Knappe koppen R e s e a R c h & D e v e l o p m e n t

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Knappe koppen R e s e a R c h & D e v e l o p m e n t"

Transcriptie

1 Das deutsch-niederländische Wirtschaftsmagazin Het Nederlands-Duitse economisch magazine Nr F o R s c h u n g & e n t w i c k l u n g Kluge Köpfe Knappe koppen R e s e a R c h & D e v e l o p m e n t

2 editorial Die Inspiration des Gemeinsamen De inspiratie van het gezamenlijke Een jaar of drie, vier geleden ontstond bij ons in de redactie het idee om een Duits - land-hand boek voor nederlanders te Vor drei, vier Jahren kam bei uns in der Redak tion die Idee auf, einen Deutsch - land-ratgeber für die Nieder lande zu schrijven. eentje zonder clichés als gepoetste schreiben. Einen ganz ohne Klischees wie schoenen of stropdassen, maar met waardevolle geputzte Schuhe oder Krawatten. Stattdessen tips voor bedrijven. Door tijdsgebrek is dat er mit wertvollen Tipps für Unternehmen. Das nooit van gekomen. Zou ik nu, na acht en een klappte aus Zeitgründen nie. Würde ich nach half jaar in nederland, omgekeerd een handboek acht ein halb Jahren in den Niederlanden heute voor Duitsers schrijven, dan zouden het ook geen umge kehrt einen Ratgeber für Deutsche schrei - tulpen en windmolens zijn, die mij als eerste te ben, kämen mir auch keine Tulpen oder Wind - binnen zouden schieten. slechts één keer ben ik in de keukenhof geweest, omgeven door Japanse en amerikaanse toeristen. een vreemd gevoel. eerder zou ik proberen om de nederlanders zo te beschrijven als ik ze heb leren kennen. geen gemakkelijke opgave, want dit land wordt nu eenmaal opgepast: cliché! gekenmerkt door mühlen in den Sinn. Nur einmal habe ich es in den Keuken hof geschafft umgeben von japani schen und amerikani schen Touristen und fühlte mich dort fremd. Eher würde ich versuchen, die Niederländer so zu beschreiben, wie ich sie kennengelernt habe. Keine einfache Aufgabe, denn dieses Foto: DNHK / Joop van Reeken individualisten. en toch zijn er bepaalde dingen Land ist nun einmal Achtung: Klischee! die voor mij typisch nederlands zijn. Bijvoor - beeld het bijna overdreven understatement. De von Individualisten bestimmt. Und doch gibt es Muster, die mir typisch niederländisch Lars Gutheil vakbondschef die zijn gast een plasticbekertje koffie uit de automaat serveert. De diep gewor - tel de overtuiging dat de buren alles beter en grondiger doen. en tegelijkertijd de trots op de eigen nederlandse creativiteit een waarde erscheinen. Zum Beispiel das fast schon auf - gesetzte Understatement. Der Verbandschef, der seinem Gast einen Plastikbecher Kaffee aus dem Automaten anbietet. Die tief verankerte Überzeugung, die Nachbarn täten alles besser Leiter PR & Mitglieder - marketing DNHK / Hoofd PR & ledenmarketing op zich, die in Duitsland veel minder wordt und gründlicher. Zugleich der Stolz auf die geprezen. maar ook de moed om risico s te eigene, niederländische Kreativität ein Wert nemen en gewoon te beginnen. nederlanders an sich, der in Deutschland viel weniger houden van snelheid, verandering en innovatie. gepriesen wird. Auch der Mut zum Risiko, Thuis in Nederland. Thuis in de wereld. alleen al daarom passen de knappe koppen uit nederland zo goed bij de Duitsers. Die zijn voor - zichtiger, standvastiger, zoeken de diepgang. en vullen hun buren daardoor ideaal aan. nergens wordt dat duidelijker dan bij een thema als onder zoek en ontwikkeling, waarmee we ons in deze uitgave bezighouden. waar levendig - heid wordt gecombineerd met gründlichkeit Dinge einfach anzuschieben. In den Nieder - landen liebt man das Schnelle, die Verände - rung, die Innovation. Schon deshalb passen die klugen Köpfe aus den Niederlanden so gut zu den Deutschen. Die sind vorsichtiger, beharrlicher, suchen den Tiefgang. Und ergänzen sich daher ideal mit ihren Nachbarn. Nirgends wird das deutlicher kunnen mooie dingen ontstaan. als bei einem Thema wie Forschung & Ent - wicklung, mit dem wir uns in dieser Ausgabe Binnen het netwerk van de Dnhk is dit steeds beschäftigen. Wo Beweglichkeit auf Gründ - Ruim 700 buitenlandse kantoren in ruim 40 landen. Ook in Duitsland. Internationaal Zakendoen? De Rabobank is met ruim 700 buitenlandse kantoren en 20 International Desks thuis in de wereld - waaronder Duitsland. We kennen er de markt, de wet- en de regelgeving en we hebben het netwerk. We begrijpen dan ook waar u vandaan komt en waar u naartoe gaat. Kijk op rabobank.nl/internationaal opnieuw gebleken. De contacten waren levendig en vaak inspirerend. nu verhuis ik naar litouwen en neem een stukje nederland met me mee. Dat geeft een goed gevoel. ik ben blij dat het bij de Dnhk geïnspireerd verder zal gaan. het jubileum jaar 2015 heeft vele hoogte punten in petto. ook de lezers van de Dnhk markt kun - nen zich op tal van vernieuwingen ver heugen. Blijft u de handelskamer verbonden. ik wil u allen hartelijk bedanken! lichkeit trifft, kann Gutes entstehen. Im Netzwerk der DNHK hat sich genau dieser Funke immer wieder gezeigt. Die Kontakte waren lebendig und inspirierend. Nun ziehe ich ins Baltikum und werde ein Stück Niederlande mitnehmen. Ein gutes Gefühl. Es freut mich dass es bei der DNHK inspiriert weitergehen wird. Das Festjahr 2015 hält viele Höhepunkte bereit. Bleiben Sie der Handels kammer verbun - den. Ihnen allen ein herzliches Dankeschön! Samen sterker 3

3 DNHK- 02/2015 Foto: imago BRABANT: Eine strategische Wahl DIE BOM: Strategische unterstützung Foto: DNHK 14 RechtsBeRatung / JuRiDisch advies 34 thema FoRschung / onderzoek >> p R o & c o n t R a Schützt den deutschen Meisterzwang! Bescherm de Duitse meisterplicht! s e R v i c e DNHK-Seminarprogramm 2015 Dnhk-seminarprogramma 2015 k a R R i e R e / c a R R i è R e Unternehmensnachfolge im Nachbarland Bedrijven overnemen in het buurland k u l t u R / c u l t u u R Interview: Herman van Veen und sein Art Center interview: herman van veen en zijn art center 6 agenda 8 gastkommentar / gastcommentaar 10 Forum 12 Dnhk-service 16 neue mitglieder / nieuwe leden 34 titelthema 52 Dnhk-news 62 personalia autonomes FahRen / autonoom RiJDen Jahre DNHK 110 jaar DNHK in 2015 viert de nederlands-duitse handelskamer haar 110-jarig bestaan met tal van evenementen en bijzondere aanbiedingen. in het middelpunt staan het Zomerfeest op 19 juni en de eerste neder landse Duitslanddag op 23 september in utrecht feiert die Deutsch-Niederländische Handelskammer ihr 110-jähriges Bestehen mit zahlreichen Events und besonderen Angeboten. Im Mittelpunkt stehen das Sommerfest am 19. Juni sowie der erste Deutschlandtag in den Niederlanden am 23. September in Utrecht. 64 unternehmen / ondernemingen 72 Recht 74 konjunktur / conjunctuur 78 kultur / cultuur 82 geschäftskontakte / handelscontacten 85 impressum 86 mein Büro / mijn kantoor Foto: Google Foto: DNHK Unternehmerische Aktivitäten in Brabant öffnen viele Türen: zum europäischen Markt, zu hochwertiger Kenntnis, wertvollen Businessnetzwerken und Risikokapital. Durch seine blühende Hightech Industrie ist der Schritt von Forschung und Entwicklung zu erfolgreichen, neuen Produkten klein. Brabant ist nicht grundlos die Basis bekannter Unternehmen wie ASML, Philips und Bosch, aber auch zahllosen anderen innovativen großen und kleinen Firmen, worunter auch auffallend vielen deutschen Betrieben. Es geht um eine strategische Wahl. In Brabant investieren heißt investieren in Kontinuität. DIE BOM: STRATEGISCHE UNTERSTÜTZUNG Interessierte Unternehmen, ob bereits in Brabant ansässig oder nicht, erhalten alle nur erdenkliche behördliche Unterstützung. Vor allem, wenn ihr wirtschaftlicher Beitrag von gesellschaftlichem Interesse ist und nachhaltige Innovationen hervorbringt. Dann ist es die öffentliche BOM (Entwicklungsgesellschaft der Provinz Brabant), die kostenlose Unterstützung bietet und dabei hilft, Marktchancen optimal zu nutzen. Dies tut sie unter anderem durch den Gebrauch ihres großen Netzwerkes von Unternehmen, Kenntniszentren sowie öffentlichen Organisationen und Behörden. Darüber hinaus beteiligt sich die BOM mit Risikokapital. Ihre dabei wichtigsten Zielgruppen sind innovativ kooperierende Unternehmen, gerne über die jeweiligen Sektoren und Grenzen hinaus. Ist die BOM beteiligt, sind oft auch private Investoren interessiert. Goirlese Weg 15, 5026 PB Tilburg P.O. Box 3240, 5003 DE Tilburg The Netherlands T +31 (0) BOM BUSINESS DEVELOPMENT Ein wichtiger Pfeiler des ökonomischen Erfolgs der Provinz Brabant ist offene Innovation. BOM Business Development ist eine treibende Kraft im Zusammenbringen von Unternehmen, Wissenschaftlern und Designern zur Förderung von Innovation. Unternehmen werden stimuliert, um gemeinsam in die Entwicklung von neuen Produkten oder Geschäftsmodellen zu investieren. Durch Netzwerke wie High Tech Campus, Pivot Park oder Green Chemistry Campus werden ebenfalls Möglichkeiten zur Zusammenarbeit geschaffen. Dieser Fokus auf Innovation durch Zusammenarbeit besteht nicht nur regional. BOM Business Development sucht aktiv nach interessanten Netzwerkpartnern in Deutschland. Das bietet Unternehmen in Brabant die Möglichkeit, neue Technologie zu entdecken, gemeinsam europäische Projekte zu entwickeln oder in Bezug auf europäische Standards zusammenzuarbeiten. BOM Business Development hat auf dem Gebiet life sciences & smart mobility eine Kooperation mit Baden-Württemberg. Wir sind offen für neue Chancen! BOM FOREIGN INVESTMENTS: DER ERSTE ANSPRECHPARTNER Die BOM ist der erste Ansprechpartner und Ratgeber für ausländische Unternehmen, die sich in Brabant etablieren wollen. Mögliche Hilfestellungen können beispielsweise sein: - Benchmarking und das Sammeln von Sektor-Informationen - die Suche eines geeigneten Standortes - Geschäfts- und Behördennetzwerke introduzieren 4

4 CEBIT onder het trefwoord industrie 4.0 houdt de beurs voor informatietechniek zich dit jaar bezig met digitaal verbonden productie en machine-tomachine-communicatie. De beurs vindt plaats van ma 16 t/m vr 20 maart 2015 in hannover. Unter dem Stichwort Industrie 4.0 beschäftigt sich die welt größte Messe für Informations - technik dieses Jahr mit digital vernetzter Pro - duktion und Machine-to-Machine-Kommu ni - kation. Sie findet von Mo bis Fr, März 2015, in Hannover statt. Foto: Deutsche Messe WASSER BERLIN INTERNATIONAL De beurs over de thema s water en afwatering is van di 24 t/m vr 27 maart 2015 in Berlijn te bezoeken. voor het eerst aanwezig: het beurs - segment Flood management, waar methoden voor de bescherming tegen hoog water gepresenteerd worden. Die Messe zu den Themen Wasser und Abwasser ist von Di bis Fr, März 2015, in Berlin zu besuchen. Zum ersten Mal dabei: das Messesegment Flood Management, wo Methoden zum vorbeugenden Hochwasser - schutz präsentiert werden. ZORG & ICT op de beurs Zorg & ict in utrecht leren bezoekers alles over branchespecifieke software, e-health en het gebruik van elektronische apparatuur voor de medische verzorging. De beurs vindt plaats van wo 18 t/m vr 20 maart 2015 in utrecht. Bei der Messe Zorg & ICT in Utrecht erfahren Besucher alles über branchenspezifische Software sowie E-Health und Anwendungen elektronischer Geräte zur medizinischen Versorgung. Der Branchentreff findet von Mi bis Fr, März 2015, in Utrecht statt. UNTERNEHMER PLAZA 2015 De niederrhein is wat wij ervan maken, luidt het motto van de netwerkbijeenkomst die op di 24 maart 2015 in kalkar plaatsvindt. het evenement wordt georganiseerd door het wirtschaftsforum kleverland en de nederlands- Duitse Businessclub. Niederrhein ist, was wir draus machen, lautet das Motto der Netzwerkveranstaltung, die am Di, 24. März 2015, in Kalkar stattfindet. Das Event wird vom Wirtschaftsforum Kleverland und dem Niederländisch-Deutschen Business - club organisiert. BUILDING HOLLAND groen bouwen staat centraal bij Building holland. op het programma staan 100 branchespecifieke presentaties en de uitreiking van de Duurzame 50 -prijs. het evenement vindt plaats van di 31 maart t/m do 2 april in amsterdam. Grünes Bauen steht bei Building Holland zentral. Zum Programm gehören 100 branchen spezi fi - sche Präsentationen und die Preis verleihung Duurzame 50 für Nachhaltigkeit. Das Event findet von Di bis Do, 31. März-2. April, in Amsterdam statt. HANNOVER MESSE india is in 2015 voor het eerst partnerland van de belangrijkste industriebeurs ter wereld. ook nieuw: het expositie gedeelte milieutechniek & efficiënt gebruik van hulp bron nen. De beurs is te bezoeken van ma 13 t/m vr 17 april Indien ist 2015 erstmals Partnerland der welt - größten Industrie messe. Die Niederlande sind mit mehr als 200 Ausstellern vertreten. Auch neu: der Ausstel lungs bereich Umwelttechnik & Ressourcen effizienz. Die Messe ist von Mo bis Fr, April 2015, zu besuchen. CONTACTDAGEN DRENTHE als het grootste netwerkevenement in de pro - vincie Drenthe biedt de bijeenkomst BcDD in assen op di 14 en wo 15 april 2015 een platform om ervaringen uit te wisselen met bedrijven. en nieuwe contacten te leggen. Dit kan onder andere op een themastand Duurzaam verdienen. Als größtes Networking-Event der Region bietet die Veranstaltung BCDD in Assen am Di und Mi, April 2015, eine Plattform, um sich mit Unternehmen aus Drenthe auszutauschen und Kontakte zu knüpfen. CONHIT De connecting healthcare it stelt de gezond - heids-it als drijvende kracht achter een duur - zame gezondheidszorg centraal. De vereniging van technische werkgevers Fme-cwm is hier aan - wezig met een holland-stand. De beurs vindt plaats van di 14 t/m do 16 april 2015 in Berlijn. Die Connecting Healthcare IT stellt die Gesundheits-IT als Treiber für ein zukunfts - fähiges Gesundheitswesen in den Mittelpunkt. Auch ein Holland-Stand des Arbeitgeber ver - bandes der Industrie, FME-CWM, ist dabei. Die Messe findet von Di bis Do, April 2015, in Berlin statt. INVEST Zoals de naam invest al doet vermoeden, kunnen bezoekers informatie opdoen over financiën en investeringen. op de beurs die op vr 17 en za 18 april 2015 plaatsvindt in stuttgart, is het ook mogelijk om in contact te komen met bekende experts. Wie der Name Invest vermuten lässt, können sich Besucher der Leitmesse über Finanzen und Geldanlage informieren. Bei der Messe, die am Fr und Sa, April 2015, in Stuttgart statt - findet, besteht außerdem Gelegenheit, sich mit bekannten Experten auszutauschen und das eigene Netzwerk zu vergrößern. CONTROL ieder jaar worden meer dan bezoekers op de vakbeurs voor kwaliteitsborging voorgelicht over innovaties op het gebied van materiaal - onderzoek, opto-elektronica en analysetechniek. De control vindt plaats van di 5 t/m vr 8 mei 2015 in stuttgart. Jedes Jahr informieren sich über Besucher bei der Fachmesse für Qualitäts sicherung über Innovationen in der Werkstoff prüfung, Opto - elektronik sowie Analysetechnik. Die dies - jährige Control findet von Di bis Fr, Mai 2015, in Stuttgart statt. Foto: Control Dirkzwager macht das u het weet. Spraakverwarring. Kan de beste overkomen. Daarom is er de German Desk van Dirkzwager, een unieke samenwerking tussen Nederlandse en Duitse juristen. Met Nederlandssprekende Duitse Rechts-Anwältinnen en Duitssprekende Nederlandse advocaten, maar ook notarissen en andere juristen. Met onze kennis van zowel het Duitse als het Nederlandse rechtssysteem, en vooral ook de verschillen daartussen, staat de German Desk iedereen bij die zaken doet over de grens. Daarbij hebben we ook oog voor de cultuurverschillen. We maken voor u de vertaalslag en helpen u de verschillen overbruggen. Zo zorgt Dirkzwager dat u het weet, ook over de grens. Dirkzwager.nl Sprachverwirrung. Kann sogar dem Besten passieren. Darum gibt es das German Desk von Dirkzwager, eine einzigartige Zusammenarbeit zwischen niederländischen und deutschen Juristen, die zu Hause sind in den Rechtssystemen, der Sprache und Kultur von beiden Ländern. Mit unserer Kenntnis sowohl des deutschen als auch des niederländischen Rechtssystems und vor allem auch der Unterschiede zwischen beiden unterstützt unser German Desk jeden, der grenzüberschreitend tätig ist. Dabei berücksichtigen wir auch die kulturellen Unterschiede. Wir vermitteln hierbei und helfen, diese zu überbrücken. Somit sorgt Dirkzwager dafür, dass Sie Bescheid wissen, auch jenseits der Grenze. Dirkzwager.nl 6

