Naar De Grote Oorlog Ieper excursie, leerlingeninstructie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Naar De Grote Oorlog Ieper excursie, leerlingeninstructie"

Transcriptie

1 Naar De Grote Oorlog Ieper excursie, leerlingeninstructie Monument op de Duitse militaire begraafplaats bij Langemark. Hier liggen soldaten. Foto Reinard Maarleveld 1

2 Naar De Grote Oorlog Nederland was in de Eerste Wereldoorlog neutraal. Maar even over de grens met België, bij Ieper, werd vier jaar lang gevochten. Soldaten uit Engeland en andere landen die bij het Britse rijk hoorden vochten er tegen Duitse troepen. De Britten werden gesteund door Franse soldaten. Wat is Ieper? Ieper is een stad met inwoners in België in het zuidwesten van Vlaanderen (de zogenaamde Westhoek) op ongeveer 150 kilometer van Den Haag. Na Gent en Brugge is Ieper de derde stad van Vlaanderen. In de middeleeuwen waren Vlaanderen en Brabant (de Zuidelijke Nederlanden) veel belangrijker dan de Noordelijke Nederlanden (het gebied dat we nu Nederland noemen). Vooral de lakenhandel (laken is het eindproduct van de bewerking van ruwe wol) bloeide. Een van de meest opvallende gebouwen in Ieper is dan ook de Lakenhal. Overigens is het Ieper dat je nu ziet helemaal opnieuw gebouwd want in de Eerste Wereldoorlog werd de stad volledig vernietigd. In de Lakenhal is nu het oorlogsmuseum In Flanders Fields gevestigd. Waarom naar Ieper? Ieper is (helaas) een goed voorbeeld van de manier waarop in de Eerste Wereldoorlog aan het westelijke front werd gevochten. De slachtpartijen bij Verdun (februari december 1916) en de Somme (juli november 1916) zijn andere voorbeelden. De drie veldslagen die tussen 1914 en 1917 bij Ieper werden uitgevochten verliepen ongeveer hetzelfde als de slagen bij de Somme en Verdun. Hoe ging dat dan? De aanvallers schoten dagenlang met zware kanonnen op de loopgraven van de tegenstanders. Duizenden granaten werden dag en nacht afgevuurd. Daarna kwamen de soldaten van de aanvallende partij uit hun loopgraven en liepen op de tegenstander af. De aanvallers moesten zonder dekking een niemandsland oversteken. Dat gebied zat vol bomkraters, niet-ontplofte granaten, lijken van de vorige aanval, kapotgeschoten bomen. Als het regende was het een enorme modderpartij waarin je makkelijk kon stikken of verdrinken. Zeker als je door een kogel was geraakt en, met je zware bepakking op, niet verder kon. De loopgraven van de tegenstander waren ondanks de beschietingen meestal nog redelijk in orde. Vooral de Duitsers hadden ondergrondse stellingen die goed beschermd waren tegen de granaten. Als de Britten of Fransen dan kwamen aanrennen was het vaak prijs schieten met hun mitrailleurs. Ieper raakte in 1914 door een toeval midden in de frontlinie. Hoe kwam dat? Het Duitse aanvalsplan was al voor de oorlog bedacht door generaal Von Schlieffen (hij was in 1906 met pensioen gegaan en deed zelf dus niet meer mee). De Duitsers gingen er daarbij vanuit dat ze op twee fronten zouden moeten vechten. In het westen tegen Frankrijk en in het oosten tegen Rusland. Rusland was de sterkste vijand, maar had ook de meeste tijd nodig om een leger in stelling te brengen, gezien de enorme afstanden en de grote aantallen soldaten (die ook moeten eten, drinken en vechten). Zodra Rusland mobiliseerde (het leger opriep) moest Duitsland toeslaan, anders kon het wel eens te laat zijn. Frankrijk werd minder hoog aangeslagen, maar was in het begin van de oorlog een groter gevaar. Daarom werd besloten eerst Frankrijk te verslaan en vervolgens Rusland aan te pakken. Frankrijk, zo had Von Schlieffen bedacht, moest binnen zes weken uit de strijd zijn. Een snelle aanval op Parijs, via Nederland en België, vormde de sleutel. De sterke Franse 2

