Opdracht 0.1: De Eerste Wereldoorlog

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Opdracht 0.1: De Eerste Wereldoorlog"

Transcriptie

1 BZL VRAAG GES 1 Opdracht 0.1: De Eerste Wereldoorlog INFORMATIE STAPPENPLAN Je leert... Je oefent... - de Eerste Wereldoorlog situeren in de tijd. - de Eerste Wereldoorlog situeren in de ruimte. - de oorzaken van de Eerste Wereldoorlog. Informatiebronnen Benodigdheden / Tijd Je krijgt hiervoor 1 lesuur de tijd. STAP 1 STAP 2 STAP 3 STAP 4 Beantwoord de vragen die je op de volgende twee bladzijden vindt. Om die vragen te beantwoorden heb je de tekst op blz nodig. De opdrachten die in het rood staan en waar EXTRA voor staat, die maak je pas wanneer je alle vragen hebt beantwoord. Wanneer je alle vragen hebt opgelost, wordt deze opdracht klassikaal verbeterd en besproken. Wat wil jij nog graag te weten komen over de Eerste Wereldoorlog? Noteer dat hieronder. Evaluatie Je werkt per twee of per drie. De antwoorden worden nadien klassikaal overlopen. Versie Bron(nen) SINT-JOZEF SINT-PIETER BLANKENBERGE - GESCHIEDENIS EERSTE JAAR - DGRD-VDAM

2 BZL VRAAG GES 1 INLEIDING 1. Wereldoorlog 1. Waaraan denk je wanneer je dit hoort? Noteer hier alle woorden die in je opkomen. Opdracht 0.1: De Eerste Wereldoorlog ONDERZOEK OORZAKEN, VERLOOP EN EINDE VAN DE OORLOG 4. Bekijk bron 1 en 2. a) Hoe wordt de periode genoemd en wat betekent die naam? 2. In welke landen wordt op dit moment ook oorlog gevoerd? b) Waar werken de mensen die je op de foto (bron 2) ziet? c) Behoren de mensen die je in beide bronnen ziet tot dezelfde groep in de samenleving? Leg uit! 3. EXTRA: Zoek enkele krantenartikels over oorlogen nu en voeg die hier als afbeelding toe. Probeer te weten te komen waarom de oorlog gevoerd wordt. 5. EXTRA: Ga op het internet op zoek naar enkele bekende nieuwigheden, uitvindingen uit de periode van de Belle Epoque. Voeg de afbeeldingen toe aan je bronnenbundel. SINT-JOZEF SINT-PIETER BLANKENBERGE - GESCHIEDENIS EERSTE JAAR - DGRD-VDAM

3 BZL VRAAG GES 1 6. Bron 3 vertelt ons iets over een oorlog. Opdracht 0.1: De Eerste Wereldoorlog c) Wat bedoelen we wanneer we spreken over neutrale landen? a) Welke twee landen vochten een oorlog uit? b) Wanneer vochten ze die uit? c) Wie verloor de oorlog en welk gebied moesten ze afstaan aan het andere land? d) Welk gevolg zal dat hebben voor de relatie tussen beide landen? 7. Bestudeer de kaart in bron 4. a) Zoek een kaart (internet) van het huidige Europa en vergelijk de grenzen van de landen. Wat valt onmiddellijk op? d) Wat bedoelen we met een bondgenootschap? 8. Als er zoveel spanning is tussen al die landen, dan is er niet veel nodig om in een oorlog terecht te komen. Welke gebeurtenis zorgt ervoor dat de landen elkaar de oorlog verklaren? Gebruik bron 6. b) Je ziet dat verschillende landen zich verzameld hebben in twee groepen. Zet de namen van deze landen bij de juiste groep: Frankrijk, Spanje, Duitsland, Rusland, Oostenrijk-Hongarije, Zwitserland, Italië, Groot-Brittannië, Nederland. 9. In 1914 breekt de oorlog uit. Gebruik bron 8, 9 en 10 om deze vragen te beantwoorden. a) Wanneer start de oorlog in België en hoe? Bondgenootschap 1 de geallieerden Bondgenootschap 2 de centralen Neutrale landen b) Wie is op dat moment koning van België? 10. EXTRA: Bekijk de taal in de kranten. Wat merk je op? SINT-JOZEF SINT-PIETER BLANKENBERGE - GESCHIEDENIS EERSTE JAAR - DGRD-VDAM

4 BZL VRAAG GES Uiteindelijk wordt een groot deel van de oorlog in België uitgevochten in de Westhoek. Bestudeer bron 13 (dit is een link!). Rond welke rivier en rond welke stad wordt er vooral gevochten? 11. Bestudeer de foto s in bron 14 en 15. Beschrijf het leven van de soldaten aan het front. Opdracht 0.1: De Eerste Wereldoorlog 12. In bron 14 zie je hoe de soldaten loopgraven maken. Wat zijn dat? Waarom maken ze die? 13. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werden heel wat nieuwe wapens ontwikkeld. Lees het krantenartikel in bron 18 en som hier vijf nieuwe wapens uit die periode op. 14. Wanneer alle soldaten zich hebben ingegraven, moeten ze op zoek naar manieren om elkaar te overmeesteren. Bron 16 en 19 vertellen over een van die manieren. Welke? 15. Bestudeer bron 23. a) Wanneer komt er een einde aan de oorlog? b) In welk land komen de leiders samen? c) Wij herdenken dat nog jaarlijks. Wanneer? SINT-JOZEF SINT-PIETER BLANKENBERGE - GESCHIEDENIS EERSTE JAAR - DGRD-VDAM

