Natuurlijke airco op dak van Huntsman-kantoor in Everberg (B) Rozenburg & Footprint 15

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Natuurlijke airco op dak van Huntsman-kantoor in Everberg (B) Rozenburg & Footprint 15"

Transcriptie

1 Spreekbuis Ambitie en aandacht De juiste chemie Goede sfeer bij EHS-dagen Efficiëntie chloorketen verhogen Huntsman Rookie Class Huntsman dekt daken groen VYDRO -substraatschuim: een slimme oplossing voor groene daken In dorpen en steden wereldwijd is een architectonische revolutie gaande. Op straatniveau niet direct zichtbaar, maar kijk naar boven of uit het raam en een verandering van dakbedekking zal opvallen. Langzaam maar zeker groeit het aantal groene daken en daktuinen op publieke en private gebouwen. Het is een significante verandering in de landschapsarchitectuur van stedelijke gebieden. Gedreven door de behoefte een antwoord te vinden op de oorzaak van klimaatverandering juichen vele overheden het toepassen van groene en energiebesparende dakbedekking als standaardconstructiemethode op nieuwe gebouwen toe. Natuurlijke airco op dak van Huntsman-kantoor in Everberg (B) Lichtgewicht toepassing Huntsman polyurethanes heeft sinds vorig jaar een groot aandeel in het ontwikkelen van deze nieuwe groene daken. VYDRO is een uniek hydrofiel substraatschuim dat fungeert als kunstmatige ondergrond voor het planten van allerlei groensoorten. Het product is erg licht en hierdoor geschikt voor bijna elk type dak. Het kan tot dertig keer zijn gewicht in water absorberen. Met deze hoge wateropslagcapaciteit kan het toegepast worden om de groei van planten te bevorderen. Het is tot 60% lichter dan vergelijkbare zogenaamde substraten. VYDRO -schuim is zeer goed toe te passen bij nieuwbouwprojecten of renovatieprojecten. Bijvoorbeeld bij dakvernieuwing van oude gebouwen. De bestaande technieken met substraten (van steenwol) of reguliere dakbedekking zijn vaak te zwaar om een ecologisch groen dak voor woningen of kantoren mogelijk te maken. De lichtgewicht eigenschappen vergemak- Rozenburg & Footprint 15 Eind vorig jaar werd de nieuwe Polyurethanes-visie gelanceerd: Footprint 15. In 2010 is door verschillende afdelingen van de business en door analisten en marktvoorspellers een proces doorlopen om tot deze Footprint 15-visie te komen. Eind vorig jaar landde de visie ook in Rozenburg en inmiddels is Footprint 15 wereldkundig gemaakt. De vrije vertaling van het doel van Footprint 15 is: samen met klanten een duidelijk verschil maken met energiebesparende, innovatieve en comfortabele (op MDI gebaseerde) polyurethaan-producten en -services. Rozenburgteam geeft wereldwijde visie een nationaal tintje Met deze doelstelling en met de veiligheids- en duurzaamheidsdoelen die Huntsman zich heeft gesteld, zijn ongeveer 80 medewerkers van Huntsman Holland op 8 december het bos ingestuurd. Ergens in de randstad hebben zij zich een dag gebogen over de betekenis van de visie en missie. Ook hebben zij kritische vragen gesteld en mogelijkheden besproken die zij voor de Europese en Rotterdamse polyurethaan-cluster belangrijk vinden. Tijdens deze dag werd een korte presentatie omdenken gegeven, waarin werd getoond hoe je jezelf vooral niet moet beperken tot het denken in onmogelijkheden. Met deze creatieve benadering en een gedetailleerde presentatie van James Barlow, European Business Performance Manager over de wereldwijde werkwijze van Footprint 15, ging de groep aan de slag met hun eigen invulling van Footprint 15. Om aan alle medewerkers duidelijk te maken dat Footprint 15, de visie is voor de komende vier jaar en aan te geven wat dit voor Rozenburg betekent, besloot Algemeen directeur Max van der Meer bij alle ploegen langs te gaan en een presentatie te geven. Het geeft mij de gelegenheid om weer eens bij te praten en te vragen wat er leeft binnen de ploegen en zo geef ik iedereen de gelegenheid om kennis te nemen van de inhoud van de nieuwe visie, aldus Max. VYDRO is a registered trademark of Huntsman Corporation or an affiliate thereof in one or more, but not all, countries. kelijken logistiek, transport en installatie en besparen tijd en geld. Vervolg op pagina 2 Dag van de Chemie De poorten van havennummer 5210 gaan op 21 mei 2011 wagenwijd open en iedereen is welkom om een kijkje te komen nemen op verschillende delen van het fabrieksterrein. Binnenkort worden de eerste uitnodigingen verzonden. Huntsman heeft het initiatief genomen en Evides en Invista sloten zich snel aan. Waarschijnlijk volgen nog meer bedrijven ons voorbeeld. Huntsman gunt haar omgeving graag een kijkje in haar boeiende bedrijf. Wij zijn trots op onze mensen, de processen, de producten, de samenwerkingsverbanden, leveranciers en niet te vergeten de veiligheid. De rode draad is het zien, voelen, proeven en beleven van de chemie. Er is een organisatiebureau aangesteld om de veiligheid en planning strak te regisseren. Naast het ontdekken van de fabrieken (Huntsman: MDI 2 en Variants) voor iedereen vanaf 10 jaar, wordt de parkeerplaats ingericht als expo-terrein waar het zal bruisen van activiteiten. Zie de chemie sluit aan op de landelijke Dag van de Chemie tijdens het International Year of Chemistry. Meer informatie: zie dechemie Spreekbuis februari

2 Vervolg van pagina 1 Everbergsite heeft een groen dak De aanleg van een groen dak werd vorig jaar gerealiseerd op een van de kantoorgebouwen van onze Belgische collega s. Dit is een belangrijk onderdeel van de productlancering waarbij de voordelen van deze VYDRO toepassing goed benadrukt worden. De Everberg site bevindt zich in het natuurlijke groen van de gemeente Kortenberg en daar levert Huntsman nu ook een bijdrage aan. Aanleg Het dak met een oppervlakte van 650 vierkante meter van één van de gebouwen in Everberg kreeg eerst een polyurea-grondlaag, vervolgens werd er worteldoek opgelegd. Na een laag VYDRO -schuimmatten van 4 centimeter en lavagruis was het dak klaar om beplant te worden. Het grote dak is voornamelijk met vetplantjes (sedum) beplant, waarvan de wortels in het VYDRO -schuim groeien, wat grond overbodig maakt. De planten zijn zeer onderhoudsarm en hebben nauwelijks voeding nodig. Ze vormen samen met de ondergrond een natuurlijke airco. Door de verschillende lagen kan de temperatuur in het gebouw in de zomer enkele graden dalen. Het schuim houdt water vast en ontlast zo grotendeels de afwatering. Dit is zeer energiebesparend en milieuvriendelijk. Naast het op de markt brengen van VYDRO -substraatschuim wordt ook bij Huntsman-vestigingen in Azië en Amerika naar mogelijkheden voor groene dakbekking gekeken. In Rozenburg wordt gekeken naar het realiseren van een groen dak op een van de kantoren op de site. Het grote dak is voornamelijk met vetplantjes (sedum) beplant, waarvan de wortels in het VYDRO -schuim groeien, wat grond overbodig maakt Ambitie en aandacht EEN ONDERHOUD MET... Roland la Rivière en Ton van der Ent organisatie geworden en er zijn minder treden te bewandelen. Het vergt nu een totaal andere aanpak dan 30 jaar geleden. n de vorige Spreekbuizen was te lezen dat de onderhoudsorganisatie flink door elkaar geschud is. Om de lezers van de Spreekbuis een beter inzicht te geven in de nieuwe Maintenance & Project organisatie en de belangrijkste verschuivingen aan te geven, gaat de redactie op onderhoud bij een aantal medewerkers van de M&P-Group. In deze en de volgende Spreekbuis het Planning & Contracting onderhoud met Roland la Rivière, Planning & Contracting Team Manager (PCT) en met Maintenance & Construction Teamleader Ton van der Ent. I Ze vonden me wel een handig ventje Roland la Rivière (58), was 17 jaar toen hij voor het eerst als leerling meet- en regelmonteur op het fabrieksterrein aan de slag ging. Melinex, PET, SAP, AVANTI, LAFITE, IPh of SLIC? Veel fabrieken en projecten heeft hij zien komen, groeien, doorbloeien en sommigen ook zien doodbloeden. Met meer dan 40 dienstjaren is hij bijna een jubilaris op de jubilarissendiners. Sinds een jaar managet hij het Planning & Contracting Team en sinds jaar en dag is hij auteur van de Rolandjes. 38 jaar plezier Onze onderhoudsorganisatie is met de rest van het bedrijf veranderd. Het leukste van die tijd, 30 à 40 jaar geleden was de grootte en de dynamiek van de site, dat gaf veel mogelijkheden, veel groei. Ieder jaar hing er weer een aanplakbiljet voor een nieuwe fabriek. We zijn in de loop der jaren een plattere Roland: Met huisaannemers hebben we een langlopende relatie Ik zeg altijd: ik werk hier meer dan 40 jaar waarvan 38 met plezier. Die twee jaar was een periode na een reorganisatie waarbij we intern te maken hadden met een soort machtsstrijd. Interne controles werden ineens een belangrijk managementinstrument en ik was benoemd tot inspecteur. Er heerste een strikte scheiding tussen werkvoorbereiding en uitvoering. We vonden allemaal dat we het voor het zeggen hadden. Nu zijn we veel professioneler en de veiligheidseisen zijn strenger geworden, waardoor de verschillende rollen binnen onderhoud volwassener geworden zijn. Medewerkers van de verschillende afdelingen hebben veel voor elkaar over en tonen inzet, dat maakt werken plezierig. Spreekbuis februari Eén gedachte Pas ging de MDI 1-fabriek ongepland stil en ik vond het prettig om te zien dat er ook nu een team klaar staat om s avonds, s nachts en in het weekend door te werken. Met huisaannemers hebben we een langlopende relatie en ook zij voelen zich betrokken bij Huntsman. In de keten van het werk heb je elkaar nodig, als Onderhoud kunnen we niets als Productie de fabriek niet goed en veilig oplevert. Dat noem ik de manufacturing gedachte: Productie zorgt voor een zo goed en veilig mogelijke werkomgeving en Onderhoud zorgt voor een veilige en efficiënte uitvoering. Het PCT kwam tot stand na de vorige reorganisatie: AVANTI. Een samenwerkingsverband met onze aannemers met korte communicatielijnen en dichterbij elkaar om een gezamenlijke besparing van 10% te realiseren. We zitten nu op 5,5%. Het PCT bereidt alle werkzaamheden voor die niet direct door het Maintenance Area Team uitgevoerd kunnen worden. We organiseren en plannen de werkzaamheden en besteden deze uit. Al het dagelijks onderhoud, projecten en alle shutdowns op de site. Tevens beheert en faciliteert PCT het site planning platform, zodat er op de site op een uniforme wijze projecten gepland worden. De grootste verandering van de laatste reorganisatie is dat er drie teams gevormd zijn met ieder een teamleader; Jan Verburg, Sjors Buitenhuis en Ton van der Ent hebben ieder een eigen verantwoordelijkheidsgebied (resp. Contract Coördinatie, Shutdown Coördinatie en Maintenance & Constructie Coördinatie). Lees verder op pagina 5 over de Rolandjes en de ambities van Ton van der Ent.

