Tulp.actueel. Eerste Nationale Tulpendag groot succes. In deze uitgave. Jaargang 15, nummer 1, 11 februari 2012

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Tulp.actueel. Eerste Nationale Tulpendag groot succes. In deze uitgave. Jaargang 15, nummer 1, 11 februari 2012"

Transcriptie

1 Jaargang 15, nummer 1, 11 februari 2012 Tulp.actueel Eerste Nationale Tulpendag groot succes Op de Dam in Amsterdam werd zaterdag 21 januari de eerste Nationale Tulpendag georganiseerd. Een geslaagde dag, die zeker voor herhaling vatbaar is. Een paar maanden hadden we er al naartoe geleefd en alles was geregeld. s Morgens vroeg zat ik al vroeg in de auto naar de Dam. Ik was natuurlijk weer wat laat, maar gelukkig kon ik meekijken op de webcam en om kwart over zeven reden de vijf trailers de Dam op. Een machtig gezicht. Het regende toen pijpenstelen en we zijn direct begonnen om de kistjes met tulpen neer te zetten. Tweeduizend bakken is geen kinderspel. Het werd gelukkig al snel droog en na een paar uurtjes met vereende krachten was de pluktuin klaar. Dit was een goed moment voor fotomomenten met BN-ers en de groep vrijwilligers. Dat zorgde voor de nodige persaandacht. Fotomomenten De dames van het tulpenpromotieteam reden al met bakfietsen met tulpen erin door de stad, om tulpenhoezen uit te delen en mensen uit te nodigen naar de Dam te komen. Dat dit goed werkte werd na de opening door Burgemeester Van der Laan snel duidelijk. Lees verder op pagina 2 >>> In deze uitgave Groot, groter, grootst 2 Lichte planten grootste kwaliteitsprobleem 3 Themabijeenkomst Het Nieuwe Telen Tulp 3 Automatisering geeft meerwaarde aan bollensector 4 Hogere opbrengst halen uit licht en CO 2 5 CO 2 -Sectorsysteem start dit voorjaar 6 LTO Groeiservice en Syntens bundelen krachten 7 Ontwikkelingen baren zorgen, maar bieden ook kansen 8

2 Tulp Groot, groter, grootst Waar gaan we heen met zijn allen? De schaalvergroting in de sector neemt nog steeds toe en daarmee de overproductie. De slechte prijsvorming op de veilingklok is het resultaat. Objectief gezien is deze trend al ingezet vanaf de Tweede Wereldoorlog. Mijn opa en aansluitend mijn vader vroegen zich namelijk in hun tijd hetzelfde af. De schaalgrootte van bedrijven was toen kleiner, maar ook toen werd er soms met sprongen vooruit ondernomen. Moeten we de huidige schaalvergroting dan ook in deze context zien, of is er meer aan de hand en is er werkelijk sprake van een commodity trap? Volgens professor Michiel Keyzer van de Vrije Universiteit uit Amsterdam is het laatste aan de hand. We zijn volledig doorgeslagen in de afhankelijkheid van banken, op basis van fiscale jaarrapporten van accountants. Geen externe financier wil nog geld steken in agrarische productiebedrijven, die alleen maar gericht zijn op kostprijsverlaging. Het zou gezonder zijn om maximaal rendement te maken met productiemiddelen als: kapitaal, arbeid, energie en uitgangsmateriaal. Dit vergt een omslag in denken van ondernemers. Je moet meer denken in verbreding van activiteiten die meerwaarde leveren voor je omgeving. Het alternatief is koude sanering en een agrarische sector met een paar industriële overblijvers. Jan Mantel gewasmanager Tulp John Boon in actie tijdens eerste Nationale Tulpendag op de Dam >>> Vervolg van pagina 1 lopen, het was gewoonweg een feest. De tulpen waren dan ook in no-time geplukt. Er is Het werd langzamerhand steeds drukker op volgens mij geen bedrijf dat het sneller doet het plein. In het begin ging het rustig met dan de mensen op de Dam. Rond etenstijd plukken, maar naarmate de tijd vorderde hebben we de locatie weer schoongeveegd werd het steeds drukker. De sfeer was geweldig. Iedereen was blij en de bezoekers straalgers geëvalueerd. en hebben we met een grote groep vrijwilliden. Gratis tulpen, zoveel als je wilde; dit kon geen Nederland zijn! Hele rijen mensen stonden dan ook na het plukken in de rij om hun Ik kijk dan ook terug op een zeer geslaagde Internationaal zelf geplukte bos tulpen in te laten pakken. eerste tulpendag. Volgend jaar mag hij wat Ik denk dat de fotograaf ook overuren heeft mij betreft nog uitgebreider, misschien zelfs gemaakt, want het aantal vrolijke gezichten wel eentje in London of Parijs? en dus fotomomenten was niet te tellen. Amsterdam kleurde er helemaal van op. Overal John Boon in de stad zag je later mensen met tulpen Voorzitter Landelijke Commissie Project LetsGrow in de broeierij Dit seizoen zijn zes broeierijbedrijven tulpen gewogen en gemeten en wordt de gestart met een project om LetsGrow te kwaliteit (bladkleur, stand en uitvalspercentage) bepaald. gaan gebruiken in de tulpenbroeierij. De klimaatcomputers van deze bedrijven zijn gekoppeld via LetsGrow. Hierdoor ontstaat Hogere kwaliteit een digitale studieclub, waarbij de deelnemers van afstand bij elkaar in de kas kun- via het project Meerlagenteelt in de praktijk. Ook PPO uit Lisse is betrokken bij de proef nen kijken. Zij voeren diverse metingen uit op de bedrijven, om meer inzicht te krijgen in de Het doel is om door het vergelijken van de klimaatinstellingen te komen tot betere kwaliteit wordt een aantal bijeenkomsten belegd. verschillende systemen. Gedurende de proef en energiebesparing. Om de resultaten beter Hierbij zullen de deelnemers samen met met elkaar te vergelijken wordt door proeftuin de gewasmanager en de onderzoekers Zwaagdijk een praktijkproef uitgevoerd, waarbij een partij tulpen wordt verdeeld over de lende uitkomsten met elkaar bediscussiëren van beide onderzoeksinstellingen de verschil- deelnemende bedrijven in een aantal verschillende trekken. Met de bakken opgeplante en hogere kwaliteit. om zo te komen tot betere klimaatinstellingen tulpen wordt een sensor meegegeven die de temperatuur en de luchtvochtigheid bijhoudt. Jan Mantel Aan het einde van iedere trek worden de gewasmanager Tulp 2

3 Tulp Lichte planten grootste kwaliteitsprobleem Het huidige tulpenjaar kenmerkt zich door een aantal opvallende aantastingen van de kwaliteit. Het grootste probleem is dat de planten aan de lichte kant blijven, zegt Nico Hof, van CNB Kwaliteit+. Hof constateert hier en daar partijen waar de planten te licht blijven. De planten hebben een te harde bol, waarschijnlijk doordat het reservevoedsel niet is doorgegeven. Het is volgens de kwaliteitsmanager lastig aan te geven wat de oorzaak is van het probleem van harde bollen. We kijken nu onder andere naar de grond. Daar zien we soms verschillen per perceel terwijl de partij tulpen hetzelfde is. Feit is volgens Hof dat er afgelopen jaar wel veel is beregend. Dat kan een oorzaak zijn, want dan praat je toch over een andere samenstelling van het water. Maar zoals gezegd, het is lastig om aan te tonen. Bloemverdroging Vorige zomer werden regelmatig problemen met bloemverdroging geconstateerd. Slechte partijen zijn daardoor niet opgeplant. Hier en daar is nog een lichte vorm van dit probleem zichtbaar. Dat kan uiteraard leiden tot keur op de veiling. Ook het probleem van galmijt speelt weer op. Dat wordt minder, maar is nog niet volledig onder controle. PPO doet volop onderzoek naar galmijt. Het blijft volgens Hof zaak dat je er snel bij bent. Als de bollen besmet de grond in zijn gegaan, dan helpt celbegassing niet meer. Tulpendag 21 januari 2012 Onderzoek Samenvattend noemt Hof de lichte planten het grootste probleem van dit seizoen, dat verder wordt gekenmerkt door een aantal opvallende aantastingen. De lichte planten worden veroorzaakt door het afgelopen groeiseizoen. Daar is nu niets meer aan te veranderen. Het probleem speelt op in bepaalde jaren. Het is een mooie uitdaging voor Wageningen om daar onderzoek naar te doen. Het is voor kwekers lastig om de benodigde grammen te halen voor contractlevering. Hof adviseert om partijen met een harde bol met geen of een klein spruitje voor te trekken in de koelcel bij 9 tot 13 C. De luchtvochtigheid in de koelcel is hoog waardoor de spruit er makkelijker uit komt. Bij meteen in de kas zetten wordt de bol nog harder. Roger Abbenhuijs redactie Themabijeenkomst Het Nieuwe Telen Tulp LTO Groeiservice organiseert op donderdag 16 februari, samen met de KAVB en Flynth adviseurs en accountants, een themabijeenkomst bij Proeftuin Zwaagdijk over de ontwikkelingen in Het Nieuwe Telen Tulp. Het afgelopen jaar hebben de ontwikkelingen niet stil gestaan. Meerdere bedrijven zijn gestart met verschillende technieken van Het Nieuw Telen, waaronder meerlagenteelt, buitenluchtaanzuiging, dubbele schermen en LED-verlichting. De eerste ervaringen in de praktijk zijn bekend en worden besproken tijdens deze bijeenkomst. Ook wordt inzicht gegeven in de subsidiemogelijkheden die er zijn op dit gebied. Als laatste wordt de toekomst geschetst van nieuwe ontwikkelingen op het gebied van tracking & tracing en voorraadbeheer op tulpenbroeibedrijven en de mogelijkheden om dit te automatiseren. spreker is Jeroen Wiggers van Van Der Laan Electrotechniek. Hij geeft inzicht in de ontwikkelingen die er zijn op het gebied van licht. Daarna laat Galtjo Geertzema van Flynth adviseurs en accountants de verschillende subsidieprogramma s voor Het Nieuwe Telen de revue passeren. Als laatste bespreken Sebastiaan de Graaf (Indigo Solutions) en Bert Karel (Karel Bolbloemen uit Bovenkarspel) de ontwikkelingen op automatiseringsgebied bij broeierijbedrijven (zie ook pagina 4 van deze nieuwsbrief). Aanmelden Voor het bijwonen van deze bijeenkomst, die begint om uur, is aanmelden verplicht. Dat kan tot 13 februari uur. Sprekers Niels Kreuk, tulpenbroeier uit Andijk is de eerste spreker. Hij heeft, zoals hij zelf zegt, de modernste tulpenkas van de wereld. Tweede Locatie is Proeftuin Zwaagdijk: Tolweg 13, 1681 ND Zwaagdijk-Oost. Neem voor meer informatie contact op met Jan Mantel, telefoon , 3