5 De Groote Oorlog De Eerste Wereldoorlog ste graad SINT-JOZEF SINT-PIETER

6 1 De Belle Epoque De periode van 1870 tot 1914 wordt de Belle Epoque [1] genoemd. In Blankenberge zijn daar nog heel wat bewijzen van te vinden. Het is een periode waarin de rijkere families, de burgerij, het goed hebben. De meerderheid van de bevolking werkt in de industrie [2] of de landbouw. Zij zijn vaak arm en kunnen niet lezen of schrijven. 2 België aan het begin van de 20ste eeuw Aan het begin van de 20ste eeuw is België een heel welvarend land. Het is de vijfde grootste wereldeconomie en Antwerpen is, na New York, de tweede grootste haven van de wereld. Maar die rijkdom komt enkel de kleine groep van de hoge burgerij ten goede. 3 Europa aan het begin van de 20ste eeuw In diezelfde periode stijgen de spanningen tussen verschillende Europese landen. Frankrijk en Duitsland vochten in nog maar pas een oorlog uit. Duitsland had die gewonnen en Frankrijk had gebied (Elzas en Lotharingen) moeten afstaan aan Duitsland [3]. En tussen Oostenrijk-Hongarije en Rusland bestond ook onenigheid omdat beide landen meer invloed wilden in het Balkangebied. Duitsland steunde in dit conflict de Oostenrijkse zaak. Italië was dan weer in ruzie met Frankrijk omdat ze dezelfde kolonie (Tunesië) wilden in Noord- Afrika. Groot-Brittannië en Duitsland voerden strijd om de wereldheerschappij. Zo ontstonden in de 19de eeuw geleidelijk twee bondgenootschappen [4 en 5] die tegenover elkaar kwamen te staan: Frankrijk, Groot-Brittanië en Rusland aan de ene kant; Duitsland, Italië en Oostenrijk-Hongarije aan de andere kant. bron 1 Affiche periode Belle Epoque (stadsarchief Blankenberge) 4 België, een neutrale staat Ons land was in 1830 als neutrale bufferstaat opgericht om de vrede in Europa te bewaren. Daarom verwachtte onze regering niet in een Europees conflict te worden betrokken. Precies omdat we dachten dat we als neutrale staat nooit zouden aangevallen worden, had ons land bron 2 Industrie in België: kartonfabriek Winderickx 1902 (www.herisem.be)

7 bron 3 De oorlog tussen Frankrijk en Pruisen (www.emersonkent.com) bron 5 Een spottende kaart van Europa (Louis Raemaekers, 1915) bron 4 De kaart van Europa in 1914 (www.emersonkent.com)

8 5 Een klein vonkje doet een groot vuur ontstaan Ondertussen had Oostenrijk-Hongarije (bevriend met Duitsland) in 1914 net Bosnië ingelijfd. Uit verzet schoot een Bosnische student de Oostenrijkse troonopvolger, prins Franz Ferdinand en zijn vrouw Sophie neer [6]. De moordaanslag gebeurde met steun van Servië, waardoor Oostenrijk-Hongarije Servië de oorlog verklaart én hiervoor de goedkeuring krijgt van het bevriende Duitsland Servië vraagt op haar beurt steun aan Rusland en zo raken de bondgenootschappen [4 en 5] met elkaar in oorlog: Oostenrijk-Hongarije, samen met Duitsland en Italië tegenover Rusland, samen met Frankrijk en Groot-Brittannië. 6 Het front verlegt zich naar België! Duitsland (bevriend met Oostenrijk-Hongarije) was al langer van plan Frankrijk aan te vallen en grijpt de Balkancrisis met beide handen aan om dit te doen via België! Koning Albert I [8] wil het Duitse leger niet zomaar laten passeren en weigert de doorgang. Zo valt Duitsland op 4 augustus ons land binnen [9 en 10]. Duizenden vrijwilligers melden zich in België aan voor het leger. Zij willen de grenzen van hun land koste wat het kost verdedigen. bron 6 De moord op Franz Ferdinand (www.beeldbank.nl) Maar in vergelijking met het sterke, goed bewapende en perfect georganiseerde Duitse leger [7], waren onze manschappen niet getraind (vrijwilligers!), niet goed bewapend en niet georganiseerd (België was een neutrale staat en verwachtte geen oorlog). Ook al verzette ons leger zich dapper, toch moest het zich terugtrekken tot achter de IJzer in West-Vlaanderen. De steun die van het bevriende Frankrijk en Groot-Brittannië werd verwacht, liet te lang op zich wachten en het kleine België kon de Duitse aanvallers niet alleen aan tot de natuur en een wakkere sluizenwachter hen een handje komen helpen! bron 7 Een colonne Duitse troepen tijdens hun niet te stuiten opmars door Noord-Frankrijk in augustus (www.wereldoorlog1418.nl)

9 bron 8 Infographic Belgisch koningshuis (www.deredactie.be, 13/07/2013) bron 9 Gazet van Antwerpen, 4 augustus 1914 (www.gva.be) bron 10 Het Volk, 24 augustus 1914 (www.forumeerstewereldoorlog.nl)

10 7 De Duitse aanval wordt gestopt aan de IJzer Ons uitgeputte leger graaft zich in achter de IJzer. Na de IJzerslag zet sluizenwachter Karel Cogge het sluizencomplex in Nieuwpoort in werking en laat de oostelijke IJzervlakte overstromen zodat het oprukkende Duitse leger tot stilstand wordt gebracht [13]. In het zuiden van de provincie West-Vlaanderen duurt de Slag om Ieper tot 22 november waarbij de (eindelijk) ter hulp geschoten geallieerden (Fransen [11], maar vooral Britten) de Duitsers weten tegen te houden voor Ieper (de Ieperboog) [18]. Beide legers nemen stellingen in achter een uitgebreid netwerk van loopgraven: de stellingenoorlog is begonnen en zal vier jaar lang duren. In die vier jaar zal geen enkele partij erin slagen een doorbraak te forceren. bron 11 Franse uniformen voor en na 1916 (www.forumeerstewereldoorlog.nl) bron 12 Het westers front (www.devinkmapdesign.co.uk) 8 Het begin van een wereldoorlog Het front liep van Nieuwpoort tot aan de Zwitserse grens (700 km) [12]. Ook aan de grens met Rusland werd gevochten. Alle bondgenoten (= vrienden) van de oorlogvoerende landen (Duitsland, Frankrijk, Rusland ) geraakten bij deze oorlog betrokken. Omdat al deze landen ook kolonies hadden in Afrika en Azië, werden ook die kolonies erbij betrokken. Aan het westelijk front sneuvelden niet alleen Duitsers, Belgen, Fransen, Britten, Australiërs, Nieuw-Zeelanders, Ieren, Amerikanen en Canadezen, maar ook Congolozen, Turken, Indiërs bron 13 Kaarten van de frontstreek

11 9 Stellingenoorlog aan de IJzervlakte Het Belgische leger had zich na de IJzerslag teruggetrokken achter de IJzer. Doordat aan Duitse kant de hele IJzervlakte gedurende vier jaar onder water werd gezet, kon ons leger behoorlijk goed stand houden. Maar in vergelijking met het Britse beroepsleger, waren onze, voornamelijk Vlaamse, soldaten vaak ondervoed, kregen ze te weinig rust en begrepen ze de Franstalige legerleiding niet 10 Stellingenoorlog in de Ieperboog Ten zuiden van de IJzervlakte, vanaf Ieper, kon men het land niet onder water zetten en moest dit stukje België tot aan de Franse grens verdedigd worden vanuit de loopgraven [14 en 15]. De geallieerden hielden de Duitser na de Eerste Slag om Ieper staande. Beide legers groeven zich in in de loopgraven. Het waren vooral de Britten die dit stuk verdedigden. Vanaf de Franse grens hielden de Fransen, gesteund door de geallieerden, stand tegen de Duitse aanvallers. Het Duitse leger had vanaf 1914 tot 1917 vooral de hoger gelegen delen van de Ieperboog in handen (o.a. De Wijtschate Heuvelrug). Dit betekende voor hen een enorm voordeel: zij hadden overzicht en konden alle bewegingen van de geallieerden gadeslaan. Bovendien had de frontlijn er de boogvormen van een omgekeerde S. Dit was zeer gevaarlijk omdat de vijand je vanuit drie hoeken kon beschieten. Dit stuk front kreeg van de geallieerden dan ook de naam: Salient (= saillant of frontboog). In dit gedeelte van de Westhoek werd dan ook heel hevig strijd gevoerd. bron 14 Foto s Duitse (links), Franse (rechtsboven) en Ierse (midden rechts) en Britse soldaten (rechtsonder) op verschillende locaties langs het front.

