Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download ""

Transcriptie

1 Jongeren en Alcohol Westland 14 September2011

2 Poliklinieken Jeugd en Alcohol Kindergeneeskunde Dr. N. van der Lely, kinderarts M.D.C. de Visser, Kinderpsycholoog

3 Presentatie A. Ontwikkelingen in Delft B. Casuïstiek C. Achtergronden

4 Alcohol is schadelijker dan crack Drank bovenaan een nieuwe lijst meest schadelijke drugs Niet crack of heroïne, maar bovenaan een nieuw samengestelde lijst van de meest schadelijke drugs staat alcohol. De lijst die vandaag wordt gepubliceerd op de website van wetenschappelijk tijdschrift The Lancet en door een aantal experts is samengesteld... Alcoholverslaving is dus, volgens de Britse onderzoekers, het meest schadelijk voor de maatschappij Nrcnext.nl 01 November 2010

5 Verleden

6 RdGG Delft Studie Kenmerken van groep Trends ontdekken Ethanolspiegel bepalingen Ethanolspiegel bepalingen 0 aantal Figuur Aantal opnames per jaar van adolescenten tot 17 jaar met alcoholintoxicatie in het RdGG van 2001 t/m 2005

7 Jongeren met alcoholintoxicatie, een groeiend probleem Jonger Meisjes Thuissituatie Sterke drank Promillage hoger NTvG, december 2006 British Medical Journal december 2006 April 2006

8 Hoe nu..?

9 Aantal opnames per jaar van adolescenten tot 17 jaar met alcoholintoxicatie in het RdGG

10 Casus

11 Jongen, 16 jaar s Avonds opname Suf, braken en onderkoeling Veel bier Hockey club / Speler A 1 Out geraakt, 112 en naar SEH

12 Lichamelijk onderzoek Rillend, alcoholgeur, bewustzijn verminderd Temperatuur 35 0 C Schaafwonden, Longen niet schoon

13 Opname Medisch Protocol Richtlijnen Polikliniek Jeugd en Alcohol Infuus, opwarmen, Foto longen Controle Bloed en Urine

14 Lab. Ethanolspiegel 2,6 0/00 Anamnese Veel gedronken en licht ging uit volgens vrienden.

15 C eth. x V x Lg A = p x 0,01 x 0,8 A = Hoeveelheid ingenomen ethanol bevattend product (ml) C eth.=ethanol concentratie (0/00 of g/l) P = Percentage alcohol in product 0,8 = s.g. ethanol V = Lg = Verdelingsvolume (L/kg; kind=0,7) Lichaamsgewicht

16 Voor deze jongen 2000 ml a 2500 ml gedronken Policontrole op alcoholpolikliniek Gevaren, herhalingskans

17 Achtergrond

18 Effecten alcohol naar dosis Out raken Oppervlakkige ademhaling Minder motorisch onrust

19 Wat mag/kan? Veilige grens voor volwassenen/ week: Vrouw: Man: 1 glas/ dag 2 glazen/ dag Hierbij tevens 2 dagen alcoholvrij!

20 Heden

21 Beleid i.h.a. richten op Leeftijdsgenoten ( Zelfcontrole Zelfcontrole ) Ouders ( Sociale controle ) Overheden; ( Formele Controle ) Wet makers en uitvoerders

22 Betreffende Sociale controle Ouders minder drinken! (imitatie effect) Start jong drinken MET kind = slecht! Vakantieregels ALS huisregels! Invloed ouders verder dan 16 jaar! Prof. RCME Engels, Orthopedagogiek AZN

23 Onderzoek Mallet % van de jongeren heeft geen intentie om minder te drinken na negatieve ervaring met alcohol

24 Onderzoek v/d Vorst 2007 Kinderen die thuis mogen drinken, drinken buiten de deur meer Ouders die streng op alcoholgebruik zijn >>> jongeren drinken nooit /heel af en toe Ouders vonden zichzelf strenger dan de jongeren hun ouders vonden

25 Ouders Socio Economisch Kleinere gezinnen, minder correctie Rijkdom; middenklasse kopieert glaskristal eigenschappen. Nu omgedraaid: broek op billen/ piercings. Grenzeloosheid neemt toe Scholen problemen mee. Frits Spangenberg

26 Ouders Socio Economisch Scholen groter, onpersoonlijker Tot 12: wat ouders zeggen, zeggen kids Na 12: zoeken rol model die hen vormt In media In sportwereld Ouders werken beide, schuldgevoel: Meer toelaten immaterieel/ materieel Minder rolmodel dan vroeger Frits Spangenberg

27 Zorgtraject

28 Flow- Chart behandelplan SPC Alcohol problematiek Kinderen < 2 weken direct Opname Gesprek kinderarts Screeningsgesprek Kinderpsycholoog Gesprek Pedagogisch Medewerker direct 3 weken Polikliniek bezoek 1 Kinderarts 3 weken MDO Tweede gesprek Kinderpsycholoog Indien geïndiceerd 1/2 jaar 1/2 jaar Onderzoeksdag Kinderpsychologie 3 weken MDO (indien onderzoeksdag) Adviesgesprek Kinderpsycholoog Afrondend gesprek Kinderpsycholoog Polikliniek bezoek 2 Kinderarts MDO

29 Waarom maken wij ons zo druk??

30 Onderzoek heeft aangetoond Hersenschade* bij A. Veel drinken B. Vaak drinken C. Jong starten * Susan Tapert Alcohol Research & Health 2005

31 Hersenactiviteit van een 15 jarige die ** NIET drinkt WEL drinkt ** Susan Tapert, University of California, San Diego

32 Schade gemeten middels.. Neuro psychologische tests Blood flow veranderingen EEG activiteit veranderingen CT /MRI studies

33 Is het zinvol wat we doen?

34 Primaire doelen programma Verminderen herhalingskans van opname Gedragsverandering jongeren Gedragsverandering ouders Signaleren psychische problematiek van der Lely 2010

