Wet- en regelgeving. mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.E. Brinkman en mr. W. Wolbers * Europa

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wet- en regelgeving. mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.E. Brinkman en mr. W. Wolbers * Europa"

Transcriptie

1 mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.E. Brinkman en mr. W. Wolbers * In deze rubriek wordt ingegaan op belangrijke wijzigingen in wet- en regelgeving in Europa en Nederland alsmede op ontwikkelingen die naar verwachting op korte termijn tot dergelijke wijzigingen zullen leiden. Europa Verordening betreffende de integriteit en transparantie van de groothandelsmarktvoor energie (PbEU 2011, L 326/1) Deze verordening (de Regulation on Energy Market Integrity and Transparency en derhalve veelal de REMITverordening genoemd) heeft als doel het voorkomen van marktmanipulatie en handel met voorkennis op de energiemarkten. Met het oog op een juiste, consistente en gecoördineerde uitvoering van de REMIT-verordening door de nationale toezichthouders stelt het Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators (hierna: het Agentschap) op grond van art. 16, eerste lid, van de REMIT-verordening niet-bindende richtsnoeren vast. In dat verband heeft het Agentschap op 29 oktober 2013 de derde versie van deze richtsnoeren vastgesteld en gepubliceerd op In deze derde versie wordt nader ingegaan op het registratieproces op grond van art. 9, de definities voorwetenschap, marktmanipulatie en voor de groothandel bestemde energieproducten zoals opgenomen in art. 2, alsmede het verbod op handel met voorwetenschap, de uitzonderingen daarop en de verplichting om voorwetenschap openbaar te maken zoals neergelegd in artt. 3 en 4 van de REMIT-verordening. Daarnaast is het Agentschap op 7 november 2013, nadat het op 26 juni 2012 het registratieformulier voor marktdeelnemers en de informatie die nationale toezichthouders over marktdeelnemers dienen te verstrekken ten behoeve van het opzetten van een Europees register van marktdeelnemers had vastgesteld (zie NTE 2012, nr. 3), op grond van artt. 9, derde lid, en 12, tweede lid, van de RE- MIT-verordening een openbare consultatie gestart over het openbaar toegankelijk maken van (delen van) het Europees register voor marktdeelnemers. Informatie uit het register kan openbaar gemaakt worden indien daarmee de transparantie op de groothandelsmarkten voor energie wordt vergroot, op voorwaarde dat geen commercieel gevoelige informatie over afzonderlijke marktdeelnemers bekend wordt gemaakt en de openbaarmaking niet leidt tot verstoring van de mededinging op deze markten. De consultatie is gesloten op 13 december Het consultatiedocument is gepubliceerd op Richtlijn inzake energie-efficiëntie (PbEU 2012, L 315/1) Deze richtlijn is op 4 december 2012 in werking getreden (zie NTE 2012, nr. 6) en heeft als doel de energie-efficiëntie in de Europese Unie te bevorderen en het Europese streefcijfer van 20% energiebesparing in 2020 te behalen. De richtlijn dient, behoudens een aantal bepalingen, uiterlijk op 5 juni 2014 omgezet te zijn in nationaal recht. In dat verband heeft de Europese Commissie (hierna: de Commissie) op 6 november 2013 een mededeling gedaan aan het Europees Parlement en de Raad betreffende de tenuitvoerlegging van de bovengenoemde richtlijn (COM(2013) 762 def.). Met de mededeling tracht de Commissie de lidstaten te helpen bij de omzetting en tenuitvoerlegging van de bepalingen uit de richtlijn. Voor een inhoudelijke bespreking van het voorstel voor deze richtlijn wordt verwezen naar NTE 2011, nr. 3. Connecting Europe-pakket Onderdeel van het Connecting Europe-pakket is de op 1 juni 2013 (gedeeltelijk) in werking getreden Verordening (EU) Nr. 347/2013 van het Europees Parlement en de Raad betreffende richtsnoeren voor de trans-europese energie-infrastructuur en houdende intrekking van Beschikking nr. 1364/2006/EG en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 713/2009, Verordening (EG) nr. 714/2009 en Verordening (EG) nr. 715/2009 (hierna: Verordening (EU) 347/2013) (zie NTE 2013, nr. 3). Op basis van art. 11, eerste lid, van Verordening (EU) 347/2013 hebben het Europees netwerk van transmissiesysteembeheerders voor elektriciteit (hierna: het ENTSB-E) en het Europees netwerk van transmissiesysteembeheerders voor gas (hierna: het ENTSB-G) op 15 november 2013 een kosten-batenanalyse voor het Europese energiesysteem in het kader van projecten van gemeenschappelijk belang gepubliceerd op hun website (www.entsoe.eu en en ter beoordeling toegezonden aan de lidstaten, de Commissie en het Agentschap. Op basis van deze analyse kunnen de kosten en baten van een project van gemeenschappelijk belang worden berekend. Het Agentschap dient op grond van art. 11, tweede lid, van Verordening (EU) 347/2013 binnen drie maanden de lidstaten en de Commissie te adviseren over de voorgestelde berekeningswijze. Vervolgens zal de Commissie en kunnen de lidstaten een advies uitbrengen aan het ENTSB-E en ENTSB- G over de voorgestelde kosten-batenanalyse. Aan de hand van deze adviezen kunnen het ENTSB-E en ENTSB-G hun berekeningswijze voor de kosten-batenanalyse aanpassen en daaropvolgend ter goedkeuring indienen bij de Commissie. Verder heeft het Europees Parlement, nadat de Commissie daartoe op 19 oktober 2011 een voorstel had gedaan (zie NTE 2011, nr. 5/6), de Verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de Connecting Europe Facility op 19 november 2013 in eerste lezing goedgekeurd. Op 5 december 2013 heeft de Raad van de Europese Unie deze verordening eveneens in eerste lezing goedgekeurd. Vervolgens is op 20 december 2013 de Verordening (EU) Nr. 1316/2013 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen, tot wijziging van Verordening (EU) nr. 913/2010 en tot intrekking van Verordeningen (EG) nr. 680/2007 en (EG) nr. 67/2010 (hierna: de CEF-verordening) in het publicatieblad van de Europese Unie gepubliceerd (PbEU 2013, L 348/129). Met de CEF-verordening * Jan Erik Janssen, Martha Brinkman en Wilko Wolbers zijn advocaat bij Stek te Amsterdam. 287

2 wordt de Connecting Europe Facility (hierna: CEF) opgericht. De CEF is een gemeenschappelijk financieringsinstrument voor trans-europese netwerken, waaronder trans-europese energie-infrastructuur. Het totale financieringsbudget van de CEF in de periode van 2014 tot en met 2020 bedraagt ruim EUR 33,2 miljard, waarvan ongeveer EUR 5,85 miljard beschikbaar is voor trans-europese energie-infrastructuur. De CEF-verordening is van toepassing per 1 januari Op die datum zijn eveneens de artt. 14 en 15 van Verordening (EU) Nr. 347/2013, die zien op het verkrijgen van Europese financiering voor projecten van gemeenschappelijk belang op het gebied van trans-europese energie-infrastructuur in werking getreden. Voor een inhoudelijke bespreking van het Connecting Europe-pakket wordt verwezen naar NTE 2011, nr. 5/6. Verordening tot wijziging van de Richtlijnen 2004/17/EG, 2004/18/EG en 2009/81/EG wat betreft de toepassingsdrempels inzake de procedures voor het plaatsen van opdrachten (PbEU 2013, L 335/17) Op 13 december 2013 is Verordening (EU) nr. 1336/2013 tot wijziging van de Richtlijnen 2004/17/EG, 2004/18/EG en 2009/81/EG van het Europees Parlement en de Raad wat betreft de toepassingsdrempels inzake de procedures voor het plaatsen van opdrachten in het publicatieblad van de Europese Unie gepubliceerd (PbEU 2013, L 335/17). Als gevolg van deze verordening worden de toepassingsdrempels voor Europese aanbestedingsprocedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten en opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten verhoogd. Deze toepassingsdrempels gelden voor 2014 en De verordening is op 1 januari 2014 in werking getreden. Elektriciteit: Network Code for Requirements for Grid Connection Applicable to all Generators en Network Code on Demand Connection De bovenstaande Europese netcodes zullen gaan voorzien in regels omtrent aansluitvoorwaarden op het elektriciteitsnetwerk en liggen op dit moment ter beoordeling voor bij de Commissie (zie voor beide netcodes NTE 2013, nr. 2). Met het oog op de implementatie van deze netcodes heeft het ENTSB-E op 16 oktober 2013 twee niet-bindende implementatierichtsnoeren uitgevaardigd. In de richtsnoeren gaat het ENTSB-E met name in op de onderdelen van de netcodes die slechts voorzien in gedeeltelijke harmonisatie en de wijze waarop hiermee omgegaan moet worden door de lidstaten. Beide niet-bindende richtsnoeren zijn gepubliceerd op Elektriciteit: Draft Network Code on High Voltage Direct Current Connections and DC-connected Power Park Modules Nadat het Agentschap reeds op 21 juli 2011 het kaderrichtsnoer met betrekking tot aansluitingen op het elektriciteitsnet had vastgesteld (zie NTE 2011, nr. 4), heeft het ENTSB- E op 7 november 2013 een conceptversie van de Europese netcode betreffende regels omtrent gelijkstroomaansluitingen vastgesteld en op grond van art. 10 van Verordening (EG) nr. 714/2009 betreffende de voorwaarden voor toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit (hierna: Verordening (EG) 714/2009) ter consultatie op zijn website gepubliceerd (www.entsoe.eu). De netcode moet gaan voorzien in gemeenschappelijke regels voor gelijkstroomaansluitingen en op gelijkstroom aangesloten elektriciteitsinstallaties, zoals windparken. De consultatie is gesloten op 7 januari Na deze periode zal het ENTSB- E een definitieve versie van de netcode ontwikkelen, die op grond van art. 6, zesde lid en verder, van Verordening (EG) 714/2009 zal worden teruggezonden naar en beoordeeld door het Agentschap. De netcode zal vervolgens ter goedkeuring worden voorgelegd aan de Commissie. Elektriciteit: Network Code for Operational Security Nadat het ENTSB-E de Europese netcode betreffende de operationele veiligheid had gewijzigd en op 24 september 2013 ter beoordeling toegezonden aan het Agentschap (zie NTE 2013, nr. 4), heeft het Agentschap op 11 november 2013 op grond van art. 6, negende lid, van Verordening (EG) 714/2009 een aanbeveling gedaan aan de Commissie strekkende tot een beperkt aantal wijzigingen en vervolgens tot goedkeuring van deze netcode. De aanbeveling is gepubliceerd op Elektriciteit: Network Code on Operational Planning and Scheduling Nadat het ENTSB-E de Europese netcode inzake operationele planning en regeling had gewijzigd en op 24 september 2013 ter beoordeling had toegezonden aan het Agentschap (zie NTE 2013, nr. 4), heeft het Agentschap op 11 november 2013 op grond van art. 6, negende lid, van Verordening (EG) 714/2009 een aanbeveling gedaan aan de Commissie strekkende tot een beperkt aantal wijzigingen en vervolgens tot goedkeuring van de netcode. De aanbeveling is gepubliceerd op Elektriciteit: Network Code on Forward Capacity Allocation Nadat het ENTSB-E op 1 oktober 2013 de definitieve versie van deze Europese netcode betreffende voorwaartse capaciteitsallocatie had toegestuurd aan het Agentschap (zie NTE 2013, nr. 4), heeft het Agentschap op grond van art. 6, zevende lid, van Verordening (EG) 714/2009 op 18 december 2013 een met redenen omkleed advies over deze netcode uitgebracht aan het ENTSB-E en gepubliceerd op zijn website (www.acer.europa.eu). De netcode wijkt volgens het Agentschap op een aantal punten af van het op 29 juli 2011 vastgestelde kaderrichtsnoer met betrekking tot capaciteitsallocatie en congestiebeheer voor elektriciteit (zie NTE 2011, nr. 4). Op grond van art. 6, achtste lid, van Verordening (EG) 714/2009 kan het ENTSB-E de netcode op deze punten wijzigen. Het Agentschap verwacht dat het ENTSB- E de netcode op korte termijn zal kunnen wijzigen. Na wijziging zal de netcode opnieuw worden voorgelegd aan het Agentschap. Daaropvolgend zal de netcode worden voorgelegd aan de Commissie. Elektriciteit: Network Code on Electricity Balancing Nadat het ENTSB-E op 17 juni 2013 een conceptversie van de Europese netcode inzake balancering van elektriciteit ter consultatie had gepubliceerd (zie NTE 2013, nr. 3), heeft het ENTSB-E op 23 december 2013 de definitieve versie van deze Europese netcode in overstemming met art. 6, zesde lid van Verordening (EG) 714/2009 ter beoordeling toegezonden aan het Agentschap. De netcode voorziet in gemeen- 288 Nederlands Tijdschrift voor Energierecht Nr. 5/6 december 2013