3 We mean green Column De afgelopen weken ben ik bij drie bijeenkomsten aanwezig geweest, allen met uiteenlopende doelgroepen en doelstellingen, echter wel met een gemeenschappelijke boodschap. Namelijk het grote belang van onderlinge samenwerking. Zo was ik maandag 17 januari te gast bij het Deltalinqs jaardiner. Een bijeenkomst waar een groot deel van ondernemend Rotterdam vertegenwoordigd was. Deze keer stond het diner in het teken van het tienjarig bestaan van Deltalinqs en de samenwerking van de drie belangrijkste havens in West Europa: Rotterdam, Antwerpen en Amsterdam. Deze havens zullen nog meer met elkaar moeten ondernemen om hun posities veilig te stellen. Alleen door samenwerking zullen wij in staat zijn onze concurentiepositie in Europa te verdedigen en te zorgen voor de juiste verbindingen met ons achterland, meent voorzitter Wim van Sluis in zijn jaarrede. Tien dagen later was ik aanwezig bij het de officiële opening van het Internationale Jaar van de Chemie. Een van de sprekers was Maxime Verhagen, minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. In zijn toespraak zette hij de onmisbare rol van de chemie in de samenleving duidelijk neer. De chemische industrie is een sterke aanjager van de Nederlandse economie en staat wereldwijd op de derde plaats. Daarnaast verrichten Nederlandse chemici baanbrekend onderzoek naar nieuwe toepassingen. De Nederlandse onderzoekers behoren tot de top drie van de wereld; een hele prestatie voor een klein land en geheel in lijn met de ambitie Nederland kennisland. Alleen door goede samenwerking tussen de onderzoekers en de industrie is het mogelijk om nieuwe producten te ontwikkelen die de verdere basis vormen voor de chemische industrie in Nederland en Europa. Natuurlijk kijken we daarbij ook naar de mogelijkheden die de nieuwe markten zoals onder andere Azië ons bieden maar tevens realiseren wij ons dat wij niet zonder een goede thuis basis kunnen. De derde bijeenkomst was het jaarlijkse WorkMate-diner. Omdat wij in 2010 een start hebben gemaakt met deze samenwerking was het voor mij de eerste keer dat ik hiervoor was uitgenodigd. WorkMate nodigt medewerkers van Haagse en Rotterdamse werkgevers uit om op incidentele basis voor het goede doel aan de slag te gaan. Uit de verhalen die werden verteld bleek ook hier dat alleen door een goede onderlinge samenwerking 2010 een bijzonder workmate jaar is geworden. Mede dankzij Huntsman is het aantal Workmates het afgelopen jaar verdubbeld en voor het komende jaar tekenden de aanwezige werkgevers in op maar liefst 3400 activiteiten waarvan minstens 70 daarvan voor Huntsman Holland zijn. Dat betekent voor ons een verdubbeling van vorig jaar. Bron: Connekt, Innovatieprogramma Duurzame Logistiek Als eerste chemiebedrijf mocht Huntsman Holland de Lean & Green Award in ontvangst nemen. Johan Wittekoek, Purchasing Manager Transport & Warehousing, ziet de award als een mijlpaal op de weg naar een duurzaam bedrijf. Maar hij wil meer: hij daagt op deze plek andere chemiebedrijven uit om samen in zee te gaan. Waarmee en waarom? Hoe is jullie transport op dit moment geregeld? We hadden als chemiebedrijf al veel gedaan op het gebied van CO 2 -reductie. Van de grondstoffen die we nodig hebben voor onze productie in Rotterdam, komt sinds midden jaren negentig al meer dan 90% per pijpleiding binnen. Er komen praktisch geen wielen aan te pas. Van de uitgaande stromen gaat ongeveer 50% per pijpleiding naar opslagbedrijven of andere fabrieken. Ook zijn we veel bezig met intermodaal transport. Op dit moment zitten we op ongeveer 60% intermodaal transport en 40% gaat over de weg. Dat was 40-60%, dus we zijn op de goede weg. Wat houdt de Lean & Green Award in voor jullie? In 2012 willen we reductie bereiken van 5% tot 10% van de CO 2 -uitstoot. Inderdaad, dat is minder dan 20% die in de Lean & Green-eisen staat. Maar we hebben als chemiebedrijf al veel gedaan op het gebied van CO 2 -reductie, en kunnen bij onze meting uitgaan van de resultaten vanaf Omdat we al vanaf midden jaren 90 bezig zijn met aanpassingen in ons transport, wilden we graag inzichtelijk maken wat we tot nu toe al hadden gerealiseerd. Overigens waren onze duurzame inspanningen al eerder opgemerkt: In 1999 won Huntsman de eerste Responsible Care prijs van de VNCI (Vereniging Nederlandse Chemische Industrie) voor de aandacht voor veiligheid, gezondheid en milieu binnen het bedrijf. Dan zijn jullie goed bezig, toch? Jawel, maar het kan altijd beter. In het kader van de modal shift zijn we ons bijvoorbeeld ook aan het oriënteren op kansen met binnenvaart. Overal om ons heen in het Botlekgebied is water, dus we vinden het de moeite van het uitzoeken zeker waard. Ook zijn we bezig de infrastructuur op onze site in Rozenburg efficiënter te maken. Verplaatsing van de ingang voor vrachtverkeer bespaart gereden kilometers per jaar en kg minder CO 2 -uitstoot. Maar we willen het nog groter en grootser aanpakken. Groter en grootser? Wat zijn jullie van plan? Eigenlijk is dit een oproep aan alle chemiebedrijven: zoek de samenwerking in transport! Bundeling van logistieke stromen met andere chemiebedrijven levert namelijk enorme voordelen op qua efficiency. Eigenlijk kiezen we allemaal voor suboptimale oplossingen, door alles zelf te willen vervoeren. Als Huntsman zijn we al een tijd bezig om partners te zoeken waarmee we verdere initiatieven kunnen ontwikkelen op het gebied van onder andere gecombineerde transporten. Helaas is er nog niets concreets uit voortgekomen. Ik denk dat het veelal te maken heeft met onbekendheid met de situatie en met elkaar. Er is wat koudwatervrees, merk ik. Toch ga ik ervan uit dat er meer bedrijven zijn in onze sector die zien hoeveel het op kan leveren, en die de step change aandurven. Zo maak je immers écht werk van de combinatie duurzaamheid en winstgevendheid. De reacties van bedrijven met interesse zie ik graag tegemoet! Samenwerking, we kunnen niet zonder. Ook in ons eigen bedrijf is chemie tussen mensen en teamwerk essentieel. In het afgelopen jaar hebben er ingrijpende organisatorische veranderingen plaatsgevonden. Ondanks deze veranderingen zijn en blijven wij het Huntsman Holland team en samen staan wij voor het succes van ons bedrijf. Max van der Meer Algemeen directeur Spreekbuis februari

4 Start IYC Internationaal jaar van de chemie wordt ingeluid met vrouwennetwerkontbijt Op 18 januari om acht uur luidden ongeveer 20 Huntsman Holland-dames het jaar van de chemie in tijdens het Women Sharing a Chemical Moment in Time. evenement. Dit evenement bracht vrouwen uit de chemie samen tijdens een bijzonder internationaal netwerkevenement. Bedrijven en instellingen in de chemie uit maar liefst 40 landen organiseerden op deze dag een ontbijtbijeenkomst. Om de evenementen te linken, is gebruik gemaakt van moderne communicatiemiddelen zoals Skype en Twitter. Verspreid over negen locaties in Nederland namen ongeveer 300 vrouwen deel aan een vrouwenontbijt. Het initiatief maakte hen bewust van het feit dat de chemie een aantrekkelijke bedrijfstak vormt voor vrouwelijke medewerkers. Ze werden geënthousiasmeerd om die boodschap breed uit te dragen. De negen vrouwenontbijten in Nederland werden, behalve bij Huntsman, ook gehouden bij de Hogeschool Utrecht, TNO, Fujifilm, DOW, DSM, AkzoNobel, VNCI en DuPont. Initiatiefneemster van de ontbijtsessies was Mary Garson, hoogleraar Chemie Universiteit van Queensland, Australië. Tijdens het ontbijt hebben de Huntsman Holland-dames zich gebogen over wat voor Huntsman Holland belangrijk is tijdens het jaar van de chemie en in het bijzonder de dag van de chemie op 21 mei. Minister Verhagen geeft officieel startsein De ontbijtbijeenkomsten vormden de opmaat tot het door de Verenigde Naties uitgeroepen Internationale Jaar van de Chemie. Doel van het themajaar is de publieke waardering voor de chemie te vergroten en de belangstelling van jongeren voor de chemie te stimuleren. Op 28 januari is het Jaar van de Chemie in Nederland officieel geopend in de Rolzaal op het Haagse Binnenhof. Minister Verhagen, Minister Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, topman Hans Wijers van AkzoNobel en voorzitter Robbert Dijkgraaf van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen hebben de formele opening verricht, waarbij ook beelden van de wereldwijde ontbijtsessie werden getoond. Mariëlle, Katja, Karin en Jopie hebben de juiste chemie Status herstelplan Pensioenfonds Het jaar 2008 zullen we ons nog lang herinneren als het jaar dat de kredietcrisis doorschoot naar een economische recessie. Dat had grote gevolgen voor ons pensioenfonds. Een belangrijke parameter van een pensioenfonds is de zogenaamde dekkingsgraad. Dit is een maat voor de solvabiliteit van een pensioenfonds en is gelijk aan de verhouding tussen de waarde van het beschikbare vermogen en de waarde van de pensioenverplichtingen, uitgedrukt in een percentage. Heel kort door de bocht kan je zeggen dat het de hoeveelheid geld is die het fonds bezit, gedeeld door de hoeveelheid geld die uitgekeerd moet worden. De Nederlandse Bank (DNB) stelt eisen aan pensioenfondsen. De dekkingsgraad voor alle fondsen moet minimaal 105% zijn. Dat geldt ook voor ons fonds. Echter, bij een dekkingsgraad van 105% zijn er onvoldoende financiële middelen om te indexeren. Onze dekkingsgraad moet groeien naar circa 118% om volledig te kunnen indexeren. Omdat we, net zoals de meerderheid van alle andere pensioenfondsen in Nederland, in 2008 met onze financiële buffers zelfs tot onder de 100% dekkingsgraad gezakt waren, moest er van DNB zowel een lange als een korte termijnherstelplan gemaakt worden. Deze plannen zijn in maart 2009 ingediend bij DNB en vervolgens door hen goedgekeurd. Het kortetermijnherstelplan heeft als doel om binnen 5 jaar de dekkingsgraad op minimaal 105% te brengen en het lange termijn herstelplan heeft als doel om binnen 15 jaar de dekkingsgraad op minimaal 118% te brengen. De essentie van de herstelplannen bestaat uit de volgende elementen: de ingegane en uitgestelde pensioenen worden niet of gedeeltelijk geïndexeerd. de werknemers krijgen geen of een gematigde algemene salarisverhoging. de werkgever betaalt een verhoogde premie en tevens 15 miljoen extra over een periode van 4 jaar ( 5M in 2009, 5M in 2010, 4M in 2011, 1M in 2012) In 2010 zagen we vanaf januari tot augustus de rente dalen. Daarna herstelde de rente zich, maar niet tot het niveau van januari. Door een lagere rente zijn de te verwachten opbrengsten lager, waardoor de huidige waarde van de toekomstige pensioenuitbetalingen hoger moet worden ingeschat en dus de dekkingsgraad lager wordt. Nieuwjaarsbijeenkomst De eerste maandag van het nieuwe jaar stond in Rozenburg in het teken van de nieuwjaarsbijeenkomst. Een prima gelegenheid voor collega s om elkaar het allerbeste toe te wensen. Zoals gebruikelijk nam Max van der Meer de aanwezigen met zijn nieuwjaarstoespraak even mee terug naar 2010 en keek ook vooral naar De toespraak richtte zich op de recent gelanceerde EHS 20:20 en Footprint 15 strategieën en dan met name wat dit voor Huntsman Holland betekent en welke rol de organisatie hierin speelt. Tot slot bedankte Max mede namens Ben de Jong iedereen voor een bijzonder en succesvol We zijn geweldig uit de recessie gekomen. Een dikke pluim voor iedereen. Voor 2011 hebben we een mooie agenda. Wij zijn er klaar voor. Verder moest in 2010 de levensverwachting naar boven worden bijgesteld. Omdat er naar verwachting langer een maandelijks pensioen moet worden uitbetaald, gaat ook hierdoor de huidige waarde van alle toekomstige pensioenuitbetalingen omhoog en de dekkingsgraad omlaag. In ons pensioenfonds veroorzaakte de naar boven bijgestelde levensverwachting een verlaging van de dekkingsgraad met circa 6%. De dekkingsgraad van eind december 2010 bedraagt 108%. Dat is 3% hoger dan de dekkingsgraad 1 jaar geleden en ook hoger dan het herstelplan (102%). Het beleggingsresultaat en de extra bijdrage van de werkgever hadden een positief effect dat groter was dan het negatieve effect van de lagere rente en de hogere levensverwachting. Dit is goed nieuws, maar bedenk dat het herstel broos is. Peter Oostveen, Manager Pensioenfonds Spreekbuis februari