5 gastcommentaar gastkommentar UNTERNEHMEN / ONDERNEMEN Wir brauchen eine Human Capital Agenda Waar blijft de human capital-agenda Das sogenannte Topsectorenbeleid stützt sich vor allem auf techno - logische Innovation. Das menschliche Kapital droht dagegen aus den Niederlanden zu verschwinden. Die Förderung sozialer Innovation würde die Wirtschaft in vielerlei Hinsicht voranbringen. Het topsectorenbeleid richt zich vooral op technologische innovatie. Tegelijkertijd dreigt het menselijk kapitaal uit Nederland te verdwijnen. Het aanmoedigen van sociale innovatie zou de economie in meerdere opzichten vooruit kunnen helpen. Er wordt te gemakkelijk gezegd dat het goed gaat met de nederlandse economie. tot in het kabinet is er de neiging om elke tiende procent economische groei te verwelkomen alsof we definitief uit de problemen zijn. intussen veronachtzamen we de onderliggende oorzaken van ons slechte presteren, waardoor we gemakkelijk terugvallen in de malaise. economische perspectieven hangen sterk samen met het inno - vatie vermogen van onze bedrijven. en dat innovatievermogen is in nederland afgelopen jaar substantieel gedaald. uit de erasmus concurrentie- en innovatie monitor , een representatief onderzoek onder het senior management van nederlandse bedrij - ven, blijkt dat de radicale innovatie - totaal nieuwe pro duc ten en diensten met liefst 6 procent terugliep en de incrementele innovatie - verbeterde producten en diensten met 4 procent. De bedrijfsinvesteringen in onderzoek en ontwikkeling en ict namen weliswaar licht toe, maar bedrijven zijn veel minder gaan doen aan sociale innovatie. Dan hebben we het over nieuwe manieren van organiseren, managen en werken. Dat gebeurt in platte organisaties die werknemers veel ruimte geven, waar managers coachen en faciliteren en waar samenwerking wordt omarmd. Zulke organisaties slagen er beter in om nieuwe producten en diensten te ontwikkelen en te vermarkten en behalen daardoor meer omzet en winst en een hoger markt - aandeel dan concurrenten. uit eigen onderzoek blijkt dat sociale innovatie driekwart van het succes van technologische innovatie verklaart. helaas liepen de inspanningen in sociale innovatie in nederland afgelopen jaar met 8 procent terug. nederland maar dit geldt ook voor andere landen heeft naast een technologische agenda een human capital-agenda nodig. het topsectorenbeleid, dat innovatie moet stimuleren, is een - zijdig gericht op (fiscale) stimulering van technologische innova - ties. er moet veel meer worden ingezet op het aanmoedigen van inves teringen in menselijk kapitaal, van samenwerking tussen bedrijven en kennisinstellingen en van het introduceren van andere organisatievormen. De schaduwzijde van een ontbrekend human capital-beleid wordt in nederland steeds zichtbaarder. veel menselijk kapitaal verdwijnt. nederlandse bedrijven ver - plaatsen meer activiteiten naar het buitenland dan dat er activi - teiten naar nederland komen. het netto saldo bedraagt -4,4 pro - cent. Dat weglekken heeft onder meer te maken met onvoldoende aanbod van geschikt personeel. Behalve hotspots, zoals de regio rond eindhoven, ontstaan er in nederland coldspots, zoals Zuidlimburg en arnhem/nijmegen, waar zonder maatregelen leegloop en verpaupering dreigen. ook Duitsland heeft reden zich zorgen te maken. in het global competitiveness Report van het world economic Forum staat Duitsland weliswaar keurig op plaats vijf, tegen nederland op plaats acht, maar op onderdelen scoort Duitsland slechter dan nederland. Zo staat de Duitse infrastructuur (plaats zeven) onder die van nederland (plaats vier). maar wat verontrustender is, nu we het over human capital hebben, is dat het Duitse hoger onderwijs ver achterblijft. Dat haalt niet eens de mondiale top tien, terwijl nederland trots op plaats drie staat. ook voor onze oosterburen is er dus nog volop werk aan de winkel. Henk Volberda Es wird zu leichtfertig behauptet, dass es der nieder län di - schen Wirtschaft gut gehe. Bis ins Kabinett hinein besteht die Neigung, jedes Zehntelprozent wirtschaftlichen Wachs - tums zu feiern, als seien wir damit definitiv alle Probleme los. Währenddessen lassen wir die zugrunde liegenden Ursachen unserer schlechten Performance außer Acht. Deshalb fallen wir nur all zu leicht in die Malaise zurück. Wirtschaftliche Perspektiven hängen eng zusammen mit dem Innovations-Vermögen unserer Unternehmen. Und genau diese Fähigkeit zur Innovation ist in den Niederlanden in den vergangenen Jahren substanziell zurück - gegangen. Der Erasmus Wettbewerbs- und Innovationsmonitor , eine repräsentative Untersuchung im Senior Management nieder - län discher Unternehmen, belegt, dass radikale Innovationen völlig neue Produkte und Dienstleistungen um gute 6 Prozent abnahmen und die zusätzliche Innovation sprich: verbesserte Produkte und Dienstleistungen gut 4 Prozent verlor. Zwar nahmen die betrieblichen Investitionen für Forschung und Entwicklung sowie für IT gleichzeitig leicht zu, aber die Betriebe haben viel zu wenig für die sogenannte soziale Innovation getan. Gemeint sind damit neue Arten der Organisation, des Manage - ments und der Arbeitsweise. Solche Innovationen sind kenn - zeichnend für flach ausgerichtete Organisationen, die Arbeit - nehmern viel Raum geben, in denen Manager coachen und unterstützen und in denen Zusammenarbeit einen hohen Stellen - wert genießt. Solche Organisationen sind erfolgreicher dabei, neue Produkte und Dienstleistungen zu entwickeln sowie zu ver mark - Foto: imago ten. Sie erreichen damit bessere Umsätze und einen höheren Markt - anteil als die Konkurrenten. Aus eigener Untersuchung ergibt sich, dass soziale Innovation gut Dreiviertel des Erfolgs einer technolo - gischen Innovation ausmacht. Doch leider sind die Bemühungen gerade auf diesem Sektor in den Niederlanden während der vergangenen acht Jahre um 8 Prozent zurückgegangen. Die Niederlande aber dies gilt genauso für andere Länder brauchen neben einer technologischen Agenda auch eine Human Capital Agenda. Das so genannte Topsectoren- beleid, das in den Niederlanden Innovationen fördern soll, richtet sich sehr einseitig auf die (finanzielle) Unter - stützung technischer Entwicklungen. Es müsste aber viel mehr Gewicht darauf gelegt werden, Investitionen in menschliches Kapital zu fördern, ebenso wie Zusammenarbeit zwischen Unternehmen und Forschungseinrichtungen sowie die Einführung neuer Organisationsformen. Die Schattenseite einer fehlenden Human-Capital-Politik wird in den Niederlanden immer sichtbarer. Viel menschliches Kapital verschwindet. Nieder län di - sche Unternehmen verlagern mehr Aktivitäten ins Ausland, als umgekehrt in die Niederlande kommen. Das Netto-Saldo beträgt minus 4,4 Prozent. Dieses Ausbluten hat unter anderem mit einem mangelnden Angebot geeigneten Personals zu tun. Neben den Hotspots, etwa der Region Eindhoven, entstehen in den Nieder - landen Coldspots, wie Südlimburg und Arnheim/Nimwegen, wo ohne eingreifende Maßnahmen Verödung und Verarmung drohen. Auch Deutschland hat Grund, sich Sorgen zu machen. Im Global Competetiveness Report des World Economic Forum steht das Land zwar auf einem tadellosen fünften Platz (die Nieder - lande rangieren auf Rang 8), doch in einzelnen Punkten punktet Deutschland schlechter als die Niederlande. So rangiert die deut - sche Infrastruktur (Platz 7) niedriger als die der Niederlande (Platz 4). Was aber beunruhigender ist, wenn wir von Human Capital sprechen, ist die Tatsache, dass die deutsche Hochschul - bildung weit zurückbleibt. Sie erreicht nicht einmal die globale Top 10, während die Niederlande Platz 3 belegen. Auch für unsere öst lichen Nachbarn ist also noch einiges zu tun. Henk Volberda Prof. Dr. Henk W. Volberda unter - richtet strategisches Management Foto: Henk Volberda und Unternehmenspolitik an der Erasmus Universiteit Rotterdam. Prof. dr. Henk W. Volberda is hoog - leraar strategisch management en ondernemingsbeleid aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. 8 9

6 forum forum t h e s e / s t e l l i n g Rettet die Meisterpflicht! Red de Duitse meesterplicht! pro Dr. Frank Wackers ist Hauptgeschäftsführer des Unternehmer - verbands Handwerk NRW e.v., der Landesvereinigung der Fachverbände des Handwerks in Nordrhein-Westfalen. Dr. Frank Wackers is directeur van de ondernemersvereniging Handwerk NRW e.v., de deelstaatvereniging van branche organi - contra Reinhard Hönighaus ist Sprecher der Vertretung der Europäischen Kommission in Deutschland mit Sitz in Berlin. Reinhard Hönighaus is woordvoerder van de Berlijnse vertegenwoordiging van de Europese Commissie in Duitsland. saties voor de ambachten in Noordrijn Westfalen. het klinkt een beetje ouderwets: meister. toch is het succes - ambachtskwalificaties kennen zowel in het is niet de bedoeling van de europese vol volbrengen van de meesterproef een van de pijlers onder neder land als in Duitsland een lange traditie. commissie om de meisterbrief of het duale het succes van de Duitse ambachten en een waarborg voor De ambachten vormen 28 procent van alle opleidingssysteem in Duitsland ter discussie kwaliteit. De europese commissie laat nu echter toetsen of opleidingsplaatsen in Duitsland en leveren te stellen. in tegendeel: het zijn allebei Duitse een meestertitel nog nodig is om als ambachtsman of - daarmee een significante bijdrage aan de succesverhalen met een meerwaarde, ook vrouw een eigen bedrijf op te richten. ambachtslieden lage Duitse jeugdwerkloosheid. De meister - voor europa. waarom gaat het dan? vrezen dat daardoor de kwaliteit verslech tert en de oplei - brief als kwalificatiegebonden toegang tot momenteel loopt in alle eu-lidstaten een ding onrendabel wordt. voorstanders benadrukken dat de markt en de duale beroepsopleiding zijn procedure voor de wederzijdse evaluatie marktbetreding eenvoudiger wordt. Zouden klanten niet onlosmakelijk met elkaar verbonden. helaas van alle gereglementeerde beroepen die in zelf moeten kunnen kiezen hoeveel ze willen betalen voor houdt de eu-commissie dit ten onrechte voor een storende rem de lidstaten bestaan. Daarbij wordt niet gevraagd om het aantal welke kwalificatie? een pro & contra in de Dnhk markt. op marktbetreding. Daarbij wordt echter geen rekening gehouden gereglementeerde beroepen terug te brengen of de verplichting met het feit dat ook in andere eu-lidstaten waaronder nederland voor de meesterproef af te schaffen. er zijn ook geen sancties aan Er klingt ein wenig altmodisch: Meister. Und doch ist die beroepsgebonden toegangsregelingen bestaan. we hebben in verbonden. het gaat om meer transparantie, niet om deregulering. erfolgreich absolvierte Meisterprüfung ein Grundstein des europa behoefte aan competitie tussen de systemen en optimale De economische crisis die in veel europese landen heerst, heeft tot erfolgreichen deutschen Handwerks und dessen Qualitäts - resultaten, maar niet aan volledige harmonisatie zonder rekening een consensus tussen alle lidstaten geleid om de nationale regels bij merkmal. Nun jedoch lässt die Europäische Kommission te houden met de verliezen. het succes van beroepsopleidingen de gereglementeerde beroepen beter te leren kennen. Dit geldt ook prüfen, ob der Meisterzwang noch angemessen ist, wenn ein voor arbeidsmarkt en kwalificering spreekt boekdelen. iedere eu- voor Duitsland, waar men bang is voor een tekort aan vakkrachten. Handwerker sein eigenes Gewerbe gründen will. Handwerker lidstaat zou de vrijheid moeten krijgen om vast te houden aan De evaluatie moet eraan bijdragen, de mobiliteit te stimuleren fürchten um die Qualität ihrer Branche und erwarten, dass die succesvolle best practices. ook dat hoort bij de vrijheid die we en daarmee ook een antwoord te geven op dergelijke angsten in Ausbildung unrentabel wird, wenn Gesellen sich selbstständig in europa zo dringend nodig hebben. Duitsland. machen dürfen. Befürworter verweisen dagegen auf einen freien Marktzugang. Sollten Kunden nicht selbst wählen können, was sie für wieviel Qualifikation zahlen wollen? Handwerkliche Qualifizierung hat in den Niederlanden und Die Europäische Kommission will weder den Meisterbrief noch Foto s: imago, Unternehmerverband Handwerk NRW, Europäische Kommission Ein Pro & Contra im DNHK markt. FORUM Wilt u op de standpunten in Pro & Contra reageren? Heeft u zelf een voorstel voor een onderwerp of wilt u commentaar geven op een van de artikelen in dit blad? Schrijft u ons dan. Graag publiceren wij uw ingezonden brief. U kunt de redactie via bereiken op Wollen Sie auf die Standpunkte in Pro & Contra reagieren? Haben Sie eigene Themenvorschläge, oder möchten Sie einen Kommentar zu einem der Texte im Heft abgeben? Dann schreiben Sie uns. Gern veröffentlichen wir Ihren Leserbrief. Sie erreichen die Redaktion per unter auch in Deutschland eine große Tradition. Das Handwerk stellt 28 Prozent aller Ausbildungsplätze in Deutschland und liefert damit den entscheidenden Beitrag zur niedrigen deutschen Jugendarbeitslosigkeit. Der Meisterbrief als qualifikations - gebundener Gewerbezugang und die Duale Berufsausbildung hängen unmittelbar miteinander zusammen. Leider hält dies die EU-Kommission fälschlicherweise für ein störendes Markt zutritts - hemmnis. Nicht berücksichtigt wird dabei, dass auch in anderen EU-Mitgliedsstaaten so auch in den Niederlanden Berufs - zugangs regelungen existieren. Wir brauchen einen Wettbewerb der Systeme und der besseren Ergebnisse in Europa, nicht aber eine Vollharmonisierung ohne Rücksicht auf Verluste. Die Erfolge der handwerklichen Berufsausbildung für Arbeitsmarkt und Qualifizierung sprechen eine deutliche Sprache. Jedes EU-Mit - gliedsland sollte an erfolgreichen Best-Practice-Systemen fest - halten dürfen. Auch das gehört zur Freiheit, die wir in Europa dringend brauchen. die Duale Ausbildung in Deutschland in Frage stellen. Im Gegen - teil: Beide sind eine deutsche Erfolgsgeschichte und bedeuten einen Mehrwert auch für Europa. Worum geht es also? Derzeit läuft in allen EU-Staaten ein Verfahren der wechselseitigen Evaluierung aller reglementierten Berufe, die es in den Mitglieds - staaten gibt. Dabei wird allerdings nicht verlangt, die Zahl der reglementierten Berufe zu verringern oder den Meisterzwang in bestimmten Berufen abzuschaffen. Es sind auch keine Sanktio - nen vorge sehen. Es geht um mehr Transparenz, nicht um De - regulie rung. Die Wirtschaftskrise, die in vielen europäischen Ländern besteht, hat zu einem Konsens zwischen allen Mit - gliedstaaten geführt, die nationalen Regeln bei den reglemen - tierten Berufen besser kennenzulernen. Dies gilt auch für Deutschland, das auch einen Fachkräftemangel befürchtet. Die Evaluierung soll dazu beitragen, Mobilität zu fördern und damit auch eine Antwort auf derartige Befürchtungen in Deutschland zu geben

7 service service DNHK- SEMINARS 2015 Gute Gründe für Weiter bildung Goede redenen om bij te scholen Foto: Shutterstock Das neue Seminarprogramm der DNHK für 2015 bietet genügend Möglichkeiten, sich zum niederländischen Markt weiterzubilden. Ob als Markt - einsteiger oder Fortge schritte - ner, der vertiefendes Wissen sucht die Workshops helfen bei allen Fragen. Het nieuwe seminarprogramma van de DNHK voor 2015 biedt tal van mogelijkheden voor verdere ont wikkeling op het gebied van de Duitse markt. Of je nu begin - ner bent of ervaringsdeskundige op zoek naar verdieping de work shops helpen bij alle vragen. Concurrentiekracht behouden en vak - rachten binden dat zijn slechts twee redenen voor bedrijven om hun medewerkers bij te scholen. De Dnhk biedt met haar seminarprogramma voor de eerste helft van 2015 vele thema s aan waarmee nederlandse ondernemers hun juridische, communicatieve en marketing - vaardigheden voor de Duitse markt kunnen opbouwen of verdiepen. pr en marketing staan in de eerste helft van het jaar centraal, zegt marlies komorowski, die het seminarprogramma van de Dnhk verzorgt. Bij de training Duits voor sales- en marketing professio nals op wo 22 april in vught leren de deelnemers hoe ze hun telefonische acquisitie opti - maliseren, een effectieve salespitch opbouwen en aan de hand van best practices betere strategieën kunnen ontwikkelen. ook op financieel en juridisch gebied zijn er nieuwe thema s. Zo geeft het seminar subsidies en financiering in Duitsland op do 23 april in maastricht informatie over de mogelijkheden van overheids onder - steuning bij het opzetten van een bedrijf of project. Bij incasso en faillissement in Duits land op wo 29 april in Roermond staat de vraag centraal hoe ondernemers aan hun geld komen wanneer partners, klanten of leveranciers niet betalen. tijdens het seminar gmbh-geschäfts- führer Directeur in Duitsland op do 18 juni in Zoetermeer komen alle arbeids- en ondernemingsrechtelijke onderwerpen aan bod die te maken hebben met de functie van directeur bij een Duitse vestiging. voor alle trainingen geldt dat ze naast inhoudelijke ontwikkeling ook de moge - lijkheid bieden om met andere onder - nemers van gedachten te wisselen die soortgelijke ervaringen hebben op de Duitse markt, zegt komorowski. Bij grens - overschrijdende thema s is dit netwerk - effect volgens haar zeer nuttig. De prijs voor een dagseminar bedraagt 349 euro. halfdaagse seminars kosten 199 euro. Dnhk-leden krijgen 20 procent korting op de deelnamekosten. Karen Slieker Wettbewerbsfähigkeit sichern und Fachkräfte binden das sind nur zwei Gründe für Unter nehmen, ihre Beschäftigten weiter zu qualifizieren. Die DNHK bietet mit ihrem Seminarprogramm für die erste Jahreshälfte 2015 viele Themen, bei denen deutsche Unternehmen juristische, kom - mu nikative und marketingbezogene Fähigkeiten für den niederländischen Markt aufbauen und vertiefen können. Gerade PR und Marketing stehen im ersten Halbjahr im Vordergrund, sagt Marlies Komorowski, die das Seminar - programm der DNHK betreut. Beim Training Erfolgreiche Neukunden ge - winnung am Do, 19. März, in Kranen - burg lernen Teilnehmer, wie sie ihre tele fonische Akquise optimieren, einen effektiven Salespitch gestalten und anhand von Best Practices bessere Strategien entwickeln können. Auch das juristische Programm weist neue Themen auf. So informiert das Seminar Transport und Logistik am Do, 7. Mai, in Weeze zu rechtlichen Fragen des inter nationalen Güterverkehrs, Haftung und Versicherungen. Aufgepasst bei der neuen Spesenregelung in den Niederlanden heißt es dagegen am Mi, 11. März, in Köln. Dort steht die brand - aktuelle Werk kosten regeling und Ab - rech nungs systematik im Mittelpunkt. Das Seminar Steuerliches Know How für die Niederlande am Do, 11. Juni, in Düsseldorf geht auf das neue Doppel - besteue rungs abkommen ein, das Anfang 2016 in Kraft tritt. Für alle Trainings gilt, dass sie neben der inhaltlichen Weiterbildung auch die Chance bieten, sich mit anderen Unter - nehmen auszutauschen, die ähnliche Erfahrungen auf dem niederländischen Markt machen, sagt Komorowski. Gerade bei grenz über schreitenden Themen sei dieser Netzwerk effekt hilfreich. Der Preis für ein Tages semi nar beträgt 349 Euro, Halbtagsseminare kosten 199 Euro. DNHK-Mitglieder erhalten 20 Prozent Ermäßigung auf die Teilnahme gebühr. Karen Slieker PROGRAMM 1. Halbjahr 2015 / PROGRAMMA 1e helft 2015 NEDERLAND 1 Omzetbelasting in Duitsland wo 4 maart 2015, emsbüren (D) 2 Duitse juridische terminologie Do 5 maart 2015, Den haag 3 Leiderschap van Nederlands-Duitse teams Do 12 maart 2015, arnhem 4 Succesvol met personeel in Duitsland wo 18 maart 2015, Den haag 5 Beëindigen van Duitse dienst - verbanden Di 14 april 2015, arnhem 6 Nederlands-Duitse belasting optima li - satie voor grensover schrijden de ondernemingen Di 16 april 2015, Bocholt (D) 7 Duits voor sales- en marketingprofessionals wo 22 april 2015, vught 8 Subsidies en financiering in Duitsland Do 23 april 2015, maastricht 9 Incasso en faillissement in Duitsland wo 29 april 2015, Roermond 10 Nederlands- Duitse dochter- en moederbedrijven Di 12 mei 2015, Rotterdam 11 Etiquette voor Duitsland XL Di 19 mei 2015, Dinxperlo (D) 12 Salarisadministratie in Duitsland wo 20 mei 2015, groningen 13 Kansen en risico s voor onlinehandel in Duitsland Do 21 mei 2015, Bunnik 14 Netwerken met Duitsers Do 28 mei 2015, heerlen 15 Duits voor de bouw wo 3 juni 2014, apeldoorn 16 Intensieve snelcursus: Zakelijk Duits Do 11 t/m vr 12 juni 2015, Den haag 17 GmbH-Geschäftsführer: Directeur in Duitsland Do 18 juni 2015, Zoetermeer DEUTSCHLAND 1 Alles wird anders Das neue niederländische Arbeitsrecht Do, 26. Februar 2015, Aachen 2 Verrechnungspreise zwischen Deutschland und den Niederlanden Di, 3. März 2015, Gelsenkirchen 3 PR und Werbung in den Niederlanden Di, 10. März 2015, Essen Seminars 4 Aufgepasst bei der neuen Spesenregelung in den Niederlanden Mi, 11. März 2015, Köln 5 Führung von deutsch-niederländischen Teams Do, 12. März 2015, Arnheim (NL) 6 Erfolgreiche Neukundengewinnung in den Niederlanden Do, 19. März 2015, Kranenburg 7 Steueroptimierung für grenzüberschreitende Unternehmen Di, 16. April 2015, Bocholt 8 Niederländische Rechtsterminologie Di,21. April 2015, Duisburg 9 Logistik und Transport in den Niederlanden Do, 7. Mai 2015, Weeze 10 Niederlande-Knigge XL Di, 19. Mai 2015, Bocholt 11 Netzwerken mit Niederländern Do, 28. Mai 2015, Heerlen (NL) 12 Richtiger Umgang mit der niederländischen Umsatzsteuer Di, 9. Juni 2015, Köln 13 Workshop: Niederländische Arbeitsverträge Mi, 10. Juni 2015, Bochum 14 Steuerliches Know How für die Niederlande Do, 11. Juni 2015, Düsseldorf 15 Intensivtraining: Niederländische Sprache Mo, 15. bis Di, 16. Juni 2015, Wuppertal 16 Geschäftsführer in den Niederlanden Mi, 17. Juni 2015, Osnabrück KONTAKT/CONTACT Marlies Komorowski T 0031 (0) E