3 Wet- en regelgeving schappelijke regels voor de balancering van elektriciteit. Het Agentschap dient op grond van art. 6, zevende lid, van Verordening (EG) 714/2009 binnen drie maanden na toezending een met redenen omkleed advies uit te brengen over deze netcode. Daaropvolgend zal de netcode worden voorgelegd aan de Commissie. De netcode is gepubliceerd op Gas: Network Code on Capacity Allocation Mechanisms (PbEU 2013, L 273/5) Nadat het Agentschap op 9 november 2012 een aanbeveling had gedaan aan de Commissie strekkende tot wijziging en daaropvolgend tot goedkeuring van bovengenoemde Europese netcode met betrekking tot capaciteitstoewijzingsmechanismen in gastransmissiesystemen (zie NTE 2012, nr. 6), heeft de Commissie op 14 oktober 2013 deze netcode vastgesteld bij Verordening (EU) Nr. 984/2013 tot vaststelling van een netcode met betrekking tot capaciteitstoewijzingsmechanismen in gastransmissiesystemen en tot aanvulling van Verordening (EG) nr. 715/2009 van het Europees Parlement en de Raad (hierna: Verordening (EU) 984/2013). Dit is de eerste Europese netcode die is vastgesteld door de Commissie. Met de netcode worden blijkens art. 1 van Verordening (EU) 984/2013 gestandaardiseerde capaciteitstoewijzingsmechanismen in gastransmissiesystemen opgezet. Dit gestandaardiseerd capaciteitstoewijzingsmechanisme omvat een veilingsprocedure voor de relevante interconnectiepunten binnen de Europese Unie, alsook voor de standaard grensoverschrijdende capaciteitsproducten die moeten worden aangeboden en toegewezen. Voorts wordt aangegeven op welke wijze transmissiesysteembeheerders moeten samenwerken om de verkoop van capaciteit te vergemakkelijken. Verordening (EU) 984/2013 is blijkens art. 2, eerste lid, van toepassing op interconnectiepunten en kan eveneens van toepassing zijn op entry- en exitpunten van en naar derde landen. De verordening is niet van toepassing op exitpunten naar eindgebruikers en distributienetwerken, entrypunten vanuit LNG-terminals en productiefaciliteiten en entry- en exitpunten van en naar opslagfaciliteiten. In hoofdstuk II van Verordening (EU) 984/2013 zijn de samenwerkingsbeginselen tussen transmissiesysteembeheerders neergelegd. Hoofdstuk III ziet op de toewijzing van vaste capaciteit. Voor de toewijzing van jaar, kwartaal, maand, dag en within-day capaciteit in interconnectiepunten worden veilingen gebruikt. Capaciteit wordt uitgedrukt in kwh/h of kwh/d. Hoofdstuk IV heeft betrekking op de bundeling van grensoverschrijdende capaciteit. Hoofdstuk V ziet op afschakelbare capaciteit. Hoofdstuk VI gaat ten slotte in op tarieven en capaciteitsboekingsplatforms. Verordening (EU) 984/2013 is op 15 oktober 2013 in het publicatieblad van de Europese Unie gepubliceerd (PbEU 2013, L 273/5) en op 3 november 2013 in werking getreden. Verder heeft het Agentschap op 3 december 2013 een richtsnoer gestuurd aan het ENTSB-G strekkende tot wijziging van de bovenstaande Europese netcode. De wijzigingen zien op het harmoniseren van marktprocessen voor het identificeren, aanbieden en toewijzen van incrementele en nieuwe capaciteit op bestaande en/of nieuwe interconnectiepunten. Dergelijke marktprocessen zijn niet opgenomen in de huidige netcode. De richtsnoeren bieden het ENTSB-G een kader voor het wijzigen van de netcode. Het Agentschap verwacht dat het ENTSB-G eind 2014 een gewijzigde versie van de netcode aan het Agentschap kan sturen. Op grond van art. 7, tweede lid, van Verordening (EG) nr. 715/2009 betreffende de voorwaarden voor de toegang tot aardgastransmissienetten (hierna: Verordening (EG) 715/2009) zal het Agentschap de gewijzigde netcode vervolgens voorleggen aan alle belanghebbende partijen. De richtsnoeren van het Agentschap zijn gepubliceerd op Gas: Network Code on Interoperability and Data Exchange Rules Nadat het ENTSB-G op 10 september 2013 een definitieve versie van de Europese netcode betreffende regels omtrent interoperabiliteit en gegevensuitwisseling had vastgesteld en ter beoordeling had opgestuurd aan het Agentschap (zie NTE 2013, nr. 4), heeft het Agentschap op 21 november 2013 op grond van art. 6, zevende lid, van Verordening (EG) 715/2009 een met redenen omkleed advies over deze netcode uitgebracht aan het ENTSB-G en gepubliceerd op zijn website (www.acer.europa.eu). De netcode wijkt volgens het Agentschap op een beperkt aantal punten af van het kaderrichtsnoer betreffende voorschriften over interoperabiliteit en gegevensuitwisseling voor gastransmissiesystemen (zie NTE 2012, nr. 4). Voorts stelt het Agentschap een aantal aanpassingen voor zodat de netcode qua inhoud, bewoording en doelstelling aansluit bij Verordening (EG) 715/2009, in het bijzonder de in bijlage 1 opgenomen richtsnoeren voor procedures voor congestiebeheer (hierna: CMP) (zie NTE 2012, nr. 5) alsmede de Europese netcodes inzake het balanceringsregime voor gastransmissienetwerken (zie NTE 2013, nr. 2) en capaciteitsallocatie voor gastransport (zie NTE 2012, nr. 6). Daaropvolgend heeft het ENTSB-G de netcode op grond van art. 6, achtste lid, van Verordening (EG) 715/2009 gewijzigd en op 18 december 2013 ter beoordeling toegezonden aan het Agentschap. Naar verwachting zal het Agentschap op korte termijn een aanbeveling doen aan de Commissie strekkende tot (wijziging en) goedkeuring van de gewijzigde netcode. De gewijzigde netcode is gepubliceerd op Gas: Framework Guidelines on Rules regarding Harmonised Transmission Tariff Structures for Gas Nadat het Agentschap op 18 juli 2013 een openbare consultatie was gestart over de wijze van kostenallocatie alsmede de vaststelleningswijze van de referentieprijs in het concept voor het kaderrichtsnoer betreffende regels omtrent harmonisering van transmissiesysteemtariefstructuren voor gas (zie NTE 2013, nr. 4), heeft het Agentschap op 29 november 2013 op grond van art. 6, tweede lid, van Verordening (EG) 715/2009 de definitie versie van dit kaderrichtsnoer (met kenmerk FG-2013-G-01) vastgesteld. Het kaderrichtsnoer stelt regels met het oog op harmonisering van tariefstructuren voor gastransmissiesystemen. Aan de hand van dit kaderrichtsnoer ontwikkelt het ENTSB-G een Europese netcode met betrekking tot gemeenschappelijke regels voor transmissiesysteemtariefstructuren voor gas. Op de voet van art. 6, zesde lid en verder, van Verordening (EG) 715/2009 zal deze netcode vervolgens worden teruggezonden naar en beoordeeld door het Agentschap. Daaropvolgend zal de netcode ter goedkeuring worden voorgelegd aan de Commissie. Het kaderrichtsnoer is gepubliceerd op 289

4 Nederland Stimulering duurzame energieproductie (Kamerstukken II 2013/14, ) Op 17 oktober 2013 heeft de Minister van Economische Zaken (hierna: de Minister) een regeling strekkende tot wijziging van de Subsidieregeling energie en innovatie vastgesteld en op 31 oktober 2013 in de Staatscourant gepubliceerd (Stcrt. 2013, nr ). De wijzigingsregeling voegt hoofdstuk 3A toe aan de Subsidieregeling energie en innovatie op grond waarvan ondernemingen die producten vervaardigen in bedrijfs(deel)takken die worden blootgesteld aan een significant CO2-weglekrisico doordat elektriciteitsbedrijven hun CO2-kosten doorberekenen in de elektriciteitsprijzen subsidie kunnen verkrijgen. De bedrijfs(deel)takken die voor subsidie in aanmerking komen zijn opgenomen in de nieuwe bijlage 3A.1. Als subsidiabele bedrijfs(deel)takken worden onder meer vermeld: de productie van aluminium, lood, zink, tin en koper, de winning van mineralen voor de chemische en kunstmestindustrie en het vervaardigen van ijzer, staal, chemische producten en kunststoffen. De wijzigingsregeling is op 1 januari 2014 in werking getreden. De Minister heeft op 29 oktober 2013 de Regeling vaststelling correcties voorschotverlening duurzame energieproductie 2014 vastgesteld en op 30 oktober 2013 in de Staatscourant gepubliceerd (Stcrt. 2013, nr ). Met deze regeling wordt invulling gegeven aan artt. 14, zesde lid, 22, zesde lid, en 31, vijfde lid, van het Besluit stimulering duurzame energieproductie. In de regeling staan voor de verschillende categorieën productie-installaties voor hernieuwbare elektriciteit, hernieuwbaar gas, hernieuwbare warmte en gecombineerde opwekking de correctiebedragen ten behoeve van de bevoorschotting voor 2014 voor producenten aan wie subsidie is toegekend op grond van de Regelingen aanwijzing categorieën duurzame energieproductie 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 en 2013 alsmede de Regeling windenergie op zee 2009 (zie over deze regelingen NTE 2009, nr. 2; NTE 2009, nr. 6; NTE 2011, nr. 3; NTE 2012, nr. 1; en NTE 2013, nr. 1). Deze jaarlijks vast te stellen correctiebedragen zijn van belang voor de berekening van de jaarlijkse subsidietarieven voor de verschillende categorieën productie-installaties die als voorschot worden uitbetaald. Op 11 december 2013 heeft de Minister de Regeling vaststelling correcties voorschotverlening duurzame energieproductie 2013 gewijzigd in verband met enkele technische aanpassingen. De Minister heeft de wijzigingsregeling op 12 december 2013 in de Staatscourant gepubliceerd (Stcrt. 2013, nr ). De gewijzigde Regeling vaststelling correcties voorschotverlening duurzame energieproductie 2013 is op 1 januari 2014 in werking getreden. Op 31 oktober 2013 heeft de Minister de Tweede Kamer bij brief (nr. 171) geïnformeerd over de openstelling van de subsidieregeling voor stimulering van duurzame energieproductie (hierna: SDE+) in De Minister geeft aan dat de SDE+ per 1 april 2014 zal worden opengesteld met een verplichtingenbudget van EUR 3,5 miljard. De systematiek van de SDE+ zal ongewijzigd blijven, op een aantal aanscherpingen na. Zo is het voor projecten die in de toekomst een SDE+ subsidie aanvragen niet meer mogelijk om tegelijkertijd in aanmerking te komen voor de energie investeringsaftrek. De basisbedragen voor de SDE+ zullen daarom in 2014 hoger uitvallen in vergelijking met de voorgaande jaren. Projecten met een SDE+ beschikking van 2013 of eerder hebben bij hun SDE+ aanvraag echter gerekend op de energie investeringsaftrek. Daarom zal in de SDE+ voor 2014 onder meer voor dergelijke projecten een overgangsregime gelden. De Minister streeft ernaar de SDE+ voor 2014 te publiceren in januari Voorts blikt de Minister vooruit op de SDE+ voor 2015 op basis van de afspraken in het Energieakkoord (zie over de ontwikkelingen omtrent het Energieakkoord de rubriek Actualiteiten en Signaleringen in dit tijdschrift). In 2015 zullen met name van belang zijn (i) wind op zee projecten, (ii) de bij- en meestook van biomassa in kolencentrales, (iii) de inzet van biomassa in industriële WKK-installaties, (iv) wind op land projecten, en (v) buitenlandse projecten. Daarnaast heeft de Minister op 9 december 2013 de Tijdelijke regeling openstelling en subsidieplafonds EZ 2014 vastgesteld en op 10 december 2013 in de Staatscourant gepubliceerd (Stcrt. 2013, nr ). Deze tijdelijke regeling bevat de subsidieplafonds en de openstellingsperiode van de subsidie-instrumenten die vallen onder het Ministerie van Economische Zaken, waaronder de Subsidieregeling energie en innovatie. Het betreft een tijdelijke regeling aangezien het subsidie-instrumentarium van het ministerie in de loop van 2014 anders zal worden gestructureerd. Naar verwachting zal de tijdelijke regeling op 1 juli 2014 worden vervangen door een nieuwe regeling. De tijdelijke regeling is op 1 januari 2014 in werking getreden. Tot slot heeft de Minister, op grond van art. 14, tweede lid, van de Regeling garanties van oorsprong voor duurzame elektriciteit, op 10 december 2013 een besluit genomen op basis waarvan het percentage duurzame elektriciteit van de totale hoeveelheid elektriciteit die wordt opgewekt door middel van niet-zuivere biomassa in een afvalverbrandingsinstallatie is vastgesteld. Voor 2014 bedraagt het voornoemde percentage 56%. Dit besluit is op 12 december 2013 in de Staatscourant gepubliceerd (Stcrt. 2013, nr ). Het besluit is 13 december 2013 in werking getreden. Voor een verdere inhoudelijke behandeling van de ontwikkelingen onder dit kamerstuknummer wordt verwezen naar de rubriek Actualiteiten en Signaleringen in dit tijdschrift. Regels met betrekking tot versnelde ontwikkeling en verwezenlijking van ruimtelijke en infrastructurele projecten (Crisis- en herstelwet) (Kamerstukken II 2013/14, ) De Minister van Infrastructuur en Milieu (hierna: de Minister van IM) heeft bij brieven van 31 oktober 2013 (nrs. AH en 171) het ontwerp voor het besluit tot wijziging van onder meer het Besluit omgevingsrecht, het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet en Bouwbesluit 2012 en de daarbij behorende ontwerpnota van toelichting voor een periode van vier weken voorgehangen bij de Eerste en Tweede Kamer. De Minister van IM heeft het ontwerpbesluit en de toelichting daarop op diezelfde datum eveneens in de Staatscourant gepubliceerd (Stcrt. 2013, nr ). De wijzigingen in het ontwerpbesluit houden verband met het permanent maken van de Crisis- en herstelwet alsmede met een aantal technische verbeteringen op het terrein van het omgevingsrecht. Vervolgens heeft de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu een aantal vragen gesteld over het ontwerpbesluit. Deze vragen zijn (per abuis) opgenomen in een verslag van een schriftelijk overleg van 27 november 2013 (nr. 172). 290 Nederlands Tijdschrift voor Energierecht Nr. 5/6 december 2013