12 bron 15 Foto s van het leven aan het front.

13 11 Van stellingenoorlog naar oorlog onder de grond De geallieerden hadden de Duitsers bij Ieper wel tot staan gebracht, maar moesten de tactisch interessantere heuvels dus aan de Duitsers laten Om de vijand uit de loopgraven te krijgen, werden nieuwe wapens uitgevonden [17]: in 1915 gebruikten de Duitsers voor het eerst chloorgas. Dit nieuwe wapen betekende het startschot voor de Tweede Slag bij Ieper waarbij Duitse troepen enige terreinwinst boekten (onder andere Hooge en Hill 60). In 1915 wisten de geallieerden met succes een netwerk van onderaardse tunnels te graven [15, 16, 18]. Die liepen tot vlak onder Duitse doelwitten waar dieptemijnen werden geplaatst en tot ontploffing werden gebracht. Ook de Duitsers groeven tunnels. Zij hadden echter meer dan de geallieerden af te rekenen met een laag drijfzand in de bodem waar ze moeilijk door geraakten. De geallieerden, die in de lager gelegen delen zaten, kwamen die bodemlaag minder vaak tegen en vonden bovendien een manier om er toch door te geraken. Daardoor hadden zij een voorsprong in de ondergrondse oorlog en wisten zij meer vijandelijke stellingen te ondergraven. bron 16 Kanaries werden gebruikt om de tunnelbouwers te waarschuwen wanneer er te weinig zuurstof in de tunnels was. (www.beneathhill60.com.au /background.htm) bron 17 Kaart van de tunnels in de Wijtschateboog. (http://www.zerohour.be/plan/ kaart.html) bron 19 Hooge, 18 September 1917, een tunnel, 25 meter onder grond, gegraven door de 1st Australian Tunnelling Company. Omwille van de natte bodem moesten de gangen verstevigd worden met hout. Sergeant A. Hood is tot aan zijn knieën in de modder gezakt. (http://fffaif.org.au/?p=7495) bron 18 Krantenartikel De Morgen, 6 februari 2014 (www.demorgen.be)

14 12 De Mijnenslag van 7 juni 1917 Na drie jaren stellingenoorlog en talloze verliezen aan beide kanten, was de frontlijn tot 1917 haast ongewijzigd gebleven. Op 7 juni wisten de geallieerden de heuvelruggen op de Duitsers te veroveren dankzij een geniaal plan. Via het tunnelnetwerk [16] hadden ze twintig dieptemijnen onder verschillende vijandelijke strategische stellingen in de Ieperboog [19] geplaatst. Negentien ervan wisten ze op de nacht van 7 juni om u. tot ontploffing te brengen. De explosies waren enorm en de vijand was totaal verrast. Deze Mijnenslag van Mesen bereidde de Derde Slag bij Ieper (ook wel de Slag bij Passchendaele genoemd) voor. Deze aanval had de geallieerden de doorbraak tot aan de Vlaamse havens Oostende en Zeebrugge moeten bieden, maar eindigde slechts tien kilometer verderop in de modder. Bij deze veldslag zetten de Duitsers voor het eerst mosterdgas (of Yperiet ) in [21]. Een kwart miljoen soldaten lieten bij deze slag, de Hel van Passchendaele, het leven. Amper enkele maanden later (in april 1918) zouden de Britten dit zopas veroverde terrein alweer aan de Duitsers verliezen bij het Lente-offensief. bron 20 De Ieperboog bron 21 Australische soldaten met gasmaskers. bron 22 Nieuw-Zeelandse soldaten kijken naar de tanks die oprukken naar de heuvelrug van Mesen tijdens de aanval van 7 juni (www.ww1westernfront.gov.au)

15 13 Het eindoffensief Vanaf 28 september 1918 organiseerden de geallieerden samen met België een eindaanval. Het Belgische leger viel de vijand aan tussen Diksmuide en Ieper en tegelijkertijd viel het Britse leger aan ten zuiden van Ieper. Zo drongen ze de Duitsers tegen half oktober terug buiten het frontgebied. 14 Ondertussen in Verdun en de Somme In het noorden van Frankrijk vonden vier jaar lang al even hevige gevechten plaats aan de frontlijn ter hoogte van Verdun en de Somme En ook aan het oostfront woedde de oorlog in alle hevigheid tussen Duitsland en Rusland. Een wereldoorlog weet je nog 15 Een wapenstilstand brengt een einde aan Wereldoorlog I De Groote Oorlog maakte ondertussen meer dan tien miljoen doden en nog veel meer gewonden. Bovendien brak in wereldwijd de Spaanse griep uit, een ziekte die mensen massaal de dood in joeg (20 miljoen doden). De oorlog én deze griepepidemie zorgden ervoor dat Europa letterlijk uitgeteld was. Grote delen van Europa waren verwoest en de oorlogvoerende landen waren failliet. De Duitse en Oostenrijkse keizers waren ondertussen afgetreden en de Russische tsaar vermoord Zij die de oorlog begonnen waren, waren dus van het toneel verdwenen! Bovendien werden de Verenigde Staten meer en meer wereldleider. Dit alles zorgde ervoor dat aan de Eerste Wereldoorlog een eind kwam door een wapenstilstand, een vrede die door de Amerikaanse president Woodrow Wilson werd onderhandeld. Bronnen De Groote Oorlog, Het Koninkrijk België tijdens de Eerste Wereldoorlog, De bron 25 Europa in 1914 en in (www.forumeerstewereldoorlog.nl) bron 23 Foto genomen juist na het ondertekenen van de Wapenstilstand op 11 november 1918 in het bos van Compiègne. bron 24 Australische soldaten in Chateau Wood, dichtbij Hooge in de Ieperboog, 29 oktober 1917 (www.wikimedia.com)

16 Samenstelling bundel LESTEKST D. Degraeve BRONNEN K. Decoster en S. Van Damme LAY-OUT S. Van Damme Sint-Jozef Sint-Pieter Weststraat Blankenberge

De Groote Oorlog. 11 maart 2014 VOORBEREIDING GES. Dag van de Geschiedenis

De Groote Oorlog. 11 maart 2014 VOORBEREIDING GES. Dag van de Geschiedenis De Groote Oorlog Dag van de Geschiedenis 11 maart 2014 VOORBEREIDING GES d a R a E r IE T P g T N I e S F t E 1sNT-JOZ SI 1 De Belle Epoque De periode van 1870 tot 1914 wordt de Belle Epoque [1] genoemd.