35 Toekomst

36 NSCK Algemeen en demografie Huidige opname Achtergrond patiënt

37 Totaal aantal opgenomen kinderen/ jaar/ NL

38 Gemiddelde leeftijd bij opname

39 Gemiddelde duur van coma in ziekenhuis

40 Leeftijden bij opname in de tijd

41 Leeftijden bij opname in de tijd

42 Schoolniveau

43 Onderzoek

44 Voorlichting

45 Samenwerking

46 Schaalvergroting

47

48 Achtergrond

49 Letsel Informatie Systeem (LIS)

50 Trend in het aantal SEH-behandelingen i.v.m. een alcoholvergiftiging bij 15- tot en met 19-jarigen Aantal SEH-behandelingen j. totaal trend : + 280% j. jongens trend : + 200% j. meisjes trend : + 420% Info 24 February 2010

51 Wat rest mij.

52 Naast het uitwerken van een netwerk van poliklinieken Jeugd en Alcohol in Nederland ( + Belgie)!

53 En genieten van alcohol!

54 Samenvattend Overzicht ontwikkelingen en ons antwoord Zorgtraject : Polikliniek Jeugd en Alcohol De samenwerkingen, onderzoek En tot slot: schaalvergroting: : interesse van politici, beleidsmakers, het buitenland en media...

55 Dank voor uw aandacht!

Jongeren en Alcohol. Poliklinieken Jeugd en Alcohol Kindergeneeskunde. Presentatie. A. Ontwikkelingen in Delft stiek C.

Jongeren en Alcohol. Poliklinieken Jeugd en Alcohol Kindergeneeskunde. Presentatie. A. Ontwikkelingen in Delft stiek C. Jongeren en Alcohol Ridderkerk 15 September 2011 Poliklinieken Jeugd en Alcohol Kindergeneeskunde Dr. N. van der Lely,, kinderarts M.D.C. de Visser, Kinderpsycholoog Presentatie Alcohol is schadelijker

Nadere informatie

Jongeren en Alcohol Zwolle 12 juni 2012

Jongeren en Alcohol Zwolle 12 juni 2012 Jongeren en Alcohol Zwolle 12 juni 2012 van der Lely RdGG 2012 Presentatie A. Ontwikkelingen in Delft B. Casuïstiek C. Achtergronden van der Lely RdGG 2012 Niet crack of heroïne, maar bovenaan een nieuw

Nadere informatie

Gevolgen al n coholmisbru bru k bij k bij i k nderen; de n; o ploss s i s ng? K t a w t i w jk j, k,0 7 feb ruar uar 2008 A coho

Gevolgen al n coholmisbru bru k bij k bij i k nderen; de n; o ploss s i s ng? K t a w t i w jk j, k,0 7 feb ruar uar 2008 A coho Gevolgen alcoholmisbruik bij kinderen; de oplossing? Katwijk, 07 februari 2008 Alcoholpolikliniek Kindergeneeskunde Reinier de Graaf Gasthuis Delft Dr. N. van der Lely, kinderarts M.D.C. de Visser, Kinderpsycholoog

Nadere informatie

Jongeren en alcohol. Amersfoort 16 Maart 2016

Jongeren en alcohol. Amersfoort 16 Maart 2016 Jongeren en alcohol Amersfoort 16 Maart 2016 Niet crack of heroïne, maar bovenaan een nieuw samengestelde lijst van de meest schadelijke drugs staat alcohol. The Lancet 2010 Verleden Jongeren met alcoholintoxicatie,

Nadere informatie

Jongeren en Alcohol. Utrecht 18 Maart 2010. van der Lely RdGG 2010

Jongeren en Alcohol. Utrecht 18 Maart 2010. van der Lely RdGG 2010 Jongeren en Alcohol Utrecht 18 Maart 2010 Poliklinieken Jeugd en Alcohol Kindergeneeskunde Dr. N. van der Lely, kinderarts M.D.C. de Visser, Kinderpsycholoog Presentatie A. Ontwikkelingen in Delft B. Casuïstiek

Nadere informatie

Drinken is geen sport

Drinken is geen sport Drinken is geen sport Verantwoord alcoholgebruik 21 maart 2016 binnen de sport(club) Dia 1 Wie zijn wij? Dr. Nico van der Lely (Stichting Jeugd en Alcohol) Matthea Kwint (NOC*NSF/KNLTB/KNVB/KNHB/KNKV/NGF)

Nadere informatie

Regionale keten casusbespreking Jongeren en Alcohol. Michiel Dethmers. Verslavingsarts. Opzet

Regionale keten casusbespreking Jongeren en Alcohol. Michiel Dethmers. Verslavingsarts. Opzet Regionale keten casusbespreking Jongeren en Alcohol Michiel Dethmers Verslavingsarts Opzet 2 Stellingen Cijfers Schade jeugdig gebruik Casuïstiek Nazorg Meldingsprotocol ziekenhuizen Drenthe Aantallen

Nadere informatie

Jongeren en alcohol. Jan Widdershoven Annemieke van der Weij Marianne van Steenbergen Kinderartsen JBZ. Dokters op dinsdag 22 januari 2013

Jongeren en alcohol. Jan Widdershoven Annemieke van der Weij Marianne van Steenbergen Kinderartsen JBZ. Dokters op dinsdag 22 januari 2013 Jongeren en alcohol Jan Widdershoven Annemieke van der Weij Marianne van Steenbergen Kinderartsen JBZ Dokters op dinsdag 22 januari 2013 U voelt u onrustig en krijgt het volgende voorgeschreven: Suspensie