4 Tulp Automatisering geeft meerwaarde aan bollensector Tijdens een telersbijeenkomst over Het Nieuwe Telen op donderdag 16 februari in Zwaagdijk, geeft Sebastiaan de Graaf van Indigo Solutions uit Barendrecht zijn visie op de meerwaarde van automatisering in de bollensector. De sector staat aan de vooravond van een volgende stap. Het bedrijf beschikt over ruime ervaring in de tuinbouw, maar is nog tamelijk nieuw in de bollenwereld. Toch durft De Graaf te stellen dat de bollenwereld toe is aan een volgende stap op gebied van automatisering. Hij onderscheidt daarin drie fases: mechanisatie, het aansturen van bedrijfsprocessen vanachter de computer en een compleet bedrijfsmanagementsysteem inclusief planning en tracking&tracing. Dat is op zich niet nieuw, maar wel voor deze sector, weet De Graaf. Hij constateert dat de grotere spelers in de sector inmiddels toe zijn aan fase 3. Voorwaarde De bollensector wordt momenteel gekenmerkt door schaalvergroting, als gevolg van nieuwe ontwikkelingen zoals de bosmachine, meer- lagenteelt en ledverlichting. De wens is om de activiteiten wel, maar het personeelsbestand niet te laten groeien. Dan ontstaat er een sterkere positie voor een kweker. Door vergaande automatisering is dat ook te realiseren. Automatisering creëert inzicht in de eigen bedrijfsvoering. Het optimaliseert de huidige bedrijfsvoering en zorgt er tevens voor dat kwekers c.q. broeiers kunnen voldoen aan de wensen uit de markt. Het is de markt die in toenemende mate eisen stelt aan bijvoorbeeld traceerbaarheid. Een T&T-systeem is dan geen luxe meer, maar een voorwaarde om te mogen leveren. Rendement De Graaf realiseert zich dat het investeringsklimaat in de tuinbouw momenteel lastig is. Automatiseren kan ook middels een abonnementsvorm, met maandelijkse kosten. Dan is het geen enorme investering en bovendien biedt het mogelijkheden voor een hoger rendement. Roger Abbenhuijs redactie Ontwikkelingen lopend onderzoek in Tulp Op dit moment worden vier broeierijonderzoeken uitgevoerd, waar de Landelijke Commissie haar goedkeuring aan heeft gegeven. Bij deze proeven zijn begeleidingscommissies ingesteld van broeiers, die in samenspraak met de onderzoekers en de gewasmanager, de voortgang van de proef volgen en zo nodig bijsturen. In Zwaagdijk is een oriënterende proef uitgevoerd met de Hortispecmeter als onderdeel van het onderzoek Kwaliteit en energiebesparing tulpenbroei. De reactie van deze meter is getest op verschillende klimaatinstellingen in een proefkas, met als doel inzicht te krijgen in meetwaarden om in de toekomst de klimaatcomputer hierop te sturen. De Hortispec meter kan op dit moment alleen meten en wordt uitgebreid met een PLC-besturing. Als dit gereed is, wordt het onderzoek vervolgd. In Zwaagdijk bevindt de proef Toepassing van ozon in tulpen zich in de analysefase. Bij verschillende toepassingen van ozon wordt de relatie met galmijt en kernrot onderzocht. De proeven zijn uitgevoerd en de resultaten worden binnenkort verwacht. Gevoelig Bij PPO wordt de proef Voorspellen gevoeligheid tulp voor bladkiep uitgevoerd. De relatie van het calciumgehalte met het optreden van bladkiep wordt onderzocht. Dit vindt plaats in verschillende delen van de bol zoals de bolbodem, de groeipunt en de rokken bij verschillende partijen van diverse cultivars. Het doel is om een toets te ontwikkelen die tijdens stadiumbepaling partijen al kan aanmerken als gevoelig voor bladkiep. Daarnaast is de eerste teeltronde afgerond van het onderzoek LED belichting tulp in meerlagenteelt. Op basis van de resultaten hiervan is het lichtregime voor de tweede ronde in overleg met de begeleidingscommissie iets aangepast. Jan Mantel gewasmanager Tulp 4

5 Kruisbestuiving Hogere opbrengst halen uit licht en CO2 Met potplanten- en snijbloementelers is onlangs gediscussieerd over het beter benutten van CO 2 en licht op het bedrijf door goede achtergrondinformatie. Door de licht- en CO 2 -benuttingscurve van de gewassen goed in kaart te brengen, kan met de installatie die al op het bedrijf aanwezig is een hogere opbrengst worden gehaald en tegelijkertijd energie worden bespaard. Medema (Productschap Tuinbouw) en Leo Oprel (EL&I) toe. Rendabel Tijdens de twee workshops, waar telers aanwezig waren van een aantal verschillende potplanten- en snijbloemengewassen, is door Sander Hogewoning (PlantLighting) en Sander Pot (Plant Dynamics) uitgebreid toegelicht hoe een plant omgaat met licht belichten en CO 2 doceren ten opzichte van de werkelijke benutting op dat moment. Fotosynthese Ook zijn er vragen over de vertaling van fotosynthese naar groei en vorm van de plant. Fotosynthese betekent over het algemeen groei, maar dit zegt nog niet dat de plant ook de vorm en kwaliteit heeft die je als producent graag wilt. Fotosynthese betekent over het algemeen groei, maar dit zegt nog niet dat de plant ook de vorm en kwaliteit heeft die je als producent graag wilt. In een periode dat de investeringsmogelijkheden op veel bedrijven gering zijn zal een on- plant afneemt. en CO 2 en wanneer de efficiency van de derzoek in deze richting voor veel bedrijven Vraag vanuit de telers was met name wanneer het economisch niet meer rendabel is grote voordelen opleveren, zo was de mening van de aanwezige telers. Ook is dit in het om te belichten en CO 2 te doceren. Er kan kader van het programma Kas als Energiebron een belangrijke pijler, zo lichtten Dennis ten tussen de economische meerwaarde namelijk in de praktijk een groot verschil zit- van Per gewas zullen er ook grote verschillen zijn in de benadering van de gegevens. In de snijbloemensessie was hierover veel discussie met een leliebroeier. De bol bevat al veel suikers, waardoor de aanmaak van suikers door fotosynthese minder belangrijk wordt in de broei van het gewas. Wel wordt er licht gebruikt om de plant kort te houden en knopval te voorkomen. Annelies Hooijmans, sectormanager Bloemisterij Nieuwe initiatieven voor tripsbestrijding In de chrysant is trips het lastigste insect om te bestrijden. Het afgelopen half jaar hebben diverse partijen waaronder LTO Groeiservice, DLV en WUR zich bezig te gehouden om een oplossing hiervoor te zoeken. De WUR heeft samen met de werkgroep en de gewasbeschermingscommissie Chrysant gekeken naar alle onderzoeken die er gedaan zijn en de knelpunten die er dan nog overblijven. Dit heeft geresulteerd in een enquête, gehouden door DLV onder alle telers van chrysant. Daar hebben 60 telers op gereageerd en uit de antwoorden zijn goede conclusies te trekken. De belangrijkste is dat 25% volledig chemisch en 75% in meer of mindere mate geïntegreerde gewasbescherming toepast. Ongeveer 50% vindt dat hij de bestrijding van trips maar matig onder de knie heeft. Dat geeft aan hoe groot het probleem is en in welke richting er moet worden gezocht naar een oplossing. Daarnaast is een onderzoeksvoorstel geschreven, waar de diverse onderdelen die een bijdrage kunnen leveren worden onderzocht. Hierin wordt gekeken naar diverse nieuwe bestrijders, waaronder de roofvlieg Coenosia. Deze komt van nature voor in Nederland en wordt vooral veel gezien na het inrijden van compost. Over de kweek en dergelijke is nog weinig bekend maar de ervaringen zijn zeer positief. 5