3 verdediging aan de grens met Duitsland (Elzas-Lotharingen) zou dan in de rug kunnen worden aangevallen. De Duitsers slaagden bijna in hun opzet. Maar in september 1914 liep hun aanval op 50 kilometer ten noordoosten van Parijs vast aan de rivier de Marne. De Duitse legerleiding vond het verstandiger om iets terug te trekken, namelijk tot aan de rivier de Aisne. Van daaruit probeerden de Franse en Duitse legers elkaar te omsingelen. Omdat het front in het oosten tot aan de Zwitserse grens stabiel was werd de frontlijn in noordwestelijke richting verlengd tot aan de kust. Dit wordt wel de race naar de zee genoemd. Vanaf de kust werd een hoekje van België op die manier in de frontlinie gebracht. En in dat hoekje was Ieper de grootste stad. Ieper zelf lag in een gebied waar vooral Britse soldaten waren. Eind september 1914 hield een deel van het Belgische leger nog stand in Antwerpen en aan de kust (Nieuwpoort). De Belgen groeven zich in bij de rivier de IJzer en het plaatsje Diksmuide (dat door de Duitsers werd veroverd). Uiteindelijk bleef Ieper de hele oorlog in handen van de Geallieerden (er lagen voornamelijk Britse troepen en troepen uit de Britse koloniën en Dominions). Tegelijkertijd was Ieper en omgeving frontgebied. Dat frontgebied stak uit naar het oosten. Daarom wordt ook wel gesproken over de Ieper Salient (letterlijk: vooruitgeschoven positie) of Ieperboog. Wat gebeurde er precies in en rond Ieper in de Eerste Wereldoorlog? Tussen 1914 en 1918 vonden rond Ieper drie veldslagen plaats. - De eerste slag om Ieper, tussen 19 oktober en 22 november De tweede slag om Ieper, tussen 22 april en 30 mei De derde slag om Ieper, tussen 31 juli en 6 november : Duits voorjaarsoffensief en de tegenaanval van de Geallieerden in het najaar. De eerste slag om Ieper, 19 oktober - 22 november 1914 Het Duitse leger zet de aanval in op Ieper vanuit Mesen en de Meense weg (Geluveld). De Britten zijn in de minderheid maar beschikken wel over beroepssoldaten. Het Duitse leger bij Ieper bestaat voor een deel uit nauwelijks getrainde jongeren. Bij Langemark worden duizenden van hen gedood door de Britse verdedigers ( de kindermoord ) van de British Expeditionary Force (BEF). De Duitsers veroveren na zware gevechten wel Antwerpen en Diksmuide, maar Ieper blijft in Geallieerde handen. Bij de eerste slag om Ieper zijn er doden en gewonden. De BEF verliest man en daarmee wordt duidelijk dat er een nieuw Brits leger moet komen. Tot 1916 is er een vrijwilligersleger, daarna stelt Groot- Brittannië, net als de andere oorlogvoerende landen, de dienstplicht in. De tweede slag om Ieper, 22 april - 30 mei 1915 De Duitsers starten hun aanval met chloorgas. Ze veroveren dorpen in de Ieper Salient (Langemark, Pilkem, St. Juliaan, s-graventafel). Britse troepen trekken zich van 1 tot 4 mei terug. Duitse troepen veroveren heuvels rondom Ieper (Frezenberg, Bellewaarde). De stad is ingesloten. Toch wordt Ieper zelf niet veroverd. De Duitse troepen kunnen hun terreinwinst niet verzilveren. Het offensief loopt vast. Dit patroon zie je aan het hele westelijke front. Af en toe is er een opening maar de aanvallende partij weet hiervan nauwelijks te profiteren. In de tweede of derde verdedigingslinie loopt de aanval uiteindelijk vast. Overigens gebruiken de Geallieerden ook gifgas, onder meer in granaten. De Canadese legerarts John McCrae schrijft in december 1915 zijn gedicht In Flanders Fields, over de symboliek van de bloeiende klaprozen ( poppies ) op de slagvelden. Het oorlogsmuseum in de Lakenhal is naar dit gedicht genoemd. 3