5 Vervolg van pagina 2 EEN ONDERHOUD MET... Ton van der Ent en Roland la Rivière Rolandjes zijn een soort Loesje-spreuken over onderhoud. De bekendste hier op de site vind ik ook eigenlijk de beste laat onderhoud en productie echt samenwerken en je krijgt vanzelf manufacturing We kunnen het niet alléén, de efficiëntie die we hier nastreven is ook afhankelijk van productie die de veilige werkomgeving moeten creëren en wij als onderhoud moeten meedenken over hoe dat het beste kan. Die samenwerking is cruciaal en moet eigenlijk vanzelfsprekend worden bij alle partijen. Ambitie en kennis Deze reorganisatie ging ook over het opheffen van de werkplaatsen. Het uitbesteden van en de supervisie over de klussen gebeurt nu hier bij het PCT en een deel van de mensen uit de werkplaatsen is toegevoegd aan het Contract Coördinatie team. We worden gestuurd door de conjunctuur en hebben te maken met een snelle omschakeling na de recessie. We moeten oplossingen vinden voor het verlies van de werkplaatsen en sommige klussen stranden op een manier zoals we niet voorzien hadden en dat is jammer. We moeten zorgen dat we iedereen aan boord houden en niet te snel gaan, te ambitieus willen zijn. Er zijn pensioneringsvraagstukken en we willen mensen met kennis uit de praktijk en de competenties om de vele aannemers en partijen aan te sturen. We moeten zorgen dat we kennis op de juiste plek hebben en daarom moet je de organisatie aanpassen en veranderen. Ik heb er het volste vertrouwen in dat gaat lukken Ton van der Ent is een van de teamleaders binnen het PCT. Zijn baan als Maintenance & Construction Teamleader bevalt hem goed. Zijn ervaring als onderhoudsfunctionaris bij onder andere DuPont Rozenburg komt goed van pas. Als jonge knaap heb ik nooit het idee gehad om in de chemische industrie te gaan werken. Ik heb ervaring opgedaan in de scheepsreparatietechniek na de bedrijfsschool van de Wilton-Feijenoord scheepswerf. Mijn schoonvader werkte in de chemie bij GTI en ik begreep van hem dat de arbeidsomstandigheden en veiligheidseisen in de chemische sector beter georganiseerd waren. Ik was toen inmiddels uitvoerder bij de scheepsreparatiedienst en wilde wel de chemie in. Gelukkig heb ik die zekerheid gevonden. Ton: Het is uitdagend om over een stukje groei mee te denken Bekend terrein Het terrein en de medewerkers waren mij bekend toen ik in 2004 als constructie coördinator voor Huntsman kwam werken. Tijdens de 9 jaar die ik bij DuPont in Rozenburg werkte, leerde ik de onderhoudsprocessen goed kennen. De omgang met mensen viel me hier meteen op. Huntsman (vroeger ICI) staat bekend om de gemoedelijke sfeer. Mijn lering uit de praktijk gebruik ik nog iedere dag. Samen met huisaannemers, projectengineers en productiemedewerkers zorg ik voor het gestructureerd voorbereiden, uitvoeren en afwikkelen van projecten. In 2007 en 2008 heb ik veel geleerd tijdens de grote projecten bij de verschillende fabrieken zoals, de crystaliser, IPh en Closed Effluent. Naast ervaring in het werk ben ik altijd aan het leren geweest. Ik ben nu bezig met een training van onderhoudstechnicus Prof. ir. Klaas Smit. Ik heb altijd opleidingen naast het werk gedaan om mezelf scherp te houden. Daar ben ik gedreven in, ik wil mezelf ontwikkelen en blijven leren. Maar mijn lering uit de praktijk gebruik ik nog iedere dag. Alle praktijkkennis is mooi meegenomen. Groei Het is uitdagend om een stukje groei van de organisatie mee te maken en daarover mee te denken. We willen per slot van rekening vooruit. Bij het sluiten van de werkplaatsen, zoals vorig jaar gebeurd is, denk je niet direct aan groei, maar dat is een strategische keuze geweest. Er moet een verschuiving van zelf uitvoeren naar uitbesteden plaatsvinden. Dan met name voor grotere klussen die niet bemand kunnen worden door een van de Maintenance Area Teamleden. Een aantal vroegere technicians zijn supervisors geworden bij het contract coördinatieteam. Zij hebben een toezichthoudende rol gekregen bij de uitvoering van werkzaamheden en hun kennis en kunde wordt ook ingezet bij shutdowns en projecten. Iedere klus vraagt aandacht We zijn bezig met betere werkplannen en het verder vastleggen van werkwijze, ervaringen met apparatuur en systemen. Maar iedere klus is uniek en een schema is handig bij repeterend werk, maar de kracht van de mensen zit m in het iedere keer weer goed bekijken van de situatie en het inschatten van de risico s. En die expertise hebben we samen met de aannemers in huis. In een volgende Spreekbuis weer een onderhoud met de twee andere Planning & Contracting Teamleaders Sjors Buitenhuis en Jan Verburg. Wat ga jij morgen anders doen? Dertien dagen vol leermomenten hebben de EHS-dagen Huntsman Basics for Safety opgeleverd. In november, december en januari werd er met ruim 250 medewerkers gesproken over veiligheidsgedrag, de Huntsman-cultuur, processen en procedures. Algemeen directeur Max van der Meer heeft samen met een aantal RMT-leden met veel enthousiasme deze trainingsdagen geopend. We hebben heel veel goed voor elkaar op het gebied van veiligheid. Het feit dat we hier een professioneel EHS-team hebben staan dat graag de discussie aangaat over de basisprincipes van veiligheid, heeft voor mij veel waarde. De bijdrage van de deelnemers is daarin ook van groot belang, want we kunnen nog zoveel van elkaar leren. Iedereen heeft ogen, oren en een mond en kan ons helpen bijsturen en bijleren. Jan van Erp en zijn EHS-collega s troffen gedurende deze dertien dagen procesoperators, wachtchefs, engineers en contractors die graag deze dialoog aangingen en ook met camera s door de fabrieken liepen om situaties ter lering te fotograferen. Er werd heel veel vastgelegd, van struikelgevaar tot een lekkende bluswaterpomp. Veel goede zaken werden opgemerkt en opgeschreven. Het houden van deze dagen geeft de organisatie de gelegenheid zich te versterken op het gebied van veiligheid. De opmerkingen van vandaag zijn de verbeterpunten van morgen, dus met andere woorden: Wat ga jij morgen anders doen? Op de laatste trainingsdag (26 januari) troffen de deelnemers een bijzondere cursist aan: Frans Weisglas, prominent VVD er, voormalig voorzitter van de Tweede Kamer en lid van de Raad van Commissarissen van Huntsman Holland. Hij had zich vrijwillig aangemeld om een training bij te wonen. Na de intensieve dag gaf Frans Weisglas de volgende reactie: Met veel plezier heb ik meegedaan aan deze EHS-dag. Zonder twijfel nuttig voor de deelnemers en voor mij. De combinatie van informatieoverdracht aan de hand van praktijkgevallen, interactie en activiteiten op de plant, vond ik prima. De introductie vond ik ook uitstekend en aanstekelijk enthousiast. Hartelijk dank aan alle betrokkenen voor de gastvrijheid en de manier waarop ik mocht meedoen. Ik vond het een zeer goed georganiseerde dag. Spreekbuis februari Goede sfeer tijdens EHS-dagen Tussen Adri Kramer (l) en Martin Ruinaard een bijzondere cursist: Commissaris Frans Weisglas tijdens een van de Huntsman EHS-dagen