Nadere informatie

Wat is de aanleiding tot de Eerste Wereldoorlog? De moord op Frans-Ferdinand van Oostenrijk.

Wat is de aanleiding tot de Eerste Wereldoorlog? De moord op Frans-Ferdinand van Oostenrijk. Werkblad 7 Ω Oorlog en crisis Ω Les : De Eerste Wereldoorlog Het begin van de Eerste Wereldoorlog Rond 900 zijn er twee kampen in Europa. Rusland, Frankrijk en Groot- Brittannië aan de ene kant. Oostenrijk-

Nadere informatie

Memoryspel Kerstmis 1914: Het eerste kerstbestand. Verbroedering tussen strijdende partijen. Er wordt eten gedeeld en men

Memoryspel Kerstmis 1914: Het eerste kerstbestand. Verbroedering tussen strijdende partijen. Er wordt eten gedeeld en men Memoryspel Kerstmis 1914: Het eerste kerstbestand. Verbroedering tussen strijdende partijen. Er wordt eten gedeeld en men speelt zelfs een voetbalwedstrijd. Dit bestand was een poging geweest om er het

Nadere informatie

Naar De Grote Oorlog Ieper excursie, leerlingeninstructie

Naar De Grote Oorlog Ieper excursie, leerlingeninstructie Naar De Grote Oorlog Ieper excursie, leerlingeninstructie Monument op de Duitse militaire begraafplaats bij Langemark. Hier liggen 25.000 soldaten. Foto Reinard Maarleveld 1 Naar De Grote Oorlog Nederland

Nadere informatie

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht SO 1 Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014 Historisch Overzicht 1. Welke doelstelling had Wilhelm II bij zijn aantreden als Keizer van Duitsland? 2. Welk land behoorde niet tot de Centralen tijdens de Eerste

Nadere informatie

HET DROOMMUSEUM VAN DRE

HET DROOMMUSEUM VAN DRE HET DROOMMUSEUM VAN DRE Beste leerling, Dit werkblad wil je iets langer bij bepaalde zaken in het museum laten stil staan. Dit wil natuurlijk niet zeggen dat je niet mag rondneuzen naar andere objecten,

Nadere informatie

HONDERD JAAR GELEDEN. Nieuws uit de krant van 10 tot 15 maart 1913

HONDERD JAAR GELEDEN. Nieuws uit de krant van 10 tot 15 maart 1913 HONDERD JAAR GELEDEN aflevering 12 Nieuws uit de krant van 10 tot 15 maart 1913 Een vast onderwerp waaraan in de kranten aandacht werd besteed, was de oorlog op de Balkan. Turkije was er bij betrokken

Nadere informatie

Samenvatting Geschiedenis

Samenvatting Geschiedenis Samenvatting Geschiedenis INHOUDSOPGAVE: Aantekeningen Pagina 2/3 Wat moet je leren Pagina 3 Wat moet je kennen en kunnen? Pagina 4/6 Tekst Samenvatting Pagina 6/8 Begrippen Pagina 8 1 Aantekeningen H1.1

Nadere informatie

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00.

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00. 1 SCHOOLONDERZOEK Tijdvak I GESCHIEDENIS 31 oktober 2013 8: 30-10:00. Dit onderzoek bestaat uit 38 vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad.

Nadere informatie

Geschied- en Heemkundige Kring vzw PEPIJN@LANDEN

Geschied- en Heemkundige Kring vzw PEPIJN@LANDEN Geschied- en Heemkundige Kring vzw PEPIJN@LANDEN Secretariaat/Documentatiecentrum: Bezoekerscentrum Rufferdinge Molenberg 4 3400 Landen Tel. 011 88 34 68 Fax 011 83 27 62 info@ghklanden.be www.ghklanden.be

Nadere informatie

Naam: EEN BRUG TE VER De Slag om Arnhem

Naam: EEN BRUG TE VER De Slag om Arnhem Naam: EEN BRUG TE VER De Slag om Arnhem A Bridge too Far is een film over de meest tragische blunder van de Tweede Wereldoorlog en vertelt heel precies over een groot plan. Dat plan kostte meer Geallieerden

Nadere informatie

Dagboek Sebastiaan Matte

Dagboek Sebastiaan Matte Vraag 1 van 12 Dagboek Sebastiaan Matte Uit het dagboek van Sebastiaan Matte: "Ik ben vandaag bij een hagenpreek geweest, in de duinen bij Overveen. Wel duizend mensen uit de stad waren bij elkaar gekomen

Nadere informatie

WEBQUEST L6-02 oorlog & vrede

WEBQUEST L6-02 oorlog & vrede WEBQUEST L6-02 oorlog & vrede 2.3.1. Wereldoorlog I INHOUD OEFENBOEK De Eerste Wereldoorlog 02-03 2.3.2. Wereldoorlog II De Tweede Wereldoorlog 04-05 La Vita è Bella 06-07 3.1. Geweldige personen Jezus

Nadere informatie

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

Het gezicht van de Groote oorlog

Het gezicht van de Groote oorlog Het gezicht van de Groote oorlog Wat was de aanleiding van de Eerste Wereldoorlog? a) machtsuitbreiding b) De moord op de Aartshertog Frans Ferdinand. c) Een wraakactie voor vorige verloren veldslagen.

Nadere informatie

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna.