8 service service INTERVIEW SÖNKE DENKER, DNHK Beratung kann Risiken senken Goed advies verkleint de risico s Fragen zu Allgemeinen Geschäfts bedingungen, Vertriebsverträgen und Inkasso bietet die DNHK nun auch für nieder län dische Kunden an, die sich zum deutschen Markt informieren wollen. Ein Gespräch mit DNHK-Jurist Sönke Denker. Vragen over algemene voorwaarden, distributie - contracten en incasso beantwoordt de DNHK nu ook voor Nederlandse klanten die informatie willen over de Duitse markt. Een gesprek met DNHK-jurist Sönke Denker. De behoefte aan informatie over algemene voorwaarden en distributieregelingen bestaat al jaren in beide richtingen. Waarom biedt de DNHK nu pas juridisch advies voor Nederlandse klanten over het Duitse recht aan? De Dnhk heeft haar juridisch advies in de afgelopen jaren uitgebreid en toegespitst. ook op het gebied van arbeidsrecht, wat we al langer in beide richtingen aanbieden, is de vraag de afgelopen jaren continu gestegen. nu willen we ook ons advies over het Duitse economische recht uitbreiden. De vraag stijgt ook doordat het ledennetwerk van de Dnhk de laatste tijd zo sterk is gegroeid. Daarom had de Dnhk al langer de wens om zich op dit gebied te versterken. Welke vragen krijgt u het vaakst? in principe geeft de Dnhk advies over alle handelsrechtelijke aangelegenheden en bemiddelt indien nodig gespecialiseerde advocaten. Zo krijg ik veel vragen over algemene voorwaarden naar Duits recht. Dit is vooral van belang voor het toenemende aantal nederlandse webshophouders die hun producten online in Duitsland verkopen. in principe geldt het recht van het land waarin de consument zich bevindt. woont de klant in Duitsland, dan geldt dus het Duitse recht. veel voorkomend zijn ook vragen over bepaalde vergunningen, verkoopregelingen en buiten gerechtelijke incasso. Laten we even bij webshops blijven: wat zijn daar de belang - rijkste verschillen? in nederland worden er andere eisen gesteld dan in Duitsland. in Duitsland geldt bijvoorbeeld een impressumplicht, terwijl die er in nederland niet is. maar er zijn ook bijzonderheden met betrekking tot de vormgeving van de website, de taal en de informatie. een simpele vertaling van de in eigen land gebruikte algemene voor waarden kan al snel een vermaning tot gevolg hebben en serieuze problemen opleveren. Hoe kunnen bedrijven aan informatie komen? wij bieden over diverse onderwerpen factsheets aan die deels op onze website als download beschikbaar zijn en deels bij ons kun - nen worden aangevraagd. ik raad bedrijven aan om ons in geval van twijfel op te bellen of te mailen. het kan veel geld besparen om je van te voren goed te informeren. ik wil echter wel bena - drukken dat de meeste activiteiten in het buurland niet met een factsheet of telefoontje alleen zijn af te handelen. goed advies is een doorslaggevend criterium om zonder nare verrassingen in het buurland te kunnen opereren. lbg Der Jurist Sönke Denker (35) berät für die DNHK niederländische Unternehmen zum deutschen Recht. Jurist Sönke Denker (35) adviseert voor de DNHK Nederlandse bedrijven over het Duitse recht. Informationsbedarf zu AGB und Vertriebsregelungen gibt es schon seit Jahren in beide Richtungen. Wieso bietet die DNHK erst jetzt juristische Beratung für niederländische Kunden zum deutschen Recht an? Die DNHK hat in den vergangenen Jahren ihre rechtliche Beratung ausgebaut und spezialisiert. Auch beim Arbeitsrecht, das wir schon länger in beide Richtungen anbieten, ist die Nachfrage in den letzten Jahren kontinuierlich gewachsen. Nun wollen wir auch unsere Beratung zum deutschen Wirtschaftsrecht ausweiten. Die Nachfrage nimmt auch deshalb zu, weil das Mitglieder - netzwerk der DNHK sich zuletzt so stark vergrößert hat. Daher hatte die DNHK schon länger das Ziel, sich in diesem Bereich zu verstärken. Welche Fragen erhalten Sie am häufigsten? Grundsätzlich berät die DNHK zu allen wirtschaftsrechtlichen Fragestellungen oder vermittelt Kontakte zu spezialisierten Rechts - anwälten. Ich erhalte zum Beispiel viele Anfragen zu Allgemeinen Geschäftsbedingungen nach deutschem Recht. Das ist gerade für die steigende Zahl von Webshop-Anbietern interessant, die ihre Waren in Deutschland online verkaufen. Grundsätzlich gilt das Recht des Staates, in dem der Verbraucher seinen Aufenthalt hat. Wohnt der Kunde in Deutschland, gilt also prinzipiell deutsches Foto s: DNHK / Peter van Beek Recht. Häufig sind auch Fragen zu bestimmten Genehmigungen, zu Vertriebsregelungen und außergerichtlichem Inkasso. Bleiben wir kurz beim Webshop: Wo liegen da die wesentlichen Unterschiede? In den Niederlanden sind die Anforderungen andere als in Deutschland. Deutschland kennt zum Beispiel die Impressums - pflicht, die es in den Niederlanden so nicht gibt. Aber es gelten auch Besonderheiten für die Gestaltung der Website, die Sprache und bestimmte Angaben. Die simple Übersetzung der im eigenen Land verwendeten AGB kann ganz schnell eine Abmahnung nach sich ziehen und zu handfesten Problemen führen. Wie können sich Unternehmen informieren? Wir bieten zu zahlreichen Fragen Merkblätter an, die sich entweder auf unserer Website zum Download finden oder bei uns angefragt werden können. Ich empfehle, im Zweifel einfach das Telefon in die Hand zu nehmen oder eine Mail zu senden. Es kann eine Menge Geld sparen, sich vorab gut zu informieren. Ich möchte aber auch betonen, dass die meisten Aktivitäten im Nachbarland nicht allein mit einem Merkblatt oder Telefonat zu lösen sind. Gute Beratung ist das entscheidende Kriterium, um ohne böse Überraschungen im Nachbarland agieren zu können. lbg 14 15

9 service GEBÄUDESANIERUNG / RENOVATIE VAN GEBOUWEN Alles im warmen Bereich Er weer warmpjes bijzitten Das niederländische Programm zur Gebäudesanierung lockt deutsche Experten für Energetische Sanierung ins Nachbarland. Im März organisiert die DNHK eine Geschäftsreise. In het kader van het overheidsprogramma voor energiezuinige renovatie van gebouwen brengen Duitse specialisten een bezoek aan Nederland. De DNHK organiseert in maart een bijeenkomst in Duiven. Energie-efficiëntie in gebouwen behoort inmiddels tot de succesnummers binnen het Nederlands-Duitse bedrijfsleven. De Nederlandse overheid heeft een ambitieus programma gelanceerd met als doel volledige energieneutraliteit van gebou - wen in Het overgrote deel van de Nederlandse gebouwen is ouder dan 40 jaar en slecht geïsoleerd, zegt Anouk Iuzzolino, exportadviseur en specialiste voor duurzame energie bij de DNHK: Om de doelstelling te realiseren zet Nederland bewust in op inter - nationale samenwerking. Tot en met 2020 moeten er jaarlijks al woningen energie-efficienter worden gemaakt een gigantische opgave. Van 17 tot en met 19 maart 2015 komen acht Duitse bedrijven op uitnodiging van de DNHK voor een handelsmissie naar Nederland. Op een netwerkbijeenkomst in Duiven zullen zij hun producten en diensten voor het energie - zuinig maken van bestaande gebouwen presen teren en in gesprek gaan met mogelijke Nederlandse zaken partners. Duitsland heeft al eerder dan Nederland op grote schaal werk gemaakt van het energiezuinig maken van oudere gebou wen, zegt Iuzzolino: Duitse bedrijven hebben daar op in - gespeeld en uitgekiende tech nieken en concepten ontwikkeld. Van deze kennis kan Nederland nu gebruik maken om de zelf gestelde doelen te bereiken. Naast hun deelname aan de informatie bijeen - komst in Duiven zullen de Duitse bedrijven gedurende hun verblijf in Nederland ook bezoeken brengen aan poten tiële zaken - partners. Geïnteresseerde Neder landse bedrijven kunnen zich hiervoor aan - melden bij de Handels kamer. lbg Energieeffizienz in Gebäuden ist mittlerweile ein Dauer - brenner für das deutsch-niederländische Geschäftsleben. In den Niederlanden läuft ein Sanierungsprogramm, das bis 2050 die vollständige Energieneutralität von Gebäuden vorsieht. Die Mehrheit der niederländischen Bauten ist älter als 40 Jahre und schlecht isoliert, sagt Anouk Iuzzolino, Absatzberaterin und Spezialistin für nachhaltige Energie bei der DNHK: Um ihre Ziele zu erreichen, setzen die Niederlande daher ganz bewusst auf inter - nationale Zusammenarbeit. Bereits bis 2020 müssen jährlich Wohnungen saniert werden ein gewaltiges Vorhaben. Vom 17. bis 19. März 2015 reisen acht deutsche Unternehmen auf Einladung der DNHK zu einer Geschäftsreise in die Niederlande. Sie präsentieren sich in Arnheim anlässlich einer Netzwerk veran - stal tung und werden an den weiteren Tagen individuelle Termine mit potenziellen Geschäftspartnern wahrnehmen. Die Nachfrage aus Deutschland nimmt zu, der niederländische Markt verspricht gute Perspektiven, beobachtet Iuzzolino. Das liege neben dem Wohnungs markt nicht zuletzt auch an den vielen leerstehenden Bürogebäuden. Etwa jedes achte Büro in den Niederlanden muss in den kommenden Jahren für neue Zwecke eingerichtet und dabei auch energetisch saniert werden. Dafür bietet die niederländische Regierung zahlreiche Investitionsanreize sowie Steuervorteile, so Iuzzolino. Die Geschäftsreise wird von der Exportinitiative Energie - effizienz unterstützt. Wer die Teilnahme verpasst habe, könne sich jederzeit bei der DNHK über Markttendenzen informieren, betont die DNHK-Beraterin: Die DNHK kann erste Kontakte zu möglichen Kunden knüpfen und über Chancen informieren. lbg KONTAKT/CONTACT Anouk Iuzzolino T 0031 (0) E Foto s: Bilderbox / DNHK/Joop van Reeken Kompetenz im deutsch- niederländischen Wirtschaftsrecht t Die unabhängige Wirtschaftskanzlei Wir sind eine unabhängige internationale Anwaltskanzlei mit Büros in Deutschland, Osteuropa, China und Brüssel und beraten anspruchsvolle in- und ausländische Mandanten auf allen Gebieten des Wirtschaftsrechts. Unsere Rechtsanwälte sind auf die Beratung niederländischer Unter- Onze advocaten zijn gespecialiseerd in consulting van Nederlandse be- nehmen in Deutschland spezialisiert und beraten vorwiegend im Bereich drijven in Duitsland en adviseren hoofdzakelijk op het gebied van M&A, M&A, Handels- und Gesellschaftsrecht. Im Übrigen greifen wir auf die handels- en vennootschapsrecht. Verder kunnen we terugvallen op de ex- Expertise der BEITEN BURKHARDT-Kollegen aus anderen Rechtsgebieten pertise van de BEITEN BURKHARDT-collega -collega s in andere rechtsgebieden zurück, wie zum Beispiel im Arbeitsrecht, Immobilienrecht, IP/IT/Medien zoals bijvoorbeeld in het arbeidsrecht, vastgoedrecht, IP/ITmedia of in oder im Öffentlichem Recht/Vergaberecht in den fünf deutschen und sechs publiek recht/aanbestedingsrecht in de vijf Duitse en zes internationale internationalen Büros. kantoren. Kontakt / Contact: Regine Nuckel, Rechtsanwältin, Fachanwältin für Steuerrecht, Leiterin Dutch Desk Cecilienallee 7, Düsseldorf, Tel.: , Fax: , Unsere umfassende Expertise im deutsch-niederländischen Wirtschafts- recht haben wir in einem eigenen Kompetenzzentrum, dem Dutch Desk, gebündelt. Wir unterstützen sowohl niederländische Unternehmen, nehmen, die im deutschen Markt tätig sind oder es werden möchten, als auch deutsche Unternehmen, die ein Engagement in den Niederlanden planen. Gemeinsam mit erfahrenen und renommierten Kollegen in niederländischen Partnerkanzleien klären wir jedoch auch sämtliche Fragen zum niederlän- dischen Wirtschaftsrecht. Vakbekwaamheid in het Nederlands-Duits economisch recht Het onafhankelijke kantoor voor commercieel en ondernemingsrecht Wij zijn een onafhankelijk internationaal advocaten-kantoor met kantoren in Duitsland, Oost-Europa, China en België en adviseren binnen- en buiten- landse cliënten op alle gebieden van commercieel en ondernemingsrecht. Wij hebben onze veelomvattende expertise van het Duits-Nederlandse economische recht gebundeld in een eigen competentiecentrum, de Dutch Desk. Wij ondersteunen zowel Nederlandse ondernemingen, die op de Duitse markt actief zijn of daar hun activiteiten willen gaan ontp- looien alsook Duitse ondernemingen, die de Nederlandse markt willen s in Nederlandse partneradvocatenkantoren lossen wij echter ook alle vragen over het Nederlandse economische recht op. Van Diepen Van der Kroef (100 advocaten) heeft een unieke Duitse sectie, qua grootte en qua samenstelling. De sectie bestaat uit vijf Duitse Rechtsanwälte/advocaten, waarvan vier dubbel beëdigd (in Duitsland én in Nederland). Het secretariaat spreekt vloeiend Nederlands, Duits en Engels. We bieden ondernemers en ondernemingen alle specialismen onder één dak voor alle juridische vraagstukken. Die Kanzlei Van Diepen Van der Kroef (100 Rechtsanwälte) verfügt über eine deutsche Abteilung, die sowohl qua Größe als auch qua Zusammenstellung einmalig ist. Die Abteilung besteht aus fünf deutschen Rechtsanwälten/ advocaten, von denen vier die doppelte Zulassung Niederländisch, Deutsch und Englisch. Wir bieten Unternehmern und Unternehmen alle Fachgebiete unter einem Dach für sämtliche rechtlichen Fragen. Voor meer informatie/weitere Informationen: Prof. Dr. Axel Hagedorn (Amsterdam) +31 (0) Joachim Staab (Amsterdam) +31 (0) Nét even wat verder Eben etwas weiter 16

10 service service Foto: Bilderbox GESUNDHEITSSEKTOR / GEZONDHEIDSSECTOR Chancen durch Pflege Zorg biedt kansen Die alternde niederländische Gesellschaft ist Thema zweier Unternehmerreisen der DNHK. Unternehmen können sich über Absatzchancen informieren und Kontakte knüpfen. De vergrijzende bevolking vormt het onderwerp van twee evenementen van de DNHK. Doel is om Neder landse en Duitse bedrijven uit de gezondheids sector bijeen te brengen. De vergrijzende maatschappij zorgt bij veel mensen voor hoofd brekens. Voor de gezondheidssector levert de demo - grafische ontwikkeling echter ook kansen op. Door het toenemende aantal senioren groeit de markt voor zorg, diagnostica en revalidatie benodigdheden, zegt Kai Esther Feldmann, gezond - heidsexpert en exportconsulente bij de DNHK. Nu al is een van de acht Nederlanders ouder dan 65 en dit percentage neemt alleen maar toe. In 2060 zullen senioren een kwart van de bevol king uit - maken. Daarom wordt ook zorg op afstand steeds belang rijker. Duitse ondernemers uit de zorgsector zijn benieuwd naar de ontwikkelingen op de Nederlandse markt en willen graag in contact komen met potentiële partners, aldus Feldmann. De Handelskamer organiseert op do 19 en vr 20 maart 2015 een reis met Duitse bedrijven uit de gezondheidssector naar de vakbeurs Zorgtotaal in Utrecht. Bedrijven uit de deelstaat Noordrijn-West falen die actief zijn op het gebied van ziekenhuis - benodigd heden, medische hulp middelen, protheses en itoplossingen zullen hun producten presenteren, zorginstellingen bezoeken en deel nemen aan een matchmaking programma. Bedrijven uit de bouwsector komen aan bod tijdens een thema - tisch soortgelijke ondernemersreis van 19 t/m 22 mei 2015, waarbij het gaat om aangepast wonen voor ouderen. Duitse mkb-bedrijven komen dan naar Nederland om een indruk te krijgen van de markt en contacten te leggen met branchegenoten. Zowel in Nederland als in Duitsland willen senioren het liefst zo lang mogelijk zelf - standig blijven wonen. Duitse bedrijven hebben interessante technische en bouwkundige oplossingen in huis om bestaande woningen hiervoor geschikt te maken, zegt Felix Kramer, export - adviseur bij de DNHK. Tijdens een themabijeenkomst in Arnhem zullen zij hun producten en diensten aan het Nederlandse publiek presenteren. Ook willen de Duitse deelnemers aan de reis graag in contact komen met mogelijke afnemers en distributie - partners. lbg Alternde Gesellschaften bereiten vielen Branchen Kopf zer - brechen. Für den Gesundheitssektor hat die demografische Entwicklung aber auch Chancen parat. Durch den steigen - den Anteil an Senioren, bieten die Niederlande einen wachsenden Absatzmarkt für Pflegebedarf, Diagnostika und Rehabilitations - geräte, sagt Kai Esther Feldmann, Gesundheitsexpertin und Absatz - beraterin bei der DNHK. Schon heute ist jeder achte Niederländer älter als 65 Jahre, und die Tendenz ist stark steigend: 2060 werden die Senioren ein Viertel der Bevölkerung ausmachen. Auch tele - medi zinische Lösungen nehmen daher an Bedeutung zu. Daraus ergeben sich gute Absatzchancen auch für deutsche Produzenten und Dienstleister, so Feldmann. Die Handelskammer organisiert am Do und Fr, 19. Und 20. März 2015, eine Unternehmerreise Gesundheitswirtschaft zur Messe Zorgtotaal in Utrecht. Nordrhein-westfälische Unternehmen aus den Feldern Krankenhausbedarf, Medizinische Hilfsmittel, Pro the - sen und IT-Lösungen präsentieren dort ihre Angebote, besuchen Pflegeeinrichtungen und nehmen an einer Kooperationsbörse teil. An Unternehmen aus dem Bausektor richtet sich eine thematisch angelehnte Unternehmerreise vom 19. bis 22. Mai 2015 über Alters - gerechtes Wohnen. Dort können sich mittelständische Unter neh men aus ganz Deutschland beteiligen. Solange kein Pflegebedarf in einem Heim vorliegt, wollen Senioren auch in den Niederlanden so lange wie möglich zuhause wohnen. Zahlreiche Förderprogramme der niederländischen Provinzen und Gemeinden sowie die starke Kauf - kraft der niederländischen Senioren bieten deutschen Unter nehmen hervorragende Perspektiven, sagt Felix Kramer, Absatz berater der DNHK. Partner der Reise sind das Bundes wirtschafts ministerium (BMWi), der Zentralverband des Deutschen Handwerks und der Bundesverband Barrierefrei. Anmeldungen sind noch mög lich. lbg Prognose Bevölkerungsentwicklung / Ontwikkeling leeftijdsgroepen, Gesundheitssektor Gezondheidssector Handelsreise / Matchmaking maart / März Jaarbeurs Utrecht Altersgerechtes Wohnen Aangepast wonen voor ouderen Handelsreise / Matchmaking mei/mai 2015, Arnhem/Vianen Gesamt/Totaal Männer/Mannen Frauen/Vrouwen 65+ Jahre/jaar 65+ Jahre/jaar 65+ Jahre/jaar Anzahl/aantal Anzahl/aantal Anzahl/aantal Quelle/Bron: Zorgatlas YOU CAN BUILD WHAT YOU WANT* * WITH HYBRID SOLUTIONS FROM BRÜNINGHOFF YOUR IDEAS WILL BE TURNKEY REALITY