6 Kruisbestuiving CO2-Sectorsysteem start dit voorjaar Na jaren van voorbereiding gaat in 2012 het CO 2 -Sectorsysteem van start. In maart ontvangen alle glastuinbouwondernemers van het Productschap Tuinbouw een oproep tot CO 2 -registratie. Met de jaarnota s gasafname en elektriciteitslevering bij de hand is deze digitale aangifte in een half uur gedaan. Waarom het CO 2 -Sectorsysteem? Er is met de overheid een afspraak gemaakt over de CO 2 - uitstoot (plafond). Het CO 2 -Sectorsysteem is de beste methode om deze afspraak na te komen. Anders zou minder flexibele regelgeving van kracht worden. Ook is met de overheid afgesproken dat alles op alles gezet wordt om het verlaagd tarief energiebelasting te behouden. Dat kan oplopen tot een besparing van ruim per bedrijf. Het CO 2 -Sectorsysteem is daarvoor de tegenprestatie. Kosten Wat houdt het CO 2 -Sectorsysteem in? Bij overschrijding van de met de overheid afgesproken CO 2 -uitstoot moet de sector aan de overheid betalen. Deze kosten worden over de bedrijven verdeeld naar rato van het gasverbruik. Deze aanpak geldt voor de jaren 2011 en De verwachting is dat in 2011 en 2012 de CO 2 -uitstoot binnen het plafond blijft. Voor de periode 2013 tot en met 2020 wordt de aanpak aangepast. Uitleg Er valt nog veel meer over uit te leggen. Bekijk daarvoor de informatie op (knop energie). U krijgt te zijner tijd uiteraard uitleg bij de aangiftebrief. Meer informatie: Rob van der Valk of Piet Broekharst (PT, Marktonderzoek 2012 Zoals algemeen bekend heeft het bestuur van het Productschap Tuinbouw op 14 november vorig jaar besloten dat het PT gemoderniseerd moet worden. Marktmonitoring is een van de taken die privaat uitgevoerd gaat worden. Een belangrijke pijler in dit moderniseringsproces is dat taken die privaat opgepakt kunnen worden, in de toekomst niet meer door het PT uitgevoerd worden. Voor marktonderzoek betekent dit concreet dat het PT in 2012 nog een compleet marktonderzoeksprogramma uitvoert. Het is echter een overgangsjaar, waarin veel aandacht gaat naar het op de juiste wijze behouden van marktonderzoek voor de tuinbouw. In veel gevallen betekent dat het organiseren van de overdracht van onderdelen van marktmonitoring naar andere (private) organisaties, zo meldt Remy Vermeire, projectleider Marktonderzoek Markt, Duurzaamheid & Innovatie bij het PT. 6

7 Algemeen Agenda LTO Groeiservice en Syntens bundelen krachten in Masterclass Retail Voor telers is een goede relatie met de retail en groothandel van steeds groter belang. Daarom bieden LTO Groeiservice en Syntens Innovatiecentrum telers en telersgroepen de mogelijkheid om te bouwen aan de relatie met supermarkten en groothandel in de Masterclass Retail. In 2012 starten drie Masterclasses voor telers van: groente, potplanten en snijbloemen (22 februari). Retailspecialisten leren de deelnemers hoe retailbedrijven en groothandelsbedrijven werken en hoe zij met deze afnemers in contact komen. Tijdens de vierdaagse Masterclass krijgt de deelnemer inzicht in de grote retailers en groothandelsbedrijven in Nederland en het buitenland. Managers Tijdens de laatste bijeenkomst gaan deelnemers aan tafel met category managers van bekende retail- en groothandelsorganisatie. Deze category managers zijn onder andere: Rob van der Heijden (category manager AGF bij Nettorama), Joost Bronckhoff (category manager bloemen en planten, Albert Heijn), Paul Swinkels (category manager bloemen en planten, Jumbo), Rob van de Weele (category manager AGF, Deen) en Nico de Haan (category manager bloemen en planten, Deen). Kijk voor meer informatie, data en inschrijven op (cursusaanbod). U registreert. Groeiservice rapporteert. Eenvoudig en transparant met de UMR-module. Uw teeltplan, energie, meststoffenverbruik en emissie moet u rapporteren bij de gemeente en het waterschap. Een ingewikkelde en tijdrovende bezigheid. De UMR-module van LTO Groeiservice neemt u werk uit handen. De module controleert uw invoer, berekent kengetallen en rapporteert tijdig aan de uitvoeringsorganisatie. Handig toch? Februari/maart 2012 Tuinbouw Relatiedagen Bijeenkomst Potplanten en Snijbloemen 29 februari Een actief, gelijkmatiger kasklimaat, en toch energie en euro's besparen? Groeiservice organiseert in samenwerking met LLTB en ZLTO deze bijeenkomst bij Gubbels Siberie in Maasbree (Limburg). Centraal staat Het Nieuwe Telen in de breedte: o.a. kasklimaat en buitenlucht aanzuiging. Training Verkoopvaardigheden 14 t/m 16 februari In 2012 vindt u Groeiservice en LTO Noord Glaskracht gezamenlijk op de Tuinbouw Relatiedagen in Gorinchem in stand maart Tijdens deze driedaagse training van Groeiservice en Lentiz cursus & consult krijgt de verkoper handvatten om meer resultaat te halen uit het verkoopgesprek met bestaande klanten en/of potentiële klanten. Themabijeenkomst Gewasgezondheid Energiek2020 Event 22 maart Wageningen UR Glastuinbouw, GreenQ, Kas als Energiebron en Groeiservice organiseren voor de vijfde keer het Energiek2020 Event. Tijdens het event geven onderzoekers, adviseurs en telers presentaties, workshops en rondleidingen over de nieuwste kennis op het gebied van energie besparen en Het Nieuwe Telen aan de hand van de laatste ontwikkelingen en onderzoeksresultaten. Masterclass Retail 8 maart Tijdens deze bijeenkomst van Groeiservice en Wageningen UR Glastuinbouw staat het onderzoek en de kennisontwikkeling die betrekking hebben op de gewasbescherming in de glastuinbouw centraal. 28 maart Speciaal voor snijbloementelers en telersgroepen organiseren Syntens en Groeiservice de Masterclass Retail. Tijdens deze vierdaagse Masterclass krijgt u onder andere inzicht in grote retailers en groothandelbedrijven in Nederland en het buitenland, inzicht in gespreksonderwerpen voor groothandel en retail en inzicht in category management en supply chain management. Meer info: Kijk voor meer informatie op 7