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. 100 jaar geleden t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. t Is oorlog! Binderveld, Kozen, Nieuwerkerken en Wijer 100 jaar geleden is een

Nadere informatie

Geschied- en Heemkundige Kring vzw PEPIJN@LANDEN

Geschied- en Heemkundige Kring vzw PEPIJN@LANDEN Geschied- en Heemkundige Kring vzw PEPIJN@LANDEN Secretariaat/Documentatiecentrum: Bezoekerscentrum Rufferdinge Molenberg 4 3400 Landen Tel. 011 88 34 68 Fax 011 83 27 62 info@ghklanden.be www.ghklanden.be

Nadere informatie

De Eerste Wereldoorlog

De Eerste Wereldoorlog 1 Introductie Dit project gaat over de Eerste Wereldoorlog. Het is vooral een doe-project. Je werkt soms alleen, soms in tweetallen. Tijdens het project moet je opdrachten maken. Alle opdrachten en presentaties

Nadere informatie

EENS KIJKEN WAT WE AL WETEN

EENS KIJKEN WAT WE AL WETEN EENS KIJKEN WAT WE AL WETEN Lijssenthoek Military Cemetery is één van de vele sporen die de Eerste Wereldoorlog in de Westhoek heeft nagelaten. Je kent er vast nog. Welke van deze plekken hebben ook te

Nadere informatie

De Franse keizer Napoleon voerde rond 1800 veel oorlogen in Europa. Hij veroverde verschillende gebieden, zoals Nederland en België. Maar Napoleon leed in 1813 een zware nederlaag in Duitsland. Hij trok

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Napoleon. bekendste persoon uit de geschiedenis

Napoleon. bekendste persoon uit de geschiedenis Napoleon bekendste persoon uit de geschiedenis Napoleon behoort tot de meest bekende personen uit de geschiedenis. Hij wist zich van eenvoudige komaf op te werken tot keizer van Frankrijk en heerser over

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Examen VMBO-KB 2010 tijdvak 1 vrijdag 21 mei 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 39 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 54 punten

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis havo 2009 - I

Eindexamen geschiedenis havo 2009 - I Ten oorlog! Europese oorlogen 1789-1919. Oorlog als maatschappelijk fenomeen In de Coalitieoorlogen voerde de Franse regering de dienstplicht in. 2p 1 Leg uit dat zij hiermee de betrokkenheid van Franse

Nadere informatie

Dennis Harteveld. Robin van Leeuwenstijn 3te

Dennis Harteveld. Robin van Leeuwenstijn 3te Dennis Harteveld Robin van Leeuwenstijn 3te inleiding Wij hebben het onderwerp GIFGAS!!! Het leek ons wel boeiend en interessant omdat het een heel erg oorlog wapen was en er veel mensen dood aan zijn

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje. KB-0125-a-14-1-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje. KB-0125-a-14-1-b Bijlage VMBO-KB 2014 tijdvak 1 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-14-1-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een politieke prent over een biddende fabrikant (1907): Onderschrift

Nadere informatie

De 1 e Wereldoorlog. inleiding (9.1) HC onderdelen: conferentie van Berlijn (1884-85) + vlootwet (1898)

De 1 e Wereldoorlog. inleiding (9.1) HC onderdelen: conferentie van Berlijn (1884-85) + vlootwet (1898) De 1 e Wereldoorlog inleiding (9.1) HC onderdelen: conferentie van Berlijn (1884-85) + vlootwet (1898) Onderzoeksvraag: Wat waren de oorzaken van de 1 e Wereldoorlog en wat maakte deze oorlog uniek in

Nadere informatie

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt De Gouden Eeuw duurde niet precies honderd jaar. Hij begon aan het eind van de 16de eeuw, beleefde zijn hoogtepunt rond 1675 en was in de 18de eeuw voorbij. De Gouden

Nadere informatie

35 oefenvragen over de Tweede Wereldoorlog 1

35 oefenvragen over de Tweede Wereldoorlog 1 35 Oefenvragen over de Tweede Wereldoorlog 1. De Tweede Wereldoorlog dankt zijn naam aan: a. Het aantal landen dat erbij betrokken was b. Het feit dat de oorlog in meerdere werelddelen werd uitgevochten

Nadere informatie

SCHOOLONDERZOEK GESCHIEDENIS

SCHOOLONDERZOEK GESCHIEDENIS SCHOOLONDERZOEK Tijdvak I GESCHIEDENIS Dit onderzoek bestaat uit 40 vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad. Meerkeuze antwoorden worden

Nadere informatie

geschiedenis geschiedenis

geschiedenis geschiedenis Examen HAVO 2009 tijdvak 1 woensdag 20 mei 9.00-12.00 uur tevens oud programma geschiedenis geschiedenis Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Dit hoofdstuk gaat over opstand in Amerika, Frankrijk en Nederland. Deze opstanden noemen we revoluties. Opstand in Amerika (1775). De

Nadere informatie

De koude oorlog Jesse Klever Groep 7

De koude oorlog Jesse Klever Groep 7 De koude oorlog Jesse Klever Groep 7 1 Voorwoord Tijdens het maken van mijn spreekbeurt over Amerika kwam ik de Koude oorlog tegen. De koude oorlog leek mij een heel interessant onderwerp waar ik niet

Nadere informatie

Werkblad van RJ Tarr www.activehistory.co.uk / 1

Werkblad van RJ Tarr www.activehistory.co.uk / 1 Werkblad van RJ Tarr www.activehistory.co.uk / 1 Oorzaken van de Eerste Wereldoorlog: invuloefening Werkblad bij het simulatiespel www.activehistory.co.uk Instructie: Vul het witte veld in terwijl je het

Nadere informatie

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt. Examen VWO 2008 tijdvak 2 woensdag 18 juni 9.00-12.00 uur geschiedenis Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 25 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 76 punten te behalen. Voor elk vraagnummer

Nadere informatie

Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede. heb ik meegekregen van mijn. vader, die de gastvrijheid van. de Duitse bezetter aan den lijve

Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede. heb ik meegekregen van mijn. vader, die de gastvrijheid van. de Duitse bezetter aan den lijve Dames en heren, Mijn besef van oorlog en vrede heb ik meegekregen van mijn vader, die de gastvrijheid van de Duitse bezetter aan den lijve heeft mogen ondervinden. Mijn vader heeft in Scheveningen gezeten,

Nadere informatie

Herdenking aan het Graf van de Onbekende Soldaat

Herdenking aan het Graf van de Onbekende Soldaat 11 november Wapenstilstand Herdenking aan het Graf van de Onbekende Soldaat Senaat Federaal Parlement Kamer van volksvertegenwoordigers 2 Hallo! 11 november is een bijzondere dag. Dat zal je niet ontgaan

Nadere informatie

Tijdvak II. november 2013 8: 30-10:00.

Tijdvak II. november 2013 8: 30-10:00. SCHOOLONDERZOEK Tijdvak II GESCHIEDENIS november 2013 8: 30-10:00. Dit onderzoek bestaat uit vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad.

Nadere informatie

Werkblad Introductie. 1. WAT GEBEURT HIER? Hieronder staan beelden uit de film. Maak er zelf korte bijschriften bij.