Nadere informatie

Gaan zitten bij ooit gebruik

Gaan zitten bij ooit gebruik 1 Gaan zitten bij ooit gebruik 2 3 Speciaal bedoeld voor ouderavonden, voor ouders van basisonderwijs of beginnend middelbaar onderwijs. Deze quiz is bedoeld om met elkaar wat kennis op te doen, maar ook

Nadere informatie

Factsheet Alcohol intoxicaties NSCK 2007 tot en met 2012

Factsheet Alcohol intoxicaties NSCK 2007 tot en met 2012 710 Factsheet Alcohol intoxicaties NSCK 2007 tot en met 2012 Onderzoekers Drs. G Boeynaems, arts-assistent kindergeneeskunde Reiner de Graaf Gasthuis Delft Dr. N. van der Lely, kinderarts-opleider Reiner

Nadere informatie

Bert Vinken. Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg. Presentatie alcohol en opvoeding Trimbos-instituut

Bert Vinken. Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg. Presentatie alcohol en opvoeding Trimbos-instituut Nee tegen alcohol (en drugs) schade Bert Vinken Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg Programma 19.30 uur 20.30 uur 20.45 uur 21.30 uur Presentatie Pauze vraag en antwoord Einde Drugs Definities

Nadere informatie

Schadelijke effecten van alcohol

Schadelijke effecten van alcohol Schadelijke effecten van alcohol Jong geleerd? Saskia Wolt kinderarts Gerda de Boer GZ-psycholoog K&J Flevoziekenhuis DeKinderkliniek/DeKinderGGZ 2-11-2015 Club Cell, Almere Inhoud Alcohol en uw puber:

Nadere informatie

Kindergeneeskunde Alcoholintoxicatie/-vergiftiging

Kindergeneeskunde Alcoholintoxicatie/-vergiftiging Kindergeneeskunde Alcoholintoxicatie/-vergiftiging Inleiding Uw zoon of dochter is met een alcoholvergiftiging in het ziekenhuis geweest. Dit kan voor zowel u als voor uw kind een schokkende ervaring zijn.

Nadere informatie

Jeugd en alcohol. Oefeningen

Jeugd en alcohol. Oefeningen 2009-16 tekst 1 Delft, 16 april 2009 Jongeren drinken steeds meer alcohol. En ze drinken vaker. Ook zijn ze jonger als ze beginnen. Het is een groeiend probleem. Cijfers van 2008 337 jongeren kwamen in

Nadere informatie

FACTSHEET ALCOHOLINTOXICATIES 2007 TOT EN MET 2014

FACTSHEET ALCOHOLINTOXICATIES 2007 TOT EN MET 2014 Onder embargo tot maandag 16-02-2015 06:00 FACTSHEET ALCOHOLINTOXICATIES 2007 TOT EN MET 2014 1. Meldingen 2014 Kinderartsen in Nederland behandelden in 2014 in totaal 783 minderjarige jongeren als gevolg

Nadere informatie

Aantal kinderen met alcoholvergiftiging in 2011 opnieuw toegenomen.

Aantal kinderen met alcoholvergiftiging in 2011 opnieuw toegenomen. PERSBERICHT 25 april 2012 Aantal kinderen met alcoholvergiftiging in 2011 opnieuw toegenomen. Het aantal kinderen en jongeren met een acute alcoholvergiftiging is in 2011 opnieuw toegenomen. In het afgelopen

Nadere informatie

Alcoholintoxicatie bij jongeren

Alcoholintoxicatie bij jongeren Alcoholintoxicatie bij jongeren Beter voor elkaar Informatie voor ouders na opname van hun kind vanwege alcoholintoxicatie ( comazuiper ) Inleiding Uw zoon of dochter is met een alcoholvergiftiging in

Nadere informatie

Factsheet alcoholintoxicaties 2007 tot en met 2013

Factsheet alcoholintoxicaties 2007 tot en met 2013 Factsheet alcoholintoxicaties 2007 tot en met 2013 Meldingen 2013 Kinderartsen meldden over 2013 in totaal 713 gevallen waarbij een minderjarige, met alcohol in het systeem, door een kinderarts in het

Nadere informatie

Alcoholpoli voor jongeren

Alcoholpoli voor jongeren Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Alcoholpoli voor jongeren z 1 Het WZA heeft een speciale polikliniek voor jongeren tot achttien jaar die op de Spoedeisende Hulp

Nadere informatie

Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar

Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar H.Valkenberg S. Nijman Uitgegeven door Stichting Consument en Veiligheid Postbus 75169 1070 AD Amsterdam juni 2011

Nadere informatie

Dat doet mijn kind toch niet?!

Dat doet mijn kind toch niet?! Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs 17 maart 2016 marion.kooij@brijder.nl 088 3583 880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Brijder jeugd Preventie Voorlichting (in de

Nadere informatie

Alcoholvergiftiging Informatie voor ouders

Alcoholvergiftiging Informatie voor ouders Alcoholvergiftiging Informatie voor ouders Albert Schweitzer ziekenhuis maart 2014 pavo 1077 Inleiding Uw zoon of dochter is met een alcoholvergiftiging opgenomen in het ziekenhuis. Dit kan voor u en uw

Nadere informatie

Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar

Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar Alcoholvergiftigingen en ongevallen met alcohol bij jongeren van 10 tot en met 24 jaar H. Valkenberg Uitgegeven door Stichting Consument en Veiligheid Postbus 75169 1070 AD Amsterdam maart 2012 Bij de

Nadere informatie

Alcohol en jongeren. Ziekenhuis Bernhoven 8 juli 12 juli Allert Vos. Gordon Slabbers. Internist. Kinderarts

Alcohol en jongeren. Ziekenhuis Bernhoven 8 juli 12 juli Allert Vos. Gordon Slabbers. Internist. Kinderarts Alcohol en jongeren Ziekenhuis Bernhoven 8 juli 12 juli Allert Vos Internist Gordon Slabbers Kinderarts 16-7-2010 1 De Jeugd deugt, maar met alcohol??? 2 Opbouw informatie-avond Een gewoon weekend in 2008

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Polikliniek voor. Jeugd en Alcohol

PATIËNTEN INFORMATIE. Polikliniek voor. Jeugd en Alcohol PATIËNTEN INFORMATIE Polikliniek voor Jeugd en Alcohol 2 PATIËNTENINFORMATIE Opname in het ziekenhuis Door middel van deze folder informeert het Maasstad Ziekenhuis over de polikliniek Jeugd en Alcohol.