5 Wet- en regelgeving Voorts heeft de vaste commissie voor Infrastructuur, nadat de Minister op 14 juni 2013 het ontwerpbesluit voor de zevende tranche van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet aan de Tweede Kamer had gezonden (zie NTE 2013, nr. 3), een aantal vragen over dit ontwerpbesluit gesteld. De vragen van de vaste commissie en de antwoorden van de Minister van IM daarop zijn opgenomen in het verslag van een schriftelijk overleg van 25 november 2013 (nr. 172 herdruk). Tot slot heeft de Minister van IM bij brief van 16 december 2013 (nr. 173) een ontwerpbesluit strekkende tot wijziging van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet aan de Tweede Kamer gezonden. Het ontwerpbesluit is op 23 december 2013 in de Staatscourant gepubliceerd (Stcrt. 2013, nr ). Het ontwerpbesluit bevat de zogenoemde achtste tranche van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet. Met deze achtste tranche wordt een aantal ontwikkelingsgebieden, nieuwe innovatieve projecten en ruimtelijke en infrastructurele projecten als bedoeld in hoofdstuk 2, afdeling 1 en 2 en art. 1.1 van de Crisis- en herstelwet aangewezen. Ook wordt bij wijze van experiment gestart met een pilot om de reikwijdte van bestemmingsplannen uit te breiden zodat deze het karakter krijgen van omgevingsplannen. Omgevingsrecht (Kamerstukken II 2013/14, ) Eind 2012 had de Minister van IM aangegeven dat alle inspanningen erop waren gericht om in 2013 een wetsvoorstel voor de Omgevingswet in te dienen (nr. 6). De ontwikkelingen omtrent dit wetsvoorstel en de stelselherziening hebben daarna stilgelegen. Bij brief van 28 oktober 2013 (nr. 8) heeft de Minister van IM de Tweede Kamer geïnformeerd over de voortgang voor het wetsvoorstel voor de Omgevingswet alsmede de bijbehorende uitvoeringsregelgeving. De Minister van IM geeft aan dat het wetsvoorstel op dit moment voor advies bij de Raad van State ligt. De Minister van IM verwacht dat de Omgevingswet in 2016 in het Staatsblad gepubliceerd zal worden en in 2018 in werking zal treden. De uitvoeringsregelgeving zal naar verwachting in 2015 ter consultatie worden voorgelegd. Voor een inhoudelijke beschrijving van het wetsvoorstel en de stelselherziening wordt verwezen naar NTE 2012, nr. 2. Wet tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998, de Gaswet en de Warmtewet (wijzigingen samenhangend met het Energierapport 2011) (Stb. 2013, 573) Nadat de vaste commissie voor Economische Zaken in het voorlopige verslag van 17 september 2013 een aantal vragen aan de Minister had gesteld (zie NTE 2013, nr. 4), heeft de Minister deze vragen beantwoord in de memorie van antwoord van 31 oktober 2013 (nr. C). Vervolgens heeft de vaste commissie in het verslag van 18 november 2013 (nr. D) opnieuw een aantal vragen gesteld aan de Minister. De vragen zien (opnieuw) op de definitie van directe lijn, duurzame energieopwekking door (collectieven van) kleinverbruikers voor eigen verbruik en de redelijke vergoeding die voor dergelijke duurzaam opgewekte elektriciteit betaald wordt door energiebedrijven. De Minister heeft deze vragen op 29 november 2013 beantwoord in de nota naar aanleiding van het verslag (nr. E). Op 10 december 2013 is een motie (nr. F) ingediend strekkende tot handhaving van de huidige vrijstelling van energiebelasting voor verbruikers die elektriciteit opwekken zonder dat daaraan de voorwaarde is verboden dat die opwekking voor eigen rekening en risico moet plaatsvinden om voor vrijstelling in aanmerking te komen. Het wetsvoorstel en de motie zijn daaropvolgend op 17 december 2013 na stemming bij zitten en opstaan aangenomen. Deze wet is vervolgens op 23 december 2013 gepubliceerd in het Staatsblad (Stb. 2013, 573) en gedeeltelijk op 1 januari 2014 in werking getreden (Stb. 2013, 574). De bepalingen die samenhangen met nieuwe regels inzake garanties van oorsprong voor duurzame elektriciteit en gas, warmte uit hernieuwbare bronnen alsmede de gassamenstelling treden op een later moment in werking. Voor een nadere inhoudelijke beschrijving van het voorstel voor deze wet wordt verwezen naar NTE 2012, nr. 6. Daarnaast is de Minister op 17 december 2013 een openbare consultatie gestart over het concept voor de Regeling gassamenstelling (www.internetconsultatie.nl/mr_gassamenstelling). Deze conceptregeling is gebaseerd op art. 11 van de Gaswet, dat op grond van bovengenoemde wet aan de Gaswet is toegevoegd. De conceptregeling strekt ertoe de invoed- en de afleverspecificaties van gas vast te stellen. De voorgestelde invoed- en de afleverspecificaties van hoog en laag calorisch gas zijn opgenomen in art. 2 jo. bijlagen 1 tot en met 5 van de conceptregeling. De invoed- en afleverspecificaties zijn, met uitzondering van de specificaties voor regionale distributienetten, niet gelijk. Netbeheerders dienen gas te weigeren dat niet aan deze specificaties voldoet, met uitzondering van de beheerder van het landelijk ganstransportnet die als taak krijgt het gas te behandelen of te bewerken zodat het voldoet aan de afleverspecificaties. Voor de regionale gasnetbeheerders is op dit punt geen taak weggelegd. Daarnaast heeft de landelijke netbeheerder als taak gas te weigeren dat voldoet aan de invoedspecificaties, maar waarvan het niet doelmatig is om het op het gasnet in te voeden. Met het vaststellen van de invoed- en afleverspecificaties is beoogd om invoedende partijen duidelijkheid te verschaffen over de gassamenstelling en eindgebruikers te beschermen. Als gevolg van de conceptregeling zullen daarnaast de bepalingen die zien op de gassamenstelling in de Regeling inzake tariefstructuren en voorwaarden gas worden geschrapt. De consultatie sluit op 3 februari Wet tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet ter verbetering van de werking van de elektriciteits- en gasmarkt (Stb. 2011, 130), Wijziging van de Wet houdende wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet ter verbetering van de werking van de elektriciteitsen gasmarkt (Stb. 2011, 131), Wet implementatie EG-richtlijnen energie-efficiëntie (Stb. 2011, 114) en Wet tot wijziging van de Wet implementatie EG-richtlijnen energie-efficiëntie (Stb. 2011, 115) Op 11 november 2013 is de Minister een openbare consultatie gestart over het concept voor het Besluit grootschalige uitrol op afstand uitleesbare energiemeter (www.internetconsultatie.nl/amvbgrootschaligeuitrolslimmemeter). Het conceptbesluit strekt tot wijziging van het Besluit op afstand uitleesbare meetinrichtingen met het oog op de grootschalige uitrol van op afstand uitleesbare meetinrichtingen. Als gevolg van de beoogde wijzigingen moeten netbeheerders op 31 december 2020 aan alle kleinverbruikers een op afstand uitleesbare meter hebben aangeboden. Voorts wordt beoogd om de schakelfunctionaliteit van de meetinrichting waarmee de energietoevoer op afstand kan worden beëin- 291

6 digd en herstart te schrappen, aangezien de meerwaarde van deze functie bij nader inzien beperkt is terwijl daaraan wel mogelijke veiligheidsrisico s kleven. De consultatie is gesloten op 9 december Verder heeft de Minister, nadat het Besluit op afstand uitleesbare meetinrichtingen op 1 januari 2012 deels in werking was getreden (zie NTE 2011, nr. 5/6), op 5 december 2013 een besluit genomen houdende de inwerkingtreding van een aantal aanvullende eisen die worden gesteld aan op afstand uitleesbare meetinrichtingen. Het besluit is op 13 december 2013 in het Staatsblad gepubliceerd (Stb. 2013, 527). De aanvullende vereisten zien op (i) het registeren, weergeven en uitwisselen van het actuele vermogen in Watt door een meetinrichting voor elektriciteit (art. 4, eerste lid, onderdeel a); (ii) de weergave op de meetinrichting of uitwisseling van meetgegevens is ingeschakeld of uitgeschakeld (artt. 4, tweede lid, en 5, tweede lid); en (iii) het toepassen van een lokale temperatuurscorrectie door een meetinrichting voor gas op de geleverde hoeveelheid gas (art. 5, eerste lid, onderdeel h). Het besluit is op 1 januari 2014 in werking getreden. Wet tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998 (volumecorrectie nettarieven voor de energieintensieve industrie) (Stb. 2013, 575) De Minister heeft het voorstel voor deze wet op 17 oktober 2013 aan de Tweede Kamer gestuurd (Kamerstukken II 2013/14, , nr. 2). De wet wijzigt de wijze van berekening van het transporttarief voor elektriciteit en integreert het systeemdienstentarief voor elektriciteit in het transporttarief. De aanpassingen in de berekeningswijze van het transporttarief zorgen voor een volumecorrectie op het transporttarief voor energie-intensieve bedrijven, die afhankelijk is van de mate waarin deze bedrijven een bijdrage leveren aan de stabiliteit van het elektriciteitsnetwerk en de handhaving van de spanningskwaliteit van het landelijk hoogspanningsnet. De volumecorrectie is neergelegd in art. 29, zevende tot en met elfde lid, van de Elektriciteitswet (hierna: de E-wet). Op grond van art. 29, zevende lid, geldt de correctie voor afnemers met een bedrijfstijd van ten minste 65% (i.e. ten minste uur per jaar) en een jaarverbruik van 50 gigawattuur of meer. De bedrijfstijd wordt berekend op grond van art. 29, achtste lid. De maximale volumecorrectie op het transporttarief bedraagt 90%. Naar schatting komen 30 tot 35 afnemers in aanmerking voor de correctie. Op grond van het nieuwe art. 29, elfde lid, E-wet kan de Minister nadere regels stellen betreffende de uitvoering van de volumecorrectie. Naast de volumecorrectie op het transporttarief integreert deze wet het tarief voor systeemdiensten in het transporttarief. Het aparte systeemdienstentarief wordt daarom afgeschaft. De artt. 30 en 41e E-wet komen daarmee te vervallen. Aangezien alleen in art. 30 werd gesproken over de zogenoemde black start voorziening bestaat geen noodzaak meer om deze voorziening te definiëren in art. 1, onder q, E-wet. De black start voorziening blijft echter wel tot het takenpakket van de landelijke netbeheerder behoren. Verschillende bepalingen uit art. 41e zijn thans ondergebracht in de artt. 40 tot en met 41d E-wet betreffende het transporttarief. Op 29 november 2013 is een aantal technische verbeteringen aangebracht (nr. 8). Op 2 december 2013 is vervolgens het overgangsrecht gewijzigd zodat bij het vaststellen van de tariefbesluiten voor de regionale netbeheerders rekening gehouden kan worden met de verhoging van het transporttarief als gevolg van het integreren van het tarief voor systeemdiensten (nr. 10). In de periode van 2 tot en met 5 december 2013 zijn verschillende (gewijzigde) amendementen (nrs. 8, 9, 11, 18-20) en (gewijzigde) moties (nrs , 21-22) ingediend. De motie met nummer 15 en de gewijzigde moties met nummers 21 en 22 zijn aangenomen. De motie met nummer 15 verzoekt de regering in overleg te treden met België, Frankrijk, Luxemburg en Duitsland over een gemeenschappelijk referentiekader voor het vaststellen van een nettarief. De gewijzigde motie met nummer 21 verzoekt de regering om binnen een jaar een analyse van de bestaande kostenstructuur van de Nederlandse elektriciteits- en gasnetwerken uit te voeren. De gewijzigde motie met nummer 22 verzoekt de regering om de gevolgen van deze wet uiterlijk vijf jaar na inwerkingtreding daarvan te evalueren. Op 5 december 2013 is het gewijzigde voorstel voor deze wet aangenomen door de Tweede Kamer en toegezonden aan de Eerste Kamer (nr. B). De Eerste Kamer heeft op 10 december 2013 haar eindverslag (nr. C) opgemaakt en het voorstel op 17 december 2013 als hamerstuk afgedaan. De wet is vervolgens op 23 december 2013 in het Staatsblad gepubliceerd (Stb. 2013, 575). De bepalingen met betrekking tot de volumecorrectie zijn op 1 januari 2014 in werking getreden. De overige bepalingen van deze wet treden in werking op 1 januari Met de spoedige inwerkingtreding van de volumecorrectie is onder meer getracht het concurrentienadeel ten opzichte van Duitsland voor grootverbruikers van elektriciteit, waaronder in het bijzonder begrepen de aluminiumsmelter Aldel, weg te nemen. Aldel is evenwel op 30 december 2013 failliet verklaard. Voorts heeft de Minister op grond van het nieuwe art. 29, elfde lid, E-wet op 13 december 2013 de Regeling houdende bepalingen inzake de uitvoering van de volumecorrectie nettarieven voor de energie-intensieve industrie vastgesteld en op 20 december 2013 in de Staatscourant gepubliceerd (Stcrt. 2013, nr ). De regeling ziet op het vaststellen van de bedrijfstijd zoals bedoeld in art. 29, achtste en negende lid, E-wet en bepaalt onder meer dat voor het berekenen van de bedrijfstijd onder daluren verstaan moet worden de uren tussen 23:00 en 07:00. De regeling is op 1 januari 2014 in werking getreden. Belastingplan 2014 (Stb. 2013, 565) en Overige fiscale maatregelen 2014 (Stb. 2013, 566) Nadat de Minister van Financiën het wetsvoorstel voor het Belastingplan 2014 op 19 september 2013 had ingediend bij de Tweede Kamer en de Staatsecretaris voor Financiën het wetsvoorstel voor Overige fiscale maatregelen 2014 op 25 september 2013 had ingediend bij de Tweede Kamer (zie NTE 2013, nr. 4), zijn deze twee wetsvoorstellen op 19 november 2013 aangenomen door de Tweede Kamer en opgestuurd aan de Eerste Kamer (nr. A herdruk en nr. A). De Eerste Kamer heeft de wetsvoorstellen gezamenlijk behandeld en op 17 december 2013 na stemming bij zitten en opstaan aangenomen. Het Belastingplan 2014 en de Overige fiscale maatregelen 2014 zijn vervolgens op 23 december 2013 in het Staatsblad gepubliceerd (respectievelijk Stb. 2013, 565 en Stb. 2013, 566). Het verlaagde energiebelastingtarief voor kleinschalig duurzaam opgewekte elektriciteit alsmede de overige wijzigingen in de Wet belastingen op milieugrondslag die het gevolg zijn van bovenstaande wetten zijn op 1 januari 2014 in werking getreden. 292 Nederlands Tijdschrift voor Energierecht Nr. 5/6 december 2013