4 De derde slag om Ieper, 31 juli - 6 november 1917 Begin 1917 trekken de Duitsers zich terug op een nieuwe verdediginglinie: de Siegfriedstellung (door de Geallieerden Hindenburglinie genoemd). Idee van de Duitse legerleiding is om het front recht te trekken en effectiever te kunnen verdedigen. Het gebied tussen de oude stellingen en nieuwe stellingen wordt tot verschroeide aarde verklaard: alles wordt verwoest. In april mislukt een Frans offensief aan de rivier de Aisne. Een daaropvolgende muiterij in het Franse leger wordt in de kiem gesmoord. Het Russische front stort steeds verder ineen en ook de Italianen zijn dicht bij een nederlaag. De onbeperkte duikbootoorlog brengt de bevoorrading van de Geallieerden bijna tot stilstand. Tegen deze achtergrond besluit de Britse bevelhebber Haig tot een offensief in de Ieper Salient. Officiële doelen zijn de Belgische kusthavens (door de U-boot-dreiging) Zeebrugge en Oostende, mogelijk Antwerpen, maar Haig wil ook het initiatief houden en de Duitsers voor zijn bij een eventuele aanval. Op 17 juni vliegt bij Mesen een Duitse stelling op een heuvel in de lucht. De stelling is maandenlang ondermijnd door Australische soldaten. Tienduizend Duitse soldaten komen om bij de explosie. De klap wordt tot in Londen gehoord. De Britten reageren verder niet en de Duitsers krijgen de kans om hun verdediging weer te versterken. Op 31 juli begint de Britse aanval. Het nieuwe wapen (de tank) helpt niet echt want de 22 stuks lopen al snel vast in de modder en de kraters van het maanlandschap rond Ieper. De Duitse artillerie staat op de heuvels bij Geluveld buiten bereik van de Britse artillerie. Half augustus is al duidelijk dat door de sterke Duitse verdediging in combinatie met het slechte weer een doorbraak onmogelijk is. Terreinwinst is er niet of nauwelijks. Haig breekt het offensief niet af maar wijzigt zijn plan. Nu is uitputting van de verdediging de doelstelling. De opmars gaat in slakkengang vanaf eind september tot oktober. De troepen trekken richting Passendale, langs de Meense weg en het Polygoonbos bij Zonnebeke. Er sterven duizenden soldaten per dag. September is droog, maar er valt tussen augustus en november veel regen. Mensen en paarden stikken in de modder of verdrinken in volgelopen bomkraters. In oktober wordt drie keer een vergeefse aanval ondernomen op Passendale. Het dorpje wordt uiteindelijk op 6 november 1917 veroverd door Canadese troepen. Haig besluit niet verder te gaan. Het Britse leger betaalt voor 8 kilometer terreinwinst met slachtoffers. De Fransen raken soldaten kwijt. De Duitsers verliezen man. Ieper in 1918 Het Duitse leger begint een voorjaarsoffensief. Rusland is uit de strijd en de Amerikanen hebben nog niet voldoende troepen paraat. De laatste kans om een beslissende overwinning te behalen. Ten zuidoosten van Ieper volgen in maart en april zware Duitse aanvallen, maar de stad wordt niet meer bedreigd. Vanaf eind september hebben de Geallieerden het initiatief. Belgische soldaten hebben vanaf 1914 stand gehouden bij de IJzer-linie en trekken nu op richting Gent. Bij dit offensief loopt Hitler, die als soldaat meevecht in een Beiers regiment, oogletsel op na een Britse gasaanval (bij Wervik, even ten zuidoosten van Ieper). (Hitler was van 1914 tot 1916 ook actief in de Ieper Salient en gedurende een korte tijd in 1917). In de herfst van 1918 stort het Duitse front gedeeltelijk in en worden er, terwijl de gevechten doorgaan, onderhandelingen gevoerd. Op 11 november 1918 om 11 uur is er een wapenstilstand. De oorlog is voorbij. Ieper en het historisch overzicht In het Historisch Overzicht Twintigste Eeuw komen de volgende begrippen die je kunt koppelen aan je bezoek aan Ieper. 4