Werkblad Introductie. 1. WAT GEBEURT HIER? Hieronder staan beelden uit de film. Maak er zelf korte bijschriften bij. Werkblad Introductie 1. WAT GEBEURT HIER? Hieronder staan beelden uit de film. Maak er zelf korte bijschriften bij. 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 2. PETJE OP, PETJE AF: WAAR OF NIET? Zijn de volgende zinnen

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2014 tijdvak 1 geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Bronnenboekje GT-0125-a-14-1-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een politieke tekening (rond 1900), met als titel:

Nadere informatie

Werkblad: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land. 1

Werkblad: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land. 1 Achtergrond informatie voor docenten. D- Day betekend de eerste dag van een grote militaire operatie. In de Tweede Wereldoorlog viel dat op 6 juni 1944. Maar de inval van de Amerikanen in Afghanistan was

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl II

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl II Historisch overzicht vanaf 1900 14 maximumscore 2 Kaart A: 1 (= 1900-1914) 1 Kaart B: 2 (= 1919-1937) 1 15 maximumscore 2 Afbeelding 1 verwijst naar het bondgenootschap tussen Duitsland en Oostenrijk-Hongarije

Nadere informatie

Extra: Waarom hebben mensen paarden

Extra: Waarom hebben mensen paarden Extra: Waarom hebben mensen paarden In dit extra hoofdstuk leer je: Dat mensen paarden houden met een bepaald doel. Met welk doel mensen vroeger paarden hielden. Waarom mensen nu paarden hebben. Inleiding

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. Driebergse Automobiel Club opgericht 15 november 2001

NIEUWSBRIEF. Driebergse Automobiel Club opgericht 15 november 2001 NIEUWSBRIEF Driebergse Automobiel Club opgericht 15 november 2001 In het museum te München staat deze auto, een Tatra, prominent geëtaleerd. Er was geen toelichting bij. Van de toeschouwer werd verwacht

Nadere informatie

Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts'

Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts' Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts' In de conflicten voor de Eerste Wereldoorlog speelden paarden een belangrijke rol. De cavalerie was tot dan het speerpunt van de legers. Maar vanaf 1914

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje b Bijlage VMBO-KB 2008 2 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje 800045-2-736b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Reclame voor fietsrijlessen voor vrouwen (1896). bron 2 Op de

Nadere informatie

In het oude Rome De stad Rome

In het oude Rome De stad Rome In het oude Rome De stad Rome In het oude Rome De stad Rome is héél oud. De stad bestaat al meer dan tweeduizend jaar. Rome was de hoofdstad van het grote Romeinse rijk. De mensen die naar Rome kwamen,

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis vwo 2009 - I

Eindexamen geschiedenis vwo 2009 - I Ten oorlog! Europese oorlogen 1789-1919. Oorlog als maatschappelijk fenomeen In de landen die Napoleon veroverde, voerde hij een beleid dat: enerzijds paste binnen het gelijkheidsideaal van de Franse Revolutie

Nadere informatie

Samenvatting Moderne Geschiedenis ABC

Samenvatting Moderne Geschiedenis ABC Samenvatting Moderne Geschiedenis ABC Week 1ABC: De Franse Revolutie Info: De Franse Tijd (1795 1814) Na de Franse Revolutie werd Napoleon de baas in Frankrijk. Napoleon veroverde veel Europese landen,

Nadere informatie

BOUWEN AAN HET FRONT 100 JAAR SLAG BIJ PASSENDALE THE FINAL OFFENSIVE: THE YANKS ARE COMING PROGRAMMA HERDENKING

BOUWEN AAN HET FRONT 100 JAAR SLAG BIJ PASSENDALE THE FINAL OFFENSIVE: THE YANKS ARE COMING PROGRAMMA HERDENKING 2016 2017 2018 BOUWEN AAN HET FRONT 100 JAAR SLAG BIJ PASSENDALE THE FINAL OFFENSIVE: THE YANKS ARE COMING PROGRAMMA HERDENKING TENTOONSTELLING FRONT 14/18 - DE EERSTE WERELDOORLOG IN 3D 10.04 7.08 / Gratis

Nadere informatie

Oudheid ( 800 V.C - 500 )

Oudheid ( 800 V.C - 500 ) 1922 -> Howard Carter vindt het masker van Toetachanchamon 1974 -> Lucy wordt gevonden en zij wordt de eerste mens.(genoemd naar het liedje Lucy in the sky of diamond )? ( Prehistorie ) -> Vuur werdt ondekt

Nadere informatie

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 Opdrachten bij de film Naam Groep.. BEZETTING duur: ca. 15 minuten In de film zie je beelden van Hitler. Wie was hij? In welk jaar kwam Hitler aan de macht en welke plannen had

Nadere informatie

Inleiding rond Bayernwald voor leerkracht of gids

Inleiding rond Bayernwald voor leerkracht of gids Bayernwald is een Duits loopgravenstelsel uit de Eerste Wereldoorlog. Het is een unieke site om over de Mijnenslag te vertellen vanuit het standpunt van de Duitse troepen. De Duitsers noemden deze plaats

Nadere informatie

Operatie Citadel/Slag om Koersk. Operatie Citadel/Slag om Koersk

Operatie Citadel/Slag om Koersk. Operatie Citadel/Slag om Koersk Operatie Citadel/Slag om Koersk De Slag om Koersk of Operatie Citadel (Duits: Unternehmen Zitadelle) was de grootste tankslag in de geschiedenis en een beslissende slag aan het oostfront in de Tweede Wereldoorlog.

Nadere informatie

GITS TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

GITS TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG GITS TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG 31 juli 1914: ten oorlog! Op vrijdag 31 juli 1914 staat Gits in rep en roer: de algemene mobilisatie wordt afgekondigd. Alle jongemannen die in aanmerking komen voor

Nadere informatie

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt. Examen VWO 2009 tijdvak 2 woensdag 24 juni 9.00-12.00 uur geschiedenis Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 28 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 76 punten te behalen. Voor elk vraagnummer

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b Bijlage VMBO-KB 2012 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-12-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een beschrijving van een politieke stroming (rond 1870): Zij

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

De 1e Wereldoorlog. 1914-1919 (9.1b) HC onderdelen: slag bij de Marne (1914) + Spartacusopstand (1919) Tijd van wereldoorlogen.

De 1e Wereldoorlog. 1914-1919 (9.1b) HC onderdelen: slag bij de Marne (1914) + Spartacusopstand (1919) Tijd van wereldoorlogen. 10 11 2014 De 1e Wereldoorlog 1914-1919 (9.1b) HC onderdelen: slag bij de Marne (1914) + Spartacusopstand (1919) Tijd van wereldoorlogen. 9.1 De Eerste Wereldoorlog. Na de aanslag in Sarajevo volgen de

Nadere informatie

Eerste Wereldoorlog BKGT-2. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/56206

Eerste Wereldoorlog BKGT-2. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/56206 Auteurs Laatst gewijzigd Licentie Webadres Ivar Prins ; 02 July 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/56206 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt. Examen VWO 2009 tijdvak 1 woensdag 20 mei 9.00-12.00 uur geschiedenis Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 27 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 77 punten te behalen. Voor elk vraagnummer

Nadere informatie

geschiedenis geschiedenis

geschiedenis geschiedenis Examen HAVO 2009 tijdvak 2 woensdag 24 juni 9.00-12.00 uur tevens oud programma geschiedenis geschiedenis Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 29 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.3 Nationalisme en Duitse eenwording.