6 Uitserveren Elk jaar organiseert de Hervormde Gemeente in Rotterdam Delfshaven een luxueus kerstdiner voor hen die veelal niet in de gelegenheid zijn om met de kerstdagen iets extra s te doen. Ook andere geïnteresseerden kunnen zich, tegen betaling, opgeven voor het diner. Zodoende ontstaat er een zeer kleurrijk en divers gezelschap. Elk jaar wordt het diner mede mogelijk gemaakt door sponsors, waaronder Huntsman Holland. De afgelopen keer heb ik meegeholpen in de bediening. Andere vrijwilligers zijn de hele dag bezig geweest om het eten voor te bereiden onder aanvoering van een professionele kok. Het diner, onder de naam Diner d eglise, wordt inmiddels al een aantal jaren georganiseerd. Vanwege de eerdere succesvolle diners liepen de aanmeldingen dit jaar snel binnen. In totaal waren er 110 bezoekers die hebben genoten van het driegangendiner. Iedere vrijwilliger in de bediening kreeg een tafel toegewezen waarvoor men de gehele avond verantwoordelijk was. Dat het publiek gemêleerd was bleek wel uit mijn tafel, variërend in de leeftijd van 25 tot 75 en van (halal)vleesliefhebber tot vegetariër. Tijdens het bedienen ontstaan er spontaan leuke en interessante gesprekken met mensen waarmee ik in het dagelijks leven geen contact heb. Ik heb geleerd dat de kunst van het gastheerschap is om proactief de bezoekers te voorzien van eten en met name drinken, hoewel enkelen mijn proactieve houding ten opzichte van het wijn schenken toch te passief vonden. Omdat met name het hoofdgerecht, fazantenfilet met pancetta en bospaddestoelensaus, erg goed in de smaak viel, was er bij sommigen geen plek in de Ook de vleugel in de Hervormde Gemeente liet zich horen maag meer voor de bitterkoekjespudding met abrikozensaus. Dat toch van het nagerecht niets is overgebleven kan alleen maar worden geïnterpreteerd als complimenten voor de kok. Al met al een zeer geslaagde avond voor zowel de bezoekers als vrijwilligers. Albert van Riessen Fotografie: Sjaak Boot De chloorketen In de MDI-fabrieken op het Huntsman-terrein wordt met behulp van een chemisch proces MDI (Methyleen difenyl Di Isocyanaat) geproduceerd. Om een veilig transport van de vele soorten chemicaliën te waarborgen worden de grondstoffen en halffabrikaten hoofdzakelijk via pijpleidingen aan- en afgevoerd. Een van de grondstoffen die we aangeleverd krijgen is chloor. Deze grondstof wordt bij Akzo-Nobel in de Botlek geproduceerd en per pijpleiding getransporteerd naar de Huntsman-fabrieken, direct gebruikt in het proces en daarna als chloorwaterstof per pijpleiding naar Shin-Etsu gestuurd: de chloorketen. REACHed De Polyurethanes Divisie is trots te kunnen melden dat het de registratie van chemicaliën zoals bedoeld in de Europese richtlijn Nr. 1907/2006 (REACH) heeft afgerond. Deze voor de business kritische mijlpaal is behaald enige weken voor de deadline van 30 november Het ging om de registratie van 22 MDI en polyol (grond)stoffen, hun monomeren, bijproducten en twee stoffen die pas in 2013 geregistreerd hoeven te worden. Hiermee is bereikt dat de business verder kan produceren in volledige overeenstemming met REACH. De volgende registratie deadline voor PU is in AkzoNobel heeft samen met Huntsman en Shin-Etsu de handen ineen geslagen om de efficiëntie in deze chloorketen verder te verhogen. Hiervoor is een LeanSixSigma (L6S) initiatief gestart met een projectteam bestaande uit vertegenwoordigers van de drie bedrijven en een stuurgroep waarin de Site Managers van de bedrijven vertegenwoordigd zijn. Rotterdam Chain Overall Equipment Effectiveness (OEE) Scan Het doel van dit initiatief is de Overall Equipment Effectiveness (OEE) van Huntsman, AkzoNobel en Shin-Etsu te verhogen en de productievolumes in de choorketen te optimaliseren. Doorslaggevend voor de start van dit initiatief is de beschikbare kennis en informatie bij de drie bedrijven. De eerste fase bestaat uit een zogenaamde quick scan die gedurende een periode van vier weken wordt gehouden. De quick scan moet een definitie van de OEE van de chloorketen opleveren die voldoet voor alle bedrijven; een beoordeling van de huidige situatie en een beschrijving van de verbetermogelijkheden. Aan de hand van de resultaten zullen de belangrijkste verbe- Het projectteam vlnr: Garry Smith (Kienbaum), Sander Borsboom (Huntsman), Marianne Reedijk (Shin-Etsu), Gastón Bounous (AkzoNobel) en Matthias Brey (Kienbaum) terpunten en een voorstel voor de volgende fasen worden opgesteld. Op 10 januari vond de kick-off van de Rotterdam Chain OEE-scan plaats. Voor meer informatie over de L6S-scan kun je contact opnemen met de volgende personen: Sander Borsboom (Huntsman), Gastón Bounous (AkzoNobel) en Marianne Reedijk (Shin-Etsu). In een volgende Spreekbuis meer over de efficiëntie in de chloorketen. Sander Borsboom Sr Process Engineer Black Belt Teamwerk, doorzettingsvermogen en de toewijding van tal van individuen waren onmisbaar voor het behalen van dit resultaat. De uitdagingen die op hen af kwamen waren nieuw, complex en vaak tweeslachtig als gevolg van onduidelijke regelgeving, een gebrek aan juiste literatuur en IT tools die niet altijd naar behoren werkten. Huntsman Polyurethanes heeft een centrale rol gespeeld in het REACH initiatief sinds de start. Als vertegenwoordiger van de PU-industrie, is Huntsman voorzitter van het ISOPA MDI samenwerkingsverband en voor een aantal belangrijke stoffen is zij Lead Registrant (LR), het bedrijf dat de registratie voor een stof op zich neemt voor de gehele tak van de industrie. Als LR was Huntsman verantwoordelijk voor de samenstelling van de dossiers voor negen stoffen: werk dat volgens een strikt tijdschema uitgevoerd moest worden en niet verkeerd mocht gaan met eventuele wettelijke aansprakelijkheid als gevolg. De registratie van deze dossiers bij ECHA (European Chemicals Agency) werd op 4 oktober afgerond, ruim op tijd voor de andere bedrijven, die afhankelijk waren van de registratie van de LR om hun registratie af te ronden. Onderdeel van REACH was het samenstellen en ontwikkelen van Exposure Scenarios (red. Blootstellings-scenarios) en Risk Management Measures (red. Risico beheersmaatregelen) voor verschillende toepassingen en process condities voor elke stof. Het documenteren van deze informatie is de kern van REACH en een kritiek onderdeel van zowel het registratie dossier als de nieuwe REACH safety data sheet (SDS). Huntsman speelde ook een rol in de identificatie en beschrijving van alle ondersteunde eindtoepassingen van MDI en polyol binnen de PU-industrie. Dit werk is uitgevoerd in samenwerking met afnemers via een speciaal daarvoor ontwikkeld web portal. Een efficiënte manier om op grote schaal te communiceren en informatie uit te wisselen met klanten met betrekking tot REACH. Nu de registratie voor PU gereed is, helpen de teamleden andere divisies te voldoen aan REACH. Er is een enorme bijdrage geleverd door het PU-team: C. Bollaert, B. Bossuyt, D. Bruyninckx, H. Cantero, K. Chan, D. Dabroski, J. Hernalsteen, J. Hobdell, D. Huchette, L. Karssen, Z. Mehmood, P. Muller, P. Silverans, A. VandenBroeck, E. Vangronsveld en G. Verhelst. Spreekbuis februari

7 Aan lesstof geen gebrek Goede voorlichting is belangrijk Terwijl de brand in Moerdijk nog nasmeulde stonden Huntsman-collega s Lonneke Audier, Ard Hagendijk, Ton Zantman en Birgit Ros bij het Penta College in Hoogvliet voor de klas voor een gastles. Een les chemie en techniek: aan lesstof geen gebrek. Er kon mooi ingespeeld worden op de actualiteit, want dat maakt toch wel wat los bij de tieners van de tweede klas. Zo n brand is toch kikke riep één van de leerlingen. Maar na een rondje stoere verhalen ging het gewoon over de techniek in pompen en ph-waarden. De gastlessen maken onderdeel uit van de week van de procestechniek. De procestechniek biedt veel mogelijkheden aan vmbo-leerlingen. Voor hen is het moeilijk een beeld te krijgen van de beroepen in de procestechniek omdat dit niet in het lesprogramma is opgenomen. De komende jaren komen er door vergrijzing in deze sector veel banen vrij voor jonge mensen. Zowel voor de industrie als voor de leerlingen is het van groot belang om meer bekendheid te geven aan de mogelijkheden in de procestechniek. Daarom wordt jaarlijks in de vierde week van januari de Week van de Procestechniek georganiseerd. Dit evenement vond dit jaar voor de tiende keer plaats. 750 leerlingen de haven in Huntsman heeft twee gastlessen georganiseerd op het Penta College en een week later kwamen dezelfde leerlingen een kijkje nemen in de controlekamer van de MDI 2- fabriek en mochten ze het PU-schuim ontdekken in het PU PR&D laboratorium bij Mark Smit. Ook College Vos uit Vlaardingen kreeg deze unieke rondleiding over het terrein. In totaal brachten meer dan 750 leerlingen uit de vmbo-2- klassen van veertien scholen uit de regio Rotterdam/ Rijnmond een bezoek aan Jaco van der Leeden (l) met operators van de toekomst? een raffinaderij of chemisch bedrijf in Europoort en Botlek tijdens de techniekweek. Het Educatief Informatie Centrum, de excursiefabriek in de haven, coördineerde deze bezoeken in nauwe samenwerking met de bedrijven en de opleidingen tot operator en onderhoudsspecialist bij Zadkine en STC. Het voortgezet onderwijs doet aan deze week mee in het kader van de praktische sector oriëntatie (pso). Leerlingen van vmbo-2 moeten aan het eind van het schooljaar immers kiezen in welke sector zij het derde en vierde leerjaar willen verder gaan: naast techniek zijn dat Zorg & Welzijn, Economie, Landbouw of Techniek. De Huntsman Rookie class R ookie is een term die in de sport gebruikt wordt voor een jongere deelnemer of nieuwkomer en synoniem voor groentje. Huntsman Holland heeft in 2010 aardig wat Rookies mogen verwelkomen en is erg blij met de nieuwkomers in de productieafdelingen. Voor de Rookies nog even wennen. Na 4 jaar school, solliciteren, aangenomen worden én aan het werk! Daar sta je dan in een complexe fabrieksinstallatie, niveau-4-diploma op zak en voorzien van alle benodigde beschermingsmiddelen Je bent Process Operator en nu? Juist nu breekt er een tijd van veel leren aan. De ervaren wachtchefs Willem Lans en Henny van Rees hebben de jongelui onder hun hoede genomen. Ze zijn een initiatief gestart om hen binnen de upstream fabrieksafdelingen te helpen en hen de praktische kennis bij te brengen die een nieuwe operator nodig heeft. Het is een steuntje in de rug om met elkaar te kijken naar wat je zoal als nieuwe operator in de Huntsman-fabrieken tegenkomt. Dit resulteerde in de organisatie van drie Rookiedagen op 14, 15 en 16 december. Deze dagen stonden in het teken van veiligheid, procedures, processen, maar er was ook veel lol. Leren van en met elkaar. Niet alleen klassikaal, maar uiteraard ook in de plant, want daar draait het om. De schoolbanken hadden ze nu wel gezien Doel open dagen bereikt! Afgelopen 21 en 22 januari was het zover. Het Scheepvaart en Transport College in Brielle en het Zadkine College in Hoogvliet hielden hun open dagen voor de opleiding Proces techniek. Huntsman was ook dit jaar weer op beide locaties te gast om de toekomstige operators te woord te staan en een praktijkgericht beeld te geven van het vak Proces Operator. Voor de examenkandidaten op het voorgezet onderwijs breekt een spannende periode aan. Niet alleen de examens, maar ook de keuze voor een vervolgopleiding is spannend. Wat gaan we doen na het examen? Gaan we een hoger niveau proberen, of gaan we voor een gerichte vervolgopleiding. De keuze voor een vervolgopleiding brengt voor iedereen ook weer een belangrijke vraag met zich mee: voor welk beroep wil ik opgeleid worden? Juist omdat de keuze voor een beroep zo belangrijk is, worden deze open dagen gehouden om informatie over opleiding en beroep te verstrekken. De jongens en meiden met interesse in techniek komen dan ook in groten getale af op de open dagen van het Proces College. beeld gekregen van het vak proces operator, maar het is natuurlijk altijd fijn als je vragen kunt stellen aan mensen uit de praktijk. Van de bezoekers was er een aardig aantal dat al zeker wist proces operator te willen worden. Sommigen hadden nog twijfel en anderen waren alvast ruim van te voren informatie aan het inwinnen. Hopelijk zijn bezoekers die nog twijfelden overtuigd en de overigen voldoende geïnformeerd! Dan is het doel van de open dagen bereikt. Een stormloop van bezoekers bij de stand van Huntsman is uitgebleven, maar de open dagen van het STC in Brielle zijn een succes geweest. We hebben tot nu toe ongeveer hetzelfde aantal inschrijvingen als vorig jaar aldus mevrouw Hollander, directrice STC Brielle op zaterdagmiddag. Zij was overigens zeer dankbaar voor alle medewerking en inzet van leraren en gastsprekers van de uitgenodigde bedrijven. Glenn Goedegebuur, Training Operator Rookies leren de fijne kneepjes van het vak van ervaren operators, wachtchefs, onderhouds-engineers en veiligheidsadviseurs tijdens de Huntsman Rookiedagen. Achter (vlnr): Sven Geleijnse, Kevin Smits, Glenn Goedegebuur, Bart van Horssen, Christiaan Verbaan, Trainers: Henny van Rees, Christian Spruijt, Willem Lans, Arjan Kuipers. Voor (vlnr): Trainer: George Lans en rookies Corniël Bosland, Kevin Bijkerk, Lizzy Roos en Richard van de Velde. Ikzelf ben te gast geweest bij het STC in Brielle. Samen met nog tien andere bedrijven had Huntsman een stand opgezet in een van de klaslokalen. Door het schoolgebouw heen was een looproute die de bezoekers uiteindelijk ook langs de bedrijfsstands leidde. Eenmaal bij deze stands hadden de bezoekers al een algemeen Spreekbuis februari Praktijklokaal van Zadkine Hoogvliet