7 Wet- en regelgeving Wet tot wijziging van de Warmtewet in verband met enkele aanpassingen (Stb. 2013, 326) en Wet houdende regels omtrent de levering van warmte aan verbruikers (Stb. 2013, 325) Nadat de eerstgenoemde wet op 28 september 2013 in werking was getreden met als gevolg dat de laatstgenoemde wet (hierna: de Warmtewet) was gewijzigd en op 1 januari 2014 in werking is getreden (zie NTE 2013, nr. 4), heeft de Autoriteit Consument en Markt (hierna: de ACM) op 20 december 2013 op grond van de artt. 5, eerste lid, 6, eerste lid, en 8, vijfde lid, van de Warmtewet een besluit genomen (met kenmerk ) strekkende tot vaststelling van de tarieven uit de Warmtewet. Het betreft de maximumprijs voor het leveren van warmte, de eenmalige aansluitbijdrage voor warmte voor 2014 en het meettarief voor warmteverbruik voor Deze tarieven zijn vastgesteld op basis van het zogenoemde niet meer dan anders-principe, inhoudende dat de maximumprijs voor warmte niet hoger mag zijn dan de kosten die een verbruiker zou moeten maken voor het verkrijgen van dezelfde hoeveelheid warmte bij het gebruik van gas. De maximumprijs voor de levering van warmte bestaat uit een vast en variabel bedrag. Voor 2014 heeft de ACM het vaste bedrag vastgesteld op EUR 254,00 en het variabele bedrag op EUR 24,03 per verbruikte gigajoule. De eenmalige aansluitbijdrage is vastgesteld op EUR 911,78 voor nieuwe aansluitingen op een bestaand warmtenet tot en met een aansluitlengte van 25 meter. Bij een aansluitlengte van boven de 25 meter komt er op dit tarief EUR 31,31 per meter aansluitlengte bij. Het meettarief voor warmteverbruik voor 2014 bedraagt tot slot EUR 24,54. De voornoemde tarieven gelden per 1 januari Wet tot aanpassing van een aantal wetten op het terrein van het Ministerie van Economische Zaken in verband met de naamswijziging van het Ministerie en het herstellen van enige wetstechnische gebreken en leemten (Stb. 2014, 14) De Minister heeft dit wetsvoorstel op 14 oktober 2013 aan de Tweede Kamer gestuurd. Het wetsvoorstel strekt tot aanpassing van diverse wetten op het terrein van het Ministerie van Economische Zaken, waaronder de E-wet, de Gaswet, de Warmtewet, de Mededingingswet en de Aanbestedingswet, in verband met de naamswijziging van het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en innovatie in het Ministerie van Economische zaken. Daarnaast herstelt het wetsvoorstel verschillende wetstechnische gebreken en leemten in deze wetten. In de E-wet komt art. 11a, vierde lid, - op grond waarvan een lid van de raad van commissarissen van de landelijke netbeheerder pas kan worden benoemd indien de Minister daarmee instemt - te vervallen, omdat dit artikellid op gespannen voet staat met de Europese ontvlechtingseisen (zie in dit verband het besluit van de ACM van 18 december 2013 met kenmerk _5/49). Voorts worden artt. 20a, eerste lid, E-wet en 39b, eerste lid, Gaswet gewijzigd zodat de rijkscoördinatieregeling waar in deze artikelleden naar wordt verwezen ook van toepassing is op het verlenen van vergunningen voor projecten van gemeenschappelijk belang in de zin van Verordening (EU) 347/2013 (zie NTE 2013, nr. 3). Daarmee wordt uitvoering gegeven aan de in Verordening (EU) 347/2013 opgenomen verplichting dat voor het verlenen van dergelijke vergunningen de meest efficiënte nationale procedure dient te worden gevolgd. Het wetsvoorstel is op 5 december 2013 zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen door de Tweede Kamer en opgestuurd aan de Eerste Kamer. De vaste commissie voor Economische Zaken van de Eerste Kamer heeft op 10 december 2013 het eindverslag (Kamerstukken I 2013/14, , nr. A) uitgebracht. Het wetsvoorstel is op 17 december 2013 als hamerstuk afgedaan door de Eerste Kamer. Deze wet is vervolgens op 17 januari 2014 gepubliceerd in het Staatsblad (Stb. 2014, 14). De wet treedt in werking op een nader te bepalen tijdstip. De datum van inwerkingtreding kan voor verschillende artikelen verschillend worden vastgesteld. Wijziging van de Instellingswet Autoriteit Consument en Markt en enige andere wetten in verband met de stroomlijning van het door de Autoriteit Consument en Markt te houden markttoezicht (Kamerstukken I 2013/14, ) Nadat de Minister op 13 september 2013 de tweede nota van wijziging aan de Tweede Kamer had gestuurd (zie NTE 2013, nr. 4), zijn er in de periode van 11 tot en met 17 december 2013 een aantal (gewijzigde) amendementen (nrs ) en moties (nrs ) ingediend. Op 17 december 2013 heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel met algemene stemmen aangenomen. Voorts is op diezelfde datum gestemd over de amendementen en de moties. Het amendement met nummer 12 en de motie met nummer 17 zijn aangenomen, de motie met nummer 15 is aangehouden. Het amendement met nummer 12 voegt aan het wetsvoorstel expliciet toe dat het doel van de ACM is om de effectieve concurrentie te beschermen met het oog op het vergroten van de welvaart voor de Nederlandse samenleving. De motie met nummer 15 strekt ertoe de kosten die de ACM doorberekent aan het bedrijfsleven te beperken. De motie met nummer 17 strekt ertoe voor kleinere pensioenfondsen af te wijken van de concentratiecontrole drempel van EUR 150 miljoen. Het gewijzigde wetsvoorstel is eveneens op 17 december 2013 toegestuurd aan de Eerste Kamer (nr. A). Voor een inhoudelijke bespreking van het bovenstaande wetsvoorstel wordt verwezen naar NTE 2013, nr. 3. Wijziging van de Boeken 6 en 7 van het Burgerlijk Wetboek, de Wet handhaving consumentenbescherming en enige andere wetten in verband met de implementatie van Richtlijn 2011/83/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2011 betreffende consumentenrechten, tot wijziging van Richtlijn 93/13/EEG van de Raad en van Richtlijn 199/44/EG van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Richtlijn 85/577/EEG en van Richtlijn 97/7/EG van het Europees Parlement en de Raad (PbEU L 304/64) (Implementatiewet richtlijn consumentenrechten) (Kamerstukken I 2013/14, ) Nadat de Tweede Kamer het gewijzigde wetsvoorstel op 24 september 2013 met algemene stemmen had aangenomen en op diezelfde datum had toegestuurd aan de Eerste Kamer (zie NTE 2013, nr. 4), heeft de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie op 5 november 2013 een aantal vragen gesteld in het voorlopig verslag (nr. B). De Minister van Veiligheid en Justitie heeft deze vragen op 9 december 2013 in de memorie van antwoord (nr. C) beantwoord. Voor een inhoudelijke bespreking van bovengenoemd wetsvoorstel wordt verwezen naar NTE 2013, nr

8 Regelgeving Elektriciteit: wijzigingsopdracht inzake de uniformering van schakeltijden (wijziging Informatiecode Elektriciteit en Gas) De ACM heeft op 28 juni 2013 opdracht gegeven aan de gezamenlijke netbeheerders om de Informatiecode Elektriciteit en Gas te wijzigen. De wijzigingsopdracht heeft betrekking op het uniformeren van de schakeltijden voor elektriciteit tussen hoog en laag tarief. De ACM acht het wenselijk de schakeltijden te uniformeren omdat elektriciteitsprijzen dan beter kunnen worden vergeleken door afnemers. De ACM spreekt daarbij de voorkeur uit het hogere tarief gelding te laten vinden in de periode die ook door de groothandelsbeurzen wordt gehanteerd, i.e. van 08:00 tot 20:00 uur. De ACM heeft de gezamenlijke netbeheerders opgedragen om uiterlijk op 20 september 2013 het daartoe strekkende codewijzigingsvoorstel in te dienen. Een wijzigingsvoorstel is tot op heden nog niet ingediend. De wijzigingsopdracht van de ACM is gepubliceerd op Elektriciteit: codewijzigingsvoorstel inzake flow-based marktkoppeling CWE-regio (wijziging Netcode Elektriciteit) Op 25 september 2013 hebben de gezamenlijke netbeheerders een voorstel gedaan strekkende tot wijziging van de Netcode Elektriciteit. Het voorstel bevat wijzigingen betreffende het bepalen van de dag-vooruit transportcapaciteit voor de grensoverschrijdende elektriciteitshandel tussen Nederland en Duitsland en Nederland en België op basis van een zogenoemde flow-based marktkoppeling. Een flowbased marktkoppeling betreft een mechanisme waarbij de beschikbare dag-vooruit transportcapaciteit voor grensoverschrijdende handel impliciet via de elektriciteitsbeurzen aan de markt wordt toegewezen en waarbij de gecoördineerde bepaling van de beschikbare capaciteit een relatie heeft met de fysieke elektriciteitsstromen. Met de invoering van de marktkoppeling wordt invulling gegeven aan de voorwaarden voor een efficiënte en marktconforme toewijzing van beschikbare capaciteit voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit zoals neergelegd in Verordening (EG) 714/2009 en de Europese netcode voor capaciteitsallocatie en congestiebeheer voor elektriciteit (zie NTE 2013, nr. 1). Het codewijzigingsvoorstel is op 25 oktober 2013 gepubliceerd op Elektriciteit: codewijzigingsvoorstel met betrekking tot international grid control cooperation (wijziging Systeemcode Elektriciteit) Op 25 september 2013 hebben de gezamenlijke netbeheerders een voorstel gedaan strekkende tot wijziging van de Systeemcode Elektriciteit. De wijzigingen hebben betrekking op de deelname van TenneT in de zogenoemde international grid control cooperation (hierna: IGCC) en strekken ertoe te voorkomen dat de Systeemcode Elektriciteit wat betreft balancering afwijkt van het IGCC-balanceringsregime. Dit regime, dat netting wordt genoemd, regelt de uitwisseling van onbalanswaarden van marktdeelnemers tussen verschillende netten op basis van de resterende capaciteit op landsgrensoverschrijdende verbindingen na sluiting van de intraday-markten. Voorts wordt met het wijzigingsvoorstel vooruit gelopen op de Europese netcodes betreffende frequentievermogensregeling en vermogensreserve (zie NTE 2013, nr. 4) en inzake balancering van elektriciteit (zie hiervoor). Het codewijzigingsvoorstel is op 25 oktober 2013 gepubliceerd op Elektriciteit: intrekking Richtsnoeren kwaliteitsen capaciteitsdocument Bij besluit van 28 november 2013 heeft de ACM de Richtsnoeren kwaliteits- en capaciteitsdocument (Stcrt. 2008, nr. 28, p. 12) (zie NTE 2008, nr. 1) met ingang van 7 december 2013 ingetrokken. De reden hiervoor is dat deze richtsnoeren voor een belangrijk deel hun betekenis hebben verloren. Op 1 juli 2011 is namelijk de gewijzigde Regeling kwaliteitsaspecten netbeheer elektriciteit en gas in werking getreden (Stcrt. 2011, nr. 7444) (zie NTE 2011, nr. 2). Deze regeling stelt nadere regels omtrent de invulling van kwaliteits- en capaciteitsdocumenten. Veel onderdelen uit bovengenoemde richtsnoeren zijn daardoor terecht gekomen in deze regeling. In 2012 en 2013 zijn bovendien tussen de ACM, het Staatstoezicht op de Mijnen en de netbeheerders nadere afspraken gemaakt over de invulling van kwaliteitsen capaciteitsdocumenten. Van de intrekking van de richtsnoeren is op 6 december 2013 mededeling gedaan in de Staatscourant (Stcrt. 2013, nr ). Elektriciteit: codewijziging betreffende contractering van primaire reserve (wijziging Tarievencode Elektriciteit en Systeemcode Elektriciteit) Nadat de ACM op 23 april 2013 een besluit had genomen strekkende tot wijziging van de Tarievencode Elektriciteit en de Systeemcode Elektriciteit (zie NTE 2013, nr. 3), heeft de ACM op 3 december 2013 een kennisgeving van herstel van een kennelijke verschrijving in dit besluit gepubliceerd (Stcrt. 2013, nr ). De kennelijke verschrijving, een verouderde verwijzing naar de Meetcode Elektriciteit in het gewijzigde art van de Tarievencode Elektriciteit, is hersteld en op 13 januari 2014 in werking getreden. Elektriciteit: codewijziging inzake criteria voor spanningsdips hoogspanningsnetten (wijziging Netcode Elektriciteit en de Begrippenlijst Elektriciteit) Nadat de ACM het ontwerpbesluit daartoe op 1 augustus 2013 ter inzage had gelegd (zie NTE 2013, nr. 4), heeft de ACM op 12 december 2013 een besluit genomen (met kenmerk /21) tot wijziging van de Netcode Elektriciteit en de Begrippenlijst Elektriciteit. Dit besluit voorziet in regels en criteria met betrekking tot spanningsdips in hoogspanningsnetten. Van dit besluit is op 17 december 2013 mededeling gedaan in de Staatscourant (Stcrt. 2013, nr ). Het besluit is op 18 december 2013 in werking getreden en gepubliceerd op Gas: wijzigingsopdracht hoogtecorrectie en afwijkende leveringsdruk (wijziging Meetvoorwaarden Gas RNB en Informatiecode Elektriciteit en Gas) Bij ongedateerde brief heeft de ACM de gezamenlijke netbeheerders opgedragen de bovengenoemde codes te wijzigen. De wijzigingsopdracht heeft betrekking op een correctie voor de hoogteligging van gasmeters en een correctie voor een afwijkende leveringsdruk. De wijzigingsopdracht is een aanvulling op de codewijziging van 18 juli 2013 inzake administratieve volumeherleiding (zie NTE 2013, nr. 3). De ACM geeft aan dat zij een periode van een half jaar redelijk acht voor het indienen van het daartoe strekkende code- 294 Nederlands Tijdschrift voor Energierecht Nr. 5/6 december 2013