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.3 Nationalisme en Duitse eenwording. Onderzoeksvraag: Hoe zorgden nationalistische gevoelens ervoor dat de Duitstalige gebieden één staat werden? Kenmerkende aspect: De opkomst van de politiek maatschappelijke stromingen nationalisme, liberalisme,

Nadere informatie

Drie massagraven voor de Nederlandse kust

Drie massagraven voor de Nederlandse kust Nederlandse kust geschiedenis van Learning by Action en Stichting De Noordzee deze les werd mogelijk gemaakt door het Prins Bernard Cultuurfonds Doel Materialen Vak Niveau Duur Werkwijze De leerlingen

Nadere informatie

Werkboek. Eerste Wereldoorlog

Werkboek. Eerste Wereldoorlog Een initiatief van de Koninklijke Kring Mars & Mercurius Werkboek Eerste Wereldoorlog Voor het basisonderwijs Dit boekje is van: Klas: Concept: Nele Tilleman en Dries De Sutter Basisschool Mozaiek Brugge

Nadere informatie

100 jaar Groote Oorlog

100 jaar Groote Oorlog Naam: 100 jaar Groote Oorlog GBS De Oester 6 de leerjaar meester Pascal Wat voorafging Frans-Duitse oorlog (1870 1871). Het einde van de 18 de eeuw (1701 1800), staat bekend als de industriële revolutie.

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. KB-0125-a-16-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. KB-0125-a-16-2-b Bijlage VMBO-KB 2016 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB KB-0125-a-16-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een tekst op een poster (1848): Leve de! Weg met Willem. Hij is een bloedzuiger.

Nadere informatie

KUNST IN DE aanklacht tegen de oorlog

KUNST IN DE aanklacht tegen de oorlog KUNST IN DE OORLOG Een aanklacht tegen de oorlog BEELD: TREUREND OUDERPAAR v Käthe Kollwitz v Eigen zoon: Peter v Begraafplaats: Vladslo (Duits kerkhof) v Oorlogsverdriet treft iedereen (vriend en vijand)

Nadere informatie

De hereniging van Duitsland

De hereniging van Duitsland De hereniging van Duitsland 9 november is voor onze oosterburen een bijzondere dag. Op die dag in 1989 viel namelijk de Berlijnse muur en die ingrijpende gebeurtenis wordt nog steeds elk jaar in het hele

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis vwo II

Eindexamen geschiedenis vwo II Ten oorlog! Europese oorlogen 1789-1919. Oorlog als maatschappelijk fenomeen Vanaf de zomer van 1789 trokken veel Franse vluchtelingen naar Oostenrijk. 1p 1 Waarom vormde dit voor het Franse revolutionaire

Nadere informatie

Screaming Eagles boven Kasteel Heeswijk

Screaming Eagles boven Kasteel Heeswijk Screaming Eagles boven Kasteel Heeswijk Powerpointpresentatie over een bijzondere gebeurtenis in september 1944. Doelgroep: Basisschoolleerlingen van groep 7 en 8 Met behulp van tekst, originele foto s

Nadere informatie

ROESELARE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

ROESELARE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG ROESELARE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Kort voor de oorlog RO_03 Zo zag de Grote Markt er uit, kort voor de oorlog. - Wat zie je links vooraan in beeld? *Tip: als je de foto van de website haalt, dan

Nadere informatie

MOORSLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

MOORSLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG MOORSLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Voor de oorlog MO_03 Moeders met lange rokken en schorten. Meisjes en jongens met zwarte kousen, sommige op klompen. Het lijkt gezellig op straat. Geen auto s...

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis havo 2009 - II

Eindexamen geschiedenis havo 2009 - II Ten oorlog! Europese oorlogen 1789-1919. Oorlog als maatschappelijk fenomeen In 1792 begon de eerste Coalitieoorlog. 1p 1 Welk politiek doel streefde Oostenrijk met de strijd tegen Frankrijk na? Gebruik

Nadere informatie

Naam: DE FRANSE TIJD Napoleon-Willem l

Naam: DE FRANSE TIJD Napoleon-Willem l Naam: DE FRANSE TIJD Napoleon-Willem l De Franse tijd in Nederland. In 1795 trokken de Franse legers van Napoleon over onze grenzen. Ineens stonden duizenden Franse soldaten al aan onze rivieren. De Nederlandse

Nadere informatie

De betekenis van Mill in de historie van Linies en Stellingen

De betekenis van Mill in de historie van Linies en Stellingen Stichting SPOREN VAN DE OORLOG MILL De betekenis van Mill in de historie van Linies en Stellingen Vóór de Tweede Wereldoorlog Reeds in 1934 werd besloten een eventuele aanval van de Duitsers in het Zuiden

Nadere informatie

Spreekbeurt en werkstuk over. Ridders. Door: Oscar Zuethoff

Spreekbeurt en werkstuk over. Ridders. Door: Oscar Zuethoff Spreekbeurt en werkstuk over Ridders Door: Oscar Zuethoff Mei 2007 Inleiding Waarom houd ik een spreekbeurt over de ridders en de riddertijd? Toen ik klein was wilde ik altijd al een ridder zijn. Ik vind

Nadere informatie

Waar gebeurde het? Korte omschrijving. Lesdoel. Lesbeschrijving. Materiaal. Docentenblad

Waar gebeurde het? Korte omschrijving. Lesdoel. Lesbeschrijving. Materiaal. Docentenblad Docentenblad Waar gebeurde het? Korte omschrijving In de strip worden vaak plaatsen genoemd. Er zijn drie kaartjes (Nederland, Europa en de wereld) en een aantal stripplaatjes waarin plaatsen genoemd worden.