Nadere informatie

ALCOHOLINTOXICATIES BIJ JONGEREN IN NEDERLAND

ALCOHOLINTOXICATIES BIJ JONGEREN IN NEDERLAND ALCOHOLINTOXICATIES BIJ JONGEREN IN NEDERLAND Een onderzoek bij kinderafdelingen in Nederlandse ziekenhuizen. Cijfers van 2007 t/m 2011 Colofon: Nico van der Lely (kinderarts, Reinier de Graaf Groep) E:

Nadere informatie

Project voorkom alcoholschade bij jongeren

Project voorkom alcoholschade bij jongeren Project voorkom alcoholschade bij jongeren Tussentijdse rapportage 2009 Delft, 25 mei 2010 Reinier de Graaf Groep Delft Dr. N. van der Lely, kinderarts Drs. M.D.C. de Visser, kinder- en jeugdpsycholoog

Nadere informatie

ALCOHOLINTOXICATIES bij JONGEREN. Alcoholintoxicaties bij jongeren in Nederland

ALCOHOLINTOXICATIES bij JONGEREN. Alcoholintoxicaties bij jongeren in Nederland Alcoholintoxicaties bij jongeren in Nederland 1 Colofon: Wim van Dalen E-mail: wvandalen@stap.nl T: (030) 6565041 Joris J. van Hoof m.m.v. Matthijs de Rover E-mail: j.j.vanhoof@utwente.nl T: (053) 489

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Alcoholintoxicatie 1

Alcoholintoxicatie 1 Alcoholintoxicatie 1 Je hebt teveel alcohol gedronken en dit heeft dusdanige effecten op je lichaam gehad dat een opname in het ziekenhuis noodzakelijk was. Doordat je teveel gedronken hebt kan er van

Nadere informatie

Samenvatting. Bron: Letsel Informatie Systeem 2013, 2003-2013, VeiligheidNL; Continu LIS Vervolgonderzoek 2004-2009, VeiligheidNL

Samenvatting. Bron: Letsel Informatie Systeem 2013, 2003-2013, VeiligheidNL; Continu LIS Vervolgonderzoek 2004-2009, VeiligheidNL Samenvatting In 213 zijn naar schatting 5.2 personen behandeld op een Spoedeisende Hulp (SEH) afdeling van een ziekenhuis naar aanleiding van een alcoholvergiftiging (95% betrouwbaarheidsinterval 4.4-6.1).

Nadere informatie

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Zeeuwse jongeren en alcohol In 2010 is de Zeeuwse campagne Laat ze niet (ver)zuipen! van start

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

34 secondant #6 december 2010. Interview Alcoholgebruik onder jongeren

34 secondant #6 december 2010. Interview Alcoholgebruik onder jongeren 34 secondant #6 december 2010 Interview Alcoholgebruik onder jongeren gezamenlijk nee z hersenletsel én o secondant #6 december 2010 35 eggen voorkomt verlast Het alcoholgebruik onder jongeren is zorgwek

Nadere informatie

Programma. Middelen Alcohol en jongeren Fasen van gebruik Signaleren Lokale cijfers Plannen

Programma. Middelen Alcohol en jongeren Fasen van gebruik Signaleren Lokale cijfers Plannen Eelco de Gries & Nienke de Waard Afd. Voorlichting en Preventie Friesland Programma Middelen Alcohol en jongeren Fasen van gebruik Signaleren Lokale cijfers Plannen 1 Onderzoek Iedereen gebruikt drugs!

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

tot 24 jaar Monitor jongeren 12

tot 24 jaar Monitor jongeren 12 Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Vroegsignalering alcoholgebruik op de Spoedeisende hulp

Vroegsignalering alcoholgebruik op de Spoedeisende hulp Vroegsignalering alcoholgebruik op de Spoedeisende hulp Samenwerking tussen algemeen ziekenhuis en GGZ Roxanne Izendooren Projectleider Vroegsignalering alcoholgebruik 23 april 2012 Opdracht: Vragenlijst

Nadere informatie

Onderzoeksrapport. Hou vol! Geen alcohol. Een alcohol preventieprogramma gericht op basisschool leerlingen en hun moeders.

Onderzoeksrapport. Hou vol! Geen alcohol. Een alcohol preventieprogramma gericht op basisschool leerlingen en hun moeders. Onderzoeksrapport Hou vol! Geen alcohol Een alcohol preventieprogramma gericht op basisschool leerlingen en hun moeders. Suzanne Mares, MSc Dr. Anna Lichtwarck-Aschoff Prof. Dr. Rutger Engels Inleiding

Nadere informatie

Alcoholgebruik: omvang in de regio

Alcoholgebruik: omvang in de regio Alcoholgebruik: omvang in de regio Schadelijk alcoholgebruik in de regio Het alcoholgebruik(1) onder volwassenen (tot 65 jaar) in Zuid-Limburg is 85%. Van de ouderen (65+) geeft 75% aan alcohol te drinken.

Nadere informatie

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R

K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R ROKEN EN ALCOHOLGEBRUIK Jeugd 2010 5 K I N D E R E N O N D E R Z O E K : 0-1 1 J A A R Kinderenonderzoek 2010 Om inzicht te krijgen in de gezondheid van de inwoners in haar werkgebied, heeft de GGD Zuid-Holland

Nadere informatie

Is Nix18 echt Nix18?