9 Wet- en regelgeving wijzigingsvoorstel door de gezamenlijke netbeheerders. De ongedateerde wijzigingsopdracht is op 21 juni 2013 gepubliceerd op Gas: codewijziging inzake de administratieve volumeherleiding voor gasmeters (wijziging Informatiecode Elektriciteit en Gas en de Begrippenlijst Gas) Nadat de ACM op 8 augustus 2013 het daartoe strekkende ontwerpbesluit ter inzage had gelegd (zie NTE 2013, nr. 4), heeft de ACM op 8 oktober 2013 een besluit genomen (met kenmerk ) tot wijziging van bovengenoemde codes. Van dit wijzigingsbesluit is op 9 oktober 2013 mededeling gedaan in de Staatscourant (Stcrt. 2013, nr ). Op grond van dit wijzigingsbesluit wordt in de Informatiecode Elektriciteit en Gas ten eerste de gemiddelde gastemperatuur die wordt gebruikt bij de administratieve volumeherleiding van het gasverbruik van kleinverbruikers veranderd van 7 graden Celsius in 15 graden Celsius. Ten tweede wordt de atmosferische luchtdruk die wordt gebruikt bij de administratieve volumeherleiding van het gasverbruik van profielafnemers verhoogd. Het wijzigingsbesluit is gepubliceerd op en zal op 1 januari 2015 in werking treden, tegelijk met de daarmee samenhangende codewijziging inzake de administratieve volumeherleiding en beperking van netverliezen voor gas (zie hierna). Gas: aanvullende beslissing op bezwaar inzake diverse wijzigingen in de gasvoorwaarden (wijziging Tarievencode Gas en Transportvoorwaarden Gas-LNB) Naar aanleiding van de uitspraak van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (hierna: het CBb) van 18 september 2012 (ECLI:NL:CBB:2012:BX8575) (zie over deze uitspraak de rubriek Jurisprudentie in NTE 2012, nr. 5) inzake het beroep van GTS tegen de beslissing op bezwaar van 2 juni 2010 (zie over deze uitspraak de rubriek Jurisprudentie in NTE 2010, nr. 2), heeft de ACM op 9 oktober 2013 een tweede aanvullende beslissing op bezwaar genomen (met kenmerk _2/55). Van deze tweede beslissing op bezwaar heeft de ACM op 30 oktober 2013 mededeling gedaan in de Staatscourant (Stcrt. 2013, nr ). De ACM had al eerder, op 6 november 2012, een eerste aanvullende beslissing op bezwaar genomen (zie NTE 2012, nr. 6). Daarin had de ACM de gezamenlijke netbeheerders opgedragen een codewijzigingsvoorstel in te dienen op grond waarvan de onderwerpen commissioning service of opstartdienst en de overdracht van transportrechten worden opgenomen in bovengenoemde codes. Inmiddels heeft de ACM het codewijzigingsvoorstel ontvangen. Met de hier omschreven tweede aanvullende beslissing op bezwaar van 9 oktober 2013 worden bovengenoemde codes conform het codewijzigingsvoorstel gewijzigd. De wijzigingen zijn op 31 oktober 2013 in werking getreden. Alle genoemde besluiten zijn gepubliceerd op Gas: codewijziging implementatie CMP en CAM voor de netbeheerder van het landelijk gastransportnet (wijziging Begrippenlijst Gas, Tarievencode Gas, Transportvoorwaarden Gas-LNB, en de Allocatievoorwaarden Gas) De ACM heeft op 16 oktober 2013 mededeling gedaan in de Staatscourant van de terinzagelegging van een ontwerpbesluit strekkende tot wijziging van bovengenoemde codes (Stcrt. 2013, nr ). Het ontwerpbesluit is gebaseerd op het codewijzigingsvoorstel van de gezamenlijke netbeheerders van 3 juli en 8 oktober Deze wijzigingen strekken er ten eerste toe om in de genoemde codes de Europese procedureregels voor CMP te implementeren, die in augustus 2012 in werking zijn getreden (zie NTE 2012, nr. 5). Deze regels moeten ervoor zorgen dat contractuele congestie op de grensoverschrijdende transportverbindingen wordt tegengegaan. Ten tweede wordt de Europese netcode met betrekking tot capaciteitstoewijzingsmechanismen in gastransmissiesystemen (hierna: CAM) zoals neergelegd in Verordening (EU) 984/2013 geïmplementeerd. Verordening (EU) 984/2013 is op 3 november 2013 in werking getreden. Voor een beschrijving van Verordening (EU) 984/2013, zie hiervoor. Met de CAM en CMP regelgeving wordt beoogd om op een efficiëntere manier om te gaan met de aanwezige capaciteit op interconnectiepunten. Daartoe bevatten de CAM en CMP regels om capaciteit op interconnectiepunten te veilen, geboekte capaciteit terug te geven en een systeem van overboeking en terugkoop van capaciteit in te voeren. Op 19 november 2013 heeft een hoorzitting over het ontwerpbesluit plaatsgevonden waar een aantal partijen mondelinge hun zienswijzen kenbaar hebben gemaakt. Daarnaast heeft de ACM in de periode tot 28 november 2013 een aantal schriftelijke zienswijzen ontvangen. Vervolgens heeft de ACM op 19 december 2013 een besluit genomen (met kenmerk ) strekkende tot wijziging van bovenstaande codes. Van dit wijzigingsbesluit is op 20 december 2013 mededeling gedaan in de Staatscourant (Stcrt. 2013, nr ). Materieel is het besluit niet gewijzigd ten opzichte van het ontwerpbesluit. Het besluit is op 1 januari 2014 in werking getreden, met uitzondering van de bepalingen omtrent de transportdienst voor gasopslagen die reeds op 14 december 2013 in werking zijn getreden op basis van de daartoe strekkende codewijziging (zie hierna). De wijzigingsvoorstellen, het ontwerpbesluit, de zienswijzen en het besluit zijn gepubliceerd op Gas: codewijziging wijziging tarieveneenheid van de netbeheerder van het landelijk gastransportnet in kilowattuur (wijziging Tarievencode Gas en Begrippenlijst Gas) Op 18 oktober 2013 heeft de ACM mededeling gedaan in de Staatscourant van de terinzagelegging van een voorstel van de gezamenlijke netbeheerder tot wijziging van de Tarievencode Gas en de Begrippenlijst Gas (Stcrt. 2013, nr ). Met de wijzigingen wordt beoogd de eenheid waarin tarieven en voorwaarden van de netbeheerder van het landelijk gastransportnet worden gepubliceerd te wijzigen van normaal kubieke meter per uur (m3(n); 35,17) in kilowattuur (kwh). De wijziging is gebaseerd op art van bijlage 1 bij Verordening (EG) 715/2009, op grond waarvan de netbeheerder van het landelijk gastransportnet de tarieven en voorwaarden dient te publiceren in kwh. Zienswijzen konden tot 16 november 2013 naar voren worden gebracht. Vervolgens heeft de ACM op 28 november 2013 een besluit genomen (met kenmerk ) tot wijziging van de bovenstaande codes. Van dit besluit heeft de ACM op 3 december 2013 mededeling gedaan in de Staatscourant (Stcrt. 2013, nr ). In het definitieve besluit zijn geen wijzigingen aangebracht ten opzichte van het ontwerpbesluit. Het besluit is op 4 december 2013 in werking getreden. Het codewijzigingsvoorstel en het wijzigingsbesluit zijn gepubliceerd op 295

10 Gas: codewijziging toevoeging dienst balancering door de netbeheerder van het landelijk gastransportnet (wijziging Tarievencode Gas) Nadat de ACM op 23 augustus 2013 mededeling had gedaan in de Staatscourant van de terinzagelegging van het daartoe strekkende ontwerpbesluit (zie NTE 2013, nr. 4), heeft de ACM op 7 november 2013 een besluit genomen (met kenmerk ) waarmee in de Tarievencode Gas een tariefstructuur wordt opgenomen voor de diensten balanceren en kwaliteitsconversie als onderdeel van de tariefstructuur voor de transport gerelateerde diensten van de netbeheerder van het landelijk gastransportnet. Van het wijzigingsbesluit is op 15 november 2013 mededeling gedaan in de Staatscourant (Stcrt. 2013, nr ). De wijzigingen in de Tarievencode Gas zijn op 16 november 2013 in werking getreden. Het wijzigingsbesluit is gepubliceerd op Gas: codewijziging toevoeging diensten aansluitpunt en aansluiting aangelegd door de netbeheerder van het landelijk gastransportnet (wijziging Tarievencode Gas) Nadat de ACM op 23 augustus 2013 mededeling had gedaan in de Staatscourant van de terinzagelegging van het daartoe strekkende ontwerpbesluit (zie NTE 2013, nr. 4), heeft de ACM op 7 november 2013 een besluit genomen (met kenmerk ) waarmee in de Tarievencode Gas een tariefstructuur wordt opgenomen voor (i) het voorzien en onderhouden van aansluitpunten op het landelijk gastransport voor aansluitingen met een doorlaatwaarde groter dan 40m3(n) per uur en (ii) het in werking hebben en onderhouden van aansluitingen op het landelijke gastransportnet die vóór 1 april 2011 in gebruik zijn genomen (zie hierover tevens NTE 2013, nr. 3). Van het wijzigingsbesluit is op 15 november 2013 mededeling gedaan in de Staatscourant (Stcrt. 2013, nr ). De wijzigingen in de Tarievencode Gas zijn op 16 november 2013 in werking getreden. Het wijzigingsbesluit is gepubliceerd op Gas: codewijziging ten behoeve van het actualiseren van de voorwaarden voor capaciteits- en kwaliteitsmetingen (wijziging Meetvoordwaarden Gas-LNB) Nadat de ACM op 4 januari 2013 mededeling had gedaan in de Staatscourant van de terinzagelegging van het daartoe strekkende ontwerpbesluit (zie NTE 2013, nr. 1), heeft de ACM op 7 november 2013 een besluit genomen (met kenmerk /7) waarmee de Meetvoorwaarden Gas-LNB worden gewijzigd in verband met technische ontwikkelingen en de introductie van het nieuwe marktmodel Wholesale gas. Daardoor is het nodig dat de Meetvoorwaarden Gas LNB op een aantal punten worden geactualiseerd en in lijn worden gebracht met de huidige praktijk. De wijzigingen gelden voor de capaciteitsmetingen en kwaliteitsmetingen van de netbeheerder van het landelijk gastransportnet. Deze metingen worden gebruikt voor aansluitingen die verbonden zijn met het landelijk gastransportnet en voor de koppelingen tussen het landelijk gastransportnet en de regionale gastransportnetwerken. Van het wijzigingsbesluit is op 15 november 2013 mededeling gedaan in de Staatscourant (Stcrt. 2013, nr ). De wijzigingen zijn op 16 november 2013 in werking getreden. Het wijzigingsbesluit is gepubliceerd op Gas: wijziging beslissing op bezwaar in verband met het contracteren van capaciteit op de OV-exitpunten (wijziging Transportvoorwaarden Gas-LNB) De ACM heeft op 18 november 2013 een besluit genomen (met kenmerk ) tot wijziging van de beslissing op de bezwaren van, onder meer, GTS van 15 oktober 2008 tegen het besluit van 19 december 2007 tot wijziging van, onder meer, de Transportvoorwaarden Gas-LNB in verband met het contracteren van capaciteit op de exitpunten tussen het landelijk gastransportnet en de regionale gasdistributienetten, de zogenoemde OV-exitpunten (zie over de beslissing op bezwaar van 15 oktober 2008 NTE 2008, nr. 6). Van dit wijzigingsbesluit is eveneens op 18 november 2013 mededeling gedaan in de Staatscourant (Stcrt. 2013, nr ). Op grond van de beslissing op bezwaar van 15 oktober 2008 is in art b Transportvoorwaarden Gas-LNB vastgelegd dat de exitcapaciteit op voornoemde OV-exitpunten niet langer aan de hand van de gecontracteerde capaciteit, maar aan de hand van de technische aansluitcapaciteit moet worden bepaald. Deze bepaling zou per 1 juli 2009 in werking treden (zie, opnieuw, NTE 2008, nr. 6). In een voorlopige voorzieningenprocedure heeft het CBb de inwerkingtreding van deze bepaling evenwel geschorst. Vervolgens heeft de ACM bij besluit van 24 april 2012 (met kenmerk /14) art b Transportvoorwaarden Gas-LNB met ingang van 1 januari 2013 gewijzigd en in dat artikel een heel nieuw systeem van berekening van de exitcapaciteit vastgelegd dat niet is gebaseerd op de gecontracteerde of aansluitcapaciteit (zie NTE 2012, nr. 2). Met het onderhavige besluit van 18 november 2013 trekt de ACM haar besluit van 15 oktober 2008 in. Daarmee komt vast te staan dat partijen in de periode van 1 juli 2009 tot 1 januari 2013 hun exitcapaciteit mochten berekenen aan de hand van de gecontracteerde capaciteit, zoals in de praktijk ook is gedaan. Bijgevolg hoeven de regionale netbeheerders voor die periode niet alsnog de technische capaciteit van de betrokken grootverbruikers in kaart te brengen. Het besluit van 18 november 2013 is gepubliceerd op De wijzigingen op grond van dat besluit zijn op 19 november 2013 in werking getreden. Gas: terinzagelegging ontwerpbesluit verplaatsing bepalingen omtrent gegevensbeheer met betrekking tot aansluitingen op het landelijk gastransportnet (wijziging Aansluitvoorwaarden Gas LNB en Informatiecode Elektriciteit en Gas) Op 29 november 2013 heeft de ACM mededeling gedaan in de Staatscourant van de terinzagelegging van een ontwerpbesluit strekkende tot wijziging van bovenstaande codes (Stcrt. 2013, nr ). Het ontwerpbesluit is gebaseerd op een codewijzigingsvoorstel van de gezamenlijke netbeheerders van 11 juli De voorgestelde wijziging betreft de verplaatsing van de bepalingen omtrent het gegevensbeheer met betrekking tot aansluitingen op het landelijk gastransportnet van de Aansluitvoorwaarden Gas LNB naar de Informatiecode Elektriciteit en Gas op grond van art. 22, eerste lid, Gaswet. Materieel worden er geen wijzigingen doorgevoerd in deze bepalingen. Zienswijzen op dit ontwerpbesluit konden tot 16 januari 2014 worden ingediend. Het ontwerpbesluit is gepubliceerd op 296 Nederlands Tijdschrift voor Energierecht Nr. 5/6 december 2013