8 Algemeen Ontwikkelingen baren zorgen, maar bieden ook kansen 8 Na een tegenvallende score in de draagvlaktoets en de politieke discussies die daarop volgden, hangt de toekomst van het Productschap Tuinbouw aan een zijden draadje. Als het productschap blijft bestaan gaat zich dat alleen nog bezig houden met zaken die zowel een maatschappelijk belang als een sectorbelang hebben. U weet waarschijnlijk al dat marktonderzoek en promotie sowieso als taken afvallen, ongeacht de uiteindelijke uitkomst van de politieke en bestuurlijke discussies. Maar ook duurzaamheid, arbeid en innovatie komen niet terug in een eventueel Productschap Nieuwe Stijl. De andere kant van dezelfde medaille is dat de heffing die u aan het productschap afdraagt voor elke verkochte kilo product, elke bloem of plant, vanaf dit jaar lager is. Geert van Oosterhout Ondernemersnetwerk Vanuit LTO Groeiservice volgen we deze ontwikkelingen nauwlettend. Die baren ons zorgen en bieden tegelijk kansen. Ons gewasgerichte kennisnetwerk biedt een structuur om collectief vraagstukken aan te pakken. Wat mij betreft nog steeds een goede structuur, zeker als dat zaken betreft die alleen of in klein verband moeilijk zijn op te lossen. Denk aan vraagstukken rond vaktechniek, milieu, gewasbescherming, maar ook arbeid en bedrijfsvoering. Samenwerken in een ondernemersnetwerk leidt voor zulke vraagstukken vaak sneller en voordeliger naar toepasbare antwoorden en resultaat voor uw bedrijfsvoering. Op die manier heeft Groeiservice tot nu toe een coördinerende rol in de aansturing van het praktijkonderzoek en de terugkoppeling van de resultaten. Dergelijk onderzoek wordt tot nu toe vaak betaald vanuit de PT-heffingen. Gepasseerd station Voor een deel van dergelijke vraagstukken, of misschien ook wel allemaal, sluit het loket van het Productschap Tuinbouw en is deze collectieve financiering binnenkort een gepasseerd station. Met elkaar moeten we dan nog scherper keuzes maken: welk onderzoek wel, welk niet, wie betaalt het en voor wie zijn de uitkomsten? Als ondernemer bent u gewend keuzes te maken. Als Groeiservice blijven wij kwaliteit leveren en meegaan in de ontwikkeling van deze roerige tijd. Ik vind het een spannende uitdaging om samen met u te zoeken naar nieuwe wegen voor kennisontwikkeling en -uitwisseling op een moderne wijze. Geert van Oosterhout directeur Colofon Uitgave van de landelijke commissie Tulp van LTO Groeiservice. Redactie-adres Postbus 183, 2665 ZK Bleiswijk T (070) F (070) E Redactie Jan Mantel, Roger Abbenhuijs Advertenties AgriPers BV T (088) E Vrijwaring LTO Groeiservice en de auteurs verklaren dat deze nieuwsbrief op zorgvuldige wijze en naar beste weten is samengesteld, evenwel kunnen LTO Groeiservice en auteurs op geen enkele wijze instaan voor de juistheid of volledigheid van de informatie. Zij aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen die gebaseerd zijn op bedoelde informatie. Gebruikers van deze nieuwsbrief wordt met nadruk aangeraden deze informatie niet geïsoleerd te gebruiken maar af te gaan op hun professionele kennis en ervaringen en de te gebruiken informatie te controleren. Het gewaslidmaatschap loopt per kalenderjaar en kan uitsluitend schriftelijk worden beëindigd.

ENERGIE BESPAREN EN VERDUURZAMEN IN DE GLASTUINBOUW

ENERGIE BESPAREN EN VERDUURZAMEN IN DE GLASTUINBOUW Besparen en verduurzamen ENERGIE BESPAREN EN VERDUURZAMEN IN DE GLASTUINBOUW Over Kas als Energiebron Kas als Energiebron is het innovatie- en actieprogramma voor de glastuinbouw met als doel de uitstoot

Nadere informatie

Productschap Tuinbouw kennisknooppunt platform overheid op maat van de tuinbouw

Productschap Tuinbouw kennisknooppunt platform overheid op maat van de tuinbouw Productschap Tuinbouw kennisknooppunt platform overheid op maat van de tuinbouw Productschap Tuinbouw 30.000 ondernemingen De Nederlandse tuinbouw- en groensector bestaat uit een kleine 30.000 ondernemingen

Nadere informatie

Innovatienetwerk Nieuwe Energie Systemen (INES) Kies voor slimme technologie en bespaar energie

Innovatienetwerk Nieuwe Energie Systemen (INES) Kies voor slimme technologie en bespaar energie Innovatienetwerk Nieuwe Energie Systemen (INES) Kies voor slimme technologie en bespaar energie januari 2011 Alle tuinders in Gelderland kunnen besparen Wilt u uw energiekosten verlagen? Door energie te

Nadere informatie

Onderzoek en Innovatie: Ontwikkelingen in de glastuinbouwsector.

Onderzoek en Innovatie: Ontwikkelingen in de glastuinbouwsector. Onderzoek en Innovatie: Ontwikkelingen in de glastuinbouwsector Eric.Poot@wur.nl www.glastuinbouw.wur.nl Wageningen UR Glastuinbouw Sinds November 2006 zelfstandige BU Concentratie glastuinbouw binnen

Nadere informatie

Energie en kwaliteit in de preparatie- en kasperiode in de tulpenbroeierij 2012

Energie en kwaliteit in de preparatie- en kasperiode in de tulpenbroeierij 2012 Energie en kwaliteit in de preparatie- en kasperiode in de tulpenbroeierij 2012 Dit project is uitgevoerd in opdracht van en gefinancierd door de partijen in de Stuurgroep Schone en Zuinige Bloembollen

Nadere informatie

Optimaal gebruik van CO 2

Optimaal gebruik van CO 2 Optimaal gebruik van CO 2 Energiek2020 Event, 17 maart 2011 Anja Dieleman Wageningen UR Glastuinbouw Onderwerpen Trends CO 2 balans van de kas Effecten van CO 2 op groei Fysiologisch effect van CO 2 :

Nadere informatie

Kennis uitwisseling ervaringen met LED verlichting in de aardbeienteelt

Kennis uitwisseling ervaringen met LED verlichting in de aardbeienteelt Kennis uitwisseling ervaringen met LED verlichting in de aardbeienteelt juli 2010 Gefinancieerd door Productschap Tuinbouw Uitgevoerd door: Ing. Bart Vromans Bart.vromans@hortinova.nl Kennis uitwisseling

Nadere informatie

Nieuwsbrief P8. Inhoud. Samen Werken. Nummer 10, oktober 2012. Ondernemend Paprika

Nieuwsbrief P8. Inhoud. Samen Werken. Nummer 10, oktober 2012. Ondernemend Paprika Inhoud Deze maand hebben we weer een boordevol nummer! Door Thijs Jasperse is er geschreven over het regeerakkoord en binnenrot. Daarnaast heeft Oranje Paprika volop in de aandacht gestaan in het consumentenmagazine

Nadere informatie

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans

Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Inleiding Ab van Marrewijk, directeur Wematrans Mij is gevraagd iets te vertellen over onze pogingen om rendement in de bedrijfsvoering te verbinden met duurzaamheid. Dat is vooral een kwestie om met boerenverstand

Nadere informatie

Status Groeimodel Gerbera

Status Groeimodel Gerbera Status Groeimodel Gerbera 20 november 2013 Pieter de Visser, Frank van der Helm, Fokke Buwalda (Wageningen UR Glastuinbouw) i.s.m. Floriconsult, DLV Plant, telers, LTO Groeiservice Opbouw presentatie Aanleiding

Nadere informatie

Demokwekerij Westland. Het tuinbouw innovatiecentrum. Seminar Curaçao

Demokwekerij Westland. Het tuinbouw innovatiecentrum. Seminar Curaçao Demokwekerij Westland Het tuinbouw innovatiecentrum Seminar Curaçao Even voorstellen: Peet van Adrichem Techneut / Kweker Directeur Demokwekerij Westland Programma: 1.Tuinbouw Nederland / Westland 2.Bedrijf

Nadere informatie

Voorkomen bloemmisvorming en bloemverdroging in Zantedeschia

Voorkomen bloemmisvorming en bloemverdroging in Zantedeschia Voorkomen bloemmisvorming en bloemverdroging in Zantedeschia Effect van kasklimaat op bloemmisvorming P.J. van Leeuwen en J.P.T. Trompert Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Bloembollen, Boomkwekerij &

Nadere informatie

eindrapportage consultancy Kennistrip WKK met WP eindrapportage consultancy betreft versie datum Auteur project 10-0067

eindrapportage consultancy Kennistrip WKK met WP eindrapportage consultancy betreft versie datum Auteur project 10-0067 eindrapportage consultancy Kennistrip WKK met WP eindrapportage consultancy betreft Kennistrips met diverse telers naar een WKK installatie die gecombineerd is met een Warmtepomp en aquifer. versie 1.0

Nadere informatie

NieuweTelenTulp. Energiezuinige teeltconcepten voor de broei van tulpen

NieuweTelenTulp. Energiezuinige teeltconcepten voor de broei van tulpen NieuweTelenTulp Energiezuinige teeltconcepten voor de broei van tulpen Inleiding Circa 650 bedrijven broeien jaarlijks meer dan twee miljard tulpen. Het gasverbruik hierbij is circa dertig miljoen m 3.

Nadere informatie

SPREKERS. v Bert Buis - Advisor Florecom Product Identification critical precondition for effective Flowers & Plants Supply Chain

SPREKERS. v Bert Buis - Advisor Florecom Product Identification critical precondition for effective Flowers & Plants Supply Chain organiseert op 1 november het eerste internationale forum over informatiemanagement in de supply chain van bloemen en planten, groenten en fruit en bloembollen. SPREKERS standardization in Horticultural

Nadere informatie

De Wandelende Klimaatbox

De Wandelende Klimaatbox De Wandelende Klimaatbox Draadloze sensornetwerken in de kas Jos Balendonck NVTL studiedag, 10 maart 2015, Hof van Wageningen Robuuste agroproductiesystemen techniek voor een weerbare agrosector Sectie

Nadere informatie

Plantenhandel kan niet zonder klok?!