Is Nix18 echt Nix18? Is Nix18 echt Nix18? Waarom bent u vanavond gekomen? Hoe gaan andere ouders hier mee om? Tips om je kind duidelijk te maken dat het niet gezond voor je is. Hoe wordt er op school mee omgegaan? Waarom laten

Nadere informatie

Aanwezigheidseis leidinggevende of barvrijwilliger. Instructie Verantwoord Alcoholgebruik

Aanwezigheidseis leidinggevende of barvrijwilliger. Instructie Verantwoord Alcoholgebruik I.V.A. Instructie Verantwoord Alcoholgebruik Aanwezigheidseis leidinggevende of barvrijwilliger Horeca Tijdens het verstrekken van alcohol dient er altijd een leidinggevende aanwezig te zijn. Deze persoon

Nadere informatie

Preventie van Alcoholgebruik. Ina Koning

Preventie van Alcoholgebruik. Ina Koning Van wetenschap naar praktijk: Preventie van Alcoholgebruik Ina Koning Drinkt onze jeugd? Een impressie... i.koning@uu.nl We weten dat De feiten... Vroegtijdig drinken (Verdurmen et al., 2012): 13 jaar

Nadere informatie

19 mei 2015 Basisschool t Rendal en Dorpscooperatie Lierop Wij leren met jou Rolf Pelleboer, tot 1 januari 2015 kinderarts Catharina Ziekenhuis

19 mei 2015 Basisschool t Rendal en Dorpscooperatie Lierop Wij leren met jou Rolf Pelleboer, tot 1 januari 2015 kinderarts Catharina Ziekenhuis 19 mei 2015 Basisschool t Rendal en Dorpscooperatie Lierop Wij leren met jou Rolf Pelleboer, tot 1 januari 2015 kinderarts Catharina Ziekenhuis Eindhoven 1. Inleiding, waarom 18 jaar 2. Opvoedingstips

Nadere informatie

Trendonderzoek: Alcoholkennis bij jongeren tussen 12 en 25 jaar

Trendonderzoek: Alcoholkennis bij jongeren tussen 12 en 25 jaar - Factsheet - Trendonderzoek: Alcoholkennis bij jongeren tussen 12 en 25 jaar NIGZ, Project Alcohol Voorlichting en Preventie 3 juli 2003 Inleiding Het NIGZ voert elk jaar, als onderdeel van het Alcohol

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (00) 67 1 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET ALCOHOL SOORTEN DRANK DE WERKING VAN ALCOHOL 4 DE GEVOLGEN VOOR

Nadere informatie

Jongeren en alcohol. Ouders aan het woord. Resultaten Bewonerspanel septemberpeiling 2014. Utrecht.nl/volksgezondheid

Jongeren en alcohol. Ouders aan het woord. Resultaten Bewonerspanel septemberpeiling 2014. Utrecht.nl/volksgezondheid Jongeren en alcohol Ouders aan het woord Resultaten Bewonerspanel septemberpeiling 2014 Utrecht.nl/volksgezondheid 2 Inleiding Sinds 1 januari 2014 is de leeftijdsgrens voor het in bezit hebben van alcohol

Nadere informatie

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam?

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam? de kater komt later ziek door te veel alcohol Je hebt te veel alcohol gedronken. Dit heeft je zo ziek gemaakt dat we je met spoed moesten opnemen in ons ziekenhuis. Waarschijnlijk ben je - net als je ouders/verzorgers

Nadere informatie

Gevolgen van alcoholgebruik

Gevolgen van alcoholgebruik Gevolgen van alcoholgebruik Katwijk 7 februari 2008 Programma Trends in alcohol gebruik Effecten en risico s Gevolgen (bij jongeren) Mogelijke oplossingen Conclusies 1 Algemene trends bij jongeren Steeds

Nadere informatie

Les alcohol. En / of Vragenblad Hoe werkt alcohol? Wat weet je al over alcohol? En / of Nog meer vragen: Klassikaal vragen stellen uit de kennistest.

Les alcohol. En / of Vragenblad Hoe werkt alcohol? Wat weet je al over alcohol? En / of Nog meer vragen: Klassikaal vragen stellen uit de kennistest. Les alcohol Meenemen: - Formulier om eigen ervaringen op te schrijven; - Etiketten van alcoholhoudende dranken; - Vragenblad Hoe werkt alcohol? ; (eventueel A,B en C- kaartjes meenemen) - Kennistest alcohol;

Nadere informatie

Workshop Alcohol en adolescenten

Workshop Alcohol en adolescenten Workshop Alcohol en adolescenten Bossche samenscholingsdagen 25 en 26 november 2010 2 en 3 december 2010 Kinderartsen: Marianne Steenbergen en Annemieke van der Weij Huisartsen: Elseline Verheul, Suzanne

Nadere informatie

Aloysius de Roosten school 2 februari 2015 Rolf Pelleboer, kinderarts Catharina Ziekenhuis Eindhoven

Aloysius de Roosten school 2 februari 2015 Rolf Pelleboer, kinderarts Catharina Ziekenhuis Eindhoven Aloysius de Roosten school 2 februari 2015 Rolf Pelleboer, kinderarts Catharina Ziekenhuis Eindhoven 1. Inleiding 2. Kennisquiz 3. Werking alcohol 4. Conclusies 5. Opvoedingstips Niet crack of heroïne,

Nadere informatie

Wat kunnen facturatiegegevens van ziekenfondsen ons vertellen over het voorkomen van alcoholintoxicaties bij minderjarigen?