11 nieuwe leden neue mitglieder Industrie/Produktion Industrie/Productie ALLIGATOR PLASTICS INDUSTRY BV Son en Breugel 0031 (0) BONDER RECYCLING EN OVERSLAG BV Utrecht 0031 (0) HEEL METAAL BV Doetinchem 0031 (0) HESLING PRODUCTS BV Berghem 0031 (0) JABIL CIRCUIT NETHERLANDS Venray 0031 (0) nieuwe leden neue mitglieder LUTZE CONVEYING NETHERLANDS BV Dordrecht 0031 (0) MMID FULL SERVICE DESIGN TEAM BV Delft 0031 (0) NEW COSMOS - BIE BV Heerhugowaard 0031 (0) OERLIKON LEYBOLD VACUUM NEDERLAND BV Utrecht 0031 (0) ROBERT BOSCH N.V Brussel 0032 (0) SST STAALSNIJTECHNIEK BV Dordrecht 0031 (0) STORK RAILWAY SERVICES Rotterdam 0031 (0) SYEL EUROPE BV Hendrik-Ido-Ambacht 0031 (0) TMSH BV Ridderkerk 0031 (0) Einzel- und Großhandel Detail- en Groothandel 15 ASSIGO Loon op Zand 0031 (0) BROUZJE CHAMPAGNE Amsterdam 0031 (0) ETNA COFFEE EQUIPMENT BV Doetinchem 0031 (0) FLEETLOGIC BV Eindhoven 0031(0) FLORETAIL BV Wervershoof 0031 (0) HELIOS DUITSLAND BV Aalsmeer 0031 (0) HIGHLITE INTERNATIONAL BV Kerkrade 0031 (0) INNOVATION QUARTER Den Haag 0031 (0) LECKERES AUS DEUTSCHLAND Emmeloord 0049 (0) MAASTRICHT AACHEN AIRPORT Maastricht 0031 (0) PROVEN CONCEPTS BV Valkenswaard 0031 (0) PROVIAND BV Udenhout 0031 (0) WORLD TRADE CENTER TWENTE Hengelo 0031 (0) ZUIDKOOP BV De Lier 0031 (0) Dienstleistung Dienstverlening 29 AEB GESELLSCHAFT ZUR ENTWICKLUNG VON BRANCHEN-SOFTWARE MBH Capelle aan den IJssel 0031 (0) ANP PERS SUPPORT Rijswijk 0031 (0) BENTHEM CROUWEL ARCHITECTS Amsterdam 0031 (0) BUITENPLAATS AMERONGEN Amerongen 0031 (0) BUREAU VAN DEN OEVER Zaltbommel 0031 (0) DORINT AIRPORT-HOTEL AMSTERDAM Badhoevedorp 0031 (0) FLEVUM FORUM NETWORK BV Vlaardingen 0032 (0) GEMEENTEMUSEUM DEN HAAG Den Haag 0031 (0) HILTON AMSTERDAM AIRPORT SCHIPHOL Schiphol 0031 (0) NXT ARCHITECTUUR EN BOUWKUNDE Den Haag 0031 (0) ONETOMARKET BV Arnhem 0031 (0) PJP FILM & TV-PRODUCTIES Kessel 0031 (0) QUANT BASE BV Nijkerk 0031 (0) RADBOUD IN'TO LANGUAGES Nijmegen 0031 (0) ROTTERDAM BUSINESS SCHOOL Rotterdam 0031 (0) TALENBUREAU LEXICON Haarlem 0031 (0) T-MOBILE NETHERLANDS BV Den Haag 0031 (0) UCIB, EZ GEMEENTE UTRECHT Utrecht 0031 (0) VAN EKERIS EXPO SERVICE BV Haarlem 0031 (0) WORLDHOTEL BEL AIR THE HAGUE Den Haag 0031 (0) Recht & Finanzen Recht & Financiën 49 CBBS SALARISSERVICE BV Rijswijk 0031 (0) DE ADVOCATEN VAN VAN RIET Utrecht 0031 (0) HLB DUTCH-GERMAN DESK Waalwijk 0031 (0)

12 nieuwe leden neue mitglieder Industrie/Produktion Industrie/Productie Einzel- und Großhandel Detail- en Groothandel Dienstleistung Dienstverlening 52 AFLECTO GMBH Hemer 0049 (0) ABC NAILSTORE GMBH Schwandorf 0049 (0) B.A.E.R. BECSEI + HACKENBRACHT Frankfurt 0049 (0) APS ELEKTROTECHNIK GMBH Viernheim 0049 (0) AUGUST DRECKSHAGE GMBH & CO. KG Bielefeld 0049 (0) BAYTEK INDUSTRIESYSTEME GMBH Eching 0049 (0) HERA MAINTENANCE GMBH Marl 0049 (0) KREISHANDWERKERSCHAFT BORKEN Bocholt 0049 (0) LIBIFY TECHNOLOGIES GMBH München 0049 (0) MDSU MITTELDEUTSCHE SCHLACKEN UNION GMBH & CO. KG Burg 0049 (0) NOPCO PAPER TECHNOLOGY GMBH Düsseldorf 0049 (0) BAUEN + LEBEN TEAM BAUCENTER GMBH&CO.KG Bochum 0049 (0) BODE DESIGN VERTRIEBS GMBH & CO. KG Gemünden am Main 0049 (0) BUNDESVEREINIGUNG LOGISTIK (BVL) EV Bremen 0049 (0) HENRICH BAUSTOFFZENTRUM GMBH & CO. KG Siegburg 0049 (0) PAUL H. KÜBLER BEKLEIDUNGSWERK GMBH & CO. KG Plüderhausen 0049 (0) POCO EINRICHTUNGSMÄRKTE GMBH Bergkamen 0049 (0) PORATH CUSTOMS AGENTS GMBH Hamburg 0049 (0) KLAFS GMBH & CO. KG Schwäbisch Hall 0049 (0) BOSCH I VAN DER MEULEN UNTERNEHMENSBERATUNG Neustadt an der Weinstraße 0049 (0) EURA CONSULT AG Ellwangen 0049 (0) FABUR-FACHBERATUNG UTE-BÄRBEL RANGNICK Herten 0049 (0) FC BAYERN MÜNCHEN AG München 0049 (0) KBS GROUP GMBH Dortmund 0049 (0) KEY SOLUTION IT GMBH Oftersheim 0049 (0) KREIS SOEST Soest 0049 (0) INVEST IN MECKLENBURG- VORPOMMERN GMBH Schwerin 0049 (0) nieuwe leden neue mitglieder 59 PTS POWER TRANSMISSION 61 STRONGBELT GMBH Gütersloh 0049 (0) RAILPOOL GMBH München 0049 (0) STREIF GMBH Weinsheim 0049 (0) VOELKEL GMBH FRUCHTSÄFTE/ 64 GEMÜSESÄFTE Höhbeck OT Pevestorf 0049 (0) ZWICK GMBH & CO. KG Ulm 0049 (0) RIESE & MÜLLER GMBH Weiterstadt 0049 (0) MESSEGESELLSCHAFT BAUEN & WOHNEN MBH Bremen 0049 (0) SHAPEFRUIT AG Bad Neuenahr-Ahrweiler 0049 (0) Recht & Finanzen Recht & Financiën 87 HANEFELD RECHTSANWÄLTE RECHTSANWALTSGESELLSCHAFT MBH Hamburg 0049 (0)

13 nieuwe leden neue mitglieder T E L E K O M M U N I K A T I O N / T E L E C O M M U N I C A T I E T-Mobile Netherlands S P R A C H T R A I N I N G S / T A A L T R A I N I N G E N Talenbureau Lexicon KONTAKT/CONTACT Standort/Locatie: Den Haag Mitarbeiter/Medewerkers: Suzanne van der Knaap T 0031 (0) E Foto: T-Mobile Netherlands Met bijna 4,3 mln. klanten is T-Mobile Netherlands, onderdeel van Deutsche Telekom, een van de grootste mobiele telecommunicatiemerken voor consu - menten en zakelijke klanten. Wij bieden klanten op eenvoudige en transparante wijze toegang tot mobiele en vaste tele - communicatiediensten, een technisch zeer hoogstaand netwerk en een persoonlijke dienstverlening, benadrukt algemeen directeur Mark Klein. Hierbij bieden we klanten de grootst mogelijke flexibiliteit binnen het contract en een maximale transparantie ten aanzien van de kosten. Het bedrijf beschikt over 115 winkels in heel Nederland en behaalde in 2013 een omzet van 1,7 mrd. euro. Door het lid - maatschap bij de DNHK wil T-Mobile het zakelijke netwerk verder uitbreiden. lbg T-Mobile Netherlands, Tochter unter - mehmen der Deutsche Telekom, ist mit 4,3 Mio. Kunden einer der größten mobilen Telekommunikationsmarken für private und gewerblich Kunden in den Nieder landen. Wir bieten Kunden einfach und transparent Zugang zu mobilen und Festnetz-Tele kommu ni - kationsdiensten, ein technisch hoch - wertiges Netzwerk und persönlichen Service, betont CEO Mark Klein. Dabei bieten wir Kunden die größtmögliche Flexibilität im Rahmen des Vertrages und maximale Kosten transparenz. Das Unternehmen hat in den Niederlanden 115 Ladenlokale und erzielte 2013 einen Umsatz in Höhe von 1,7 Mrd. Euro. Durch die Mitgliedschaft bei der DNHK will T-Mobile sein Business-Netzwerk weiter ausbreiten. lbg Twintig jaar geleden startte Caroline van Blerkom met een eenmanszaak vanuit een tweekamerflat en verzorgde zelf bedrijfs - gerichte taaltrainingen. Vandaag de dag bestaat Talenbureau Lexicon uit meer dan vijf werknemers en is het netwerk van trainers flink uitgebreid. De persoonlijke benadering is echter nog steeds dezelfde, aldus Van Blerkom. De afgelopen jaren heeft Lexicon zich onder meer toegelegd op blended learning. Via deze methode, een combinatie van contactonderwijs en online modules, worden inhousetrainingen zakelijk Duits, Engels, Frans en Spaans aangeboden. Daarnaast biedt Lexicon programma s Nederlands voor expats en verdiepende communicatie - trainingen voor grensoverschrijdende organisaties. Materiaal van de werkvloer vormt de basis voor alle trainingen. jdb Vor 20 Jahren startete Caroline van Blerkom in ihrer Zweizimmerwohnung eine Einzel - firma und gab persönlich Sprachtrainings für Unternehmer. Heute besteht das Talen - bureau Lexicon aus fünf Angestellten, und das Trainer-Netzwerk ist stark gewachsen. Der persönliche Ansatz ist aber immer der - selbe geblieben, so Van Blerkom. In den vergangenen Jahren hat sich Lexicon unter anderem auf blended learning speziali siert. Mit dieser Methode, einer Kombination aus persönlichem Unterricht und Online- Modulen, werden Inhouse-Trainings in Geschäftsdeutsch, Englisch, Französisch und Spanisch angeboten. Daneben bietet Lexicon Programme wie Niederländisch für Expats und vertiefende Kommunikations - trainings für grenzüberschreitende Orga ni - sationen. Die Trainings basieren auf alltäg - lichen Arbeitssituationen. jdb Foto: Talenbureau Lexicon KONTAKT/CONTACT Standort/Locatie: Haarlem Mitarbeiter/Medewerkers: 5 Caroline van Blerkom T 0031 (0) E W I R T S C H A F T S F Ö R D E R U N G / R E G I O N A L E O N T W I K K E L I N G InnovationQuarter M A S C H I N E N Z U B E H Ö R / M A C H I N E O N D E R D E L E N PTS Power Transmission Strongbelt Foto: BabyBloom Healthcare KONTAKT/CONTACT Standort/Locatie: Den Haag Mitarbeiter/Medewerkers: 40 Niels Krol T 0031 (0) E InnovationQuarter is de nieuwe regionale ontwikkelingsmaatschappij voor Zuid- Holland. De organisatie adviseert zowel Nederlandse als Duitse bedrijven bij het opzetten of uitbreiden van activiteiten en assisteert ondernemers bij het vinden van de juiste innovatiepartners. Ook investeert InnovationQuarter via een investerings fonds van 28 mln. euro in innovatieve start-up-projecten, zoals de incubators van Baby Bloom Healthcare. De regio Zuid-Holland is vooral aantrek - kelijk voor bedrijven in de sectoren Life Sciences & Health, Cleantech, Safety & Security, Horticulture, Hightech Systems en Maritime Industry. Met steden als Rotterdam, Den Haag, Delft en Leiden en in totaal 3,5 mln. inwoners vormt de regio de grootste afzet- en arbeids - markt van Nederland. nk InnovationQuarter heißt die neue regionale Entwicklungsgesellschaft der nieder län di - schen Provinz Süd-Holland. Die Organisa tion berät niederländische und internationale Unternehmen beim Start oder der Aus wei - tung ihrer Aktivitäten. Zugleich sucht sie die richtigen Innovationspartner vor Ort. InnovationQuarter investiert im Rahmen eines 28 Mio. Euro schweren Investitions - fonds in innovative Startup-Projekte wie etwa die Gründer von BabyBloom Health - care. Die Region Süd-Holland ist bekannt für Unternehmen der Sektoren Life Sciences & Health, Cleantech, Safety & Security, Horti - culture, Hightech Systems und Maritime Industry. Die Region mit Städten wie Rotter - dam, Den Haag, Delft und Leiden und insge - samt 3,5 Mio. Einwohnern bildet den größten Absatz- und Arbeitsmarkt der Niederlande. nk Sinds 1982 biedt Strongbelt zijn klanten complete oplossingen voor de aandrijf techniek. De diensten lopen uiteen van de aandrijfberekening tot aan levering van goederen. Vlaggenschip van de productie zijn de V-snaren, die bijvoorbeeld in de machinebouw gebruikt worden. Bovendien levert Strongbelt onder andere tand riemen, transportriemen, aandrijfkettingen en de bijbehorende metalen onderdelen. Wij zien onszelf niet alleen als leverancier, maar in de eerste plaats als contact per soon voor individuele oplossingen in de aandrijftechniek, zegt rayonmanager Daniel Heienbrok. Het portfolio wordt in overleg met de klanten steeds met dege lijke producten uitgebreid, zodat de part ners marktconform en op eigentijdse wijze geholpen kunnen worden. lmb Foto: Strongbelt KONTAKT/CONTACT Standort/Locatie: Gütersloh Mitarbeiter/Medewerkers: 30 Daniel Heienbrok T 0049 (0) E Seit 1982 bietet Strongbelt seinen Kunden komplette Lösungen für die Antriebs - tech nik. Die Dienstleistungen reichen von der Antriebsberechnung bis zur Waren - lieferung. Flaggschiff der Produktion sind Keilriemen, die zum Beispiel im Maschinenbau einge setzt werden. Außerdem liefert Strongbelt unter anderem Zahnriemen, Transport riemen, Rollenketten, sowie die dazuge hörigen Metallkomponenten. Wir sehen uns nicht nur als Lieferant, sondern in erster Linie als Ansprechpartner für indivi duelle Anforderungen in der Antriebs tech nik, sagt Gebietsverkaufsleiter Daniel Heienbrok. Das Portfolio wird in Absprache mit den Kunden stetig um leistungsfähige Produkte erweitert, sodass die Partner markt gerecht und zeitgemäß unterstützt werden können. lmb 24 25

14 nieuwe leden I M M O B I L I E N / V A S T G O E D PDJ Vastgoed BV EVERYTHING. OUT OF THE ORDINARY. oto: Messe Bauen und Wohnen PDJ Vastgoed heeft 21 jaar ervaring met commercieel vastgoed. Het bedrijf bemid - delt voornamelijk bij de aanhuur. De afge lopen jaren breidde PDJ met succes het vesti gin gennetwerk van enkele bekende Nederlandse retailers uit, waaronder Domino s Pizza. Sinds 2013 biedt PDJ Vastgoed verschillende in eigen beheer ont - wikkelde apps aan. Daarmee kunnen bijvoorbeeld gestandaardiseerde opleve rings - rapporten opge maakt worden en kunnen vastgoedgebruikers klachten en problemen melden bij de beheerder. Deze apps zijn ook vertaald voor de Duitse markt. Door het lidmaatschap bij de Nederlands-Duitse Handels kamer hoopt PDJ Vastgoed meer inzicht te krijgen in het marktconform aan bieden van de diensten en applicaties. jdb PDJ Vastgoed hat 21 Jahre Erfahrung mit gewerblichen Immobilien. Das Unternehmen vermittelt haupt säch lich bei der Anmietung von Objekten. In den vergange nen Jahren konnte PDJ erfolgreich das Nieder lassungsnetzwerk von mehreren bekannten Einzel händ - lern aus weiten, darunter auch Domino s Pizza. Seit 2013 bietet PDJ Vastgoed verschie dene selbst entwickelte Apps an. Damit können zum Beispiel standardisierte Abnahme protokolle aufgesetzt und Beschwerden oder Probleme von Nutzern an den Ver wal ter gemeldet wer den. Diese Apps wurden auch für den deutschen Markt übersetzt. Durch seine Mitglied schaft bei der Deutsch-Niederländischen-Handelskammer hofft PDJ Vastgoed einen besseren Einblick in das marktkonforme Angebot von Diensten und Applikationen zu bekommen. jdb KONTAKT/CONTACT Mitarbeiter/Medewerkers: 10 Standort/Locatie: Bremen Jasmin Lemke T 0049 (0) E M E S S E N / B E U R Z E N Messegesellschaft Bauen & Wohnen Al bijna 20 jaar kunnen bedrijven op de grootste bouwvakbeurs van Noordrijn- Westfalen, de Bauen & Wohnen infor - matie inwinnen over innovatie op het gebied van constructie, interieur inrichting en renovatie. Ieder jaar presenteren op deze beurs circa 300 bedrijven uit de bouw branche hun diensten aan meer dan bezoekers. Tegelijk met de succes volle bouw expo sitie organiseert de beursorganisatie bovendien het archi - tectuurcongres architectureworld. Voor beide evene menten behoort ook het Nederlandse grensgebied tot de doel - groep, want het contact daarmee wil de beursorgansiatie graag uitbreiden en verdiepen. lmb KONTAKT/CONTACT Standort/Locatie: Bunnik Mitarbeiter/Medewerkers: 5-10 Christel Roeten T 0031 (0) E Foto: PDJ Vastgoed Seit fast 20 Jahren können Unternehmen sich bei der größten Baufachmesse Nord - rhein-westfalens Bauen & Wohnen über Innovationen in Konstruktion, Innen aus - stattung und Renovierung informieren. Jedes Jahr präsentieren dort rund 300 Unternehmen aus der Baubranche ihre Dienstleistungen an über Besucher. Neben der erfolgreichen Baufach aus stel - lung organisiert die Messegesellschaft zudem den angeschlossenen Architektur - kongress architectureworld. Für beide Veranstal tungen umfasst die regionale Ausrichtung auch das niederländische Grenz gebiet, mit dem die Messegesell schaft den bereits lange bestehenden Kontakt ausweiten und vertiefen möchte. lmb Stand: 02/15 Onder voorbehoud van wijzigingen / Änderungen vorbehalten. Karlsruher Messe- und Kongress-GmbH Festplatz Karlsruhe Germany Karlsruhe Messe Beurzen Messe Karlsruhe Expositiepark van Karlsruhe art KARLSRUHE 5 8/3/2015 Internationale Messe für Klassische Moderne und Gegenwartskunst Internationale beurs voor klassieke, moderne en hedendaagse kunst USETEC 13 15/4/2015 Weltmesse für Gebraucht-Technik Wereldbeurs voor gebruikte techniek REHAB 23 25/4/2015 Internationale Fachmesse für Rehabilitation, Therapie und Prävention Internationale vakbeurs voor revalidatie, therapie en preventie EUNIQUE 8 10/5/2015 Internationale Messe für Angewandte Kunst & Design Internationale beurs voor toegepaste kunst & design EST 20 22/5/2015 Energy, Science & Technology International Conference and Exhibition NUFAM 24 27/9/2015 Nutzfahrzeugmesse Karlsruhe De jaarbeurs voor bedrijfsvoertuigen in Zuid-Duitsland Alle Veranstaltungstermine sowie weitere Informationen erhalten Sie unter: Tel.: Voor actuele informatie en data gelieve de webpagina s te consulteren: Tel.:

15 nieuwe leden U N T E R N E H M E N S B E R A T U N G / B E D R I J F S A D V I E S Bosch van der Meulen Wie de Duitse markt betreedt, heeft daarbij goed advies nodig. Vanuit het zuiden van Duitsland geeft de Neder - lander Peter van der Meulen effectieve en efficiënte praktijk tips om succesvol de Duitse markt te betre den. Vervolgens begeleidt hij zijn klanten ook bij de toepassing. De nadruk ligt op techno - logie- en softwarebedrijven en bedrijven uit de maakindustrie. Tot de service behoort naast strategie-ontwikke ling zowel de praktische onder steuning bij sales en pre-sales als ook handels - vertegen woordiging. Peter van der Meulen heeft 18 jaar ervaring met internationale B2B-sales en business development. lmb Wer den deutschen Markt betritt, benötigt dabei gute Beratung. Vom Süden Deutsch - lands aus gestaltet der gebürtige Niederlän - der Peter van der Meulen für seine Kunden effektive und effiziente Handlungsschritte, um den deutschen Markt erfolgreich zu betreten und begleitet seine Kunden an - schließend auch bei der Umsetzung. Der Fokus liegt auf Technologie- und Software - unternehmen sowie Betrieben aus dem pro - duzierenden Gewerbe. Zum Service zählen Strategieentwicklung, praktische Unter stüt - zung in Sales und Presales sowie die kom - mer zielle Vertretung. Peter van der Meulen verfügt über 18 Jahre Erfahrung im inter - nationalen B2B-Vertrieb und Business Development. lmb Foto: Bosch van der Meulen KONTAKT/CONTACT Kontakt/Contact Mitarbeiter/Medewerkers: 1 Standort/Locatie: Neustadt a/d Weinstraße Peter van der Meulen T 0049 (0) E boschvandermeulen.de FÜHLEN SIE SICH VERANTWORTLICH FÜR IHRE NIEDERLÄNDISCHEN ARBEITNEHMER? DIE FOLGEN ALLER GESETZLICHEN VERPFLICHTUNGEN BEZÜGLICH EINER RENTENREGELUNG FÜR IHRE NIEDERLÄNDISCHEN MITARBEITER STELLEN FÜR SIE ALS VERANTWORTLICHEN MANAGER EIN ERNST ZU NEHMENDES THEMA DAR, BEI DEM IHRE AUFMERKSAMKEIT UNBEDINGT ERFORDERLICH IST. Foto: imago S T E U E R N / B E L A S T I N G E N BPV Accountants KONTAKT/CONTACT Standort/Locatie: Geleen Mitarbeiter/Medewerkers: 18 Patrick Theunissen T 0031 (0) E BPV accountants en belastingadviseurs begeleidt en adviseert sinds vele jaren Duitse ondernemers en zelfstandigen in Nederland. Tot de cliënten behoren multi - nationals, familiebedrijven en zelfstandi - gen. Mede dankzij onze ligging in Geleen, vlakbij de grens, beschikken wij over jaren - lange expertise in het Nederlands-Duitse zakenleven, aldus fiscaliste Bianca Jennissen. De dienstverlening omvat advies omtrent bedrijfsstructuren, tax rulings, fusies en overnames, omzet belas - ting en loonheffingen. We werken hier - voor nauw samen met in Duitsland geves - tigde belastingadviseurs en accountants, zegt Jennissen. Ook administratie voor niet ingezetenen, split salary, verze ke - ringsplicht en wettelijke sociale ver zeke - rin gen behoren tot het diensten pakket. lbg BPV Accountants & Belastingadviseurs be - glei tet und berät seit vielen Jahren deutsche Unternehmer und Selbstständige in den Niederlanden. Zu ihren Kunden zählen Multinationals, Familienbetriebe und Selbst - ständige. Dank unseres grenznahen Stand - orts in Geleen, verfügen wir über jahrelange Expertise im deutsch-niederlän dischen Geschäftsleben, so Steuerexpertin Bianca Jennissen. Die Dienstleistungen umfassen die Beratung zu Unternehmens strukturen, Steuervorschriften, Fusionen und Über nah - men, Umsatz- sowie Lohn steuer. Wir arbei - ten eng mit in Deutsch land niedergelasse nen Steuerberatern und Wirtschaftsprüfern zu - sammen, sagt Jennissen. Auch Verwal tungs - aufgaben für Kunden aus dem Ausland, Salary-Split, Ver sicherungspflicht und gesetz liche Sozial versicherungen gehören zum Leistungs paket. lbg Die sich rasch ändernde Gesetzgebung im Rentenbereich führt dazu, dass sogar alle vorhandenen Rentenregelungen nicht nur versicherungsmathematisch, sondern auch fiskalrechtlich angeglichen werden sollten. Prüfen Sie unsere Expertise bei einer ersten Durchleuchtung. DÆMS RENTENSTRATEGEN seit 1981 für eine strategische & transparente Zusammenarbeit 28 T: E:

16 nieuwe leden neue mitglieder H O T E L Dorint Airport-Hotel Amsterdam D A T E N W I E D E R H E R S T E L L U N G / D A T A R E C O V E R Y Stellar Data Recovery Dorint Airport-Hotel Amsterdam is een vier sterrenhotel, gelegen nabij de internatio - nale luchthaven Schiphol. Gasten kunnen gratis gebruik maken van een shuttlebus naar het vliegveld. Het hotel telt 222 kamers inclusief 13 suites. Tien vergaderzalen bie den ruimte voor vergaderingen en evenementen voor meer dan 250 personen. Dorint Airport-Hotel Amsterdam heeft eveneens een zwem bad en spa waar gasten gebruik kun nen maken van sauna en stoombad. Daar naast kunnen zij dineren in restaurant De Dam met een Nederlandse en inter natio nale keuken of een drankje pakken in de Damrak Lounge. Het hotel is niet ver van de Amsterdamse grachten en musea verwijderd. ns Das Vier-Sterne-Hotel Dorint Airport befindet sich gleich in der Nähe des internatio - nalen Flughafens Schiphol. Gäste nutzen einen kostenlosen Shuttlebus vom und zum Flug hafen. Das Hotel verfügt über 222 Zimmer inklusive 13 Suiten. Zehn Tagungs - räume bieten Platz für Sitzungen und Veranstal tungen für mehr als 250 Personen. Zum Hotel gehören ein Schwimm bad- und Wellness bereich, in dem die Gäste die Sauna und das Dampfbad nutzen können. Nebenher können sie im Restaurant De Dam echt nieder län dische und internationaler Küche genießen und anschließend in der Damrak Lounge bei einem Drink entspannen. Vom Hotel aus ist es nicht weit zu den berühmten Amster damer Grachten und Museen. ns Foto: Dorint Airport-Hotel Amsterdam KONTAKT/CONTACT Standort/Locatie: Badhoevedorp Mitarbeiter/Medewerkers: 50 T 0031 (0) E Stefan Bernstein Niets is vervelender dan de eigen com - puter gegevens te verliezen. Juist bij mkbbedrijven kan het verlies van gegevens grote consequenties hebben. In zulke gevallen helpt technologiefirma Stellar Data Recovery om gegevens te herstellen en veilig te stellen. Het succespercentage is ongeveer 95 procent. Met jaarlijks meer dan opdrachten van 2 mln. klanten wereldwijd behoort de firma tot de inter - nationale marktleiders. Reden van ons succes zijn innovatieve software-oplos - singen, een online-tracking-systeem en een van de modernste data-recovery-centra ter wereld, benadrukt managing director Kees Jan Meerman. De Neder land se vesti - ging in Utrecht wil met behulp van het DNHK-lidmaatschap haar netwerk uitbreiden. lmb Nichts ist ärgerlicher, als die eigenen Computerdaten zu verlieren. Gerade bei mittelständischen Unternehmen können Datenverluste existenzielle Folgen haben. In solchen Fällen hilft das Technologie - unter nehmen Stellar Data Recovery dabei, Daten wiederherzustellen und zu sichern. Die Erfolgsquote liegt bei 95 Prozent. Mit jährlich über Aufträgen von zwei Mio. Kunden weltweit, zählt die Firma zu den internationalen Marktführern. Grund für unseren Erfolg sind innovative Soft - warelösungen, ein Online-Trackingsystem und eines der modernsten DataRecovery- Zentren der Welt, betont Managing Direc - tor Kees Jan Meerman. Die niederlän dische Filiale in Utrecht will ihr Geschäftsnetz - werk nun durch die Mitgliedschaft in der DNHK erweitern. lmb Foto: Stellar Data KONTAKT/CONTACT Mitarbeiter/Medewerkers: 10 Standort/Locatie: Utrecht Sylvia Haensel T 0031 (0) E P E R S O N A L / P E R S O N E E L KBS Group GmbH I N N O V A T I O N S B E R A T U N G / I N N O V A T I E - A D V I E S EurA Consult AG Foto: KBS Group KONTAKT/CONTACT Standort/Locatie: Dortmund Mitarbeiter/Medewerkers: 190 Stephan Kühn T 0049 (0) E Bedrijven moeten tegenwoordig snel en flexibel op nieuwe eisen inspelen. Daarbij spelen de medewerkers als schakel tussen de organisatie en haar klanten een steeds grotere rol, zegt Stephan Kühn, key account manager bij de KBS Group. Het Duitse uitzendbureau is sinds vele jaren op de Nederlandse markt aanwezig. Daarbij is vooral de precieze kennis van de regionale arbeidsmarkt van groot belang, aldus Kühn. KBS legt de nadruk op de lokale oriëntatie van de kantoren en houdt zich intensief bezig met de bedrijfsprocessen van zijn klantbedrijven. Tegelijkertijd let het bedrijf bij alle opdrachten op kosten - beheersing. Door het lidmaat schap bij de DNHK wil KBS bedrijven in het grens over - schrijdende zakenleven nog beter van dienst kunnen zijn. lbg Unternehmen müssen heute schnell und flexibel auf neue Anforderungen reagieren. Dabei spielen die Mitarbeiter als Schnitt - stelle zu Kunden eine immer größere Rolle, sagt Stephan Kühn, Key Account Manager der KBS Group. Das deutsche Personal be ra - tungsunternehmen ist seit vielen Jahren auch auf dem niederländischen Markt etabliert. Wichtig ist uns vor allem die genaue Kenntnis des regionalen Arbeits - marktes, so Kühn. KBS setzt daher auf eine lokale Ausrichtung seiner Niederlassungen und beschäftigt sich intensiv mit den Unter - nehmensabläufen seiner Kunden betriebe. Zugleich achtet der Personalberater auf genau kalkulierbare Kosten. Die Mitglied - schaft bei der DNHK soll dabei helfen, Unternehmen im grenzüberschreitenden Geschäfts leben noch besser zu bedienen. lbg Foto: imago KONTAKT/CONTACT Mitarbeiter/Medewerkers: 55 Standort/Locatie: Ellwangen Boris H. Buckow T 0049 (0) E Bij EurA Consult AG draait alles om inno va - tie. Sinds 1999 beoordeelt en waar deert de dienstverlener vanuit Ellwangen met vesti - gingen in heel Duitsland ideeën en helpt zijn klanten bij de realisatie daarvan. Daar - voor stelt het bedrijf subsidie aan vra gen en innovatie- en technologie-road maps op en begeleidt het investeerders op natio naal en internationaal niveau tot aan de markt - betreding. Daarnaast brengt EurA Consult mkb-bedrijven bij elkaar in zelf samen ge - stelde netwerken, zodat ze gezamenlijk innovatieve produc ten, tech nieken of diensten kunnen ont wikkelen. Voor de 22 door EurA Consult begeleide innovatie - netwerken zoekt de innovatie-adviseur ook in Nederland nieuwe gebruikers en partners. lmb Bei der EurA Consult AG dreht sich alles um Innovation. Seit 1999 beurteilt und bewertet der Dienstleister aus Ellwangen mit Filia len in ganz Deutschland Ideen und hilft seinen Kunden, diese zu realisieren. Dafür erstellt das Unternehmen Innovations- und Tech - no logie-roadmaps sowie Förderanträge und begleitet Investi tionsvorhaben natio - nal und international bis zur Marktreife. Zudem führt EurA Consult für eigens zu - sam mengestellte Kooperations netz werke mittelständische Unternehmen zusammen, damit sie gemeinschaftlich innovative Pro - dukte, Verfahren oder Dienst leistungen entwickeln können. Für die 22 von EurA Consult betreuten Inno va tionsnetzwerke sucht der Berater auch in den Nieder lan - den neue Anwender und Partner. lmb 30 31

17 nieuwe leden A R C H I T E K T U R / A R C H I T E C T U U R Benthem Crouwel Architects Foto: Luke Harley KONTAKT/CONTACT Standort/Locatie: Amsterdam Mitarbeiter/Medewerkers: 60 Iris van Rijk T 0031 (0) E G A S D E T E K T O R E N / G A S D E T E C T I E New Cosmos - BIE Al meer dan 30 jaar staat Benthem Crouwel Architects voor bijzondere architectonische en stedenbouwkundige projecten. Door goed te luisteren naar de wensen van opdracht gevers en gebruikers weet het bureau met vestigingen in Amsterdam en Aken complexe architectonische vraag stuk - ken innovatief en duurzaam op te lossen. Tijdsplanning en kosten hebben daarbij altijd de hoogste prioriteit. Met recente projecten als het Stedelijk Museum in Amsterdam en het nieuwe station Rotter - dam Centraal heeft Benthem Crouwel beeld bepalende iconen gecreëerd. Omdat architectuur en werkwijze volgens het bureau goed aansluiten bij de Duitse markt, wil het zijn aanwezigheid daar graag versterken. Het lidmaatschap van de DNHK moet daar bij helpen. nk New Cosmos BIE voorziet Europa en het Midden-Oosten van gasdectectors en de bijbehorende alarm- en monitorsystemen. Via het Japanse moederbedrijf wordt ook de rest van de wereld beleverd. Het bedrijf heeft meer dan 50 jaar ervaring met het onderzoek naar sensoren en speelt met de systemen altijd in op de ontwikkeling van nieuwe gassen en chemicaliën. De producten van New Cosmos BIE beschermen medewerkers in de (petro)chemische industrie, in de auto - motive, in laboratoria en in de semiconductorindustrie tegen de inademing van schadelijke stoffen. Daarnaast ontwikkelde het bedrijf in Japan waterstofsensoren voor de toepassing in brandstofcellen. Sinds drie jaar is New Cosmos met een eigen vertegenwoordiger ook in Duitsland aanwezig. jdb Seit mehr als 30 Jahren steht Benthem Crouwel Architects für besondere architek - tonische und städtebauliche Projekte. Genau auf die Wünsche der Auftraggeber und Nut - zer zu hören, macht es dem Büro mit Nieder - lassungen in Amsterdam und Aachen möglich, komplexe architektonische Fragen innovativ und nachhaltig zu lösen. Zeit planung und Budget haben dabei immer höchste Priorität. Mit kürzlich fertiggestellten Projekten wie dem Stedelijk Museum in Amsterdam und dem neuen Rotterdamer Hauptbahnhof hat Benthem Crouwel Maß stäbe im Erschei - nungs bild dieser Städte gesetzt. Da Architek - tur und Arbeitsweise nach eigener Aussage gut an deutsche Bedürf nisse anschließen, möchte man seine Präsenz auf dem deut - schen Markt verstärken. Die Mitgliedschaft bei der DNHK liefert dazu einen Beitrag. nk Foto: New Cosmos BIE Lufthansa comfortabel en onbezorgd reizen Wie regelmatig vliegt weet dat een goede vlucht, zakelijk of privé, een belangrijk deel van de reis is. Daarom kiest een passagier bij voorkeur voor een maatschappij die er alles aan doet om klanten een goede vlucht te bezorgen. En dat is Lufthansa bij uitstek. Passagiers kunnen in alle comfort reizen en komen ontspannen op hun bestemming aan. Dat wordt alleen nog maar beter nu Lufthansa eind dit jaar Premium Economy introduceert, een geheel nieuwe reisklasse met meer zitruimte en uitzonderlijk comfort. Vluchten via Duitsland, maar ook náár Duitsland. Op vrijdag 3 april 1964 vond de eerste Lufthansa lijndienst naar Nederland plaats. Vandaag de dag voert Lufthansa meer dan 20 dagelijkse vluchten uit tussen Duitsland en Nederland. Nu, 50 jaar na de eerste vlucht, kan Lufthansa trots terugkijken op een stabiele groei van de vluchten tussen Duitsland en Nederland. Hoewel Lufthansa meer dan 200 bestemmingen wereldwijd verbind via Frankfurt en München en daar - mee een beroemde luchtvaart maatschappij is om intercontinentaal te reizen, zijn de Lufthansa vluchten bij uitstek de Duitse bestemmingen te bereiken. In oktober 2012 werd een lijndienst geopend tussen München en Rotterdam, de tweede Nederlandse bestemming. Vernieuwend Lufthansa werkt continu aan vernieuwing. Het aantal bestemmingen groeit jaarlijks en de maatschappij investeert volop in nieuwe toestellen. Lufthansa ontving in mei 2012 als eerste luchtvaartmaatschappij de passagiersversie van de nieuwste B747- variant. In totaal heeft Lufthansa negentien B747-8I's besteld, ter vervanging van ver - ouderde B 's. Onlangs werd de 13de B747-8I s in ontvangst genomen, met in dezelfde maand ook nog een Airbus A380, een A en twee A320 s. In totaal zal Lufthansa in 2014 in totaal 23 nieuwe toestellen ontvangen. Bijzondere concepten Naast deze nieuwe toestellen ontwikkelt Lufthansa innovatieve concepten die vliegen nog comfortabeler maken. Bijvoorbeeld het zeer luxe First Class compartiment met een ruime badkamer waar passagiers kunnen genieten van niet alleen ruimte, maar ook rust en comfort. Ook de vernieuwde Business Class die intussen al in verschillende toestellen is ingebouwd, is zeer aantrekkelijk. Reizigers kunnen plaatsnemen in de full flat stoelen en hebben beschikking over een beeld - scherm met een diameter van vijftien inch. Als de stoel veranderd wordt in een bed, ontstaat een platte slaapruimte van 1,98 meter lang. Ook de Economy Class heeft een bijzondere stoel. Samen met inter natio - naal erkende ontwerpers en ergonomie-experts creëerde Lufthansa maximale ruimte. Het gevarieerde in-flight enter - tainment - programma aan boord biedt voor ieder wat wils. Via een privé - scherm kiezen passagiers uit een breed aanbod recente films, talloze internationale muziek- en radiokanalen of een tv-programma naar keuze. Premium Economy Class Speciaal voor reizigers die luxe willen tegen aantrekkelijke tarieven introduceert Lufthansa dit najaar de Premium Economy Class. Dit is een geheel nieuwe reisklasse met stoelen die 50 procent meer zitruimte bieden ten opzichte van Economy Class. Passagiers profiteren van extra beenruimte, een verstel bare hoofdsteun, in hoogte verstel bare voet steunen en praktische functies, zoals een fleshouder, stopcontact en opbergruimte. Premium Economy Class is een uitkomst voor veel zakelijke en parti - culiere passagiers. Naast het extra comfort biedt Premium Economy nog meer privileges; passagiers mogen twee keer meer bagage meenemen dan in de Economy Class, eenmaal aan boord wordt een welkomst - drankje aangeboden, een eigen fles water en worden maaltijden geserveerd op porse - leinen servies. Daarnaast kan de passagier kiezen uit een groot aantal tijdschriften en kranten. Een andere bijzonderheid is dat passagiers tegen betaling van 25 euro toegang krijgen tot de lounges. De nieuwe Premium Economy Class is ontworpen op basis van uitge breide passagiers - enquêtes. De stoelen bevinden zich in een apart compartiment tussen de Business Class en Economy Class in. Vanaf november 2014 zien we de Premium Economy Class allereerst in de Boeing B747-8I en geleidelijk aan ook in de rest van de langeafstandstoestellen. KONTAKT/CONTACT Mitarbeiter/Medewerkers: 18 Standort/Locatie: Heerhugowaard Martine Zegers T 0031 (0) E New Cosmos BIE versorgt Europa und den Mittleren Osten mit Gasdetektoren und den dazugehörigen Alarm- und Monitorsystemen. Über das japanische Mutterunternehmen wird auch die restliche Welt beliefert. Das Unternehmen verfügt über mehr als 50 Jahre Erfahrung in der Sensorenforschung und passt die Systeme jeweils der aktuellsten Entwick - lung neuer Gase und Chemikalien an. So schützen die Produkte von New Cosmos BIE Mitarbeiter aus der (petro)chemischen Industrie, dem Automotivesektor, aus Laboratorien und aus der Halbleiterindustrie vor dem Einatmen schädlicher Stoffe. Darüber hinaus entwickelte das Unternehmen in Japan Wasserstoffsensoren für Brennstoffzellen. Seit drei Jahren hat New Cosmos auch eine eigene Vertretung in Deutschland. jdb 32