Plantenhandel kan niet zonder klok?! Plantenhandel kan niet zonder klok?! Voorbeelden uit de groentesector Michiel van Galen 21 november 2012, Sassenheim Onderwerpen Afname belang veilingklok Ontwikkelingen tuinbouw Rollen van een veiling

Nadere informatie

50% energiebesparing door betere lichtbenutting

50% energiebesparing door betere lichtbenutting 50% energiebesparing door betere lichtbenutting Leo Marcelis Hoogleraar Tuinbouw en Productfysiologie, Wageningen Universiteit. Leo.Marcelis@wur.nl Ambitie Doelstelling: 50% minder energie én Verbetering

Nadere informatie

De economische kansen van de glastuinbouw Workshop - G. Datum 05 april 2011

De economische kansen van de glastuinbouw Workshop - G. Datum 05 april 2011 De economische kansen van de glastuinbouw Workshop - G Datum 05 april 2011 EMT debat 5 apr. 2011 Stef Huisman & Sjaak Bakker Economisch belang glastuinbouw Glastuinbouw Ned - Groente & Bloemen Areaal 10.000

Nadere informatie

Gewasfotosynthese meten in een (belichte) tomatenteelt. Wageningen UR Glastuinbouw, Anja Dieleman Themabijeenkomst energie glasgroente 18 mei 2015

Gewasfotosynthese meten in een (belichte) tomatenteelt. Wageningen UR Glastuinbouw, Anja Dieleman Themabijeenkomst energie glasgroente 18 mei 2015 Gewasfotosynthese meten in een (belichte) tomatenteelt Wageningen UR Glastuinbouw, Anja Dieleman Themabijeenkomst energie glasgroente 18 mei 2015 Plantmonitoring Doet mijn gewas het goed onder deze klimaatomstandigheden?

Nadere informatie

Nieuwsbrief P8. Inhoud. De komende 50 jaar. Nummer 9, oktober - november 2013. Ondernemend Paprika

Nieuwsbrief P8. Inhoud. De komende 50 jaar. Nummer 9, oktober - november 2013. Ondernemend Paprika Inhoud Inleiding Thijs Jasperse: De komende 50 jaar 1 Donderdag 12 december 2013: Bijeenkomst 50 jaar paprika in Nederland 2 P8 aanwezig tijdens Fruit Attraction in Madrid 3 Nationaal Voedingsdebat voor

Nadere informatie

27/11/2015. Gewasfotosynthese meten in een (belichte) tomatenteelt. Monitoren fotosynthese: wat is de status? Plantmonitoring.

27/11/2015. Gewasfotosynthese meten in een (belichte) tomatenteelt. Monitoren fotosynthese: wat is de status? Plantmonitoring. Gewasfotosynthese meten in een (belichte) tomatenteelt Masterclass 1 oktober 2015 InHolland Delft BOGO project Klimaat en energie: nieuwe low input teeltsystem in de tuinbouw Anja Dieleman, Wageningen

Nadere informatie

Consultancy duurzaam gebruik van meeldauwmiddelen

Consultancy duurzaam gebruik van meeldauwmiddelen Consultancy duurzaam gebruik van meeldauwmiddelen DLV Plant Postbus 7001 6700 CA Wageningen Agro Business Park 65 6708 PV Wageningen T 0317 49 15 78 F 0317 46 04 00 In opdracht van: Begeleidende groep

Nadere informatie

Sturen op Cijfers. www.hbd.nl. Stef Bus Bus Bedrijfsadvies. 1 Winnaars hebben een plan, verliezers een excuus

Sturen op Cijfers. www.hbd.nl. Stef Bus Bus Bedrijfsadvies. 1 Winnaars hebben een plan, verliezers een excuus Sturen op Cijfers 1 Winnaars hebben een plan, verliezers een excuus Stef Bus Bus Bedrijfsadvies PLANNEN is BESLISSEN is KIEZEN ASSORTIMENT LEVERANCIERS RECLAME EN PROMOTIE WAT ga ik inkopen? (samenstelling)

Nadere informatie

Presentatie Toepassingsmogelijkheden voor Verti-fan en Enfan

Presentatie Toepassingsmogelijkheden voor Verti-fan en Enfan LTO Groeiservice Themabijeenkomst Energie - Het Nieuwe Telen Presentatie Toepassingsmogelijkheden voor Verti-fan en Enfan door Dennis Brom Van der Ende Pompen B.V. Enfan Horizontale recirculatie Horizontale

Nadere informatie

Notitie. Inleiding. Afgeronde onderzoeken. Betreft: Afgerond onderzoek

Notitie. Inleiding. Afgeronde onderzoeken. Betreft: Afgerond onderzoek Notitie Aan Sectorcommissie Energie Van Aat Dijkshoorn / Dennis Medema Kenmerk Behoort bij agendapunt 5c, vergadering d.d. 15 februari 2011 Totaal aantal pagina s 6 31 januari 2011 Betreft: Afgerond onderzoek

Nadere informatie

Communiceren met ouderen

Communiceren met ouderen Communiceren met ouderen 1. Introductie a) Het SEE-GREEN project Het SEE-GREEN project is een Europees initiatief om de gevolgen voor de oudere generatie burgers in onze gemeenschappen te bepalen wanneer

Nadere informatie

Overzicht : Demonstraties en presentaties Meet&Green 2011 Volgorde : - Datum : 1 juni 2011

Overzicht : Demonstraties en presentaties Meet&Green 2011 Volgorde : - Datum : 1 juni 2011 DEMONSTRATIES en PRESENTATIES Overzicht : Demonstraties en presentaties Meet&Green 2011 Volgorde : - Datum : 1 juni 2011 Inhoud: Onderwerp: GPS toepassingen Onderwerp: Onkruidbestrijding Onderwerp: Gewasbescherming

Nadere informatie

Onderzoek naar biologische broei van tulpen.

Onderzoek naar biologische broei van tulpen. Onderzoek naar biologische broei van tulpen. In opdracht van 'Ekoflor', gefinancierd door Productschap Tuinbouw juni 2004 Ing. Y. van Leeuwen Proeftuin Zwaagdijk Tolweg 13 1681 ND Zwaagdijk-Oost Telefoon

Nadere informatie

Samen geven we richting aan de koers van de NKC

Samen geven we richting aan de koers van de NKC Samen geven we richting aan de koers van de NKC ₀ ₀ ₀ In de aanloop naar de klimaattop in Parijs is eind 2014 de Nederlandse Klimaatcoalitie van start gegaan om CO2 reductie bij bedrijven en andere organisaties

Nadere informatie

Frans Verhees 1 en Stef Beerens 2

Frans Verhees 1 en Stef Beerens 2 Frans Verhees 1 en Stef Beerens 2 1 Universitair docent, Marktkunde en Consumentengedrag Wageningen University 2 Green Communicatie Met dank aan: Market Probe, het marktonderzoekbureau met strategische

Nadere informatie

Mogelijkheden om vroeg tijdig bladrandproblemen te signaleren met MIPS bij Hortensia

Mogelijkheden om vroeg tijdig bladrandproblemen te signaleren met MIPS bij Hortensia Mogelijkheden om vroeg tijdig bladrandproblemen te signaleren met MIPS bij Hortensia Filip van Noort, Henk Jalink Rapport GTB-1027 2010 Wageningen, Wageningen UR Glastuinbouw Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Kennisuitwisseling belichte aardbeienteelt

Kennisuitwisseling belichte aardbeienteelt Kennisuitwisseling belichte aardbeienteelt April 2007 Gefinancieerd door Productschap Tuinbouw Uitgevoerd door: Ing. Bart Vromans Bart.vromans@lucel.nl INHOUDSOPGAVE Samenvatting Inleiding Plan van aanpak

Nadere informatie

Voortgezet diagnostisch onderzoek Peter Vink

Voortgezet diagnostisch onderzoek Peter Vink Voortgezet diagnostisch onderzoek naar een betere beheersing van een aantasting door de schimmel Colletotrichum acutatum bij de bollenteelt van tulpen cv. Giuseppe Verdi Voortgezet diagnostisch onderzoek

Nadere informatie

Warmwaterbehandeling lelie

Warmwaterbehandeling lelie Warmwaterbehandeling lelie Effect van verlaagde voor- en natemperatuur bij Oriëntals en verhoogde kooktemperatuur bij Longiflorum-, LA- en OT- hybriden Casper Slootweg en Hans van Aanholt Praktijkonderzoek

Nadere informatie

Programma Kas als Energiebron

Programma Kas als Energiebron Programma Kas als Energiebron Co-innovatie in de glastuinbouw KIVI NIRIA jaarcongres 2010 Ir. P. Jan Smits 6 oktober 2010 Inhoud Introductie Kengetallen en energietransitie Convenant Schone en Zuinige

Nadere informatie

Energie Management Actieplan

Energie Management Actieplan Energie Management Actieplan Rijssen, Juli 2013 Auteur: L.J. Hoff Geaccodeerd door: M. Nijkamp Directeur Inhoudsopgave 1. Inleiding Pagina 3 2. Beleid CO₂ reductie Pagina 4 3. Borging CO₂ prestatieladder

Nadere informatie

Verslag Themabijeenkomst Recreatie en Toerisme

Verslag Themabijeenkomst Recreatie en Toerisme Verslag Themabijeenkomst Recreatie en Toerisme Datum bijeenkomst: 22 oktober 2012 Auteur: Els Holsappel Locatie: Landal GreenParks Coldenhove in Eerbeek (met dank aan gastheer Martin Bes) Aanwezig: 60

Nadere informatie

Marktherstel door economisch herstel?