Wat kunnen facturatiegegevens van ziekenfondsen ons vertellen over het voorkomen van alcoholintoxicaties bij minderjarigen? Wat kunnen facturatiegegevens van ziekenfondsen ons vertellen over het voorkomen van alcoholintoxicaties bij minderjarigen? Dat overmatig alcoholgebruik ook in België een probleem is met een belangrijke

Nadere informatie

FACTSHEET ALCOHOLINTOXICATIES

FACTSHEET ALCOHOLINTOXICATIES FACTSHEET ALCOHOLINTOXICATIES 2011-2012 REGIO ZAANSTREEK - WATERLAND 1 Colofon: Joris van Hoof (Universiteit Twente) E-mail: j.j.vanhoof@utwente.nl T: (053) 489 6131 Fieke Franken (Nederlands Instituut

Nadere informatie

stoppen zware drinkers minder vaak met het drinken van alcoholhoudende drank dan vrouwen met een lager alcoholgebruik.

stoppen zware drinkers minder vaak met het drinken van alcoholhoudende drank dan vrouwen met een lager alcoholgebruik. Samenvatting In Nederland gebruikt ongeveer 80% van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd alcoholhoudende drank. Veel vrouwen staken het alcoholgebruik zodra ze zwanger zijn of eerder al, als ze zwanger

Nadere informatie

Inhoud. GHB-effecten. GHB-effecten. GHB-effecten. GHB-effecten 21-3-2013. Intoxicatie en onthouding in het algemeen ziekenhuis.

Inhoud. GHB-effecten. GHB-effecten. GHB-effecten. GHB-effecten 21-3-2013. Intoxicatie en onthouding in het algemeen ziekenhuis. Inhoud Intoxicatie en onthouding in het algemeen ziekenhuis Dr. Martijn van Noorden Psychiater Leids Universitair Medisch Centrum GHB Monitor 2013 Practice-based richtlijn algemeen ziekenhuis GHB bindt

Nadere informatie

ALCOHOL EN JONGEREN: EEN ONGELUKKIGE COMBINATIE

ALCOHOL EN JONGEREN: EEN ONGELUKKIGE COMBINATIE ALCOHOL EN JONGEREN: EEN ONGELUKKIGE COMBINATIE Huib Valkenberg, Consument en Veiligheid Nico van der Lely, Reinier de Graaf Gasthuis Marco Brugmans, Consument en Veiligheid 17 augustus 2007 Medisch Contact

Nadere informatie

GB-ADVIES ALCOHOL PGO groep 7

GB-ADVIES ALCOHOL PGO groep 7 GB-ADVIES ALCOHOL PGO groep 7 Dr. Susan Tapert, University of California, San Diego Laura Tiggelman GGD Zaanstreek-Waterland tel. 075-6519292 ltiggelman@ggdzw.nl Mei 2014 Uitgangspunten voor het GB-advies

Nadere informatie

Guus Smit Moleculaire & Cellulaire Neurobiologie. Vrije Universiteit Amsterdam

Guus Smit Moleculaire & Cellulaire Neurobiologie. Vrije Universiteit Amsterdam Guus Smit Moleculaire & Cellulaire Neurobiologie Vrije Universiteit Amsterdam Hersenen op sterk water ONDERWEPEN: 1. Jonge drinkers 2. Hersenen 3. Wat te doen? Percentage 15-16 jarige jongeren dat! 10

Nadere informatie

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1 zijn er altijd al geweest en zullen er ook altijd blijven. Veel jongeren experimenteren in de puberteit met roken, alcohol en drugs en een deel laat zich verleiden tot risicovol gedrag. Jongeren zijn extra

Nadere informatie

een folder voor ouders en opvoeders LAAT JE NIET FLESSEN! Een uniek project in Zuidoost-Brabant om het alcoholgebruik onder jongeren terug te dringen

een folder voor ouders en opvoeders LAAT JE NIET FLESSEN! Een uniek project in Zuidoost-Brabant om het alcoholgebruik onder jongeren terug te dringen een folder voor ouders en opvoeders LAAT JE NIET FLESSEN! Een uniek project in Zuidoost-Brabant om het alcoholgebruik onder jongeren terug te dringen U kent uw kind het beste. U heeft het meeste zicht

Nadere informatie

Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding. Floris Munneke Anita van Stralen

Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding. Floris Munneke Anita van Stralen Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding Floris Munneke Anita van Stralen Programma Trends Invloeden op het kind Wat vindt u? Het gesprek met uw kind Verwijsmogelijkheden Wat roept het onderwerp

Nadere informatie

Tips voor Ouders van drinkende pubers

Tips voor Ouders van drinkende pubers Tips voor Ouders van drinkende pubers 1. Bepaal uw standpunt. Eenduidigheid over de regels bij beide ouders is cruciaal. Tips: - Kies als ouders samen regels voor het gezin. - Bepaal als ouders vooraf

Nadere informatie

lesbrief alcohol WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL

lesbrief alcohol WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL @VOORKOM.NL inhoud LES ENNISMAKING MET ALCOHOL WAT IS ALCOHOL? HOEVEEL ALCOHOL PER DRANKJE? ALCOHOL: GEVOLGEN KORTE TERMIJN COMAZUIPEN ALCOHOL: GEVOLGEN LANGE TERMIJN RIJDEN ONDER INVLOED

Nadere informatie

Vingerbeknelling door deur

Vingerbeknelling door deur Vingerbeknelling door deur Ongevalscijfers Coby Draisma Uitgegeven door VeiligheidNL Postbus 75169 1070 AD Amsterdam September 2015 Bij de samenstelling van deze publicatie is de grootst mogelijke zorgvuldigheid

Nadere informatie

Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Alcohol Informatie voor patiënten F0931-3415 september 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44 44 MCH

Nadere informatie

Project Alcohol 2014

Project Alcohol 2014 Project Alcohol 2014 Naam: Jong geleerd is oud gedaan!!!! Laat je niet Naam: F L s E s E N Klas:!!! 1 Inleiding De carnaval komt eraan. Een feest dat gevierd moet worden. Maar is het feestje van plezier