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Paspoort Ik houd mijn spreekbeurt over paspoorten. Sommige van jullie zijn vast wel eens naar het gemeentehuis geweest om met jullie vader of moeder een paspoort te halen. Ik moest ook een keer mee en

Nadere informatie

SLYPSKAPELLE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

SLYPSKAPELLE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG SLYPSKAPELLE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Voor de oorlog MO_03 Moeders met lange rokken en schorten. Meisjes en jongens met zwarte kousen, sommige op klompen. Het lijkt gezellig op straat. Geen auto

Nadere informatie

Lesbrieven WOI. 100 jaar Groote Oorlog

Lesbrieven WOI. 100 jaar Groote Oorlog Lesbrieven WOI 100 jaar Groote Oorlog De Ginter gemeenten 1 Gistel 2 Oudenburg 3 Ichtegem 4 Torhout 5 Zedelgem 6 Koekelare 7 Kortemark 2 Kortemark tijdens de Eerste Wereldoorlog Kortemark vóór de oorlog

Nadere informatie

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg 2 maart 1945 2 maart 2016 Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg Er kwamen 4 Duitsers bij de Bark. Ze slaan piketten, voor het plaatsen van batterijen veldartillerie. Maar op die dag gingen de verzetsgroepen

Nadere informatie

STADEN TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

STADEN TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG STADEN TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Staden voor de oorlog STA_07 De Speyhoek in Staden, voor de oorlog. Iedereen komt naar buiten voor de fotograaf. Moeders met lange rokken en grote schorten, vaders

Nadere informatie

OORLOGSDOCUMENTEN VAN DE FAMILIE ROBERT BRACKE J. DE MAERTELAERE

OORLOGSDOCUMENTEN VAN DE FAMILIE ROBERT BRACKE J. DE MAERTELAERE OORLOGSDOCUMENTEN VAN DE FAMILIE ROBERT BRACKE J. DE MAERTELAERE Robert is ook een grote lezer en kreeg volgend boek als geschenk: Wandelen door Gent 1903 1918 Van wereldtentoonstelling tot wereldoorlog.

Nadere informatie

Toetsvragen geschiedenis toelating Pabo. Tijdvak 9 Toetsvragen

Toetsvragen geschiedenis toelating Pabo. Tijdvak 9 Toetsvragen Tijdvak 9 Toetsvragen 1 De Eerste Wereldoorlog brak uit naar aanleiding van een moordaanslag in Serajewo. Maar lang daarvoor groeiden er al tegenstellingen waarbij steeds meer landen werden betrokken.

Nadere informatie

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Filips II In 1566, meer dan vierhonderd jaar geleden, zijn veel mensen boos. Er is onrust in de Nederlanden. Er zijn spanningen over het geloof, veel mensen

Nadere informatie

> Lees In de loopgraven. > Lees Nieuwe wapens.

> Lees In de loopgraven. > Lees Nieuwe wapens. LB -. Nederland doet niet mee > Lees Ruzie in Europa. Leg uit waarom Nederland toch met de oorlog te maken krijgt. Gebruik de volgende woorden: vluchten kamp voedsel België. In 9 krijgen twee landen ruzie

Nadere informatie

columbus Boeren tegen Britten: oorlog in Zuid-Afrika lesbrief HAVO/V leerjaa brengt het beste uit twee werelden samen

columbus Boeren tegen Britten: oorlog in Zuid-Afrika lesbrief HAVO/V leerjaa brengt het beste uit twee werelden samen columbus brengt het beste uit twee werelden samen lesbrief HAVO/V leerjaa WO r3 Boeren tegen Britten: oorlog in Zuid-Afrika columbus Inleiding Deze zomer vindt het WK voetbal plaats in Zuid-Afrika. Allerlei

Nadere informatie

GULDENSPORENSLAG 1302

GULDENSPORENSLAG 1302 GULDENSPORENSLAG 1302 11 juli is de officiële feestdag van Vlaanderen. In 1302, meer dan 700 jaar geleden dus, vond op die dag de Guldensporenslag plaats. In deze les gaan we op onderzoek uit naar deze

Nadere informatie

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Vroeger voerden Europese landen vaak oorlog met elkaar. De laatste keer was dat met de Tweede Wereldoorlog (1940-1945). Er zijn in die oorlog veel mensen gedood en er

Nadere informatie

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren Geschiedenis kwartet jagers en boeren jagers en boeren jagers en boeren Reusachtige stenen die door mensen op elkaar gelegd zijn. Zo maakten ze een begraafplaats. * Hunebedden * Drenthe * Trechterbekers

Nadere informatie

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.2 Het moderne imperialisme

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.2 Het moderne imperialisme Onderzoeksvraag: Welke motieven hadden de Europeanen om in Afrika en Zuidoost Azië een groot koloniaal imperium op te bouwen? Kenmerkende aspect: De moderne vorm van imperialisme die verband hield met

Nadere informatie

IEPERBOOG Noord PROPAGANDA. Beste leerling,

IEPERBOOG Noord PROPAGANDA. Beste leerling, IEPERBOOG Noord Beste leerling, Dit werkblad heeft als doel je iets langer bij bepaalde zaken in het museum te laten stil staan. Laat dit werkblad je er echter niet van weerhouden alles met de nodige aandacht

Nadere informatie

Een les van 70 minuten of een blokuur van 100 minuten.

Een les van 70 minuten of een blokuur van 100 minuten. Eerste Wereldoorlog Actief Historisch Denken 2 Wie is er schuldig aan het ontstaan van Wereldoorlog I? De Eerste Wereldoorlog, met zijn oorzaken en gevolgen, komt in elke onderbouw methode aan bod. Voor

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-15-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-15-2-b Bijlage VMBO-KB 2015 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-15-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een tekst op een website over de viering van 200 jaar koninkrijk

Nadere informatie

HOOGLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

HOOGLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG HOOGLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG 31 juli 1914: ten oorlog! Het is oorlog! Het brandweerkorps wordt snel samengeroepen voor het gemeentehuis. De brandweermannen moeten de jongens gaan waarschuwen

Nadere informatie

DADIZELE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

DADIZELE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG DADIZELE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Voor de oorlog DAD_02 Dadizele, voor de oorlog. De kinderen wachten op de tram. Overal in de streek liepen tramlijnen. Maar de tram maakte plaats voor de auto. Ook

Nadere informatie

Thema: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land.

Thema: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land. Thema: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land. Op 6 juni 1944 is het D Day, dat wordt nog steeds gevierd want het is het begin van de bevrijding van West Europa. Eigenlijk betekent D Day de

Nadere informatie

Lastige woorden 3 Blad 1

Lastige woorden 3 Blad 1 Lastige woorden 3 Blad 1 Les 1 Nederland doet niet mee neutraal Als je geen partij kiest. loopgraaf Een gat of geul in de grond waarin je beschermd bent tegen kogels. explosie Een ontploffing. vlammenwerper

Nadere informatie

LICHTERVELDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

LICHTERVELDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG LICHTERVELDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Voor de oorlog LI_07 Er is veel volk op de dorpsplaats samengekomen en overal hangen vlaggen. Niemand is aan het werken. Het is waarschijnlijk zondag, en mooi

Nadere informatie