Marktherstel door economisch herstel? Marktherstel door economisch herstel? Bernd Feenstra Sectormanager Tuinbouw Beekbergen, 15-4-2010 Indeling Indeling Even voorstellen Ontwikkelingen Glastuinbouw Marktevenwicht verstoord Marktherstel Toekomstperspectief

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. Jaargang 2 Nummer 1 Mei Minder spui met geavanceerde oxidatie

NIEUWSBRIEF. Jaargang 2 Nummer 1 Mei Minder spui met geavanceerde oxidatie Jaargang 2 Nummer 1 Mei 2012 Minder spui met geavanceerde oxidatie Sinds begin 2011 loopt op twaalf teeltbedrijven een onderzoek naar de waterstromen en naar de mogelijkheden om lozing naar het oppervlaktewater

Nadere informatie

Energiek Alphen aan den Rijn

Energiek Alphen aan den Rijn Nieuwsbrief Januari 2014 Energiek Alphen aan den Rijn Nieuwsbrief Januari 2014 De items in deze Nieuwsbrief: Eerst Repaircafe geopend! Energiek Alphen aan den Rijn plaatst PV panelen. Korting op BTW tarief

Nadere informatie

GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT

GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT 12 GREENPORTKAS IN VOGELVLUCHT Duurzaamheid en maatschappelijk verantwoord ondernemen staan bij Greenportkas ondernemer Joep Raemakers hoog aangeschreven. De ondernemer wil tomaten telen, de uitputting

Nadere informatie

Waterbroei tulp: Ontsmetting van de bollen?

Waterbroei tulp: Ontsmetting van de bollen? Waterbroei tulp: Ontsmetting van de bollen? juli 2002 Ing. H. Meester Proeftuin Zwaagdijk Tolweg 13 1681 ND Zwaagdijk-Oost Telefoon (0228) 56 31 64 Fax (0228) 56 30 29 E-mail: info@proeftuinzwaagdijk.nl

Nadere informatie

Grenzen voor Luchtkwaliteit

Grenzen voor Luchtkwaliteit Grenzen voor Luchtkwaliteit Jolanda Heistek Projectmanager CropEye: KennisMakelaar, InnovatieRegisseur, NetwerkFacilitator T:06 13608752 Jolanda.heistek@cropeye.com Agenda Grenzen voor Luchtkwaliteit;

Nadere informatie

Smart Farming. Rendement door efficiency. Herman Krebbers Mechanisatie en precisielandbouw

Smart Farming. Rendement door efficiency. Herman Krebbers Mechanisatie en precisielandbouw Smart Farming Rendement door efficiency Herman Krebbers Mechanisatie en precisielandbouw Onderzoek Rabobank Kans! 2 Gebruik beschikbare data 3 Snelle ontwikkeling techniek Meest interessante toepassingen

Nadere informatie

Naheffing. orm. Jaarreken. Vergunningen DUURZAAM ONDERNEMEN IN HET MKB DAAROM EEN ACCOUNTANT

Naheffing. orm. Jaarreken. Vergunningen DUURZAAM ONDERNEMEN IN HET MKB DAAROM EEN ACCOUNTANT Naheffing orm Jaarreken Vergunningen DUURZAAM ONDERNEMEN IN HET MKB DAAROM EEN ACCOUNTANT Duurzaam ondernemen in het mkb Duurzaam of maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) is niet alleen een thema

Nadere informatie

Ledenbijeenkomst LTO Noord Glaskracht: Verdienen wij de markt?! Nootdorp, 28 november 2012 Jan Zegwaard

Ledenbijeenkomst LTO Noord Glaskracht: Verdienen wij de markt?! Nootdorp, 28 november 2012 Jan Zegwaard Ledenbijeenkomst LTO Noord Glaskracht: Verdienen wij de markt?! Nootdorp, 28 november 2012 Jan Zegwaard Doel STAP - Missie, ofwel waar staan we voor - Kerndoel Realiseren structureel gezonde rendementspositie

Nadere informatie

projecten Laanboompact

projecten Laanboompact Samenwerken aan gezonde groei Laanboompact projecten 2013 Het Laanboompact is een initiatief van de Boomkwekersvereniging Opheusden e.o., gemeente Neder-Betuwe, Provincie Gelderland, Rabobank West Betuwe

Nadere informatie

STICHTING VELDLEEUWERIK

STICHTING VELDLEEUWERIK TEGEARRE DJOERSAAM STICHTING VELDLEEUWERIK Stichting Veldleeuwerik is een uniek samenwerkingsverband tussen telers en verwerkende bedrijven om actief duurzame akkerbouw en -productie te stimuleren. Niet

Nadere informatie

U I T N O D I G I N G

U I T N O D I G I N G U I T N O D I G I N G Landelijke opening Kassenklas, Zwaagdijk 3 april 2008 Jouw toekomst in Flowers en Food De glastuinbouw heeft steeds meer behoefte aan goed opgeleid personeel. De vijver raakt echter

Nadere informatie

Biologische bestrijding van echte meeldauw in zomerbloemen. biokennis

Biologische bestrijding van echte meeldauw in zomerbloemen. biokennis Biologische bestrijding van echte meeldauw in zomerbloemen biokennis Biologische bestrijding van echte meeldauw in zomerbloemen Casper Slootweg Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, onderdeel van Wageningen

Nadere informatie

Innovatie Agro & Tuinbouw via digitalisering - schets van de problematiek

Innovatie Agro & Tuinbouw via digitalisering - schets van de problematiek Innovatie Agro & Tuinbouw via digitalisering - schets van de problematiek ZLTO VLB LEI Wageningen UR - Rabobank December 2012 Krijn J. Poppe Door de ICT worden naast GELD- en GOEDERENstromen de DATA-stromen

Nadere informatie

Omslag notitie. Datum aanvraag 1 februari 2012. Naam aanvrager VGB Trade Services. Naam ontvanger van de bijdrage VGB

Omslag notitie. Datum aanvraag 1 februari 2012. Naam aanvrager VGB Trade Services. Naam ontvanger van de bijdrage VGB Omslag notitie Vergadering van de sectorcommissie Bloemkwekerijproducten Datum vergadering 5 maart 2012 Agendapunt 7b Voorbereid door Jerre de Blok Totaal aantal pagina s 5 17 februari 2012 1. Project

Nadere informatie

Grenzen voor Luchtkwaliteit

Grenzen voor Luchtkwaliteit Grenzen voor Luchtkwaliteit Jolanda Heistek Projectmanager CropEye: KennisMakelaar, InnovatieRegisseur, NetwerkFacilitator T:06 13608752 Jolanda.heistek@cropeye.com Aanleiding Vragen van tuinbouwondernemers;

Nadere informatie

Duurzaam en helder naar de toekomst

Duurzaam en helder naar de toekomst Duurzaam en helder naar de toekomst De visie en ambitie van Nefyto Visie Voor een productieve en duurzame landen tuinbouw is geïntegreerde gewasbescherming een belangrijke voorwaarde. Deze land- en tuinbouw

Nadere informatie

Onderzoek naar de vroege bloemaanleg bij de tulpencultivar Strong Gold

Onderzoek naar de vroege bloemaanleg bij de tulpencultivar Strong Gold Onderzoek naar de vroege bloemaanleg bij de tulpencultivar Strong Gold In opdracht van V.O.F. Van Kampen, Den Helder. Martin van Dam en Peter Vink Praktijkonderzoek Plant & Omgeving BV Sector Bloembollen

Nadere informatie

InnovatieNetwerk EnergieSystemen Noord Limburg

InnovatieNetwerk EnergieSystemen Noord Limburg InnovatieNetwerk EnergieSystemen Noord Limburg Verslag van de eerste workshop Maasbree, 10 oktober 2006 W. Verkerke, J. Buurma (WUR) en A. Hermans (LLTB) Innovatienetwerk energiesystemen Noord Limburg

Nadere informatie

vruchtbare bodem the soil initiative

vruchtbare bodem the soil initiative vruchtbare bodem the soil initiative Frank Brinkman - Bakker Barendrecht Werken aan bodemkwaliteit is essentieel voor de smaak en vooral de houdbaarheid van onze mango s uit Mali Maria Oliveira - Van Oers

Nadere informatie

Tuinbouw wil efficiënt omgaan met energie

Tuinbouw wil efficiënt omgaan met energie Tuinbouw wil efficiënt omgaan met energie Handelsplatform, marktplaats voor energie in de tuinbouw De glastuinder van nu is een allround manager die van alle markten thuis moet zijn om zijn bedrijf economisch

Nadere informatie

Ketenmangement Bloemen 2003-2009

Ketenmangement Bloemen 2003-2009 Ketenmangement Bloemen 2003-2009 Overheid, Bedrijfsleven en Maatschappelijke organisaties werken samen om de markt te stimuleren en geeft hiermee uitvoering aan het convenant marktontwikkeling Biologische

Nadere informatie

WAKKER WORDEN! INNOVATIE GAAT NIET VANZELF!

