Taal actief Taal actief en de referentieniveaus Sinds augustus 010 is de Wet referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen van kracht. Voor het basisonderwijs zijn daarmee de referentieniveaus

Nadere informatie

Formuleren voor gevorderden

Formuleren voor gevorderden Formuleren voor gevorderden Het programma Formuleren voor Gevorderden is gemaakt voor leerlingen in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs en voor leerlingen in mbo en hbo voor wie vaardigheden op het

Nadere informatie

Formuleren. Doelgroep Formuleren. Omschrijving Formuleren

Formuleren. Doelgroep Formuleren. Omschrijving Formuleren Formuleren Muiswerk Formuleren is een programma dat aandacht besteedt aan de belangrijkste stof die in de eerste klassen van het voortgezet onderwijs veelal aan de orde komt. Doelgroep Formuleren Formuleren

Nadere informatie

Leerlijn Leeslink niveau 3 (groep 7-8) schooljaar 2013-2014

Leerlijn Leeslink niveau 3 (groep 7-8) schooljaar 2013-2014 Startles 35 Introductieles Het vak begrijpend en studerend lezen. Wat houdt het in? Wat heb je er aan? Nu en straks op de middelbare school? de 1 36 De leerling kan: - verschillende leesdoelen noemen -

Nadere informatie

instapkaarten taal verkennen

instapkaarten taal verkennen instapkaarten inhoud instapkaarten Taal verkennen thema 1 les 2 1 thema 1 les 4 2 thema 1 les 7 3 thema 1 les 9 4 thema 2 les 2 5 thema 2 les 4 6 thema 2 les 7 7 thema 2 les 9 8 thema 3 les 2 9 thema 3

Nadere informatie

1 Spelling en uitspraak

1 Spelling en uitspraak Inhoud 1 Spelling en uitspraak 1 de spellingregels 11 Klinkers en medeklinkers 12 Accenttekens 11 Apostrof ( ) en koppelteken (-) 12 Hoofdletters 13 Los of aan elkaar? 13 Afbreken 14 2 uitspraak 14 Medeklinkers

Nadere informatie

Op niveau onderbouw 2 e editie 1 vmbo-bk

Op niveau onderbouw 2 e editie 1 vmbo-bk Op niveau onderbouw 2 e editie 1 vmbo-bk 1 bk blok 1 blok 2 blok 3 blok 4 blok 5 blok 6 1 Fictie Martine Kamphuis (Vertrouw je mij?) leesboek uitkiezen: leessmaak veel wit zinnen in groepjes soms rijm

Nadere informatie

Taallijnen vmbo. Malmberg

Taallijnen vmbo. Malmberg Taallijnen vmbo Malmberg Methode Taallijnen 1 Mondeling 115p Schooltype vmbo-k(gt) 1-4 2 Lezen 571p Editie kgt 1-2 (2007) 3 Schrijven 133p k3-4 (2004, 2005) Niveau 2F 4 Taalbeschouwing 326p Opmerkingen

Nadere informatie

Beknopte grammatica. voor. de cursus. Grieks van het Nieuwe Testament

Beknopte grammatica. voor. de cursus. Grieks van het Nieuwe Testament Beknopte grammatica voor de cursus Grieks van het Nieuwe Testament versie 1.0 Menno Haaijman scripture4all.org Tijdens de try-out voor de cursus bleek dat veel, zo niet alle, toehoorders de Nederlandse

Nadere informatie

Referentieniveaus. Conclusies

Referentieniveaus. Conclusies Referentieniveaus In Alles-Apart worden alle regels en strategieën aangeboden op het gebied van begrijpend lezen, (werkwoord)spelling, grammatica en Engels. Tijdens de projecten worden deze regels en strategieën

Nadere informatie

Leerlijn Leeslink niveau 3 (groep 7-8) schooljaar

Leerlijn Leeslink niveau 3 (groep 7-8) schooljaar Startles 35 Introductieles Het vak begrijpend en studerend lezen. Wat houdt het in? Wat heb je er aan? Nu en straks op de middelbare school? de 1 36 De leerling kan: - verschillende leesdoelen noemen -

Nadere informatie

TAALBESCHOUWING: BEPALINGEN

TAALBESCHOUWING: BEPALINGEN Vakonderdeel: TAALBESCHOUWING: BEPALINGEN Doelen Verdiepen van de beweeglijkheid van zinnen. Onderscheiden van nodige en bijkomende informatieve delen. Zinnen inkorten en langer maken. Materiaal Werkboek

Nadere informatie

Leerplan Nederlands Taalbeschouwing

Leerplan Nederlands Taalbeschouwing Vlaams Verbond van het Katholiek Basisonderwijs Guimardstraat 1 1040 BRUSSEL Leerplan Nederlands Taalbeschouwing Ingediend door het Vlaams Verbond van het Katholiek Basisonderwijs (VVKBaO) VSKO. Dit deel

Nadere informatie

Formuleren voor gevorderden

Formuleren voor gevorderden Formuleren voor gevorderden Het Muiswerkprogramma Formuleren voor Gevorderden is gemaakt voor leerlingen in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs en voor leerlingen in mbo en hbo voor wie vaardigheden

Nadere informatie

als iets niet letterlijk is bedoeld.

als iets niet letterlijk is bedoeld. Kernwoordenlijst Kernwoord Uitleg Voorbeeld Aanhalingstekens Accenttekens Achtervoegsel Afbreekteken Gebruik je voor een citaat of als iets niet letterlijk is bedoeld. Gebruik je om iets nadruk te geven

Nadere informatie

LESSTOF. Ontleden en Benoemen

LESSTOF. Ontleden en Benoemen LESSTOF Ontleden en Benoemen 2 Lesstof Ontleden en Benoemen INHOUD INLEIDING... 4 DOELGROEP... 5 STRUCTUUR... 6 INHOUD ONTLEDEN EN BENOEMEN 1... 10 INHOUD ONTLEDEN EN BENOEMEN 2... 17 Lesstof Ontleden

Nadere informatie