8 Personalia Personalia In dienst MDI 2 Daniël Kol Op secondment Benoemingen PROCESS CHEMISTRY & PRODUCT QUALITY TEAM Bryan Abbink MDI 2 Tatiane de Castro Pereira M&P Adrian Williams Uit dienst Leon Mechielsen Jubilarissen 10 jaar Karin Paak Vivian Kleijwegt Margo Reitsema Iris Meijer 30 jaar Bram Klijn 35 jaar Jan van der Sluis Gerard den Heijer Marcel Hoveling 40 jaar Cees MoermanB Geboren Tijmen, zoon van Marc en Ellen Blindenbach Sara, dochter van Franklin en Ingrid Dooms komt tot stand onder verantwoordelijkheid van de afdeling Human Resources. Wilt u, in verband met het goed kunnen verrichten van betalingen en uitvoeren van personeelsregelingen, wijzigingen in uw persoonsgegevens tijdig doorgeven aan de afdeling Human Resources d.m.v. een mail naar: Buizenpost Na meer dan 42 jaar werkzaam te zijn geweest bij ICI en Huntsman geniet ik nu van mijn pensioen. Ik wil iedereen hartelijk bedanken, ook namens mijn vrouw en kinderen, voor de ontvangst en bloemen op kantoor bij Max en Ben en de aangeboden lunch in het Kasteel van Rhoon. Samen met een aantal collega s uit Rozenburg, Everberg, Billingham, Monthey en Kuala Lumpur hebben wij genoten van deze lunch. De cadeaus waren overweldigend. Voor mij zijn deze 42 jaar een aaneenschakeling geweest van veel verschillende werkzaamheden met altijd weer nieuwe uitdagingen op vele plaatsen wereldwijd. De vele fijne collega s en contacten in de diverse Huntsman-vestigingen hebben het mogelijk gemaakt dat ik mijn werk altijd met plezier heb kunnen doen. Het ga jullie allen goed en ik wens iedereen bovenal een goede gezondheid. Hartelijke groeten van Gerrit en Joke Plaisier Graag wil ik iedereen heel hartelijk bedanken ook namens Hanny voor jullie aanwezigheid, de belangstelling, de reacties, de persoonlijke attenties, de cadeaus en de bloemen naar aanleiding van mijn pensionering. En dan natuurlijk niet te vergeten de warme en hartelijke ontvangst bij de directie. Voor ons is het nu al een onvergetelijke herinnering geworden. Het ga jullie allen goed. Heel hartelijk bedankt, Ronald en Hanny Schell Via deze weg wil ik iedereen bedanken voor de kaarten, telefoontjes en andere blijken van medeleven die ik mocht ontvangen na het plotseling overlijden van mijn lieve man Henk. Alle woorden zijn voor mij een enorme steun in deze moeilijke periode. Tineke van Driel Colofon SPREEKBUIS is het personeelsblad voor (oud) medewerkers en relaties van Huntsman Holland BV. Oplage: 1700 exemplaren (Eind)redactie Communications Postbus AA Rozenburg tel fax Henk-Jan Bassa tst 2243 Hans Houps tst 2469 Arjan Kuipers tst 2965 Iris Meijer tst 2178 Birgit Ros tst 3004 Jos Videler tst 2240 Gerda Wijgerse tst 2122 Ofschoon ernaar gestreefd is de uiste informatie te verschaffen, kan geen garantie voor correctheid of volledigheid worden gegeven. Overname van materiaal door andere publicaties wordt toegejuicht. Vermelding van Spreekbuis als bron wordt daarbij op prijs gesteld. Kopij voor het volgende nummer inleveren vóór 24 maart 2011 De Spreekbuis wordt gedrukt op FSC-gecertificeerd papier. Marcel Kleijburg van Supply Chain Operations Coordinator naar Senior Supply Chain Operations Coordinator Dino Dijksman van Experimental Officer naar Process Chemist Jelle Bunschoten van Operator I naar Allround Operator Frans van Delft van Allround Operator naar Process Technician Marco den Hartog van Training Operator naar Operator I Ruud van der Knaap van Operator I naar Allround Operator Coriene de Kwant van Operator II naar Operator I Franklin Dooms van Buyer naar Strategic Buyer Ans Impens van Buyer Raw Materials naar Buyer Indirects Purchasing Benelux Rick Brand van Pensioenfonds Administrateur naar Employee Benefits & Pension Fund Administration Officer Birgit Ros van Communications Coordinator naar Communications Adviser Sandra de Graaf van Cost Analyst naar Teamleader Richard Kuijstermans van Jr. Cost Analyst naar Teamleader Lonneke Audier van QA Specialist naar Quality Assurance & Control Teamleader Upstream Marja Woensdregt van QA Specialist naar Quality Assurance & Control Teamleader Downstream Johan Hovenga van Laboratory Process Specialist naar Quality Control Teamleader Analytical & Automation Overleden S. Warnaar. De heer Warnaar werd geboren op 23 februari Zijn laatste functie was Fitter A G.C. Bentvelzen. De heer Bentvelzen werd geboren op 2 januari Zijn laatste functie was Laboratory Assistant T.N. van der Neut. De heer Van der Neut werd geboren op 1 februari Zijn laatste functie was Laboratory Assistant L. Hans. De heer Hans werd geboren op 11 februari Zijn laatste functie was Planning & Admin Manager F. Vermeulen. De heer Vermeulen werd geboren op 15 februari Zijn laatste functie was Administrative Officer H.J. Voordenhout. De heer Voordenhout werd geboren op 15 februari Zijn laatste functie was Jr. Chief Guard. Als je 25 jaar in dienst bent en kort daarop ook 50 jaar wordt, heb je wat te vieren. En dat doe je natuurlijk ook met je collega s. Het waren twee bijzondere feestjes voor mij, waaraan ik met veel plezier terugdenk. Iedereen die er was: erg bedankt. En Hans bedankt voor je speech en leuke cadeautjes. En Iris en Birgit voor het komische boekje en een heel andere kijk op onze taal. Ik heb het nog enorm naar mijn zin en geniet van het leven, dus laat die volgende mijlpalen maar komen. met vriendelijke groeten, Jos Videler Hierbij willen wij de directie en collega s bijzonder bedanken voor de vele blijken van niet aflatende steun tijdens de periode na mijn hartinfarct begin juni j.l., alsook tijdens mijn re-integratieproces tot heden. De vele kaarten met opbeurende en vaak tot nadenken stemmende teksten, sms jes, bezoeken, bloemen en telefoontjes gaven blijk van grote betrokkenheid en waren zeer welkom en hartverwarmend. De betekenis van You never walk alone werd altijd wel begrepen, maar werd nu gevoeld. En DAT doet je meer dan goed wanneer je down and out bent. Chapeau hiervoor! Hartelijke groeten, Monique & Martin Ruinaard Grafische realisatie LNO drukkerij, Zierikzee Huntsman Holland levert wereldwijd halffabrikaten voor de polyurethaan-industrie watch?v=uin0nj-6btc Rookie geyoutubed. Wie? Ge wat? Voor de jongerenspecial van Talent Gezocht is een van Huntsman Holland s jongste talenten (Huntsman Rookie Class 2010, zie pagina 7) geïnterviewd. Op maandag 10 januari zat training operator Glenn Goedegebuur samen met een vmbo-leerling, een operator-in-opleiding van het Scheepvaart en Transport College in Brielle en een Oil Movement Operator van BP voor de camera. Het interview en het filmpje zijn bedoeld om het verschil tussen de fases waarin de heren zitten aan te geven en waarom ze bepaalde keuzes maken of gemaakt hebben. Het geeft duidelijk aan hoe zij over het vak procesoperator denken, dat keuzes lastig zijn en de haven gaaf is. Spreekbuis februari

De nieuwsbrief zal ook op onze website www.casparuscollege.nl worden geplaatst.

De nieuwsbrief zal ook op onze website www.casparuscollege.nl worden geplaatst. Nieuwsbrief Schooljaar 2015-2016, nr. 1 september 2015 Geachte ouder(s) en/of verzorger(s), Voor u ligt de Nieuwsbrief van september 2015. In deze nieuwsbrief: Van de directeur Nieuws van de Ouderraad

Nadere informatie

WIL JIJ NU AL ZEKER ZIJN VAN EEN BAAN? MELD JE DAN NU AAN.