18 thema thema Foto: CERN Stark dank Ideen Sterk door ideeën 36 Innovation im internationalen Vergleich Innovatie in internationaal vergelijk 42 Förderung: Wie Forschung bezahlbar wird Subsidies: hoe onderzoek betaalbaar wordt THEMA ONDERZOEK FORSCHUNG 46 4 x Innovation: Neueste Entwicklungen 4 x innovatie: de nieuwste ontwikkelingen 48 Interview: Lucas van Oostrum, Aerialtronics Interview: Lucas van Oostrum, Aerialtronics 34 35

19 thema thema Innovation Efficiency Ratio Business environment VS 0.8 (57) NL 0.9 (12) D 0.9 (19) CN 1.0 (2) J 0.7 (88) VS 84.0 (15) NL 90.4 (9) D 81 (19) CN 55.5 (98) J 81.7 (18) BR 0.7 (71) Global Innovation Index (2014, INSEAD) BR 38.2 (137) Global Innovation Index (2014, INSEAD) Indexwert/Indexcijfers (weltweiter Rang / absolute ranking) Indexwert/Indexcijfers (weltweiter Rang / absolute ranking) WETTBEWERB / COMPETITIE Erst die Kosten, dann der Nutzen Eerst de kosten, dan de baten Toen de Nederlandse regering eind 2014 haar Wetenschaps - visie 2025 presenteerde, waren de reacties in eerste instantie positief. Het was een goed gefundeerd rapport waarin alle spelers aan bod kwamen. Maar de lof was slechts van korte duur. Het rapport benadrukt namelijk dat er de komende jaren nog meer bezuinigd gaat worden op wetenschappelijk onderzoek. Vooraan - staande vertegenwoordigers van de Nederlandse wetenschaps - sector luiden dan ook de noodklok: als Nederland op deze weg doorgaat dan stellen we straks internationaal niks meer voor. Voor Gerard Meijer, bestuursvoorzitter van de Radboud Univer si - teit Nijmegen, is het een duidelijke zaak: Als je bedenkt dat er de afgelopen tien jaar al flink is bezuinigd, staat de Nederlandse wetenschap er op dit moment nog relatief goed voor. De overheid denkt deze positie te kunnen vasthouden zonder extra geld vrij te maken. Sterker nog: onder de streep wordt er gewoon verder gekort. Ieder weldenkend mens snapt dat dit niet zonder gevolgen kan blijven. Volgens Meijer hebben Nederlandse onderzoeks - instellingen nu al grote moeite om internationaal vooraanstaande wetenschappers aan te trekken. Als die niederländische Regierung Ende 2014 ihre Wissen- schaftsvision 2025 präsentierte, waren die Reaktionen zunächst positiv. Ein solider Bericht, in dem alle Parteien zum Zuge kämen, so das Credo. Doch die Euphorie war von kurzer Dauer. Der Report betont nämlich, dass in den kommenden Jahren in der wissenschaftlichen Forschung weiter gespart werden muss. Führende Vertreter des niederländischen Wissenschafts sektors warnen: Wenn die Niederlande diesen Weg weiter verfolgen, verlieren sie bald ihre internationale Position als Wissensstandort. Für Gerard Meijer, den Vorstandvorsitzenden der Radboud Univer - sität in Nijmegen, ist der Fall klar: Bedenken wir, dass schon in den vergangenen Jahren viele Kürzungen vorgenommen worden sind, steht die niederländische Wissenschaft noch relativ gut da. Die Regierung scheint zu glauben, diese gute Position erhalten zu können, ohne zusätzliches Geld freizumachen. Mehr noch: Unterm Strich wird einfach weiter gekürzt. Jeder, der Verstand hat, weiß, dass dies nicht ohne Konsequenzen bleiben kann. Schon heute fällt es den Niederländern immer schwerer, inter natio - nal führende Wissenschaftler anzuziehen, hat Meijer beobachtet: Gerard Meijer, RU Volker Saile, KIT Jos Engelen, NWO THEMA ONDERZOEK FORSCHUNG Technologie (KIT): Es gibt Forschung, die schon nach fünf Jahren ein neues Produkt wie beispielsweise einen neuen Typ von MP3- Waar Duitsland het onderzoeksbudget sinds 2009 juist heeft Deutschland hat sein Forschungsbudget seit 2009 erhöht, um der Spieler liefert. Daneben gibt es Forschung, die erst nach zehn oder verhoogd om de crisis tegen te gaan, is er in Nederland niet eens Krise zu begegnen. Die Niederlande haben nicht einmal die Infla - zwanzig Jahren mit neuen Produkten glänzen kann. In diese Kate - Investitionen in Forschung & Entwicklung sind über lebens wichtig, um mit der immer schneller werdenden, techno logischen Entwicklung Schritt halten zu können. Wo stehen die Niederlande und Deutsch land auf diesem Gebiet? inflatiecorrectie toegepast. Ik heb daar geen woorden voor. De Nijmeegse bestuursvoorzitter weet waarover hij spreekt wanneer hij de vergelijking maakt met Duitsland. Hij werkte tien jaar lang in Berlijn als directeur van het Fritz Haber Institut. Wetenschap staat bij de Duitse politiek hoog in aanzien. Wellicht heeft het feit dat Angela Merkel zelf wetenschapper is daar iets mee te maken. tion ausgeglichen. Das macht mich sprachlos. Der Unichef aus Nijmegen kennt sich mit Vergleichen zu Deutschland aus. Er hat zehn Jahre lang als Leiter des Fritz Haber Instituts in Berlin gearbei - tet. Wissenschaft steht bei der deutschen Politik hoch im Kurs. Vielleicht auch deshalb, weil Angela Merkel selbst Wissen schaft - lerin ist. gorie fällt zum Beispiel die Forschung zur Nanotechnologie. Der Horizont verschiebt sich immer weiter, bis er bei der Basis-Grund - lagenforschung ankommt. Saile nennt als Beispiel die Astrophysik- Forschung, wie sie bei CERN in der Schweiz stattfindet. Dort ist in absehbarer Zeit kein nutzbares Ergebnis zu erwarten. Vielleicht werde es niemals eines geben. Ich erwarte nicht, dass das Higgs- Teilchen jemals eine kommerzielle Anwendung finden wird. Investeringen in onderzoek en ontwikkeling zijn essentieel om als land mee te kunnen blijven doen in de steeds snellere technologische vernieuwings race. Waar staan Nederland en Duitsland op dit gebied? De grootste zorg die onder Nederlandse wetenschappers leeft, is dat er straks nauwelijks nog ruimte zal zijn voor fundamenteel onderzoek. Omdat dit soort onderzoek geen direct toepasbaar resultaat oplevert, wordt het al snel als onnodige kostenpost Vervolg op pagina 38 >>> Unter niederländischen Wissenschaftlern lebt dagegen die Sorge, dass gerade für Grundlagenforschung bald kein Raum mehr beste - hen wird. Sie liefere keine direkt anwendbaren Ergebnisse und werde daher rasch als überflüssiger Kostenfaktor gewertet. Dabei bleibe Grundlagenforschung überlebenswichtig für künftige Entwicklungen, findet Volker Saile vom Karlsruher Institut für Trotzdem müssen wir bedenken, wie wir mit dieser Forschung zur allgemeinen Entwicklung der Menschheit beitragen. Es ist fraglich, ob dies überhaupt in Geld ausgedrückt werden kann. Fortsetzung auf Seite 38 >>> 36 37

20 thema thema R&D-bestedingen in het bedrijfsleven Global Innovation Index D NL VS JP BR CN GDP (In Mrd. USD) Foto: imago De grootste concerns ter wereld gaven in 2014 gezamenlijk 647 miljard dollar uit aan onderzoek en ontwikkeling (R&D), zo blijkt uit de Global Innovation Study van onderzoeksbureau Strategy&. Dit komt neer op een toename van 1,4 procent ten opzichte van Gespecificeerd naar regio blijkt dat de groei in Europa ver achterblijft in vergelijking met de Verenigde Staten en vooral ook China. Als je kijkt naar de absolute R&D-bestedingen, dan zie je dat het vooral een Amerikaans feestje is, zegt Steven Pattheeuws van Strategy&. Bij China zijn het vooral de groeicijfers die indruk maken. Alleen al in 2014 zijn de R&D-uitgaven daar met 46 procent gestegen ten opzichte van Toch is dit geen reden tot paniek, meent Pattheeuws: De Chinezen moeten van ver komen. Hun aanvanke - lijke kopieergedrag neemt af en er worden nu steeds meer eigen producten ontwikkeld en bestaande producten doorontwikkeld. Index 56,0 60,6 60,1 52,4 36,3 46,6 Ranking Quelle / Bron: INSEAD F&E-Ausgaben in der Wirtschaft Die größten Unternehmen weltweit gaben 2014 insgesamt 647 Mrd. Dollar für Forschung und Entwicklung (F&E) aus, so belegt die Global-Innovation Studie des Forschungsbüros Strategy&. Dies entspricht einem Zuwachs von 1,4 Prozent im Vergleich zu Aufgeteilt nach Regionen zeigt sich, dass das Wachstum in Europa dem in den Vereinigten Staaten und vor allem auch in China weit hinterherhinkt. Wer auf die absoluten F&E-Ausgaben schaut, stellt fest, dass wir uns vor allem auf einer amerikanischen Veranstaltung befinden, sagt Steven Pattheeuws von Strategy&. Bei China sind es besonders die Wachstumszahlen, die beeindrucken sind dort die F&E-Ausgaben mit 46 Prozent im Vergleich zu 2013 gestiegen. Doch das ist noch kein Grund zur Panik, so Pattheeuws: Die Chinesen müssen ordentlich aufholen. Ihr anfängliches Kopierverhalten nimmt ab. Es werden zunehmend eigene Produkte entwickelt und vorhandene Produkte weiter ent - wickelt. Vervolg van pagina 36 >>> gezien. En dat terwijl het essentieel is voor toekomstige ont wik - kelingen, zegt Volker Saile van het Karlsruher Institut für Techno - logie (KIT): Je hebt onderzoek dat al na vijf jaar een nieuw pro duct oplevert, bijvoorbeeld een nieuw type mp3-speler. Dan heb je onder zoek dat pas na jaar nieuwe producten op levert. In die categorie valt op dit moment het onderzoek op het gebied van nanotechnologie. Zo verschuift de horizon steeds verder tot - Fortsetzung von Seite 37 >>> Hans Clevers, Präsident der Königlichen Niederländischen Akade - mie der Wissenschaften (KNAW), kritisierte erst vor kurzem, dass die niederländische Wissenschaft zunehmend auf so genannte Vertragsforschung angewiesen ist. Im Rahmen des Topsectoren - beleid, einer Förderinitiative für neun führende Wirtschafts sek - toren, hat die Haager Politik beschlossen, dass Unternehmen enger mit Forschungseinrichtungen kooperieren müssen. Forschungs - De meest R&D-intensieve sectoren zijn de chemische sector, de internet- en softwaresector, de automotive-sector, de industriële productie en de healthcare-sector. Samen zijn deze bedrijfstakken goed voor maar liefst driekwart van de wereldwijde R&D-beste - dingen. Wat opvalt is dat het Europese bedrijfsleven schittert door afwezigheid in de top 10 van meest innovatieve bedrijven. Te meer aangezien de bedrijfsgrootte daarbij geen rol speelt, zegt Pattheeuws. Toch is het aantal Europese bedrijven in de Innovation vergeleken met tien jaar geleden minder gedaald dan het aantal Japanse en Amerikaanse bedrijven. Runners up in de lijst zijn weinig verrassend Korea, China en in mindere mate India. dat je uiteindelijk uitkomt bij echt fundamenteel onderzoek. Als voorbeeld hiervan noemt Saile het astrofysica-onderzoek zoals dat bij het CERN in Zwitserland plaatsvindt. Hieruit is binnen afzien bare tijd geen toepasbaar resultaat te verwachten. Misschien zelfs wel nooit. Ik denk niet dat het Higgs-deeltje ooit een grote com mer ciële toepassing gaat vinden. Je moet je echter ook bedenken wat we met dit onderzoek toevoegen aan de alge - mene ontwikke ling van de mensheid. Het is de vraag of je zoiets überhaupt in geld uit kunt drukken. Hans Clevers, de president van de Koninklijke Nederlandse Aka de - mie van Wetenschappen (KNAW) leverde onlangs felle kritiek op het feit dat de Nederlandse wetenschap in toenemende mate is aangewezen op zogenaamd contractonderzoek. In het kader van het topsectorenbeleid heeft de politiek namelijk besloten dat er meer moet worden samengewerkt met het bedrijfsleven. Instellingen participeren daarom steeds vaker in commercieel gefinancierd projectonderzoek. Een ontwikkeling die ook Gerard Meijer met lede ogen aanziet: Doordat het geld voor Vervolg op pagina 40 >>> einrichtungen nehmen immer häufiger an gewerblich finanzierten Forschungsprojekten teil. Eine Entwicklung, die auch Gerard Meijer bedauert: Da das Geld für die Wissenschaft in den Niederlanden in die Hände der Topsectoren gelegt wird, liegt der Fokus immer stärker auf der Anwendbarkeit. Der Raum für Grundlagenforschung wird immer kleiner. Führende Wissenschaftler wandern deshalb laut Gerard Meijer in großem Maße ins Ausland aus. Zu Beginn bieten die flachen Hierar - chien der Niederlande ihnen zwar die Möglichkeit, sich selbst schnell zu profilieren und machen das Land damit interessant. Doch es werde immer schwieriger, sie anschließend auch zu halten. Meijer: Es ist wie im Fußball. Dort sind die Niederlande immer noch gut in der Ausbildung von jungen Talenten. Sobald diese Fortsetzung auf Seite 41 >>> THEMA FORSCHUNG ONDERZOEK De Duitse bedrijven in de lijst besteedden in 2014 in totaal 55,1 mil - jard US dollar aan R&D. Dit is 11,3 procent meer dan in Deze stijging kwam vooral door toegenomen investeringen in digitali se - ring en Industrie 4.0, aldus Pattheeuws. De Nederlandse bedrijven in de lijst gaven in 2014 slechts 0,26 procent meer uit dan in 2013 en kwamen op een totaalbedrag van 8,52 mrd. dollar. nk Quelle / Bron: Strategy& Top 10 der meist innovativen Unternehmen weltweit (2014) Top 10 van meest innovatieve bedrijven wereldwijd (2014) 1. Apple (VS) 2. Google (VS) 3. Amazon (VS) 4. Samsung (Zuid-Korea) 5. Tesla Motors (VS) 6. 3M (VS) 7. General Electric (VS) 8. Microsoft (VS) 9. IBM (VS) 10. Proctor & Gamble (VS) Die F&E-intensivsten Branchen sind die Chemieindustrie, die Inter net- und Softwarebranche, der Automotive-Sektor, die industrielle Produktion und der Gesundheitssektor. Diese Unter - neh mens zweige machen weltweit gut Dreiviertel der gesamten Forschungs- und Entwicklungsausgaben aus. Auffallend ist jedoch, dass die europäische Wirtschaft in den Top 10 der meist innovativen Unternehmen durch Abwesenheit glänzt. Dies fällt umso stärker ins Gewicht, als die Größe eines Unternehmens dabei keine Rolle spielt, sagt Pattheeuws. Trotzdem ist die Anzahl euro - päischer Unternehmen in der Innovation in den letzten zehn Jahren nicht so stark gesunken wie die der japanischen und ame - rikanischen Unternehmen. Aufsteiger in der Liste sind wenig überraschend Korea, China und in geringerem Umfang Indien. Die deutschen Unternehmen aus der Liste gaben 2014 insgesamt 55,1 Mrd. US-Dollar für Forschung und Entwicklung aus, eine Steigerung von 11,3 Prozent im Vergleich zu Dieser Zuwachs kam vor allem durch zunehmende Investitionen in Digitalisierung und Industrie 4.0 zustande, so Pattheeuws. Niederländische Unternehmen gaben hingegen nur 0,26 Pro - zent mehr aus als 2013 und kommen auf eine Gesamtsumme von 8,52 Mrd. Dollar. nk 38 39

4. Deutsch-Niederländisches Wirtschaftsforum

4. Deutsch-Niederländisches Wirtschaftsforum 4. Deutsch-Niederländisches Wirtschaftsforum 4. Duits-Nederlandse Handelsdag BORUSSIA-PARK Mönchengladbach 12.11.2013, 13:00 bis 19:00 Uhr 12.11.2013, 13.00 tot 19.00 uur Ziele und Inhalte Freunde treffen

Nadere informatie

Sommerfest 2011 Zomerfeest 2011

Sommerfest 2011 Zomerfeest 2011 Sommerfest 2011 Zomerfeest 2011 DNHK semina SCHLOSS ZEIST AM FREITAG, 17. JUNI 2011 SLOT ZEIST OP VRIJDAG 17 JUNI 2011 Gemeenschapszin Gemeinschaft SErfolg erfordert Gemeinschaft. Dieses Motto liegt seit

Nadere informatie

gezellig Het was een leuke dag en het was leuk om deze dag te doen want beter Toppie leuk man het was prima Echt leuk Dag kan niet meer stuk

gezellig Het was een leuke dag en het was leuk om deze dag te doen want beter Toppie leuk man het was prima Echt leuk Dag kan niet meer stuk Hoe vonden jullie de dag vandaag? Positief feedback: gezellig Het was een leuke dag en het was leuk om deze dag te doen want beter dan les. Toppie man het was prima Echt leuk Dag kan niet meer stuk leerzaam,

Nadere informatie

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik Over dit boek Dit is een digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliotheekplanken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat doen we omdat we alle boeken ter wereld online

Nadere informatie

Ruzie maken Streiten

Ruzie maken Streiten Ruzie maken Streiten Als kinderen ruzie maken Wenn kinder sich streiten Kinderen maken ruzie. Dat gebeurt in elk gezin. Ruzie om een stuk speelgoed, een spelletje dat uit de hand loopt, een jaloerse reactie

Nadere informatie

bab.la Uitdrukkingen: Zakelijke correspondentie Bestelling Nederlands-Duits

bab.la Uitdrukkingen: Zakelijke correspondentie Bestelling Nederlands-Duits bab.la Uitdrukkingen: Zakelijke correspondentie Bestelling Nederlands-Duits Bestelling : Bestelling plaatsen Wij overwegen de aanschaf van... Wir ziehen den Kauf von... in Betracht... Formeel, voorzichtig

Nadere informatie

Top 100 Duitse woorden

Top 100 Duitse woorden Top 100 Duitse woorden hinter achter hinten achteraan letzten Monat afgelopen maand schon al nur (of: nur noch) alleen maar nur noch alleen nog wenn als bitte alstublieft (als je iets geeft) immer altijd

Nadere informatie

Lost Cities Spielanleitung/Spielregeln. Brettspielnetz.de Team Copyright 2016 Brettspielnetz.de

Lost Cities Spielanleitung/Spielregeln. Brettspielnetz.de Team Copyright 2016 Brettspielnetz.de Lost Cities Spielanleitung/Spielregeln Brettspielnetz.de Team Copyright 2016 Brettspielnetz.de Inhalt Lost Cities Spielregeln...1 Einleitung und Spielidee...2 Der Spielverlauf...4 Eine Karte in eine Reihe

Nadere informatie

Duits - Havo 3 - Hoofdstuk 5 samenvatting

Duits - Havo 3 - Hoofdstuk 5 samenvatting Duits - Havo 3 - Hoofdstuk 5 samenvatting Rode tekst = tip Grammatica Imperfekt (verleden tijd) wollen (willen) sollen (moeten) müssen (moeten) wissen (weten) ich wollte sollte musste wusste du wolltest

Nadere informatie

Kapitel 8 Nervenkitzel

Kapitel 8 Nervenkitzel 1: Am See Kapitel 8 Nervenkitzel 4. 1. gedacht 4. kans 2. blokken 5. verknalt 3. kamerarrest 6. redt 6. 1. Groβeltern Köningswinter 2. Bruder Brandenburg 3. Ste. Maxime Campingplatz 4. Sylt Insel 5. zu

Nadere informatie

UW PARTNER IN KUNSTSTOF SPUITGIETTECHNIEK VAN IDEE TOT EINDPRODUCT

UW PARTNER IN KUNSTSTOF SPUITGIETTECHNIEK VAN IDEE TOT EINDPRODUCT UW PARTNER IN KUNSTSTOF SPUITGIETTECHNIEK VAN IDEE TOT EINDPRODUCT Dupo Plastics Dupo Plastics is een full service spuitgietbedrijf. Wij begeleiden de klant vanaf het allereerste idee tot aan het eindproduct.