WAKKER WORDEN! INNOVATIE GAAT NIET VANZELF! WAKKER WORDEN! INNOVATIE GAAT NIET VANZELF! Waarom een innovatie agenda? Maatschappij en markt vragen om verandering Technologie veranderd de wereld Arbeid gaat schaars worden Chemie minder beschikbaar

Nadere informatie

Meerjarenafspraak Energietransitie Glastuinbouw

Meerjarenafspraak Energietransitie Glastuinbouw Meerjarenafspraak Energietransitie Glastuinbouw 2014-2020 Partijen: 1. De Staatssecretaris van Economische Zaken, mevrouw S.A.M. Dijksma, handelend als bestuursorgaan; Partij 1 hierna te noemen het ministerie

Nadere informatie

Deelsessie. Publieke Management Letter voor de glastuinbouw

Deelsessie. Publieke Management Letter voor de glastuinbouw Deelsessie Publieke Management Letter voor de glastuinbouw Robert Mul dagvoorzitter hoofd beleid & beroepsontwikkeling nba voorzitter programmateam kennis delen Programma voor vanmiddag 13.30: Kennis Delen

Nadere informatie

DLV Aktua Chrysant. Aanvulling op discussie over beter Coolen

DLV Aktua Chrysant. Aanvulling op discussie over beter Coolen DLV Aktua Chrysant mei 2013 Aanvulling op discussie over beter Coolen De afgelopen week zijn er door Floraholland i.s.m. LTO groeiservice en DLV Plant BV twee bijeenkomsten georganiseerd over het onderwerp

Nadere informatie

Praktijkonderzoek mobiele belichting bij paprika

Praktijkonderzoek mobiele belichting bij paprika Praktijkonderzoek mobiele belichting bij paprika Ruud Maaswinkel Marcel Raaphorst Leo van der Valk Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Sector Glastuinbouw December 23 Projectnummer 4174621 23 Wageningen,

Nadere informatie

Cloud Energy Optimizer Energie besparen, CO2-footprint verkleinen

Cloud Energy Optimizer Energie besparen, CO2-footprint verkleinen Cloud Energy Optimizer Energie besparen, CO2-footprint verkleinen Energie besparen in bestaande gebouwen is vaak ingrijpend en duur. De Cloud Energy Optimizer biedt u de mogelijkheid om veel minder energie

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. Woord van de voorzitter. Nieuwe teamindelingen & trainingstijden. In dit nummer: mei 2013 editie 7 2013-2014. staan vanaf. ca.

NIEUWSBRIEF. Woord van de voorzitter. Nieuwe teamindelingen & trainingstijden. In dit nummer: mei 2013 editie 7 2013-2014. staan vanaf. ca. NIEUWSBRIEF In dit nummer: mei 201 editie 7 Woord van de voorzitter 1 Marianne Jansen 2 Woord van de voorzitter Joost Wissink Oproep: oude nieuwsbrieven Bill s Bar Beach Volleybal Toernooi Opfriscursus

Nadere informatie

Social Media in de Tuinbouw. Social media in de Tuinbouw

Social Media in de Tuinbouw. Social media in de Tuinbouw Social media in de Tuinbouw Inleiding: Dit onderzoek is uitgevoerd door Jan-Peter Steetskamp, in opdracht van Mariëlle van Leeuwen, zelfstandig professional op het gebied van marketing en online communicatie

Nadere informatie

Precisieplant tulp. Basis voor precisielandbouw. A.H.M.C. Baltissen, H. Gude, A. van der Lans, A. Haaster

Precisieplant tulp. Basis voor precisielandbouw. A.H.M.C. Baltissen, H. Gude, A. van der Lans, A. Haaster Precisieplant tulp Basis voor precisielandbouw A.H.M.C. Baltissen, H. Gude, A. van der Lans, A. Haaster Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, onderdeel van Wageningen UR Business Unit Bloembollen, Boomkwekerij

Nadere informatie

Manage Medewerkers Slim, Simpel & Succesvol

Manage Medewerkers Slim, Simpel & Succesvol Manage Medewerkers Slim, Simpel & Succesvol Manage Medewerkers Slim, Simpel & Succesvol zorgt ervoor dat je je managementtijd halveert en meer rust in je hoofd ervaart. Terwijl je de productiviteit en

Nadere informatie

Tracking & Tracing in de groenten en fruit

Tracking & Tracing in de groenten en fruit Tracking & Tracing in de groenten en fruit november 2004 Inge Neessen en Irma Schönherr Onderzoek en communicatie Tracking en Tracing AGF branche Aangevraagd door Frugi Venta Gefinancierd door Productschap

Nadere informatie

Samen slimmer omgaan met de cashflow van bedrijven, zonder ingewikkelde systemen of hoge kosten.

Samen slimmer omgaan met de cashflow van bedrijven, zonder ingewikkelde systemen of hoge kosten. Samen slimmer omgaan met de cashflow van bedrijven, zonder ingewikkelde systemen of hoge kosten. Laat geld slimmer stromen Flinqer de Financial Linker - is opgestart door ondernemers, die niet begrepen

Nadere informatie

NIEUWSVISI. Terugblik seizoen 14-15 Komend seizoen Nieuwe cursussen Menukaart. In dit nummer o.a.: Cursussen & Advies

NIEUWSVISI. Terugblik seizoen 14-15 Komend seizoen Nieuwe cursussen Menukaart. In dit nummer o.a.: Cursussen & Advies NIEUWSVISI Een blad van AgraVisi met nieuws voor de Agrarische wereld. In dit nummer o.a.: Terugblik seizoen 14-15 Komend seizoen Nieuwe cursussen Menukaart Jaargang 11 Nummer 01-2015 Cursussen & Advies

Nadere informatie

Document: Energiemanagementplan

Document: Energiemanagementplan Energiemanagementplan Certificering op CO2-prestatieladder CO 2 -prestatieladder Niveau 3 Auteur(s): De heer W. de Vries De heer H. Kosse 26 juni 2014 Definitief rapport Inhoudsopgave: blz. 1. Inleiding

Nadere informatie

Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen

Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen Onderzoeksrapport Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen Trends en ontwikkelingen in het gebruik van Business Intelligence en het toepassen van managementinformatie binnen

Nadere informatie

Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen

Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen Onderzoeksrapport Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen Trends en ontwikkelingen in het gebruik van Business Intelligence en het toepassen van managementinformatie binnen

Nadere informatie

Vermeerdering van boomkwekerijgewassen onder LED in een meerlagensysteem. Themabijeenkomst LED in de boomkwekerij

Vermeerdering van boomkwekerijgewassen onder LED in een meerlagensysteem. Themabijeenkomst LED in de boomkwekerij Vermeerdering van boomkwekerijgewassen onder LED in een meerlagensysteem Themabijeenkomst LED in de boomkwekerij Kennis & Innovatie Impuls regio Boskoop 23 januari 2014 Pieter van Dalfsen en Johan van

Nadere informatie

Van gewasbescherming naar integrale aanpak plantgezondheid

Van gewasbescherming naar integrale aanpak plantgezondheid Van gewasbescherming naar integrale aanpak plantgezondheid Helma Verberkt Beleidsspecialist Gewasbescherming / Plantgezondheid LTO Glaskracht Nederland 4 december 2013 Ontwikkelingen op nationaal en Europees

Nadere informatie

Green Business School Bert van Sonsbeek (Techniek) en Rob Kerkmeester (Gewasbescherming)

Green Business School Bert van Sonsbeek (Techniek) en Rob Kerkmeester (Gewasbescherming) Green Business School Bert van Sonsbeek (Techniek) en Rob Kerkmeester (Gewasbescherming) Inhoud presentatie Over Over Sector Green Business School Precisielandbouw op Hogeschool HAS Den Bosch Toekomst,