11 Wet- en regelgeving Gas: codewijziging inzake de administratieve volumeherleiding en de beperking van netverliezen voor gas (wijziging Tarievencode Gas, Allocatievoorwaarden Gas en de Meetvoorwaarden Gas-RNB) Nadat de ACM op 20 september 2013 het daartoe strekkende ontwerpbesluit ter inzage had gelegd (zie NTE 2013, nr. 4), heeft de ACM op 5 december 2013 een besluit genomen (met kenmerk ) tot wijziging van bovengenoemde codes. Van dit wijzigingsbesluit is op 6 december 2013 mededeling gedaan in de Staatscourant (Stcrt. 2013, nr ). Het wijzigingsbesluit maakt mogelijk dat de regionale netbeheerders de kosten die zij maken bij het inkopen van gas ter compensatie van netverliezen via de tarieven vergoed krijgen. Deze wijzigingen volgen logisch op het wijzigingsbesluit van 18 juli 2013 (met kenmerk /40) tot wijziging van dezelfde codes op grond waarvan de uurlijkse en maandelijkse netverliezen voor gas in de administratieve processen worden toegewezen aan de regionale netbeheerders (zie NTE 2013, nr. 3). Het wijzigingsbesluit van 5 december 2013 zal, met uitzondering van wat tekstuele wijzigingen die reeds op 7 december 2013 in werking zijn getreden, op 1 januari 2015 in werking treden. Alle voornoemde besluiten zijn gepubliceerd op Gas: codewijziging inzake transportdienst voor gasopslagen (wijziging Transportvoorwaarden Gas -LNB, Tarievencode Gas en Begrippenlijst Gas) Nadat de ACM op 17 september 2013 mededeling had gedaan van de terinzagelegging van het daartoe strekkende ontwerpbesluit (zie NTE 2013, nr. 4), heeft de ACM op 12 december 2013 een besluit genomen (met kenmerk ) waardoor bovengenoemde codes zijn gewijzigd. Van dit besluit heeft de ACM op 13 december 2013 mededeling gedaan in de Staatscourant (Stcrt. 2013, nr ). Als gevolg van deze wijzigingen wordt een nieuwe transportdienst voor entry- en/of exitcapaciteit gasopslag geïntroduceerd in de Transportvoorwaarden Gas-LNB en de Begrippenlijst Gas met een eigen tariefstructuur in de Tarievencode Gas. Het besluit is op 14 december 2013 in werking getreden en is gepubliceerd op Gas: update gascodes 2012 (wijziging Transportvoorwaarden Gas - LNB) Nadat de ACM op 14 maart 2013 een besluit had genomen op grond waarvan een groot deel van de technische codes gas is geüpdatet (zie NTE 2013, nr. 2), heeft de ACM op 12 december 2013 een besluit genomen (met kenmerk ) strekkende tot toevoeging van art a aan de Transportvoorwaarden Gas - LNB. Op grond van dit artikel dient de netbeheerder van het landelijk gastransportnet gecontracteerde exitcapaciteit van direct aangeslotenen te reserveren tot één maand voordat hun contract afloopt. Dit betekent dat direct aangeslotenen thans niet langer dan een jaar vooruit hoeven te contracteren om zeker te zijn van capaciteit. Van dit besluit is op 13 december 2013 mededeling gedaan in de Staatscourant (Stcrt. 2013, nr ). Het besluit is op 14 december in werking getreden. Het besluit is eveneens gepubliceerd op Elektriciteit en gas: codewijzigingsvoorstel met betrekking tot gesloten distributiesystemen (wijziging Tarievencode Elektriciteit, Netcode Elektriciteit, Systeemcode Elektriciteit, Samenwerkingsregeling Elektriciteit, Gebiedsindeling Elektriciteit, Begrippenlijst Elektriciteit, Tarievencode Gas, Aansluit- en transportvoorwaarden Gas - RNB, Aansluitvoorwaarden Gas - LNB, Transportvoorwaarden Gas - LNB, Samenwerkingsregeling Netbeheerders Gas, Gebiedsindeling Gas en Begrippenlijst Gas) Op 25 september 2013 hebben de gezamenlijke netbeheerders een voorstel gedaan tot wijziging van de bovengenoemde codes. Het codewijzigingsvoorstel strekt ertoe de bepalingen die in bovengenoemde codes zijn opgenomen omtrent particuliere netten aan te passen naar aanleiding van de introductie van gesloten distributiesystemen in de E-wet en Gaswet als gevolg van de Wet tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en van de Gaswet (implementatie van richtlijnen en verordeningen op het gebied van elektriciteit en gas) (zie NTE 2012, nr. 4). Aanvullend strekt het voorstel ertoe verschillende begrippen en definities in bovengenoemde codes in overstemming te brengen met de Wet tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998, de Gaswet en de Warmtewet (wijzigingen samenhangend met het Energierapport 2011) (zie hierboven). Het codewijzigingsvoorstel is op 25 oktober 2013 gepubliceerd op Elektriciteit en gas: vaststelling meettarieven elektriciteit en gas 2014 Nadat de ACM op 30 september 2013 mededeling had gedaan in de Staatscourant van de terinzagelegging van de ontwerpbesluiten tot vaststelling van de meettarieven elektriciteit en gas voor het jaar 2014 (zie NTE 2013, nr. 4), heeft de ACM bij besluiten van 28 november 2013 (met kenmerk voor elektriciteit en voor gas) de meettarieven voor elektriciteit en gas voor 2014 vastgesteld. Van deze besluiten is op 29 november 2013 mededeling gedaan in de Staatscourant (Stcrt. 2013, nr ). De besluiten zijn op 1 januari 2014 in werking getreden en zijn gepubliceerd op 297

Wet- en regelgeving. mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.E. Brinkman en mr. W. Wolbers * Europa

Wet- en regelgeving. mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.E. Brinkman en mr. W. Wolbers * Europa mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.E. Brinkman en mr. W. Wolbers * In deze rubriek wordt ingegaan op belangrijke wijzigingen in wet- en regelgeving in Europa en Nederland alsmede op ontwikkelingen die naar verwachting

Nadere informatie

Wet- en regelgeving. mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.E. Brinkman en mr. W. Wolbers * Europa

Wet- en regelgeving. mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.E. Brinkman en mr. W. Wolbers * Europa mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.E. Brinkman en mr. W. Wolbers * In deze rubriek wordt ingegaan op belangrijke wijzigingen in wet- en regelgeving in Europa en Nederland alsmede op ontwikkelingen die naar verwachting

Nadere informatie

Wet- en regelgeving. mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.E. Brinkman en mr. W. Wolbers * Europa. Richtlijn tot wijziging van Richtlijn 98/70/EG betreffende

Wet- en regelgeving. mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.E. Brinkman en mr. W. Wolbers * Europa. Richtlijn tot wijziging van Richtlijn 98/70/EG betreffende mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.E. Brinkman en mr. W. Wolbers * In deze rubriek wordt ingegaan op belangrijke wijzigingen in wet- en regelgeving in Europa en Nederland alsmede op ontwikkelingen die naar verwachting

Nadere informatie

Wet- en regelgeving. mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.E. Brinkman en mr. W. Wolbers * Europa

Wet- en regelgeving. mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.E. Brinkman en mr. W. Wolbers * Europa mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.E. Brinkman en mr. W. Wolbers * In deze rubriek wordt ingegaan op belangrijke wijzigingen in wet- en regelgeving in Europa en Nederland alsmede op ontwikkelingen die naar verwachting

Nadere informatie

Wet- en regelgeving. mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.E. Brinkman en mr. W. Wolbers * Europa. Richtlijn houdende maatregelen om een hoog

Wet- en regelgeving. mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.E. Brinkman en mr. W. Wolbers * Europa. Richtlijn houdende maatregelen om een hoog mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.E. Brinkman en mr. W. Wolbers * In deze rubriek wordt ingegaan op belangrijke wijzigingen in wet- en regelgeving in Europa en Nederland alsmede op ontwikkelingen die naar verwachting

Nadere informatie

Wet- en regelgeving. mr. drs. J.E. Janssen en mr. M.E. Brinkman * Europa

Wet- en regelgeving. mr. drs. J.E. Janssen en mr. M.E. Brinkman * Europa mr. drs. J.E. Janssen en mr. M.E. Brinkman * In deze rubriek wordt ingegaan op belangrijke wijzigingen in wet- en regelgeving in Europa en Nederland alsmede op ontwikkelingen die naar verwachting op korte

Nadere informatie

Wet- en regelgeving. mr. drs. J.E. Janssen en mr. M.E. Brinkman * Europa

Wet- en regelgeving. mr. drs. J.E. Janssen en mr. M.E. Brinkman * Europa mr. drs. J.E. Janssen en mr. M.E. Brinkman * In deze rubriek wordt ingegaan op belangrijke wijzigingen in wet- en regelgeving in Europa en Nederland alsmede op ontwikkelingen die naar verwachting op korte

Nadere informatie

Wet- en regelgeving. mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.E. Brinkman en mr. W. Wolbers * Europa

Wet- en regelgeving. mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.E. Brinkman en mr. W. Wolbers * Europa mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.E. Brinkman en mr. W. Wolbers * In deze rubriek wordt ingegaan op belangrijke wijzigingen in wet- en regelgeving in Europa en Nederland alsmede op ontwikkelingen die naar verwachting

Nadere informatie

Wet- en regelgeving. mr. drs. J.E. Janssen en mr. M.E. Brinkman * Europa. Nederland

Wet- en regelgeving. mr. drs. J.E. Janssen en mr. M.E. Brinkman * Europa. Nederland mr. drs. J.E. Janssen en mr. M.E. Brinkman * In deze rubriek wordt ingegaan op belangrijke wijzigingen in wet- en regelgeving in Europa en Nederland alsmede op ontwikkelingen die naar verwachting op korte

Nadere informatie

Pagina 1/8. «Besluit»

Pagina 1/8. «Besluit» Ontwerpbesluit van de Autoriteit Consument en Markt op grond van artikel 12f van de Gaswet inhoudende wijziging van de Tarievencode Gas, de Allocatievoorwaarden Gas en de Meetvoorwaarden Gas. Zaaknummer:

Nadere informatie

33 493 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998, de Gaswet en de Warmtewet (wijzigingen samenhangend met het energierapport 2011)

33 493 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998, de Gaswet en de Warmtewet (wijzigingen samenhangend met het energierapport 2011) TWEEDE KAMER DER STATEN- 2 GENERAAL Vergaderjaar 2012-2013 33 493 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998, de Gaswet en de Warmtewet (wijzigingen samenhangend met het energierapport 2011) Nr. 2 VOORSTEL

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 621 Regels met betrekking tot de productie, het transport en de levering van elektriciteit (Elektriciteitswet...) Nr. 8 NOTA VAN WIJZIGING Ontvangen

Nadere informatie

CONCEPT 30 januari 2008

CONCEPT 30 januari 2008 CONCEPT 30 januari 2008 Regeling van de Minister van Economische Zaken van, nr. WJZ, houdende vaststelling van correcties ten behoeve van de voorschotverlening voor de stimulering van duurzame energieproductie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1999 2000 26 463 Regels omtrent het transport en de levering van gas (Gaswet) Nr. 95 DERDE NOTA VAN WIJZIGING Ontvangen 4 april 2000 Het voorstel van wet

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2013 573 Wet van 18 december 2013 tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998, de Gaswet en de Warmtewet (wijzigingen samenhangend met het energierapport

Nadere informatie

33 777 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 (volumecorrectie nettarieven voor de energie-intensieve industrie)

33 777 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 (volumecorrectie nettarieven voor de energie-intensieve industrie) 33 777 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 (volumecorrectie nettarieven voor de energie-intensieve industrie) Nr. 2 VOORSTEL VAN WET Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 777 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 (volumecorrectie nettarieven voor de energie-intensieve industrie) Nr. 3 MEMORIE VAN TOELICHTING

Nadere informatie

Wet- en regelgeving. mr.drs. J.E. Janssen, mr. M.L. Pigmans en mr. M.E. Brinkman * Europa

Wet- en regelgeving. mr.drs. J.E. Janssen, mr. M.L. Pigmans en mr. M.E. Brinkman * Europa mr.drs. J.E. Janssen, mr. M.L. Pigmans en mr. M.E. Brinkman * In deze rubriek wordt ingegaan op belangrijke wijzigingen in wet- en regelgeving in Europa en Nederland alsmede op ontwikkelingen die naar

Nadere informatie

Besluit van de Autoriteit Consument en Markt (hierna: ACM) als bedoeld in artikel 81e, tweede lid van de Gaswet.