Nadere informatie

Logboek bij de lessenserie over. Cengiz und Locke. van Zoran Drvenkar. Groep: Leden: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Fragment:

Logboek bij de lessenserie over. Cengiz und Locke. van Zoran Drvenkar. Groep: Leden: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Fragment: Logboek bij de lessenserie over Cengiz und Locke van Zoran Drvenkar Groep: Leden: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Fragment: ANWEISUNGEN Dit is een serie van drie lessen. Jullie gaan in zes groepen van vier of vijf leerlingen

Nadere informatie

Aanvraag tegemoetkoming KOB/Antrag auf KOB-Zuschuss

Aanvraag tegemoetkoming KOB/Antrag auf KOB-Zuschuss Aanvraag tegemoetkoming KOB/Antrag auf KOB-Zuschuss U krijgt de tegemoetkoming KOB als 90% of meer van uw wereldinkome onder de belasting valt. Het wereld is uw totale uit Nederland en daarbuiten. Dit

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJKDERNEDER LAN DEN. JAARGANG 1957 Nr. 56

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJKDERNEDER LAN DEN. JAARGANG 1957 Nr. 56 48 (1956) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJKDERNEDER LAN DEN JAARGANG 1957 Nr. 56 A. TITEL Notawisseling tussen de Nederlandse Regering en de Duitse Bondsregering betreffende de wedertoepassing van

Nadere informatie

Neue Ansätze zur Optimierung der Biogasgewinnung

Neue Ansätze zur Optimierung der Biogasgewinnung Neue Ansätze zur Optimierung der Biogasgewinnung Nieuwe aanzetten ter optimalisatie van de biogaswinning Mittwoch, 10.04.2013 10-15 Uhr im Bagno, Steinfurt Einladung Hiermit laden wir Sie herzlich ein

Nadere informatie

goed verzekerd én (dus) vele vakantie-euro s besparen...

goed verzekerd én (dus) vele vakantie-euro s besparen... ouder dan 20? Älter als 20 Jahre? goed verzekerd én (dus) vele vakantie-euro s besparen... Gut versichert und (daher) viele Ferien-Euros sparen... Driekleur Verzekeringen, de specialist in recreatieverzekeringen,

Nadere informatie

Taaltips voor succesvol zakendoen in het Duits

Taaltips voor succesvol zakendoen in het Duits Taaltips voor succesvol zakendoen in het Duits Dit document is samengesteld als aanvulling op de test Succesvol zakendoen in het Duits. Wilt u ontdekken hoe goed u geëquipeerd bent voor zakendoen met Duitstalige

Nadere informatie

Die Brücke von zwei Projekten die Brücke zwischen zwei Ländern De brug tussen twee projecten de brug tussen twee landen

Die Brücke von zwei Projekten die Brücke zwischen zwei Ländern De brug tussen twee projecten de brug tussen twee landen Vom Projekt Eine Wohn-Sorge-Zone in Niederländisch- Deutscher Perspektive zum Projekt Grenzüberbrückend Leben im Alter Vanuit het project Een Woon-Zorg-Zone in Duits- Nederlands perspectief naar het project

Nadere informatie

Je werkt in een ijszaak op de boulevard van Scheveningen en een Duitse toerist spreekt je aan

Je werkt in een ijszaak op de boulevard van Scheveningen en een Duitse toerist spreekt je aan Opdrachten Taaldorp Duits Om sommige onderstaande opdrachten te kunnen doen moet je beschikken over geld. Dit kun je bij de pinautomaat verkrijgen. Volg de instructies op de pinautomaat. Situatie 1: Leerling

Nadere informatie

Vakantiehuizen en vakantiewoningen(of Appartementen) Exclusief op het eiland Ameland.

Vakantiehuizen en vakantiewoningen(of Appartementen) Exclusief op het eiland Ameland. Vakantiehuizen en vakantiewoningen(of Appartementen) Exclusief op het eiland Ameland. 1 Vakantieobject omschrijvingsvoorwaarden: Belangrijk!! De reclame-opdracht aan ameland-tips.de komt uitsluitend tot

Nadere informatie

Gegarandeerde verzorging klant gaat voor alles

Gegarandeerde verzorging klant gaat voor alles Gegarandeerde verzorging klant gaat voor alles DKV Euro Service werkt met de Satellic Box voor afrekenen van de nieuwe Belgische tol Op 1 april 2016 gaat in België een nieuw satellietgestuurd tolsysteem

Nadere informatie

Wanderungsprofile Migratieprofielen EUREGIO

Wanderungsprofile Migratieprofielen EUREGIO Wanderungsprofile Migratieprofielen Ergebnisse im Überblick Feitenoverzicht Gebiet Deutscher Teil der : Sehr leichte Gewinne bei den Wanderungen und sehr leichte Verluste bei der natürlichen Bevölkerungsentwicklung

Nadere informatie

Social Media Marketing

Social Media Marketing Social Media im Marketing Social Media Marketing Soziale Netzwerke und deren Einsatzmöglichkeiten im Marketing Facebook, Twitter & Co. - Nutzen Sie es?! Das Wie? des Images 1. Social Media im Marketing

Nadere informatie

EUREGIO WERKBUCH NIEDERLÄNDISCH

EUREGIO WERKBUCH NIEDERLÄNDISCH EUREGIO WERKBUCH NIEDERLÄNDISCH Kapitel 19: Verkehr(smeldungen) von Emmerich nach Nijmegen A) Werken over de grens Het wordt steeds drukker tussen Duitsland en Nederland. Hier een artikel van 22 juli 2004

Nadere informatie

Stammtisch an der Küste 22.05.2014 25.05.2014

Stammtisch an der Küste 22.05.2014 25.05.2014 Stammtisch an der Küste 22.05.2014 25.05.2014 23 campers Deze keer in het Nederlands. Dit leek ons nu wel eens tijd worden Joke en ik hopen dat jullie het kunnen vertalen. Woensdag 21 mei waren er al veel

Nadere informatie

Ervaringen zomercursus ESPRO Fit for Europe Von Davy Houwen (Niederlande)

Ervaringen zomercursus ESPRO Fit for Europe Von Davy Houwen (Niederlande) Niederrhein-Magazin Nr.3, Seite 13 Ervaringen zomercursus ESPRO Fit for Europe Von Davy Houwen (Niederlande) Er zijn van die momenten in je leven die je je hele leven bijblijven. De zomercursus ESPRO 2006

Nadere informatie

ES-S7A. Außensirene. www.etiger.com

ES-S7A. Außensirene. www.etiger.com ES-S7A Außensirene www.etiger.com DE Merkmale - Funkverbindung für eine einfache Installation - Radiofrequenzsicherheit des Zubehörs: über eine Million Codekombinationen - EEPROM-Informationsschutz, keine

Nadere informatie

Helfrichstraat 28, NL-6562 WV Groesbeek T: 0031(0)647892036 / F: 0031(0)243972353 E-mail: info@mandjesbloembollen.nl www.mandjesbloembollen.

Helfrichstraat 28, NL-6562 WV Groesbeek T: 0031(0)647892036 / F: 0031(0)243972353 E-mail: info@mandjesbloembollen.nl www.mandjesbloembollen. Helfrichstraat 28, NL-6562 WV Groesbeek T: 0031(0)647892036 / F: 0031(0)243972353 E-mail: info@mandjesbloembollen.nl www.mandjesbloembollen.nl Sehr geehrte Geschäftspartner, Gerne möchten wir Ihnen die

Nadere informatie

manege Nieuwvliet strandritten vakantiewoningen brasserie Strandritte Ferienwohnungen Brasserie

manege Nieuwvliet strandritten vakantiewoningen brasserie Strandritte Ferienwohnungen Brasserie manege Nieuwvliet strandritten vakantiewoningen brasserie Strandritte Ferienwohnungen Brasserie Hartelijk welkom! Herzlich willkommen! Hartelijk welkom bij manege Hippo d Or Nieuwvliet! Het strand roept

Nadere informatie

Geachte campinggasten van Recreatiecentrum Slootermeer en Recreatiecentrum Scholtenhof,

Geachte campinggasten van Recreatiecentrum Slootermeer en Recreatiecentrum Scholtenhof, Geachte campinggasten van Recreatiecentrum Slootermeer en Recreatiecentrum Scholtenhof, In dit boekje treft u het programma van de aankomende vakantieperiode aan. Ook dit jaar zullen er weer de bekende

Nadere informatie

WELKOM! WILLKOMMEN! Opening en openheid van zaken

WELKOM! WILLKOMMEN! Opening en openheid van zaken WELKOM! WILLKOMMEN! Opening en openheid van zaken #NDIX #NDIXrelatiedag NDIX Relatiedag, 12 juni 2013, Grolsch Veste Enschede Doel van NDIX NDIX Ziele Semi-publieke organisatie sinds 2001, met als doelen:

Nadere informatie

U hebt hier het activiteitenprogramma voor de periode van 20 juli t/m 2. augustus. Het zijn de activiteiten zoals deze georganiseerd worden door

U hebt hier het activiteitenprogramma voor de periode van 20 juli t/m 2. augustus. Het zijn de activiteiten zoals deze georganiseerd worden door Beste lezer, U hebt hier het activiteitenprogramma voor de periode van 20 juli t/m 2 augustus. Het zijn de activiteiten zoals deze georganiseerd worden door de vereniging voor Evangelisatie & Recreatie.

Nadere informatie

Woordenlijst Communicatie/Argumentatie

Woordenlijst Communicatie/Argumentatie Westfälische Wilhelms-Universität Münster Workshop: Mediagebruik in de taalklas Frauke König M.A. Woordenlijst Communicatie/Argumentatie mijns inziens, naar mijn oordeel naar mijn (bescheiden) mening volgens

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1993 Nr. 44

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1993 Nr. 44 38 (1956) Nr. 3 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1993 Nr. 44 A. TITEL Vierde Aanvullende Overeenkomst tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Bondsrepubliek Duitsland bij het

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1965 Nr. 80

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1965 Nr. 80 60 (1963) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1965 Nr. 80 A. TITEL Overeenkomst tussen de bevoegde Nederlandse en Duitse autoriteiten betreffende de toepassing van artikel 73,

Nadere informatie

Open Glass. The global leader in door opening solutions* * Leader mondial de la sécurisation des accès

Open Glass. The global leader in door opening solutions* * Leader mondial de la sécurisation des accès Open Glass The global leader in door opening solutions* * Leader mondial de la sécurisation des accès Open Glass Eine neue Perspektive für mehr Transparenz. The global leader in door opening solutions*

Nadere informatie

Voorbeeld Instellingsexamen. Toets Duits Spreken/Gesprekken voeren B1

Voorbeeld Instellingsexamen. Toets Duits Spreken/Gesprekken voeren B1 Voorbeeld Instellingsexamen Toets Duits Spreken/Gesprekken voeren B1 1 Voorblad toets Duits spreken/gesprekken voeren B1... 2 2 Informatie voor de kandidaat... 3 3 Informatie voor de toetsleider... 7 4

Nadere informatie

Hoi, ik heet Les 1. Hallo Peter!

Hoi, ik heet Les 1. Hallo Peter! Hoi, ik heet Les Vul in. Ergänzen Sie die niederländischen Wörter und deren deutsche Übersetzung. avond dag goed middag morgen Germanische Sprachen Romanische Sprachen, z. B. Niederländisch Deutsch Englisch

Nadere informatie

Wijziging doorgeven/änderungsmeldung

Wijziging doorgeven/änderungsmeldung Wijziging doorgeven/änderungsmeldung Kinderbijslag/Kindergeld Wijzigingen in uw gezinssituatie kunnen gevolgen hebben voor uw kinderbijslag. Geef een wijziging daarom binnen vier weken door met dit formulier.

Nadere informatie

Internationale beurs voor liefhebbers van de mensport

Internationale beurs voor liefhebbers van de mensport 6, 7 en 8 november 2015 - Ermelo (NL) Internationale beurs voor liefhebbers van de mensport International fair for combined driving fans Internationale Messe für Fahrsportbegeisterte www.paardenkoets.nl

Nadere informatie

NEDERLANDSCH-DUITSCHE KULTUURGEMEENSCHAP - DEN HAAG NEDERLANDSCH - DUITSCH DEUTSCH - NIEDERLANDISCH

NEDERLANDSCH-DUITSCHE KULTUURGEMEENSCHAP - DEN HAAG NEDERLANDSCH - DUITSCH DEUTSCH - NIEDERLANDISCH NEDERLANDSCH-DUITSCHE KULTUURGEMEENSCHAP - DEN HAAG NEDERLANDSCH - DUITSCH DEUTSCH - NIEDERLANDISCH NIEDERLANDISCH-DEUTSCHE KULTURGEMEINSCHAFT - DEN HAAG Ik hoop en verwacht, dat de taalcursussen der Nederlandsch-Duitsche

Nadere informatie

Venrayseweg 108 5928 RH Venlo

Venrayseweg 108 5928 RH Venlo Venrayseweg 108 5928 RH Venlo Sumarbox is gespecialiseerd in het produceren en distribueren van opzettrays van zowel golf- als massief karton. Sumarbox richtet Steigen für Obst, Gemüse, Backwaren aus Well-

Nadere informatie

Inhalt / Inhoud. Nederland - Deutschland. INTERREG IV A programma Belang voor de regio. INTERREG IV A-Programm - Bedeutung für die Region

Inhalt / Inhoud. Nederland - Deutschland. INTERREG IV A programma Belang voor de regio. INTERREG IV A-Programm - Bedeutung für die Region Nederland Deutschland INTERREG IV A programma Belang voor de regio INTERREG IV AProgramm Bedeutung für die Region Inhalt / Inhoud Grenzübergreifende Programme / Grensoverschrijdende programma s Schwerpunkte

Nadere informatie

De mens-machine. Die Mensch-Maschine. Special Seite / Pagina 42 INDUSTRIE 4.0

De mens-machine. Die Mensch-Maschine. Special Seite / Pagina 42 INDUSTRIE 4.0 Das deutsch-niederländische Wirtschaftsmagazin Het Nederlands-Duitse economisch magazine Nr.2 2014 INDUSTRIE 4.0 Die Mensch-Maschine De mens-machine Special Seite / Pagina 42 Our G erman pr esence boosts

Nadere informatie

Shipping Technics Logistics 2015 29. und 30. September 2015

Shipping Technics Logistics 2015 29. und 30. September 2015 Shipping Technics Logistics 2015 Deutschlands einzige Binnenschifffahrts- Fachmesse Dienstag, 29. und Mittwoch 30. September 2015 in der Caterpillar CAT CG132-12 LNG Motor Leistung pro Zylinder 50 kw Erhältlich

Nadere informatie

Gegenbesuch des HBBK in Nijmegen. 15. Januar 2014. groepswerk en stadsbezoek. Gruppenarbeit und Stadtbesichtigung. Nijmegen is een heel mooie stad.

Gegenbesuch des HBBK in Nijmegen. 15. Januar 2014. groepswerk en stadsbezoek. Gruppenarbeit und Stadtbesichtigung. Nijmegen is een heel mooie stad. Gegenbesuch des HBBK in Nijmegen 15. Januar 2014 Die Schüler sollten aufschreiben, was ihnen gefallen hat. De leerlingen moesten opschrijven wat hun goed bevallen is. Das schrieb die deutsche Klasse Gruppenarbeit

Nadere informatie

Binnendifferenzierung Schnellere TN können mit den Arbeitsblättern 2a und 2b arbeiten.

Binnendifferenzierung Schnellere TN können mit den Arbeitsblättern 2a und 2b arbeiten. ab les 2: WIE? WAT? WAAR? Vorbereitung Kopieren Sie die Arbeitsblätter auf festes Papier und schneiden Sie die Informationskärtchen aus. Pro Gruppe von 4 Personen brauchen Sie jeweils die Arbeitsblätter

Nadere informatie

De mens-machine. Die Mensch-Maschine. Special Seite / Pagina 42 INDUSTRIE 4.0

De mens-machine. Die Mensch-Maschine. Special Seite / Pagina 42 INDUSTRIE 4.0 Das deutsch-niederländische Wirtschaftsmagazin Het Nederlands-Duitse economisch magazine Nr.2 2014 INDUSTRIE 4.0 Die Mensch-Maschine De mens-machine Special Seite / Pagina 42 Our G erman pr esence boosts

Nadere informatie

Green Ideas - Groene ideeën

Green Ideas - Groene ideeën Green Ideas - Groene ideeën Γενικές Πληροφορίες Περίληψη Groene Ideeën (http://greenideasproject.org) zijn interactieve en boeiende workshops die manieren verkennen waarop groene innovatie kan worden gepromoot

Nadere informatie

gemeinsam planen und umsetzen

gemeinsam planen und umsetzen INTERREG Deutschland - Nederland veiligheid & Overheid samen plannen en aanpakken Sicherheit & BehÖrden gemeinsam planen und umsetzen In de Euregio Rijn-Waal 1 In der Euregio Rhein-Waal Veiligheid & Overheid

Nadere informatie

PEOPLE TO PEOPLE ZUSAMMENARBEIT FÖRDERN SAMENWERKING STIMULEREN

PEOPLE TO PEOPLE ZUSAMMENARBEIT FÖRDERN SAMENWERKING STIMULEREN PEOPLE TO PEOPLE ZUSAMMENARBEIT FÖRDERN SAMENWERKING STIMULEREN PROGRAMMGEBIET PROGRAMMAGEBIED INTERREG V DEUTSCHLAND-NEDERLAND GRENZÜBERSCHREITENDE FÖRDERUNG MIT INTERREG V AURICH WITTMUND 1 ZUID- WEST-

Nadere informatie

EUREGIO WERKBUCH NIEDERLÄNDISCH

EUREGIO WERKBUCH NIEDERLÄNDISCH EUREGIO WERKBUCH NIEDERLÄNDISCH Kapitel 27-28: Arbeit in einer Arnheimer Großbuchhandlung A) Die Firma Iedereen in Arnhem kent wel de naam Gelderse Boekhandel. En de meeste Arnhemmers weten ook waar je

Nadere informatie

Westlangeweg 1 a 156 - Hoofdplaat Village Scaldia

Westlangeweg 1 a 156 - Hoofdplaat Village Scaldia TE KOOP - Village Scaldia Vraagprijs 149.000,-- k.k. Omschrijving - Rustig gelegen, geschakelde recreatiewoning (type Grasse) met berging en tuin met uitzicht op beschermd natuurgebeid op 133m2 eigen grond.