WIL JIJ NU AL ZEKER ZIJN VAN EEN BAAN? MELD JE DAN NU AAN. WIL JIJ NU AL ZEKER ZIJN VAN EEN BAAN? MELD JE DAN NU AAN. Zeker van een goede baan! Unieke samenwerking scholen en bedrijven Interessante opleidingen met uitzicht op een goed betaalde baan bij één van

Nadere informatie

Brochure Green IT Foundation

Brochure Green IT Foundation Brochure Green IT Foundation Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Uw pensioenregeling verandert opnieuw. #12 februari 15 P4 P6. Pensioenfonds

Pensioen Nieuws. Uw pensioenregeling verandert opnieuw. #12 februari 15 P4 P6. Pensioenfonds Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE www.pensioenfondsavebe.nl #12 februari 15 1 Uw pensioenregeling verandert opnieuw 3 Interview met Manager Martien Smid 4 Onze dekkingsgraad

Nadere informatie

In twee dagen een jaar verder

In twee dagen een jaar verder In twee dagen een jaar verder The 48 hrs by Laboratorivm Met The 48 hrs introduceert Laboratorivm een nieuwe methode om binnen 48 uur een diepgaande merkstrategie te ontwikkelen, inclusief creatieve vertalingen

Nadere informatie

Algemeen Cito-vo toetsen klas 2 Sportmiddag klas 1

Algemeen Cito-vo toetsen klas 2 Sportmiddag klas 1 Algemeen In deze nieuwsbrief hebben we weer informatie voor u op een rij gezet en kunnen we u laten meegenieten van allerlei leuke activiteiten die onlangs bij ons op school hebben plaatsgevonden. Cito-vo

Nadere informatie

MOBILITEIT MOGELIJK MAKEN

MOBILITEIT MOGELIJK MAKEN MOBILITEIT MOGELIJK MAKEN ONS DNA Op een plek die duizenden jaar terug werd gedomineerd door een ruige delta van wind, duinen en zee bevindt zich nu ons welvarende Nederland. De ontwikkeling van ons land

Nadere informatie

Effectief een sollicitatiegesprek voeren, voor werkgevers

Effectief een sollicitatiegesprek voeren, voor werkgevers Effectief een sollicitatiegesprek voeren, voor werkgevers Deze tips zijn bedoeld voor managers die kandidaten interviewen voor een vacature. Veel managers hebben geen of weinig ervaring in het effectief

Nadere informatie

CO 2 Prestatieladder. Communicatieplan. Aspect(en): 3.B.2, 3.C.2

CO 2 Prestatieladder. Communicatieplan. Aspect(en): 3.B.2, 3.C.2 CO 2 Prestatieladder Communicatieplan Auteur: Dhr. A.J. van Doornmalen Aspect(en): 3.B.2, 3.C.2 Vrijgegeven: Dhr. A.J. van der Heul Datum: 04-04-2014 Inhoudsopgave 1.0 Communicatieplan...3 2.0 Doelstelling...3

Nadere informatie

Het PWRI is er voor ons

Het PWRI is er voor ons Het PWRI is er voor ons Populair jaarverslag 2013 106 102 1.104 2.707 40.937 39.915 Gepensioneerden Werkgevers Voormalige deelnemers Actieve deelnemers WIW SW 98.364 33.926 Onderweg zijn Het PWRI is op

Nadere informatie

Brochure Green IT Citizen

Brochure Green IT Citizen Brochure Green IT Citizen Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische Universiteit

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Draaiboek Maatschappelijke stages voor stagebieders De Vrijwilligerscentrale Deventer, oktober 2009. Inhoud

Draaiboek Maatschappelijke stages voor stagebieders De Vrijwilligerscentrale Deventer, oktober 2009. Inhoud Draaiboek Maatschappelijke stages voor stagebieders De Vrijwilligerscentrale Deventer, oktober 2009 Inhoud 1. Oriëntatie op de maatschappelijke stage 2. Eigen visie ontwikkelen 3. Afstemming zoeken 4.

Nadere informatie

Met een hartelijke groet bedankt Margareth iedereen voor de fijne samenwerking en voor de mooie tijd waar ze als juf van heeft genoten.

Met een hartelijke groet bedankt Margareth iedereen voor de fijne samenwerking en voor de mooie tijd waar ze als juf van heeft genoten. Lemborgher Jaargang 20 Nummer 1 4 september 2013 Schooljaar 2013-2014 heet u van harte welkom. De eerste weken van het nieuwe schooljaar zitten er weer op. Inmiddels heeft u op school of d.m.v. een informatieavond

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief NUMMER 12 > JAARGANG 8 > SEPTEMBER 2011 inhoud > De financiële situatie bij pensioenfondsen [p.1] Pensioenleeftijd 65 jaar, wat als ik eerder

Nadere informatie

Burdock, the standard in project management, recruitment & consultancy. The perfect match is our standard

Burdock, the standard in project management, recruitment & consultancy. The perfect match is our standard Burdock, the standard in project management, recruitment & consultancy The perfect match is our standard Burdock is de verbindende factor tussen opdrachtgevers en technische specialisten in de procesindustrie.

Nadere informatie

Nieuwe. Tekst Johnny van de Vliert, foto Mechteld Jansen. bpm

Nieuwe. Tekst Johnny van de Vliert, foto Mechteld Jansen. bpm Nieuwe afdeling in de keten Tekst Johnny van de Vliert, foto Mechteld Jansen Visser & Smit Hanab is een aannemersbedrijf waarvan de business unit Distributie de uitvoering voor zijn rekening neemt. Om

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, opening vmbo-schooljaar, Hogeland College, Uithuizen, 20 september 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, opening vmbo-schooljaar, Hogeland College, Uithuizen, 20 september 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, opening vmbo-schooljaar, Hogeland College, Uithuizen, 20 september 2012 Beste leerlingen, dames en heren, Er is een filmpje op YouTube dat begint

Nadere informatie

Burdock, the standard in project management, recruitment & consultancy. Continuous effort is our standard

Burdock, the standard in project management, recruitment & consultancy. Continuous effort is our standard Burdock, the standard in project management, recruitment & consultancy Continuous effort is our standard Burdock lost kennis- en capaciteitsvraagstukken op bij opdrachtgevers in de civiele techniek, infrastructuur,

Nadere informatie

AGENDA RAPPORTGESPREKKEN 25 JUNI ALGEMENE LEDEN VERGADERING 27 JUNI VELE HANDEN MAKEN. INTERNE VERHUIZING DONDERDAG 4 JULI

AGENDA RAPPORTGESPREKKEN 25 JUNI ALGEMENE LEDEN VERGADERING 27 JUNI VELE HANDEN MAKEN. INTERNE VERHUIZING DONDERDAG 4 JULI Donderdag 13 juni 2013 week 24 AGENDA - Vrijdag 21 juni laatste rapport mee - Dinsdag 25 juni Rapportgesprekken - Donderdag 27 juni Algemene Ledenvergadering - Maandag 1 juli wenmiddag nieuwe kleuters

Nadere informatie

Kansen & Ontwikkelingen met Lean

Kansen & Ontwikkelingen met Lean NETWERK VOOR EN DOOR DE TECHNOLOGISCHE INDUSTRIE LEAN MANAGEMENT PROGRAMMA Kansen & Ontwikkelingen met Lean BE SMART: SAMEN KANSEN CREËREN MET SMART INDUSTRY 10-12-2015 I 1 AGENDA Kansen & Ontwikkelingen

Nadere informatie

Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter

Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter Wat is leerkracht? Stichting leerkracht is een organisatie van enthousiaste experts uit het onderwijs en bedrijfsleven die scholen helpt in het ontwikkelen

Nadere informatie

GESCHIEDENIS T-GRADIN S GESCHIEDENIS

GESCHIEDENIS T-GRADIN S GESCHIEDENIS GENERAL FACTSHEET GESCHIEDENIS T-GRADIN S GESCHIEDENIS T-Gradin ondersteund haar klanten met Project Management services en is opgericht in 2000 in Nederland. Door een toenemende behoefte aan onafhankelijke

Nadere informatie

Brochure Managing Across the Lifecycle

Brochure Managing Across the Lifecycle Brochure Managing Across the Lifecycle Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische

Nadere informatie

Peppelinfo december 2014, nummer 4

Peppelinfo december 2014, nummer 4 Peppelinfo december 2014, nummer 4 Beste ouders, Inmiddels ben ik al weer drie weken op de Peppel en begin ik me al aardig thuis te voelen. Ik heb al veel ouders ontmoet en al een aantal prettige gesprekken

Nadere informatie

Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Nummer 14 > Jaargang 10 > November 2012 inhoud > Financiële positie: dekkingsgraad blijft laag [p.1] Bestuur / Verantwoordingsorgaan [p.2] Uniform Pensioen

Nadere informatie

Inleiding. Keuzemogelijkheden

Inleiding. Keuzemogelijkheden In dienst Bij indiensttreding bij UWV ga je ook automatisch pensioen opbouwen bij Pensioenfonds UWV. Waar moet je op letten? Welke keuzes kun je maken? N.B. Op dit moment ligt de officiële pensioenleeftijd

Nadere informatie

DISTRICTSCONFERENTIE - 11 APRIL 2015 - ROTTERDAM ZORG DAT JE ER BIJ BENT DISTRICTCONFERENTIE-COMMISSIE SCHRIJFT SAVE THE DATE - 11 APRIL 2015

DISTRICTSCONFERENTIE - 11 APRIL 2015 - ROTTERDAM ZORG DAT JE ER BIJ BENT DISTRICTCONFERENTIE-COMMISSIE SCHRIJFT SAVE THE DATE - 11 APRIL 2015 DISTRICTSCONFERENTIE - 11 APRIL 2015 - ROTTERDAM ZORG DAT JE ER BIJ BENT Deze keer een speciale uitgave van de Maandbrief geschreven door de DISCON-commissie. De Districtsconferentie 2015 in Rotterdam

Nadere informatie

Brochure PRINCE2 Overview

Brochure PRINCE2 Overview Brochure PRINCE2 Overview Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische Universiteit

Nadere informatie

E BOOK HOE ORGANISEER IK EEN SUCCESVOLLE. o.a. aandachtspunten hoe BENADER JE JE GASTEN? WAT DOE JE WEL EN WAT DOE JE NIET?

E BOOK HOE ORGANISEER IK EEN SUCCESVOLLE. o.a. aandachtspunten hoe BENADER JE JE GASTEN? WAT DOE JE WEL EN WAT DOE JE NIET? E BOOK Vol met handige, onmisbare tips om uw relatiedag te laten slagen! HOE ORGANISEER IK EEN SUCCESVOLLE o.a. aandachtspunten hoe BENADER JE JE GASTEN? WAT DOE JE WEL EN WAT DOE JE NIET? BEDRIJFSFEEST.NL

Nadere informatie

Hoofdstuk 2. Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen

Hoofdstuk 2. Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen Hoofdstuk 2 Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen 48 Gangbare uitdrukkingen bij contact maken en onderhandelen De meeste zinnen die in dit overzicht staan, zijn formeel. U kunt deze

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

ChoiCe, CreATe TALeNT

ChoiCe, CreATe TALeNT voor wie is Herken jij het verhaal van Mischa, Dzenan of Laura in jezelf? Ben jij tussen de 14-23 jaar en wil je ontdekken of jij de juiste keuze hebt gemaakt voor jouw toekomst? Dan is RAW TALENT FACTORY

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Lichte daling dekkingsgraad

Pensioen Nieuws. Lichte daling dekkingsgraad Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE #11 juni 14 1 Financiële situatie Pensioenfonds AVEBE 2 Bereid je tijdig voor op je pensioen Uw pensioenoverzicht: weet hoe u er voor staat

Nadere informatie

Colbond kiest opnieuw voor eigen DC en activeert WMS

Colbond kiest opnieuw voor eigen DC en activeert WMS artikel 16 sep 2008 Colbond kiest opnieuw voor eigen DC en activeert WMS LABEL: WAREHOUSING De locatie van Colbond s nieuwe distributiecentrum is bijzonder. Het is hier op het voormalige Akzo-terrein in

Nadere informatie

Communicatieplan CO 2 -reductie 2014

Communicatieplan CO 2 -reductie 2014 Communicatieplan CO 2 -reductie 2014 BVR Groep B.V. Roosendaal, 20-06-2014. Auteur(s): H. Schrauwen, Energie & Technisch adviseur. Geaccordeerd door: M. Soenessardien, INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 1 1.1

Nadere informatie

ZOM Renovatieproject in Basse (Gambia) afgerond

ZOM Renovatieproject in Basse (Gambia) afgerond STICHTING ZOM Klein project, groot verschil ZOM Renovatieproject in Basse (Gambia) afgerond De 280 leerlingen van de St. George s Lower Basic School in Basse Santa Su hebben eindelijk na 2 jaar een eigen

Nadere informatie

Hartelijk dank aan alle opruimers na het Verkleedfeest. De school zag er maandag helemaal opgeruimd uit en dat is fijn beginnen!