Besluit van de Autoriteit Consument en Markt (hierna: ACM) als bedoeld in artikel 81e, tweede lid van de Gaswet. Ons kenmerk: ACM/DE/2015/207112 Zaaknummer: 15.0656.52 Besluit van de Autoriteit Consument en Markt (hierna: ACM) als bedoeld in artikel 81e, tweede lid van de Gaswet. 1 Inleiding 1. Met dit besluit geeft

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 68 68 88april 2009 Regeling van de Minister van Economische Zaken van 27 maart 2009, nr. WJZ/9058635, houdende vaststelling

Nadere informatie

Besluit van de Autoriteit Consument en Markt (hierna: ACM) als bedoeld in artikel 40a van de Elektriciteitswet 1998.

Besluit van de Autoriteit Consument en Markt (hierna: ACM) als bedoeld in artikel 40a van de Elektriciteitswet 1998. Ons kenmerk: ACM/DE/2015/207110 Zaaknummer: 15.0655.52 Besluit van de Autoriteit Consument en Markt (hierna: ACM) als bedoeld in artikel 40a van de Elektriciteitswet 1998. 1 Inleiding 1. Met dit besluit

Nadere informatie

Dienst uitvoering en toezicht Energie

Dienst uitvoering en toezicht Energie Dienst uitvoering en toezicht Energie BESLUIT Nummer: 101750_5-12 Betreft: Besluit tot vaststelling van de maximum nettarieven elektriciteit voor het jaar 2005 zoals bedoeld in artikel 41c, eerste lid

Nadere informatie

Dat hiertoe onder andere het operationeel windvermogen op zee wordt opgeschaald naar 4.450 MW in 2023;

Dat hiertoe onder andere het operationeel windvermogen op zee wordt opgeschaald naar 4.450 MW in 2023; De Minister van Economische Zaken; In overeenstemming met het gevoelen van de ministerraad, Overwegende, Dat op grond van richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 ter

Nadere informatie

Wet- en regelgeving. mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.L. Pigmans en mr. M.E. Brinkman *

Wet- en regelgeving. mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.L. Pigmans en mr. M.E. Brinkman * mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.L. Pigmans en mr. M.E. Brinkman * In deze rubriek wordt ingegaan op belangrijke wijzigingen in wet- en regelgeving in Europa en Nederland alsmede op ontwikkelingen die naar

Nadere informatie

BESLUIT. 2. Onderhavig besluit betreft de vaststelling van de nettarieven voor het jaar 2005 voor Intergas Netbeheer B.V.

BESLUIT. 2. Onderhavig besluit betreft de vaststelling van de nettarieven voor het jaar 2005 voor Intergas Netbeheer B.V. Dienst uitvoering en toezicht Energie BESLUIT Nummer: 101750_9-5 Betreft: Besluit tot vaststelling van de maximum nettarieven elektriciteit voor het jaar 2005 zoals bedoeld in artikel 41c, eerste lid van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 31 904 Wijziging van de Gaswet en de Elektriciteitswet 1998, tot versterking van de werking van de gasmarkt, verbetering van de voorzieningszekerheid

Nadere informatie

Stand van zaken splitsing energiebedrijven het groepsverbod nader beschouwd

Stand van zaken splitsing energiebedrijven het groepsverbod nader beschouwd schap eming Stand van zaken splitsing energiebedrijven het groepsverbod nader beschouwd Inleiding Op 21 november 2006 is het wetsvoorstel tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998 (de E-wet) en van de

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 januari 2003 (28.01) (OR. en) 15528/02 ADD 1. Interinstitutioneel dossier: 2001/0077 (COD) ENER 315 CODEC 1640

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 januari 2003 (28.01) (OR. en) 15528/02 ADD 1. Interinstitutioneel dossier: 2001/0077 (COD) ENER 315 CODEC 1640 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 21 januari 2003 (28.01) (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2001/0077 (COD) 15528/02 ADD 1 ENER 315 CODEC 1640 ONTWERP-MOTIVERING VAN DE RAAD Betreft: Gemeenschappelijk

Nadere informatie

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu van, IenM/BSK-2014/, Hoofddirectie Bestuurlijke en Juridische Zaken;

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu van, IenM/BSK-2014/, Hoofddirectie Bestuurlijke en Juridische Zaken; Besluit van tot wijziging van het Besluit hernieuwbare energie vervoer en het Besluit brandstoffen luchtverontreiniging in verband met vaststelling van de jaarverplichting voor 2015 en enkele technische

Nadere informatie

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz..

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.. Besluit van./tot/, houdende/ wijziging van het Besluit op afstand uitleesbare meetinrichtingen ten behoeve van de grootschalige uitrol van de slimme meter (Besluit grootschalige uitrol op afstand uitleesbare

Nadere informatie

CONCEPT. Besluit: 1 Stcrt. 2003, 249; gewijzigd bij ministeriële regeling van 27 januari 2005 (Stcrt. 25). 2 Stcrt. 2004, 126.

CONCEPT. Besluit: 1 Stcrt. 2003, 249; gewijzigd bij ministeriële regeling van 27 januari 2005 (Stcrt. 25). 2 Stcrt. 2004, 126. Regeling van de Minister van Economische Zaken van., nr..., houdende wijziging van de Regeling subsidiebedragen milieukwaliteit elektriciteitsproductie 2005, de Regeling subsidiebedragen milieukwaliteit

Nadere informatie

de Koning > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Directie Financiele Markten

de Koning > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Directie Financiele Markten > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag de Koning Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl Uw brief (kenmerk) Datum 24 september 2015 Betreft Nader rapport

Nadere informatie

BESLUIT. I. Juridisch kader. Dienst uitvoering en toezicht Energie

BESLUIT. I. Juridisch kader. Dienst uitvoering en toezicht Energie Dienst uitvoering en toezicht Energie BESLUIT Nummer: Betreft: 101758_13-4 Besluit tot het verlenen van een vergunning voor de levering van elektriciteit aan kleinverbruikers op grond van artikel 95d,

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2007 2008 30 934 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 in verband met de implementatie van richtlijn 2005/89/EG inzake maatregelen om de zekerheid van

Nadere informatie

BESLUIT. I. Juridisch kader

BESLUIT. I. Juridisch kader Dienst uitvoering en toezicht Energie BESLUIT Nummer: Betreft; 101698-12 Besluit tot het verlenen van een vergunning voor de levering van elektriciteit aan kleinverbruikers op grond van artikel 95d, eerste

Nadere informatie

Ontwerpregeling mep-subsidiebedragen voor afvalverbrandingsinstallaties

Ontwerpregeling mep-subsidiebedragen voor afvalverbrandingsinstallaties Regeling van de Minister van Economische Zaken van., nr..., houdende wijziging van de Regeling subsidiebedragen milieukwaliteit elektriciteitsproductie 2006 (periode 1 juli tot en met 31 december) en de

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2008 416 Wet van 25 september 2008 tot wijziging van de Elektriciteitswet 1998, de Mijnbouwwet en de Gaswet in verband met toepassing van de rijkscoördinatieregeling

Nadere informatie

BESLUIT. Juridisch kader

BESLUIT. Juridisch kader Dienst uitvoering en toezicht Energie BESLUIT Nummer: Betreft: 101759_12-5 Besluit tot het verlenen van een vergunning voor de levering van gas aan kleinverbruikers op grond van artikel 45, eerste lid,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 362 Voorstel van wet van het lid Duyvendak tot wijziging van de Wet belastingen op milieugrondslag in verband met het beperken van de emissies

Nadere informatie

Besluit van., houdende wijziging van het Besluit op afstand uitleesbare meetinrichtingen ten behoeve van de grootschalige uitrol van de slimme meter

Besluit van., houdende wijziging van het Besluit op afstand uitleesbare meetinrichtingen ten behoeve van de grootschalige uitrol van de slimme meter Besluit van., houdende wijziging van het Besluit op afstand uitleesbare meetinrichtingen ten behoeve van de grootschalige uitrol van de slimme meter (concept-datum) Wij Willem-Alexander, bij de gratie

Nadere informatie

Samenwerkingsprotocol

Samenwerkingsprotocol Samenwerkingsprotocol Consumentenautoriteit Stichting Reclame Code 1 Samenwerkingsprotocol tussen de Consumentenautoriteit en de Stichting Reclame Code Partijen: 1. De Staatssecretaris van Economische

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2012 352 Besluit van 17 juli 2012 tot vaststelling van de procedure voor verlenging van vergunningen als bedoeld in artikel 20.2 van de Telecommunicatiewet

Nadere informatie

Autoriteit Consument & Markt

Autoriteit Consument & Markt Consument & Markt BESLUIT Ons kenmerk: ACM/DC/2014/ 206881 Betreft zaak 14.0939.53: Besluit tot het verlenen van een vergunning voor de levering van gas aan kleinverbruikers op grond van artikel 45, eerste

Nadere informatie

BESLUIT. Juridisch kader

BESLUIT. Juridisch kader Dienst uitvoering en toezicht Energie BESLUIT Nummer: Betreft: 101759_19-6 Besluit tot het verlenen van een vergunning voor de levering van gas aan kleinverbruikers op grond van artikel 45, eerste lid,

Nadere informatie

BESLUIT. Besluit van de Raad van Bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 95c, derde lid, E-wet.

BESLUIT. Besluit van de Raad van Bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 95c, derde lid, E-wet. Nederlandse Mededingingsautoriteit BESLUIT Besluit van de Raad van Bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 95c, derde lid, E-wet. Nummer 102252-1 Betreft zaak: Beleidsregel

Nadere informatie

Jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen wat micro-entiteiten betreft ***I

Jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen wat micro-entiteiten betreft ***I P7_TA(200)0052 Jaarrekening van bepaalde vennootschapsvormen wat micro-entiteiten betreft ***I Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 0 maart 200 over het voorstel voor een richtlijn van het

Nadere informatie

Ontwerpregeling subsidiebedragen WKK 2006

Ontwerpregeling subsidiebedragen WKK 2006 Handelend na overleg met de Minister van Financiën en de Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer; Gelet op artikel 72p, tweede lid, van de Elektriciteitswet 1998; Besluit:

Nadere informatie

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van, 2015,,

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van, 2015,, AMBTELIJK CONCEPT Besluit van houdende wijziging van het Besluit uitvoering Tabakswet en de bijlage bij de Tabakswet in verband met de implementatie van Richtlijn 2014/40/EU inzake de productie, de presentatie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 29 023 Voorzienings- en leveringszekerheid energie Nr. 178 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2003 537 Besluit van 19 december 2003 tot wijziging van het Uitvoeringsbesluit belastingen op milieugrondslag en het Uitvoeringsbesluit accijns Wij

Nadere informatie

BESLUIT. Nederlandse Mededingingsautoriteit

BESLUIT. Nederlandse Mededingingsautoriteit Nederlandse Mededingingsautoriteit BESLUIT Nummer 102612_16 / 8 Betreft zaak: Besluit tot wijziging van het besluit tot vaststelling van de korting ter bevordering van de doelmatige bedrijfsvoering, de

Nadere informatie

BESLUIT. Besluit van de Minister van Economische Zaken als bedoeld in artikel 95d van de

BESLUIT. Besluit van de Minister van Economische Zaken als bedoeld in artikel 95d van de Nederlandse Mededingingsautoriteit BESLUIT Nummer 10548_1/7.BT898 Betreft zaak: Besluit tot het verlenen van een vergunning voor de levering van elektriciteit aan kleinverbruikers op grond van artikel

Nadere informatie

Definitielijst HG- Certificatensysteem

Definitielijst HG- Certificatensysteem Definitielijst HG- Certificatensysteem versie 2.0 december 2009 1 In de in de Overeenkomst HG-Certificatensysteem hebben de met een hoofdletter aangeduide begrippen de betekenis als hieronder beschreven:

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal Centraal Informatiepunt

Eerste Kamer der Staten-Generaal Centraal Informatiepunt Eerste Kamer der Staten-Generaal Centraal Informatiepunt Den Haag, 27 november 2000 Aan de leden en de plv. leden van de Vaste Commissie voor Economische Zaken HERZIENE VERSIE I.V.M. TOEVOEGEN STEMVERHOUDING

Nadere informatie

MEMO Gasloze wijk Meerstad Groningen

MEMO Gasloze wijk Meerstad Groningen MEMO Gasloze wijk Meerstad Groningen Onderwerp Onderbouwing gasloze wijk Meerstad Aan Martin Klooster, Gemeente Groningen Van Jappe Goud, W/E adviseurs Datum 9 april 2010 1 Inleiding In Groningen wordt

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 32 813 Kabinetsaanpak Klimaatbeleid op weg naar 2020 Nr. 54 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