Nadere informatie

Verschillen tussen Ultimo Facility Management en Lite

Verschillen tussen Ultimo Facility Management en Lite Verschillen tussen Ultimo Facility Management en Lite Ultimo Software Solutions bv Waterweg 3 8071 RR Nunspeet www.ultimo.com www.ultimo.com Voorwoord Dit document is bedoeld om de verschillen weer te

Nadere informatie

http://www.schoolsamenvatting.nl/ - De site voor samenvattingen

http://www.schoolsamenvatting.nl/ - De site voor samenvattingen GRAMMATICA OEFENINGEN DUITS Vertaal mbv woordenboek!!!! 1. Ik hoor het vrij vaak = Ich höre es oft 2. Op de eerste plaats = 3. Ik weet niet, of hij kan komen = 4. Hij wil zelfmoord plegen = 5. Kunt u mij

Nadere informatie

Wat we gaan doen vandaag... Geef complimenten

Wat we gaan doen vandaag... Geef complimenten Wat we gaan doen vandaag... Interview: sprankelend moment Paradigma verandering: van problemen oplossen naar bouwen aan oplossingen Attitude verandering: cheerleading Wat neem je mee? Vier pijlers positieve

Nadere informatie

Resultaten van het onderzoek Migratiebewegingen in de EUREGIO Ergebnisse der Untersuchung Wanderungsbewegungen in der EUREGIO

Resultaten van het onderzoek Migratiebewegingen in de EUREGIO Ergebnisse der Untersuchung Wanderungsbewegungen in der EUREGIO Resultaten van het onderzoek Migratiebewegingen in de EUREGIO Ergebnisse der Untersuchung Wanderungsbewegungen in der EUREGIO Bronckhorst, 16 maart 2012 Bronckhorst, 16. März 2012 Frank Osterhage ILS Institut

Nadere informatie

b) Gibt es noch weitere Fußgänger bei der Ampel als die beiden Sprecher? A Ja B Nein 'Beweis' für diese Antwort:......

b) Gibt es noch weitere Fußgänger bei der Ampel als die beiden Sprecher? A Ja B Nein 'Beweis' für diese Antwort:...... EUREGIO WERKBUCH NIEDERLÄNDISCH Kapitel 7: Auf der Straße A) Bij rood... 1. Luister naar de volgende dialoog. Beantwoord na het luisteren de vragen. a) Welche Personen sprechen? A 2 Männer, etwa 40 oder

Nadere informatie

Juridische aspecten van het zakendoen in Duitsland

Juridische aspecten van het zakendoen in Duitsland Welkom Road2Germany Juridische aspecten van het zakendoen in Duitsland Uw juridisch-fiscale wegwijzer in Duitsland 24-06-2014 Zakendoen in Duitsland Geschäftsklima Wirtschaft so euphorisch wie seit 1991

Nadere informatie

Doppelstunde zum Thema Een afspraak maken

Doppelstunde zum Thema Een afspraak maken Doppelstunde zum Thema Een afspraak maken von Hendrik Banneke, BBS 1 Leer Inhaltsverzeichnis 1. Lernziele...1 1.1 Übergeordnetes Stundenlernziel...1 1.2 Konkrete Lernziele der Unterrichtsstunde...1 Anhang...2

Nadere informatie

Snelheids overtredingen met een klein schip Geschwindigkeitsübertretungen mit einem kleinen Boot

Snelheids overtredingen met een klein schip Geschwindigkeitsübertretungen mit einem kleinen Boot Auszug aus der Bußgelddatei für den Wassersport in den Niederlanden (siehe auch www.vaarbewijzen.nl) Anm.: In blauer Farbe sinngemäße deutsche Übersetzung Snelheids overtredingen met een klein schip Geschwindigkeitsübertretungen

Nadere informatie

DNL Konferenz Sprache - Beratung - Arbeit NLD Conferentie Taal Advies Werk 13.03.2015

DNL Konferenz Sprache - Beratung - Arbeit NLD Conferentie Taal Advies Werk 13.03.2015 DNL Konferenz Sprache - Beratung - Arbeit NLD Conferentie Taal Advies Werk 13.03.2015 Willkommen/ Welkom Hans Alberse Bürgermeister der Gemeinde Oude IJsselstreek Burgemeester van de gemeente Oude IJsselstreek

Nadere informatie

EINFACH. ZUSAMMEN. OHNE GRENZEN OHNE GRENZEN. LOGISTIK PROJEKT MARIGREEN PROJECT MARIGREEN ENERGIE & LOGISTIK ENERGIE & LOGISTIEK

EINFACH. ZUSAMMEN. OHNE GRENZEN OHNE GRENZEN. LOGISTIK PROJEKT MARIGREEN PROJECT MARIGREEN ENERGIE & LOGISTIK ENERGIE & LOGISTIEK Einfach zusammen ohne grenzen EINFACH. ZUSAMMEN. EINFACH. ZUSAMMEN. OHNE GRENZEN OHNE GRENZEN. EENVOUDIG. STRATEGISCHE SAMEN. INITIATIVE ZONDER LOGISTIK GRENZEN PROJEKT MARIGREEN PROJECT MARIGREEN ENERGIE

Nadere informatie

Alltag: Lesen KGT 2. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52601

Alltag: Lesen KGT 2. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/52601 Alltag: Lesen KGT 2 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 15 July 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/52601 Dit lesmateriaal is gemaakt met

Nadere informatie

KG 51R F K. 1 Gegevens van de aanvrager. 2 Gegevens van de echtgeno(o)t(e) of levenspartner van de aanvrager

KG 51R F K. 1 Gegevens van de aanvrager. 2 Gegevens van de echtgeno(o)t(e) of levenspartner van de aanvrager Naam en voornaam van de aanvrager Name und der antragstellenden Person Kinderbijslagnr. F K Kindergeld-Nr. KG 51R Bijlage Buitenland bij de aanvraag voor Duitse kinderbijslag van.. voor personen die een

Nadere informatie

Netzwerke schaffen INTERREG IV A-Förderung bei der euregio rhein-maas-nord. Netwerken creëren INTERREG IV A-subsidie bij de euregio rijn-maas-noord

Netzwerke schaffen INTERREG IV A-Förderung bei der euregio rhein-maas-nord. Netwerken creëren INTERREG IV A-subsidie bij de euregio rijn-maas-noord Netzwerke schaffen INTERREG IV A-Förderung bei der euregio rhein-maas-nord Netwerken creëren INTERREG IV A-subsidie bij de euregio rijn-maas-noord 2 INTERREG IV A: Europa erleben INTERREG IV A: Europa

Nadere informatie

13 Ik zit net te denken...

13 Ik zit net te denken... 13 Ik zit net te denken... i2 i1 Wij geven een feestje! Bringen Sie die Aktivitäten in die richtige (= typische) Reihenfolge. boodschappen doen eten koken feesten! de woning opruimen, schoonmaken naar

Nadere informatie

Je hebt voor dit SE 110 minuten de tijd. Het bestaat uit 4 onderdelen: Lever aan het eind van de toets alles in, opdrachten, klad en netversie.

Je hebt voor dit SE 110 minuten de tijd. Het bestaat uit 4 onderdelen: Lever aan het eind van de toets alles in, opdrachten, klad en netversie. Vaardigheid: schrijven Toegestane hulpmiddelen: woordenboek en bijgevoegde blauwe grammaticahulp Datum: Klas: Trimester : 15 maart 2011 6VWO 8 Je hebt voor dit SE 110 minuten de tijd. Het bestaat uit 4

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Uit een enquête onder bedrijven die actief zijn in Duitsland

Nadere informatie

Taal vitaal. Einstufungstest. Durchführung und Auswertung

Taal vitaal. Einstufungstest. Durchführung und Auswertung Taal vitaal Einstufungstest Durchführung und Auswertung Mit diesem schriftlichen Test zu den Lehrbüchern Taal vitaal und Taal totaal können Sie Ihre Niederländischkenntnisse feststellen, um sich in unser

Nadere informatie

a Luister en noteer. Hören Sie und notieren Sie die Nummer des passenden Dialogs zu den Bildern.

a Luister en noteer. Hören Sie und notieren Sie die Nummer des passenden Dialogs zu den Bildern. Hoi, ik heet LES Hallo, ik ben a Lister en noteer. Hören Sie nd notieren Sie die Nmmer des passenden Dialogs z den Bildern. b Lister nog eens en vl in. Hören Sie ernet nd ergänzen Sie. ben goedemorgen

Nadere informatie

Zakendoen in Zuid-Duitsland: Limburg, Laptop & Lederhose 07-05-2015

Zakendoen in Zuid-Duitsland: Limburg, Laptop & Lederhose 07-05-2015 Zakendoen in Zuid-Duitsland: Limburg, Laptop & Lederhose 07-05-2015 Postennet Duitsland 2 Kerntaken postennet Duitsland stimulering van internationaal ondernemen en samenwerken positieve beeldvorming van

Nadere informatie

Schriftelijk proefexamen ZAKELIJK DUITS

Schriftelijk proefexamen ZAKELIJK DUITS Schriftelijk proefexamen ZAKELIJK DUITS Beschikbare tijd: 90 MINUTEN 50803 Proefexamen HET PROEFEXAMEN BESTAAT UIT 0 GENUMMERDE PAGINA'S. 4 OPDRACHTEN GRAMMATICA OPDRACHT IDIOOM BRIEFOPDRACHT BENODIGDE

Nadere informatie

Voltooid tegenwoordige tijd (D = Perfekt)

Voltooid tegenwoordige tijd (D = Perfekt) Voltooid tegenwoordige tijd (D = Perfekt) De voltooid tegenwoordige tijd wordt in het Duits meestal in de spreektaal gebruikt. Ik heb huiswerk gemaakt. Ik maak -> ik maakte Ich habe Hausaufgaben gemacht.

Nadere informatie

Kapitel 6 Frust oder Lust?

Kapitel 6 Frust oder Lust? Kapitel 6 Frust oder Lust? 1: Abgehauen 2. 1. ausreißen 2. völlig 3. endgültig 4a. Logo 4b. Alter 5a. Lager 5b. Zündkerzen 3. 1. Heb je ze niet allemaal op een rijtje? 2. Ben je je tong verloren? 6. 1.

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Copyright 2010, 2015 by Todd Burrier, Ingo Fechner

Copyright 2010, 2015 by Todd Burrier, Ingo Fechner Copyright 2010, 2015 by Todd Burrier, Ingo Fechner Title of the original version: The Process - The fun and easy way to build an income stream for life Vertaler: Sylvia Hoeve & Pascal Appelman All rights

Nadere informatie

Spring NEWS FLASH. jaargang 5 nummer 3 maart 2013. Geachte IBC-relatie, Waalwijk, maart 2013

Spring NEWS FLASH. jaargang 5 nummer 3 maart 2013. Geachte IBC-relatie, Waalwijk, maart 2013 Spring NEWS FLASH jaargang 5 nummer 3 maart 2013 I B C Geachte IBC-relatie, Waalwijk, maart 2013 Module 3 en Module 6 zijn afgerond. Trots zijn we op onze examenresultaten: 2010-92.6% geslaagd en 2011-100%

Nadere informatie

Gefeliciteerd! Zet de zinnen in de juiste volgorde. Dat vinden wij allen zo prettig ja ja. In de gloria. Lang zal hij leven. Hij leve lang hoera hoera

Gefeliciteerd! Zet de zinnen in de juiste volgorde. Dat vinden wij allen zo prettig ja ja. In de gloria. Lang zal hij leven. Hij leve lang hoera hoera Gefeliciteerd! 1 Zet de zinnen in de juiste volgorde. Dat vinden wij allen zo prettig ja ja In de gloria Lang zal hij leven Hij leve lang hoera hoera Hij leve lang hoera hoera Lang zal hij leven In de

Nadere informatie

Op weg naar Duitsland: der Weg ist steinig und hart, aber machbar!

Op weg naar Duitsland: der Weg ist steinig und hart, aber machbar! Op weg naar Duitsland: der Weg ist steinig und hart, aber machbar! Een ervaringsverhaal van ir. Heico Timmers KvK-bijeenkomst Duitsland, Vianen, 24.06.2014 Bild EDR Op weg naar Duitsland - Heico Timmers

Nadere informatie

Wat we gaan doen vandaag...

Wat we gaan doen vandaag... Wat we gaan doen vandaag... Klinisch psycholoog, K & J psycholoog spec. NIP Master of Dispute Resolution Start met waarover ben je tevreden Wat is oplossingsgericht werken Oplossingsgericht werken met

Nadere informatie

Noordwijk in vogelvlucht

Noordwijk in vogelvlucht Noordwijk in vogelvlucht Digitale foto s van Leo Hooijmans 2005 Welkom bij het Leesmij-bestand behorend bij de CD-Rom : Noordwijk in vogelvlucht. Onderstaand vindt u informatie over : - Systeemvereisten

Nadere informatie

www.abbasstugby.se Abbas Stugby och Camping... is een onthaastingsplaats in het noorden van de Zweedse provincie Värmland en wordt gerund door een

www.abbasstugby.se Abbas Stugby och Camping... is een onthaastingsplaats in het noorden van de Zweedse provincie Värmland en wordt gerund door een www.abbasstugby.se 2 Abbas Stugby och Camping... is een onthaastingsplaats in het noorden van de Zweedse provincie Värmland en wordt gerund door een Nederlandse familie. Naast twee campings beschikt Abbas

Nadere informatie

Das erste niederländische Lesebuch für Anfänger

Das erste niederländische Lesebuch für Anfänger Aart Rembrandt Das erste niederländische Lesebuch für Anfänger Stufen A1 und A2 zweisprachig mit niederländisch-deutscher Übersetzung 1 Wir geben unser Bestes, um Tippfehler und Irrtümer zu vermeiden.

Nadere informatie

INTERREG Deutschland - Nederland

INTERREG Deutschland - Nederland INTERREG Deutschland - Nederland gezondheid & samenleving Samen leven en delen Gesundheit & Gesellschaft gemeinsam leben und teilen In de Euregio Rijn-Waal 1 In der Euregio Rhein-Waal Gezondheid & Samenleving

Nadere informatie

KNIPSELKRANT APRIL 2003 TER INFORMATIE

KNIPSELKRANT APRIL 2003 TER INFORMATIE KNIPSELKRANT APRIL 2003 TER INFORMATIE BRON: ÄRZTE ZEITUNG NOVEMBER 2002 Medica aktuell, 21.11.2002 Wird UMTS Patienten das Leben erleichtern? Vitalfunktionen könnten in Zukunft zu Hause überwacht werden

Nadere informatie

RFID iets voor uw bedrijf?

RFID iets voor uw bedrijf? RFID iets voor uw bedrijf? Mogelijkheid van participatie in RAAS programma Venlo 5 november 2009 Henk Betlem lector Supply Chain Management 9-11-2009 Fontys Hogescholen 1 Inhoud Positie Fontys op gebied

Nadere informatie

Commission paritaire pour les entreprises de travail adapté et les ateliers sociaux. Paritair comité voor de beschutte en de sociale werkplaatsen

Commission paritaire pour les entreprises de travail adapté et les ateliers sociaux. Paritair comité voor de beschutte en de sociale werkplaatsen Paritair comité voor de beschutte en de sociale werkplaatsen Commission paritaire pour les entreprises de travail adapté et les ateliers sociaux Collectieve van 2000 Convention collective de travail du

Nadere informatie

Maandschors. November-december 2015. Weest paraat!

Maandschors. November-december 2015. Weest paraat! Maandschors November-december 2015 Weest paraat Hé, daar is nummer twee November is hier dus we stappen over op een tweede maandschors Dat gaat snel zeg Er staat weer van alles op til dus lees dit Groepsleidingswoordje

Nadere informatie

Wissen, Motor für die euregionale Wirtschaft Kennis, motor voor de euregionale economie WWW.WISSENSALLIANZ.EU

Wissen, Motor für die euregionale Wirtschaft Kennis, motor voor de euregionale economie WWW.WISSENSALLIANZ.EU Wissen, Motor für die euregionale Wirtschaft Kennis, motor voor de euregionale economie WWW.WISSENSALLIANZ.EU 06 INNOVATIONSFÖRDERUNG 08 BUSINESS CAMP 10 PRESSURE COOKER Inhalt / Inhoud 12 MASTER CLASSES

Nadere informatie

ZAKENDOEN IN DUITSLAND; VOM WUNSCH ZUM ERFOLG. Aldo Lodder Nederlands-Duitse Handelskamer Vianen, 24 juni 2014

ZAKENDOEN IN DUITSLAND; VOM WUNSCH ZUM ERFOLG. Aldo Lodder Nederlands-Duitse Handelskamer Vianen, 24 juni 2014 ZAKENDOEN IN DUITSLAND; VOM WUNSCH ZUM ERFOLG Aldo Lodder Nederlands-Duitse Handelskamer Vianen, 24 juni 2014 Nederlands-Duitse Handelskamer (1/3) 35 Medewerkers, allen drietalig (NL/DE/GB) One-stop-shop

Nadere informatie

Kapitel 6 Urlaub zum Verlieben. Antwoorden. 1-2 vmbo-kgt Kapitel 6 Antwoorden

Kapitel 6 Urlaub zum Verlieben. Antwoorden. 1-2 vmbo-kgt Kapitel 6 Antwoorden Kapitel 6 Urlaub zum Verlieben Antwoorden 1 Sehen a 1 Deutschland, die Schweiz, Österreich, Frankreich, Italien 2 bijvoorbeeld: Ja, in Tirol. b 3 glad 4 de rots 5 het touw 6 de hut 7 gelukt 8 uitglijden

Nadere informatie

Kapitel 3 Mies oder Topfit?

Kapitel 3 Mies oder Topfit? 1: Hertha BSC 1. 1. blauw en wit 2. de oude dame Kapitel 3 Mies oder Topfit? 7. 1. weiter 6. Runde 2. Bude 7. Skinheads 3. ziemlich 8. Nasenring 4. Freundschaftsspiel 9. Unterarm 5. gegen 10. Geld 2: Die

Nadere informatie

Wijzigingen SEPA. Inhoud. Algemeen. Wijzigingen in < Parameters - Boeking >

Wijzigingen SEPA. Inhoud. Algemeen. Wijzigingen in < Parameters - Boeking > Wijzigingen SEPA Inhoud Deze handleiding is helaas nog niet volledig vertaald naar het Nederlands. Wij doen ons uiterste best om dit zo spoedig mogelijk te realiseren. Mocht u een tekst niet begrijpen

Nadere informatie

6e Nederlands-Duitse

6e Nederlands-Duitse 6e Nederlands-Duitse Advocatensymposium 18 en 19 november 2011 in Köln Hotel Hyatt Regency in Köln 6. Niederländisch-Deutsches Rechtsanwaltssymposium 18. und 19. November 2011 in Köln Hotel Hyatt Regency

Nadere informatie

VRAGENKAARTJES THE ISLAND OF ALL TOGETHER

VRAGENKAARTJES THE ISLAND OF ALL TOGETHER VRAGENKAARTJES THE ISLAND OF ALL TOGETHER Dank je wel voor het downloaden van de vragenkaartjes. Graag delen we vrijblijvend een paar van onze ervaringen: 1. Wij lieten mensen eerst een minuut of tien

Nadere informatie

Actieplan. Handlungskonzept

Actieplan. Handlungskonzept Actieplan Handlungskonzept Colofon / Impressum Uitgever / Herausgeber Druk / Druck Ontwerp / Entwurf Tekst / Tekst Euregio Rijn-Waal, Euregio Rhein-Waal Trioprint Nijmegen Krijn Ontwerp, Nijmegen Birch

Nadere informatie

Actieplan. Handlungskonzept

Actieplan. Handlungskonzept Actieplan Handlungskonzept Colofon / Impressum Uitgever / Herausgeber Druk / Druck Ontwerp / Entwurf Tekst / Tekst Euregio Rijn-Waal, Euregio Rhein-Waal Trioprint Nijmegen Krijn Ontwerp, Nijmegen Birch

Nadere informatie

avenida residenz anderburg kaprun avenida mountain resort avenida style appartements kaprun avenida ski & golfresort kaprun 7 avenida mountain resort 1. UNTERGESCHOSS Wellnessanlage Sehr großzügig angelegt

Nadere informatie

Aussprache & Rechtschreibung 1

Aussprache & Rechtschreibung 1 1 De kok kookt met kokos. Jij ook? Der Koch kocht mit Kokos. Du auch? Aussprache & Rechtschreibung 1 De kok kookt met kokos. Jij ook? Für die Rechtschreibung und die Aussprache des Niederländischen ist

Nadere informatie