Nadere informatie

Leeftijd eerste ervaring met alcohol 12-15 16-19 20-23. < 11 jaar 11-12 13-15 16-18

Leeftijd eerste ervaring met alcohol 12-15 16-19 20-23. < 11 jaar 11-12 13-15 16-18 Feiten over het Alcohol- en Drugsgebruik van jongeren in het district Rivierenland Gelderland-Midden Gebaseerd op het onderzoek: Lekker samen van de kaart (maart 27) Inleiding Het alcoholgebruik neemt

Nadere informatie

Alcoholintoxicatie bij jongeren

Alcoholintoxicatie bij jongeren Alcoholintoxicatie bij jongeren Wat kunnen facturatiegegevens van ziekenfondsen ons vertellen over het voorkomen van alcoholintoxicaties bij minderjarigen? Michiel Callens, arts onderzoeker Intermutualistisch

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Volp (PvdA) over het stijgende aantal jonge comazuipers (2016Z05066).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Volp (PvdA) over het stijgende aantal jonge comazuipers (2016Z05066). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Lesbrief bij Biertje Casper van Marleen Schmitz voor groep 8

Lesbrief bij Biertje Casper van Marleen Schmitz voor groep 8 Inhoud van deze lesbrief - Thema s in het boek - Lesopzet - Doel van de les - Uitwerking - Bijlage: opdrachtenblad en feiten over alcohol Lesbrief bij Biertje Casper van Marleen Schmitz voor groep 8 Thema

Nadere informatie

Alcoholvergiftiging en letsel door overmatig alcoholgebruik onder jongeren in Den Haag

Alcoholvergiftiging en letsel door overmatig alcoholgebruik onder jongeren in Den Haag 10 epidemiologisch bulletin, 2012, jaargang 47, nummer 3 Alcoholvergiftiging en letsel door overmatig alcoholgebruik onder jongeren in Den Haag Caroline Dekkers, Christien van der Linden, Sandor Post,

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Kindergeneeskunde. Keto-acidose

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Kindergeneeskunde. Keto-acidose Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Kindergeneeskunde Keto-acidose 1 Keto-acidose Onze lichaamscellen gebruiken glucose als brandstof. Als er in het lichaam een

Nadere informatie

SEH-behandelingen naar aanleiding van GHBgebruik

SEH-behandelingen naar aanleiding van GHBgebruik SEH-behandelingen naar aanleiding van GHBgebruik H. Valkenberg Uitgegeven door Stichting Consument en Veiligheid Postbus 75169 1070 AD Amsterdam Maart 2012 Bij de samenstelling van deze publicatie is de

Nadere informatie

R a p p o r t. Draagvlakonderzoek alcohol en jongeren

R a p p o r t. Draagvlakonderzoek alcohol en jongeren R a p p o r t Draagvlakonderzoek alcohol en jongeren Telefonisch onderzoek onder ouders en jongeren 2013 In opdracht van Laat ze niet (ver)zuipen Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland november 2013,

Nadere informatie

Commissienotitie Reg. nr : 0810110 Comm. : MZ Datum : 07-04-08

Commissienotitie Reg. nr : 0810110 Comm. : MZ Datum : 07-04-08 Comm. : MZ Onderwerp Alcoholpreventie jongeren in Noord Brabant Status oordeelvormend Voorstel 1. Deel te nemen aan het project alcoholpreventie Jongeren Veiligheidsregio Brabant-Noord 2. Vanaf 2009 voor

Nadere informatie

Chemisch toxicologische eigenschappen van acrylonitril en medische aspecten van een blootstelling

Chemisch toxicologische eigenschappen van acrylonitril en medische aspecten van een blootstelling Chemisch toxicologische eigenschappen van acrylonitril en medische aspecten van een blootstelling Prof. Dr. Benoit Nemery KU Leuven Prof. Dr. Christophe Stove UGent Acrylonitril: chemische eigenschappen

Nadere informatie

Actuele opdracht leesvaardigheid Comazuipers juni 2014 3BK

Actuele opdracht leesvaardigheid Comazuipers juni 2014 3BK Actuele opdracht leesvaardigheid Comazuipers juni 2014 3BK Opdracht 1 Bespreek met een medeleerling. a Drink jij wel eens alcohol of ken je leeftijdgenoten onder de 18 die drinken? b Waarom drinken jongeren

Nadere informatie

Rapportage TIP MooiRooi. 31 maart 2016. Inhoud. Alcohol 1

Rapportage TIP MooiRooi. 31 maart 2016. Inhoud. Alcohol 1 Rapportage TIP MooiRooi 31 maart 2016 Inhoud Alcohol 1 Alcohol 6 53% 1. Drinkt u alcohol? (n=258) 37% Toelichting: Ja Soms Nee Ja In het weekend of soms een wijntje s avonds Soms is toch ook ja... Soms

Nadere informatie

Magazine voor ouders en kinderen 1

Magazine voor ouders en kinderen 1 Magazine voor ouders en kinderen Hoe denken jullie over alcohol? Speel samen het stellingenspel. Alcohol, wat is dat? Hoeveel kinderen in groep 8 drinken alcohol? Welkom, Voor jullie ligt het eerste nummer

Nadere informatie

Alcohol nuchter bekeken

Alcohol nuchter bekeken Alcohol nuchter bekeken Alcohol en kanker Vandaag zal kanker je misschien niet echt bezighouden. Het is wel een feit dat overdadig alcoholgebruik op termijn het risico op bepaalde soorten kanker verhoogt.