Wij Willem Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Willem Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Wijziging van de Wet toezicht accountantsorganisaties, het Burgerlijk Wetboek en enige andere wetten op het terrein van accountantsorganisaties en het accountantsberoep (Wet aanvullende maatregelen accountantsorganisaties)

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 29 980 Uitvoering van het op 19 oktober 1996 te s-gravenhage tot stand gekomen verdrag inzake de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning,

Nadere informatie

slibvergisting, wordt omgezet in elektric iteit 0,029 per kwh. slibvergisting, wordt omgezet in elektriciteit 0,029 per kwh.

slibvergisting, wordt omgezet in elektric iteit 0,029 per kwh. slibvergisting, wordt omgezet in elektriciteit 0,029 per kwh. Regeling van de Minister van Economische Zaken van.., nr. WJZ, houdende vaststelling van de vaste bedragen per kwh ter stimulering van de milieukwaliteit van de elektriciteitsproductie voor het jaar 2005

Nadere informatie

BESLUIT. I. Juridisch kader. Dienst uitvoering en toezicht Energie

BESLUIT. I. Juridisch kader. Dienst uitvoering en toezicht Energie Dienst uitvoering en toezicht Energie BESLUIT Nummer: 101647/ Betreft: Besluit tot het verlenen van een vergunning voor de levering van elektriciteit aan kleinverbruikers op grond van artikel 95d, eerste

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1989-1990 21 109 Uitvoering EG-richtlijnen Nr. 11 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTE LIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de definitieve invoering van het begeleid rijden

Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de definitieve invoering van het begeleid rijden Concept ten behoeve van internetconsultatie juni 2016 Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de definitieve invoering van het begeleid rijden Allen, die deze zullen zien of horen lezen,

Nadere informatie

Wido van Heemstra. Adviseur Agentschap NL. Saldering, de stand van zaken

Wido van Heemstra. Adviseur Agentschap NL. Saldering, de stand van zaken Wido van Heemstra Adviseur Agentschap NL Saldering, de stand van zaken Saldering: de stand van zaken Wido van Heemstra Agentschap NL Nationaal Zonne-energiedebat Universiteit Utrecht 13 mei 2013 Overzicht

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2012 508 Besluit van 19 oktober 2012, houdende wijziging van het Besluit etikettering energiegebruik personenauto s in verband met het vervallen van

Nadere informatie

Samenwerkingsprotocol Consumentenautoriteit de Inspectie voor de Gezondheidszorg

Samenwerkingsprotocol Consumentenautoriteit de Inspectie voor de Gezondheidszorg Samenwerkingsprotocol Consumentenautoriteit de Inspectie voor de Gezondheidszorg Afspraken tussen de Staatssecretaris van Economische Zaken en de Minister van Volksgezondheid Welzijn en Sport over de wijze

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 058 Regels omtrent windenergie op zee (Wet windenergie op zee) Nr. 8 NADER VERSLAG Vastgesteld 6 februari 2015 De vaste commissie voor Economische

Nadere informatie

UPDATE: Postcoderoos uitvoeringsregeling, wetsteksten Datum: 13 januari 2014 Door: AM Schwencke

UPDATE: Postcoderoos uitvoeringsregeling, wetsteksten Datum: 13 januari 2014 Door: AM Schwencke UPDATE: Postcoderoos uitvoeringsregeling, wetsteksten Datum: 13 januari 2014 Door: AM Schwencke Zie voor laatste stand van zaken: http://www.eerstekamer.nl/wetsvoorstel/33752_belastingplan_2014 Bekend

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2010 705 Besluit van 20 september 2010 tot wijziging van het Besluit kinderopvangtoeslag en tegemoetkomingen in kosten kinderopvang in verband met

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1985-1986 16972 Wijziging van de Wegenverkeerswet (Verlenging geldigheidsduur en decentralisatie afgifte rijbewijzen) Nr. 13 HERDRUK NADER GEWIJZIGD VOORSTEL

Nadere informatie

Wet- en regelgeving. Tijdschrift voor ENERGIERECHT. Nr. 3/4 - oktober 2009

Wet- en regelgeving. Tijdschrift voor ENERGIERECHT. Nr. 3/4 - oktober 2009 mr.drs. J.E. Janssen, mr. M.L. Pigmans en mr. M.E. Brinkman * In deze rubriek wordt ingegaan op belangrijke wijzigingen in wet- en regelgeving in Europa en Nederland alsmede op ontwikkelingen die naar

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2012 208 Wet van 26 april 2012, houdende tijdelijke bepalingen over de ambulancezorg (Tijdelijke wet ambulancezorg) 0 Wij Beatrix, bij de gratie Gods,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 100 Wijziging van de Implementatiewet richtlijn solvabiliteit II en de Implementatiewet richtlijn financiële conglomeraten I ter implementatie

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 34549 11 december 2013 Regeling van de Minister van Financiën van 4 december 2013, FM/2013/2124 M, directie Financiële

Nadere informatie

ONTWERPBESLUIT. Nederlandse Mededingingsautoriteit. 2 Aanleiding ontwerpbesluit. 1 Inleiding. Openbaar

ONTWERPBESLUIT. Nederlandse Mededingingsautoriteit. 2 Aanleiding ontwerpbesluit. 1 Inleiding. Openbaar Nederlandse Mededingingsautoriteit ONTWERPBESLUIT Ontwerpbesluit van de Raad van Bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 12c, tweede lid, van de Gaswet. Nummer 103640 /

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 115 Regels voor de opslag duurzame energie (Wet opslag duurzame energie) Nr. 3 MEMORIE VAN TOELICHTING I. ALGEMEEN 1. Doel en aanleiding De

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2002 415 Besluit van 13 juli 2002, houdende de aanpassing van een aantal algemene maatregelen van bestuur aan de Comptabiliteitswet 2001 Wij Beatrix,

Nadere informatie

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Besluit van... houdende aanpassing van het Besluit rechtsbijstand- en toevoegcriteria en enkele andere besluiten terzake van een aantal onderwerpen van diverse aard (Verzamelbesluit rechtsbijstand 2009)

Nadere informatie

BESCHRIJVING VAN DE STEUNMAATREGEL

BESCHRIJVING VAN DE STEUNMAATREGEL EUROPESE COMMISSIE Brussel, 14.11.2013 C(2013) 7725 final OPENBARE VERSIE Dit document is een intern document van de Commissie dat louter ter informatie is bedoeld. Betreft: Steunmaatregel SA.37017 (2013/N)

Nadere informatie

maatregel instantie wettelijke basis toelichting

maatregel instantie wettelijke basis toelichting Elektriciteit en gas onderbreking levering elektriciteit maatregel instantie wettelijke basis toelichting 1. informatie 1a. inlichtingen 1a1. door een producent, een leverancier, een handelaar, een netbeheerder,

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2012 659 Besluit van 13 december 2012, houdende de vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van een aantal artikelen van de Wet dieren,

Nadere informatie

1. In dit besluit en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder:

1. In dit besluit en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder: (Tekst geldend op: 13-12-2013) Besluit van 10 september 2013, houdende regels ter uitvoering van de Warmtewet (Warmtebesluit) Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van

Nadere informatie

Wet van 2 juli 1998, houdende regels met betrekking tot de productie, het transport en de levering van elektriciteit (Elektriciteitswet 1998)

Wet van 2 juli 1998, houdende regels met betrekking tot de productie, het transport en de levering van elektriciteit (Elektriciteitswet 1998) (Tekst geldend op: 01-01-2015) Wet van 2 juli 1998, houdende regels met betrekking tot de productie, het transport en de levering van elektriciteit (Elektriciteitswet 1998) Wij Beatrix, bij de gratie Gods,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1999 2000 26 820 Wijziging van belastingwetten c.a. (belastingplan 2000) Nr. 13 TWEEDE NOTA VAN WIJZIGING Ontvangen 9 november 1999 Het voorstel van wet

Nadere informatie

Beleidsregel Redelijke Opzegvergoedingen Vergunninghouders

Beleidsregel Redelijke Opzegvergoedingen Vergunninghouders Beleidsregel Redelijke Opzegvergoedingen Vergunninghouders Den Haag, maart 2005 Dienst uitvoering en toezicht Energie Pagina 1 van 11 PROJECTNAAM: REDELIJKE OPZEGVERGOEDINGEN (ROVER) PROJECTNUMMER: 101948-30

Nadere informatie

Pagina 1/7. Prikkel relatieve beschikbaarheid 2012. Besluit. Ons 104407/12 kenmerk: Zaaknummer: 104407 / NorNed bonus_malus 2012.

Pagina 1/7. Prikkel relatieve beschikbaarheid 2012. Besluit. Ons 104407/12 kenmerk: Zaaknummer: 104407 / NorNed bonus_malus 2012. Besluit Ons 104407/12 kenmerk: Zaaknummer: 104407 / NorNed bonus_malus 2012. Prikkel relatieve beschikbaarheid 2012 Pagina 1/7 Besluit van de Autoriteit Consument en Markt ter vaststelling van de prikkel

Nadere informatie

Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en van de Gaswet (wijzigingen voortvloeiend uit het energierapport 2011)

Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en van de Gaswet (wijzigingen voortvloeiend uit het energierapport 2011) Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 en van de Gaswet (wijzigingen voortvloeiend uit het energierapport 2011) MEMORIE VAN TOELICHTING (26-01-2012) I. ALGEMEEN 1. Doel en aanleiding Het onderhavige wetsvoorstel

Nadere informatie

het klimaat- en energiepakket heeft het Europees Parlement de Europese Commissie stelt de Europese Commissie

het klimaat- en energiepakket heeft het Europees Parlement de Europese Commissie stelt de Europese Commissie mr. drs. J.E. Janssen, mr. M.L. Pigmans en mr. M.E. Brinkman * In deze rubriek wordt ingegaan op belangrijke wijzigingen in wet- en regelgeving in Europa en Nederland alsmede op ontwikkelingen die naar

Nadere informatie

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) 8 september 2003 ME/EM/3051226 1 Onderwerp Besluit tot verlenging termijn beschermde afnemer Gaswet en Elektriciteitswet 1998 E-en G-wet.mbo Besluit van, tot verlenging

Nadere informatie

Wij Willem Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje- Nassau, enz. enz. enz.

Wij Willem Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje- Nassau, enz. enz. enz. 34 231 Voorstel van wet van de leden Van Oosten, Recourt en Berndsen-Jansen tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en van enige andere wetten in verband met de herziening van het stelsel van

Nadere informatie

Pagina 1/8. Besluit Openbaar. Datum:

Pagina 1/8. Besluit Openbaar. Datum: Ons kenmerk: Zaaknummer: Datum: ACM/DC/2015/205880 15.0124.29 23 september 2015 Besluit tot wijziging van de vergunning van Innova Energie B.V. voor levering van elektriciteit (kenmerk: 102557_1/6) en

Nadere informatie

NOTA VAN WIJZIGING. Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:

NOTA VAN WIJZIGING. Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd: 32 622 Wijziging van de Wet op het financieel toezicht en het Burgerlijk Wetboek ter implementatie van richtlijn nr. 2009/65/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 13 juli 2009

Nadere informatie

ACM geeft met dit document inzicht in hoe in Nederland wordt geborgd dat projecten van gemeenschappelijk belang tijdig worden uitgevoerd.

ACM geeft met dit document inzicht in hoe in Nederland wordt geborgd dat projecten van gemeenschappelijk belang tijdig worden uitgevoerd. Beoordeling Projecten van gemeenschappelijk belang ACM geeft met dit document inzicht in hoe in Nederland wordt geborgd dat projecten van gemeenschappelijk belang tijdig worden uitgevoerd. Achtergrond

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamerder Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamerder Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamerder Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

BESLUIT. Met deze beslissing op bezwaar heeft de Raad zijn primaire besluit van 21 december 2007, met kenmerk 102876/1, herroepen.

BESLUIT. Met deze beslissing op bezwaar heeft de Raad zijn primaire besluit van 21 december 2007, met kenmerk 102876/1, herroepen. Nederlandse Mededingingsautoriteit BESLUIT Nummer 102913_1/32; 102913_2/31; 102913_3/32; 102913_4/12; 102913_5/34; 102913_6/14 Betreft zaak: Besluit maximum tarieven 2008 Besluit van de Raad van Bestuur

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 250 Regels met betrekking tot het beëindigen van de overeenkomst van samenwerking van de elektriciteitsproductiesector en tot het aandeelhouderschap

Nadere informatie

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE. van 7.3.2014

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE. van 7.3.2014 EUROPESE COMMISSIE Brussel, 7.3.2014 C(2014) 1392 final GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) Nr. /.. VAN DE COMMISSIE van 7.3.2014 houdende aanvulling van Richtlijn 2003/71/EG van het Europees Parlement en de

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 1997 568 Besluit van 25 november 1997, houdende wijziging van het Besluit vergunningen mobiele telecommunicatie in verband met de invoering van het

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2011 396 Besluit van 23 augustus 2011 tot vaststelling van nadere voorschriften omtrent de inhoud van het jaarverslag van verzekeraars 0 Wij Beatrix,

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2005 147 Besluit van 3 maart 2005, houdende wijziging van het Besluit biotechnologie bij dieren (Handelingen met betrekking tot dieren waar geen vergunning

Nadere informatie

26 mei 2015. secretaris - mr. C. Heck-Vink - Postbus 16020-2500 BA Den Haag - tel. 070-3307139 - fax. 070-3624568 - c.heck@knb.nl

26 mei 2015. secretaris - mr. C. Heck-Vink - Postbus 16020-2500 BA Den Haag - tel. 070-3307139 - fax. 070-3624568 - c.heck@knb.nl Advies inzake het consultatievoorstel voor Wijziging van de Wet toezicht accountantsorganisaties, het Burgerlijk Wetboek, en enige andere wetten ter implementatie van richtlijn nr. 2014/56/EU van het Europees

Nadere informatie