Hartelijk dank aan alle opruimers na het Verkleedfeest. De school zag er maandag helemaal opgeruimd uit en dat is fijn beginnen! 27 Februari 2015 1 Agenda Di 3 mrt Algemene ouderavond 20.00 Ma 9 mrt Kunstweek hout Za 14 mrt Klusdag Ma 16 mrt Studiedag BHV alle klassen vrij Di 17 mrt Ouderavond klas 1/2 Fonteintje wk 9 Aanwezigheid

Nadere informatie

Samen, met hart voor het kind!

Samen, met hart voor het kind! Samen, met hart voor het kind! Inhoudsopgave: Inleiding Blz. 3 Hoofdstuk 1 Blz. 4 Ouderbetrokkenheid 1.1 Ouderparticipatie en ouderbetrokkenheid Blz. 4 1.2 De ouder en de school Blz. 4 1.3 De GLANS- techniek

Nadere informatie

Trots op je vak! Hoe ben je dat, blijf je dat en hoe word je dat? UITNODIGING

Trots op je vak! Hoe ben je dat, blijf je dat en hoe word je dat? UITNODIGING Trots op je vak! Hoe ben je dat, blijf je dat en hoe word je dat? UITNODIGING Dinsdag 10 november 2015 Vanaf 12.00 uur Grolsch Veste Colosseum 65 7521 PP ENSCHEDE (ingang kanaalzijde) Om kennis over de

Nadere informatie

Commercieel Duits voor de Binnendienst

Commercieel Duits voor de Binnendienst Taaltrainingen & Workshops Duits 2013 Commercieel Duits voor de Binnendienst Unser Angebot an Sie! & Training Commercieel Duits In 4 dagdelen naar een effectieve binnendienst en meer Duitse klanten Medewerkers

Nadere informatie

Zelfsturing in de praktijk een masterclass met ervaringsdeskundigen uit industrie en dienstverlening

Zelfsturing in de praktijk een masterclass met ervaringsdeskundigen uit industrie en dienstverlening Masterclass 21 mei 2015 DSM Sinochem Pharmaceuticals, Delft Zelfsturing in de praktijk een masterclass met ervaringsdeskundigen uit industrie en dienstverlening Zelfsturing in de praktijk Invulling geven

Nadere informatie

Communicatieplan t.a.v. energiebeleid. Peek Bouw & Infra BV

Communicatieplan t.a.v. energiebeleid. Peek Bouw & Infra BV Communicatieplan t.a.v. energiebeleid Peek Bouw & Infra BV Peek Bouw & Infra BV Wayensedijk 27 3992 LN HOUTEN Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1.0 Inleiding 1.1 Inleiding 1.2 Doelstellingen 2.0 Doelgroepen

Nadere informatie

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is.

Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Energieverbruik binnen de voedingen drankensector. Waarom inzicht in de energieketen noodzakelijk is. Deze whitepaper licht toe waarom het voor organisaties binnen de belangrijk is om inzicht te hebben

Nadere informatie

Papierloos bouwen. Bijlage II Bedrijfsbezoeken en interviews. Afstudeeronderzoek bij Hendriks Bouw en Ontwikkeling Door Ramon Bos & Jelle Verschuren

Papierloos bouwen. Bijlage II Bedrijfsbezoeken en interviews. Afstudeeronderzoek bij Hendriks Bouw en Ontwikkeling Door Ramon Bos & Jelle Verschuren Papierloos bouwen 2014 Bijlage II Bedrijfsbezoeken en interviews Afstudeeronderzoek bij Hendriks Bouw en Ontwikkeling Door Ramon Bos & Jelle Verschuren Bijlage II Bedrijfsbezoeken en interviews Om een

Nadere informatie

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Zwaantina van der Veen / Dymphna Meijneken / Marieke Boekenoogen Stad met een hart Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding 3 Hoofdstuk 2

Nadere informatie

HET PROJECTPLAN. a) Wat is een projectplan?

HET PROJECTPLAN. a) Wat is een projectplan? HET PROJECTPLAN a) Wat is een projectplan? Vrijwel elk nieuw initiatief krijgt de vorm van een project. In het begin zijn het wellicht vooral uw visie, ideeën en enthousiasme die ervoor zorgen dat de start

Nadere informatie

5 manieren om je eigen pad te bewandelen

5 manieren om je eigen pad te bewandelen 5 manieren om je eigen pad te bewandelen Hierbij het nieuwe artikel met als onderwerp: 5 manieren om je eigen pad te bewandelen. Het is geschreven door wandelcoach Tineke Franssen. Tineke wandelt al een

Nadere informatie

SchoolConnect. Een vriendschap tussen jullie school en een school in Ethiopië!

SchoolConnect. Een vriendschap tussen jullie school en een school in Ethiopië! SchoolConnect Een vriendschap tussen jullie school en een school in Ethiopië! SchoolConnect SchoolConnect is een programma van stichting Joni. Het is een samenwerkingsverband tussen scholen in Nederland

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

Gedragscode. Gewoon goed doen

Gedragscode. Gewoon goed doen Gedragscode Gewoon goed doen 2 Inhoudsopgave pagina 1. Missie, ambitie en kernwaarden 4 2. Gewoon goed doen 5 3. Waarom een gedragscode? 6 4. Omgaan met de patiënt/klant: respectvol en gastvrij 7 5. Professioneel

Nadere informatie

HALLO ALLEMAAL LIKE BPF SCHILDERS OP FACEBOOK WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2. WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4

HALLO ALLEMAAL LIKE BPF SCHILDERS OP FACEBOOK WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2. WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4 Pensioen voor pensioengerechtigdenblad maart 2016 WAT DE DEKKINGSGRAAD ONS VERTELT 2 Online klantenpanel GEZOCHT: MENSEN MET EEN MENING! 3 WAT IS ER VERANDERD IN 2016? Wijzigingen pensioenregeling 4 BELEGGEN

Nadere informatie

In 10 stappen van project naar effect!

In 10 stappen van project naar effect! In 10 stappen van project naar effect! een handleiding voor slim zorgen > Betrek de belangrijke sleutelpersonen > Stel projectteam samen & kies pilotteams > Screen de huidige situatie > Organiseer een

Nadere informatie

voor talent in beweging

voor talent in beweging voor talent in beweging Waarom een regionaal mobiliteitscentrum De veeleisende omgeving en veranderende samenleving leidt tot een overheid die steeds verandert om aan de maatschappelijke opdracht te voldoen.

Nadere informatie

Nieuwsbrief voor Unicef vrijwilligers in de regio Leiden en omstreken. Allereerst de beste wensen voor een goed en gezond 2013!

Nieuwsbrief voor Unicef vrijwilligers in de regio Leiden en omstreken. Allereerst de beste wensen voor een goed en gezond 2013! Nieuwsbrief voor Unicef vrijwilligers in de regio Leiden en omstreken Beste Vrijwilligers, Allereerst de beste wensen voor een goed en gezond 2013! We hopen dat het een mooi UNICEF jaar wordt voor ons

Nadere informatie

Industrie koppelen aan het warmtenet Rotterdam. Verkenning van kansen voor aansluiting van acht bedrijven in Botlek/Pernis op het warmtenet

Industrie koppelen aan het warmtenet Rotterdam. Verkenning van kansen voor aansluiting van acht bedrijven in Botlek/Pernis op het warmtenet Industrie koppelen aan het warmtenet Rotterdam Verkenning van kansen voor aansluiting van acht bedrijven in Botlek/Pernis op het warmtenet Openbare samenvatting Delft, oktober 2012 Opgesteld door: A. (Ab)

Nadere informatie

PRESTATIE-INKOOP in de praktijk

PRESTATIE-INKOOP in de praktijk Inleiding Programma Aanmelden Route Uitnodiging workshop Donderdag 13 september 2012 fhi - leusden PRESTATIE-INKOOP in de praktijk Welke aanbieder steekt boven het maaiveld uit? Prestatie-inkoop in de

Nadere informatie

In deze Nieuwsflits: Paasviering

In deze Nieuwsflits: Paasviering schooljaar 2014-2015 aflevering 14 In deze Nieuwsflits: Paasviering Goede Vrijdag en Tweede Paasdag Studiemiddag dinsdag 21 april 2015 Koningsspelen Moestuinproject kleuters MR/Kwaliteitsgroep zoekt versterking

Nadere informatie

Duurzame automatiseringsoplossingen

Duurzame automatiseringsoplossingen A u t o m a t i o n S o l u t i o n s B u s i n e s s o p t i m a l i s a t i e d o o r P r o c e s I n t e g r a t i e Duurzame automatiseringsoplossingen Door mondiale ontwikkelingen en steeds sneller

Nadere informatie

Rijslag 15-21 * 2587 BB Den Haag * 070-355 84 54 * info@hetvolleleven.nl * www.hetvolleleven.nl

Rijslag 15-21 * 2587 BB Den Haag * 070-355 84 54 * info@hetvolleleven.nl * www.hetvolleleven.nl NIEUWSFLITS 31e jaargang / Nummer 11 / 9 februari 2016 Rijslag 15-21 * 2587 BB Den Haag * 070-355 84 54 * info@hetvolleleven.nl * www.hetvolleleven.nl Agenda Belangrijke data vr 19.02.2016 Margedag: alle

Nadere informatie

Uit dienst. Bij uitdiensttreding stopt de opbouw van je pensioen bij Pensioenfonds UWV. Wat verandert er? En voor welke keuzes sta je nu?

Uit dienst. Bij uitdiensttreding stopt de opbouw van je pensioen bij Pensioenfonds UWV. Wat verandert er? En voor welke keuzes sta je nu? Uit dienst Bij uitdiensttreding stopt de opbouw van je pensioen bij Pensioenfonds UWV. Wat verandert er? En voor welke keuzes sta je nu? N.B. Op dit moment ligt de officiële pensioenleeftijd bij UWV nog

Nadere informatie

Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans

Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans Leadership in Project-Based Organizations: Dealing with Complex and Paradoxical Demands L.A. Havermans LEADERSHIP IN PROJECT-BASED ORGANIZATIONS Dealing with complex and paradoxical demands Leiderschap

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Inleiding. Keuzemogelijkheden

Inleiding. Keuzemogelijkheden In dienst Bij indiensttreding bij UWV ga je ook automatisch pensioen opbouwen bij Pensioenfonds UWV. Waar moet je op letten? Welke keuzes kun je maken? Inleiding Iedereen die in dienst komt bij UWV start

Nadere informatie

Lean and Green Personal Mobility

Lean and Green Personal Mobility Lean and Green Personal Mobility Connekt heeft in samenwerking met het ministerie van Infrastructuur en Milieu het programma Lean and Green ontwikkeld voor duurzame mobiliteit. Sinds de introductie in

Nadere informatie

Koppeling tussen Business en productie. Bas van der Velde

Koppeling tussen Business en productie. Bas van der Velde Koppeling tussen Business en productie Bas van der Velde 1 2 Proces Automatisering HISTORIE HUIDIGE SITUATIE 70 begin 90 Eind 90 -begin 2000 2005 en later Productie Productie optimalisatie Business optimalisatie

Nadere informatie

Help ons te leren. HR en decentralisaties: VIER SPEERPUNTEN VOOR HR OP HET GEBIED VAN DECENTRALISATIES

Help ons te leren. HR en decentralisaties: VIER SPEERPUNTEN VOOR HR OP HET GEBIED VAN DECENTRALISATIES VIER SPEERPUNTEN VOOR HR OP HET GEBIED VAN DECENTRALISATIES HR en decentralisaties: Help ons te leren Door: Martine van Dijk, A+O fonds Gemeenten / Fotografie: Kees Winkelman Op 10 oktober 2014 vond de

Nadere informatie

Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top.

Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top. Het PENTA college in Hoogvliet is sinds augustus 2014 een gecertificeerde BUSINESS SCHOOL voor mavo en havo-top. Heb je een mavo- of mavo/havo-advies en wil je het beste uit jezelf halen? Kom dan eens

Nadere informatie

Onze Trainingen en Diensten

Onze Trainingen en Diensten KED-Quest Nederland Onze Trainingen en Diensten Het team van KED-SENS heeft haar aanbod van trainingen en diensten overzichtelijk in kaart gebracht. Alle mensen zijn uniek en leren en ontwikkelen zich

Nadere informatie

Acquisitie & Zakelijk netwerken

Acquisitie & Zakelijk netwerken E-boek 3 bedrijfsblogs Acquisitie & Zakelijk netwerken Nu lezen. Praktische adviezen. Morgen toepassen. Nog succesvoller ondernemen! 1. Acquisitie is veel meer dan alleen gunnen 2. Alleen met glimlach

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips. Haal direct meer uit je netwerk!

1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips. Haal direct meer uit je netwerk! 1 3 N u t t i g e LinkedIn Tips Haal direct meer uit je netwerk! Inleiding Allereerst wil ik u bedanken voor het downloaden van dit e-book. Na weken van voorbereiding kunnen we dan nu eindelijk dit e-book

Nadere informatie

Algemeen communicatieplan AVR juni 2014

Algemeen communicatieplan AVR juni 2014 Algemeen communicatieplan AVR juni 2014 Dit algemene communicatieplan heeft een tweeledige functie. Het beschrijft enerzijds op abstract niveau hoe de communicatielijnen lopen binnen AVR en welke middelen

Nadere informatie

Brochure Planning, Protection & Optimiz.

Brochure Planning, Protection & Optimiz. Brochure Planning, Protection & Optimiz. Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de

Nadere informatie

CO2 uitstoot per klant Tolheffingen per klant Lege kilometers Gereden kilometers per stop en klant Transport- of voertuigkosten per stop en klant

CO2 uitstoot per klant Tolheffingen per klant Lege kilometers Gereden kilometers per stop en klant Transport- of voertuigkosten per stop en klant Hoe kun je de race tegen de klok winnen? HOE KUN JE DE RACE TEGEN DE KLOK WINNEN? PTV. The Mind of Movement De PTV Group levert software en consultancy diensten voor transport, logistiek en geomarketing.

Nadere informatie

Wanneer zijn zonnepanelen voor huurders interessant en hoe moet Acantus zonnepanelen inzetten, zodat het voor huurders en Acantus aantrekkelijk is?.

Wanneer zijn zonnepanelen voor huurders interessant en hoe moet Acantus zonnepanelen inzetten, zodat het voor huurders en Acantus aantrekkelijk is?. Onderwerp: reactie op advies HAG Zonnepanelen Bijlage: reactie op deelvragen Geachte heer, mevrouw, In september is de eerste huurdersadviesgroep (HAG) van Acantus gestart. U heeft deelgenomen aan deze

Nadere informatie

Selectie van maatwerkprogramma s

Selectie van maatwerkprogramma s Selectie van maatwerkprogramma s Onderwerp Opdrachtgevers Reacties van deelnemers Actualiteiten bestuursrecht Ministerie van Justitie, Aruba (2012) Zeer onderhoudende docent! Heerlijk om bij hem les te

Nadere informatie

Geachte gasten, beste collega s

Geachte gasten, beste collega s Geachte gasten, beste collega s Ik heet u allen van harte welkom bij de officiële ingebruikname van de volledig nieuwe voorzuivering voor ons Productiebedrijf Andijk. In het bijzonder wil ik verwelkomen,

Nadere informatie

Projectplan Pak je Kans Flevoland

Projectplan Pak je Kans Flevoland Projectplan Pak je Kans Flevoland Inhoudsopgave 1. Inleiding en achtergrond... 4 2. ProjectPak je Kans... 6 2.1 Doelgroep... 6 2.2 Doel... 6 2.3 Inhoud project... 6 Projectplan Pak je Kans 2014-2015 2

Nadere informatie

Opening Majesteit, dames en heren, ook ik heet u vandaag van harte welkom op het jaarlijkse pensioenseminar van DNB.

Opening Majesteit, dames en heren, ook ik heet u vandaag van harte welkom op het jaarlijkse pensioenseminar van DNB. Speech Joanne Kellermann Pensioenseminar 2014 Opening Majesteit, dames en heren, ook ik heet u vandaag van harte welkom op het jaarlijkse pensioenseminar van DNB. Voor mij is dit een bijzonder moment:

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. 169 Juli 15. Chr. basisschool De Rank. Geachte ouder(s),

NIEUWSBRIEF. 169 Juli 15. Chr. basisschool De Rank. Geachte ouder(s), Geachte ouder(s), Warme dagen in het vooruitzicht beloven wellicht een mooie zomer. We zullen het zien, maar de kinderen komen wel in vakantiestemming als de zon zo overvloedig schijnt. Tijdens warme dagen

Nadere informatie

Portfolio: Praktijkervaring > Ervaringen Jaar 2

Portfolio: Praktijkervaring > Ervaringen Jaar 2 Portfolio: Praktijkervaring > Ervaringen Jaar 2 Visrestaurant De Viskêête Tijdsperiode: 2006 tot heden Locatie: Havendijk 36, 4401 NS Yerseke Website: www.pietvanoost.nl Competenties: Stressbestendigheid,

Nadere informatie

Ontdek de verborgen schat in onderhoud

Ontdek de verborgen schat in onderhoud Ontdek de verborgen schat in onderhoud Zoektocht naar waarde Zoektocht naar waarde Zoektocht naar waarde Zoektocht Zoektocht naar waarde Zoektocht naar waarde Zoektocht naar waarde Zoektocht Zoektocht

Nadere informatie

Projectplan Pak je Kans Flevoland

Projectplan Pak je Kans Flevoland Projectplan Pak je Kans Flevoland Inhoudsopgave 1. Inleiding en achtergrond... 4 2. Project Pak je Kans... 5 2.1 Doelgroep... 5 2.2 Doel... 5 2.3 Inhoud project... 5 2.4 Planning van het project Pak je

Nadere informatie

Inleiding. Jotam Dveer. Klas: 1CD. SLB: Maike de Vocht

Inleiding. Jotam Dveer. Klas: 1CD. SLB: Maike de Vocht Inleiding Tijdens de SLB les van 10 december 2012 hebben wij de opdracht gekregen om een vijftal vacatures te zoeken die in ons vakgebied kan liggen. Wij moesten beargumenteren waarom wij hier graag zouden

Nadere informatie

Brochure ISO 27002 Advanced

Brochure ISO 27002 Advanced Brochure ISO 27002 Advanced Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische Universiteit

Nadere informatie

Keyport 2020 breidt management team uit

Keyport 2020 breidt management team uit A.van Beerendonk Van: Keyport 2020 Verzonden: dinsdag 19 januari 2016 12:39 Aan: digitaleleeszaal Onderwerp: Keynotes #79 Keyport 2020 breidt management team uit Succesvolle

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

Koningin Beatrixschool

Koningin Beatrixschool Nieuwsbrief 38 3-7-2015 Koningin Beatrixschool De Vissersingel 1, 7942EA Meppel www.beatrixschoolmeppel.nl T: 0522-251716 Geachte ouder(s) verzorger(s) Wat een mooi jaar hebben we achter de rug! In deze

Nadere informatie

Profielschets. Ondernemende school

Profielschets. Ondernemende school Profielschets Ondernemende school Scholen met Succes Postbus 3386 2001 DJ Haarlem www.scholenmetsucces.nl info@scholenmetsucces.nl tel: 023 534 11 58 fax: 023 534 59 00 1 Scholen met Succes Een school

Nadere informatie

Zoveel verschillende. mensen,. zoveel verschillende. uitvaarten...

Zoveel verschillende. mensen,. zoveel verschillende. uitvaarten... Zoveel verschillende. mensen,. zoveel verschillende. uitvaarten... Training Authentiek in de uitvaart door Het Tiende Huis Jan Dop Uitvaartverzorging Het was niet voor het eerst dat ik mij meer dan ooit

Nadere informatie

#3. Zuidwest drenthe in beweging.

#3. Zuidwest drenthe in beweging. APR 2012 NIEUWSBRIEF ONDERSTEBOVEN Naar een klantgerichte organisatie met kleinschalige teams #1. Ondersteboven gaan is: van en met elkaar leren! Het lijkt misschien een vorm van een Loesje (Liefde is:

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds

Pensioen Nieuws. Wat komt er op ons af? #10 januari 14. Pensioenfonds Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE #10 januari 14 1 Wat komt er op ons af? Dekkingsgraad stabiel Alle pensioenen omhoog 2 Tijdelijke pensioenregeling 1 jaar verlengd 3 Anw-hiaatpensioenregeling

Nadere informatie

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Dia 1: Hallo allemaal en welkom bij mijn presentatie. Ik heb onderzoek gedaan bij Moestuin d n Erpel in Someren.

Nadere informatie

Klantmeting Wmo 'direct beschikken' Onderzoek in het kader van Ontwikkelagenda AmSZ

Klantmeting Wmo 'direct beschikken' Onderzoek in het kader van Ontwikkelagenda AmSZ Klantmeting Wmo 'direct beschikken' Onderzoek in het kader van Ontwikkelagenda AmSZ Gemeente 's-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Mei 2011 1 Samenvatting Voor de Wet maatschappelijke ondersteuning

Nadere informatie

Het was even vroeg opstaan voor ons maar om 7.15 uur zaten wij samen in de trein met een grote thermoskan koffie.

Het was even vroeg opstaan voor ons maar om 7.15 uur zaten wij samen in de trein met een grote thermoskan koffie. Een nieuwe stageplek is altijd spannend, het is de week dat je heel veel indrukken krijgt, en een overload aan informatie. Ons stageproject begon met een briefing, waarin beknopt uitgelegd stond wat de

Nadere informatie

REFERENTIE BIJLAGE 1 PRA-FORMULIER BIJLAGE 2 INTERACTIE MATRIX (VOORBEREIDING PRA

REFERENTIE BIJLAGE 1 PRA-FORMULIER BIJLAGE 2 INTERACTIE MATRIX (VOORBEREIDING PRA Werkinstructie : HSEW Blz. : 1 van 8 INDEX 1 SCOPE 2 DOEL 3 PROCEDURE 3.1 Inleiding: 3.2 Voorwaarden: 3.3 Organisatie: 3.4 Werkwijze 3.4.1 PRA-1 3.4.2 PRA-2 3.4.3 Toll-gate 4 UITKOMST 5 RAPPORTAGE 6 REFERENTIE

Nadere informatie