Nadere informatie

Bijlage 1 Beleidsbrief Alcohol&Jongeren. Tabellen en grafiek. Tabel 1, Trends in lifetime prevalentie alcoholgebruik, in %,

Bijlage 1 Beleidsbrief Alcohol&Jongeren. Tabellen en grafiek. Tabel 1, Trends in lifetime prevalentie alcoholgebruik, in %, Bijlage 1 Beleidsbrief Alcohol&Jongeren Tabellen en grafiek Tabel 1, Trends in lifetime prevalentie alcoholgebruik, in %, Jongens Meisjes Leeftijd 92 99 03 92 99 03 12 46 56 73 33 38 68 13 55 68 81 50

Nadere informatie

Man-vrouw verschillen bij genotmiddelengebruik

Man-vrouw verschillen bij genotmiddelengebruik QUO QUO fadis fadis GGD Fryslân Politie Fryslân Verslavingszorg Noord Nederland Man-vrouw verschillen bij genotmiddelengebruik feitenblad genotmiddelen Nummer 16 maart 2013 Het Feitenblad genotmiddelen

Nadere informatie

Speciale Halt-afdoening

Speciale Halt-afdoening Speciale Halt-afdoening Thema middag Helder op straat (HOS) 26 januari 2012 Liesbeth vanden Boeynants Directeur Halt ZWN Halt Zuid-West Nederland o Werkgebied 39 gemeenten; 2 politieregio s o 21 medewerkers;

Nadere informatie

Casus. Diagnose en behandeling van acute GHB-onthouding in het ziekenhuis. Inhoud. Casus (vervolg) GHB-effecten 30-01-13.

Casus. Diagnose en behandeling van acute GHB-onthouding in het ziekenhuis. Inhoud. Casus (vervolg) GHB-effecten 30-01-13. 30-01-13 Diagnose en behandeling van acute GHB-onthouding in het ziekenhuis Casus - Mw S, 29 jaar. Presentatie op SEH van het LUMC, uitte zich suïcidaal. Enkele dagen eerder TS met alcohol, GHB en medicatie

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Factsheet alcohol. Think Before You Drink

Factsheet alcohol. Think Before You Drink Factsheet alcohol Think Before You Drink Jongeren drinken te vroeg, te veel en te vaak. Ook in West-Brabant is dit het geval. Bovendien tolereren veel ouders dat hun kinderen onder de 16 jaar alcohol drinken.

Nadere informatie

Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker

Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Stedendriehoek, Twente, Zwolle/Noord Veluwe en Flevoland Preventie Behandeling Nazorg Alcohol, roken, drugs, medicijnen, gamen, gokken Programma

Nadere informatie

Hoe zit dat met alcohol? Ieder glas alcohol is vergif!

Hoe zit dat met alcohol? Ieder glas alcohol is vergif! 1 Hoe zit dat met alcohol? Ieder glas alcohol is vergif! Het alcoholpercentage in: - Bier 5% - Wijn 12% - Sterke drank 35% Voor het alcoholpercentage in je bloed maakt het niets uit of je bier, wijn of

Nadere informatie

Preventie ongevallen bij jongeren. Hoe pak je dat aan?

Preventie ongevallen bij jongeren. Hoe pak je dat aan? Preventie ongevallen bij jongeren Hoe pak je dat aan? VeiligheidNL Nationaal expertisecentrum voor veiligheid en gedrag Doel: voorkómen van de meeste en meest ernstige letsels In opdracht van o.a. VWS,

Nadere informatie

Instructie Verantwoord Alcoholgebruik

Instructie Verantwoord Alcoholgebruik Instructie Verantwoord Alcoholgebruik 1a Programma Eerste lesuur De barvrijwilliger en de Drank- en Horecawet introductie m.b.v. video Alcohol en de wet (6 min.) informatie m.b.v. sheets (25 min.) Informatie

Nadere informatie

Risicogedrag Jongeren

Risicogedrag Jongeren Risicogedrag Jongeren Ongevallen en letsels en wat we daarmee moeten Letsel Informatie Systeem (LIS) Missie VNL Voorkomen van meest ernstige en meest voorkomende letsels in Nederland. Representatieve steekproef

Nadere informatie

Dat scheelt een slok op een borrel?

Dat scheelt een slok op een borrel? Dat scheelt een slok op een borrel? Alcoholpoli voor MDL-patiënten Tamara van Lieshout Verpleegkundig Specialist GGZ Onze Lieve Vrouwe Gasthuis 550 bedden Toonaangevend Gastvrij Businessunits PBU Psychiatrie

Nadere informatie

ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN. Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29

ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN. Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29 ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29 ALCOHOL EN OPVOEDING Als kinderen naar het voortgezet

Nadere informatie

GO Jeugd 2008 Alcohol

GO Jeugd 2008 Alcohol GO Jeugd 2008 Alcohol Samenvatting alcohol Uit de gegevens van GO Jeugd 2008 van GGD Fryslân blijkt dat 63% van de Friese 12 t/m 18 jarigen wel eens alcohol heeft, 51% nog in de vier voorafgaand aan het

Nadere informatie

Heb je na het lezen van het boekje nog vragen? Stel die vragen dan aan je ouders, de kinderarts of de kinderdiabetesverpleegkundige.

Heb je na het lezen van het boekje nog vragen? Stel die vragen dan aan je ouders, de kinderarts of de kinderdiabetesverpleegkundige. Wat moet je doen bij een hypo of hyper? Deze folder is geschreven voor kinderen met diabetes en hun ouders/ verzorgers. Als je diabetes hebt, dan zijn er een aantal belangrijke regels waar je naar moet

Nadere informatie

Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers

Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers 1. Bepaal uw standpunt. Eenduidigheid over de regels bij beide ouders is cruciaal. Tips: Kies als ouders samen regels voor het gezin. Bepaal als ouders vooraf

Nadere informatie

Meningen van jongeren over alcoholgebruik

Meningen van jongeren over alcoholgebruik Bevolkingstrends Meningen van jongeren over alcoholgebruik 2016 02 Judit Arends Jacqueline van Beuningen CBS Bevolkingstrends april 2016 02 1 Inhoud 1. Inleiding 2 2. Data en methode 3 2.1 Data 3 2.2 Vragen

Nadere informatie