Nadere informatie

Temperatuurintegratie kleine gewassen

Temperatuurintegratie kleine gewassen Temperatuurintegratie kleine gewassen C. Grashoff, M.G.M. Raaphorst, J.W.M. Kempen, J. Janse, J.A. Dieleman & L.F.M. Marcelis Nota 307 Temperatuurintegratie kleine gewassen C. Grashoff 1, M.G.M. Raaphorst

Nadere informatie

Led belichting in de aardbeienteelt

Led belichting in de aardbeienteelt Led belichting in de aardbeienteelt Door: Bart Vromans HortiNova cursus 13 & 14 februari 2008, Diepgang in de bodem Assimilatiebelichting in de aardbeienteelt Bedrijfsgegevens Familie Franken 20000 m2

Nadere informatie

2 e Stand van zaken nov. 2014

2 e Stand van zaken nov. 2014 2 e Stand van zaken nov. 2014 Het IDC Bollen & Vaste planten is nu bijna een jaar operationeel. Om partners, maar ook de regio en belangstellenden op de hoogte te houden hierbij een tweede stand van zaken

Nadere informatie

Nieuwsbrief Bètasteunpunt September 2011

Nieuwsbrief Bètasteunpunt September 2011 Nieuwsbrief Bètasteunpunt September 2011 Het Bètasteunpunt van de Hanzehogeschool is in 2009 opgezet om o.a. hulp te bieden aan leerlingen uit het voortgezet onderwijs die bezig zijn met hun profielwerkstuk.

Nadere informatie

Communicatieplan CO 2 -reductie 2014

Communicatieplan CO 2 -reductie 2014 Communicatieplan CO 2 -reductie 2014 BVR Groep B.V. Roosendaal, 20-06-2014. Auteur(s): H. Schrauwen, Energie & Technisch adviseur. Geaccordeerd door: M. Soenessardien, INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 1 1.1

Nadere informatie

Houdbaarheid Hydrangea

Houdbaarheid Hydrangea Houdbaarheid Hydrangea F. van Noort Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Business Unit Glastuinbouw December 2003 PPO 41704641 2003 Wageningen, Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Internetpanel Dienst Regelingen

Internetpanel Dienst Regelingen Internetpanel Dienst Regelingen Resultaten peiling intermediairenbeleid november 2012 1. Inleiding In juli en augustus is er een peiling georganiseerd onder het Internetpanel Dienst Regelingen over het

Nadere informatie

Waar gaat LLL over? Regio. Onderwijs continuïteit. Arbeidsmarkt macro economie. Overheid vitaliteit, fiscaal beleid

Waar gaat LLL over? Regio. Onderwijs continuïteit. Arbeidsmarkt macro economie. Overheid vitaliteit, fiscaal beleid Waar gaat LLL over? Onderwijs continuïteit Arbeidsmarkt macro economie Individu employability Sector Regio Overheid vitaliteit, fiscaal beleid Bedrijven continuïteit, concurrentie Arbeidsmarkt doelen Sectorbeleid

Nadere informatie

PROJECTVERSLAG 2005 NAAR EEN OPLOSSING VOOR ONBEKEND WORTELROT IN LELIE

PROJECTVERSLAG 2005 NAAR EEN OPLOSSING VOOR ONBEKEND WORTELROT IN LELIE PROJECTVERSLAG 2005 NAAR EEN OPLOSSING VOOR ONBEKEND WORTELROT IN LELIE Naar een oplossing voor onbekend wortelrot in lelie Projectverslag fase 3 Uitgevoerd door: DLV Facet DLV Facet: Peter Graven DLV

Nadere informatie

Rapportage Kennismarkt Energie 2014

Rapportage Kennismarkt Energie 2014 Rapportage Kennismarkt Energie 2014 Dit project is uitgevoerd in opdracht van en gefinancierd door de partijen in de Meerjarenafspraak Energie Bloembollen: KAVB Productschap Tuinbouw Ministerie van EZ

Nadere informatie

Ledenpanel VNO-NCW Midden. Resultaten Enquête Bijeenkomsten en Activiteiten

Ledenpanel VNO-NCW Midden. Resultaten Enquête Bijeenkomsten en Activiteiten Ledenpanel VNO-NCW Midden Resultaten Enquête Bijeenkomsten en Activiteiten Samenvatting In totaal heeft zo n 20 % van de leden van VNO-NCW Midden gereageerd. De respons kwam evenredig verdeeld uit alle

Nadere informatie

Plantweerbaarheid t.b.v. schimmelbestrijding Ondertitel: onderdeel van Koepelproject plantgezondheid bomen en vaste planten

Plantweerbaarheid t.b.v. schimmelbestrijding Ondertitel: onderdeel van Koepelproject plantgezondheid bomen en vaste planten Plantweerbaarheid t.b.v. schimmelbestrijding Ondertitel: onderdeel van Koepelproject plantgezondheid bomen en vaste planten Startfoto deelproject; QMS weerpaal in stammentrekkersteelt bij gebroeders Michels

Nadere informatie

Optimale planten voor verbetering van de leef-, werken leeromgeving: Concept implementatie en Markt Innovatie

Optimale planten voor verbetering van de leef-, werken leeromgeving: Concept implementatie en Markt Innovatie Fytagoras B.V. Sylviusweg 72 Postbus 546 2300 AM Leiden www.fytagoras.nl Fytagoras-rapport T 071 527 47 42 F 071 527 50 85 info@fytagoras.nl Optimale planten voor verbetering van de leef-, werken leeromgeving:

Nadere informatie

SMO abonnement: 40,00 per kalenderjaar, omvat 6 smo-publicaties.

SMO abonnement: 40,00 per kalenderjaar, omvat 6 smo-publicaties. 1 Eindredactie: Tatiana van Lier en Ria Logtenberg Vormgeving: Max Beinema grafische vormgeving Druk: Hooiberg, Epe ISBN-10: 90-6962-225-4 ISBN-13: 978-90-6962-225-5 Bestelnummer: 0335 SMO-2006-1 Den Haag,

Nadere informatie

Gewasgezondheid in relatie tot substraatsamenstelling (Input-output Fase IV)

Gewasgezondheid in relatie tot substraatsamenstelling (Input-output Fase IV) Gewasgezondheid in relatie tot substraatsamenstelling (Input-output Fase IV) Effect twee vulgewichten op opbrengst en kwaliteit Johan Baars, Anton Sonnenberg & Pieter de Visser & Chris Blok Dit project

Nadere informatie

LTO Noord contributieregeling 2015

LTO Noord contributieregeling 2015 Land- en Tuinbouw Organisatie Noord LTO Noord contributieregeling 2015 LTO Noord is de vereniging van agrarische ondernemers. We behartigen de belangen van onze leden en bieden services en diensten aan.

Nadere informatie

Zwartvruchtrot slaat toe

Zwartvruchtrot slaat toe Zwartvruchtrot slaat toe Wendy van Hemelrijck, Proefcentrum Fruitteelt vzw Matty Polfliet, Henny Balkhoven Fruitconsult Inleiding 2013 zal herinnerd worden als een apart jaar voor de fruitteelt. Het seizoen

Nadere informatie

Bemesting van tulp in de broeierij

Bemesting van tulp in de broeierij Bemesting van tulp in de broeierij M.F.N. van Dam, A.J.M. van Haaster, H.P. Pasterkamp, S. Marinova, N.S. van Wees, e.a. Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Sector bloembollen december 2003 PPO 330

Nadere informatie

januari 2013 In gesprek met Sander van Voorn en Berry Philippa Innovatiemotor ondersteunt ambities veredelaars

januari 2013 In gesprek met Sander van Voorn en Berry Philippa Innovatiemotor ondersteunt ambities veredelaars 1 In de stichting werken bedrijven en organisaties uit de veredelingssector januari 2013 Stichting In gesprek met Sander van Voorn en Berry Philippa Innovatiemotor ondersteunt ambities veredelaars Sander

Nadere informatie

Naheffing Jaarreken. Vergunningen. De MKB-accountant: een goede adviseur DAAROM EEN ACCOUNTANT

Naheffing Jaarreken. Vergunningen. De MKB-accountant: een goede adviseur DAAROM EEN ACCOUNTANT Naheffing tsvorm Jaarreken Vergunningen De MKB-accountant: een goede adviseur DAAROM EEN ACCOUNTANT maart 2013 DE MKB-ACCOUNTANT: EEN GOEDE ADVISEUR Elke ondernemer heeft behoefte aan een goede adviseur,

Nadere informatie

Nieuwsbrief 1. Projectbemensing De bemensing van de projectstructuur ziet er momenteel als volgt uit:

Nieuwsbrief 1. Projectbemensing De bemensing van de projectstructuur ziet er momenteel als volgt uit: Het project InterRAI Deze nieuwsbrief is bedoeld voor de direct betrokkenen bij het project InterRAI maar ook voor alle belangstellenden binnen de betrokken organisaties. Mogelijk is deze laatste groep

Nadere informatie