5 - Nationalisme. Mensen gaven hun leven voor het vaderland. Vooral aan het begin van de oorlog vinden mensen het geweldig om te gaan vechten. Soldaten geloven dan nog in een korte oorlog. - Koloniën. Groot-Brittannië en Frankrijk waren rijken met veel koloniën. Inwoners van deze koloniën vochten mee aan het front. Bij Ieper kwamen ook Canadezen, Australiers, Nieuw-Zeelanders en Indiërs in actie. Australië, Nieuw-Zeeland en Canada waren toen al wel onafhankelijk maar ze voelden zich toch nog verbonden met het Britse rijk. - Centralen en Geallieerden. Weet je nog precies wie tegen wie vocht in Europa? Hoe zat aan het westelijke front? - Triple Entente en Triple Alliantie. Zo werden de bondgenootschappen voor de oorlog genoemd. Wie waren dat ook weer? - Von Schlieffenplan. Door de gedeeltelijke mislukking van dit plan kwam Ieper in de frontlinie te liggen. - Loopgraven. Het leven in de loopgraven (stank, dood, luizen, ratten, soldaten als kanonnevoer) en de militaire tactiek waardoor honderdduizenden soldaten sneuvelden. - Wapens, techniek en communicatiemiddelen. De vuurkracht van geweren, kanonnen, mitrailleurs was enorm. Nieuwe technieken (gas, tanks) werden gebruikt maar hadden geen grote invloed. Tegen het einde van de oorlog werden vliegtuigen steeds belangrijker. Zeppelins werden in het begin gebruikt voor verkenningsvluchten en bombardementen. Ze waren echter heel kwetsbaar voor aanvallen door vliegtuigen. Beide partijen lieten grote ballonnen op met een uitkijkpost om de linies van de tegenstander beter te kunnen bekijken. Onderzeeboten: de Belgische zeehavens werden door de onderzeeboten van de Duitsers gebruikt. - Oostfront. Zie je in Ieper natuurlijk weinig van. Maar de ineenstorting van het Russische leger in 1917 gaf de Duitsers de kans om in het voorjaar van 1918 in het westen nog een enorme aanval te beginnen. - Tussen 1920 en De verwerking van de oorlogsellende in de jaren leidt tot pacifisme en aandacht voor het leed in de loopgraven en de zinloze (?) dood van miljoenen jonge mensen (monumenten, begraafplaatsen, the war poets in Engeland en Im Westen nichts neues in Duitsland). - Versailles en de opkomst van Hitler. Het Duitse leger geeft zich niet over maar sluit een wapenstilstand (11/11/1918) en de nieuwe Duitse regering sluit een (vernederend) vredesverdrag (Versailles 1919). Dit leidt tot de dolkstootlegende en veel Duitsers zijn boos op Frankrijk en Engeland. Ze voelen zich vernederd en willen wraak. De nieuwe Duitse regering bestaat volgens hen uit verraders en lafaards. Hitler maakt dankbaar gebruik van deze stemming. Volgens hem zijn vooral de communisten en de joden verantwoordelijk voor het verraad. Bron: H.P. Wilmott, De Eerste Wereldoorlog, 2004 Links Kennismaking met Ieper De directe voorgeschiedenis van de oorlog in korte teksten met foto s en een tijdlijn: 5

6 De slachtoffers en begraafplaatsen Persoonlijke verhalen 6

Naam: EEN BRUG TE VER De Slag om Arnhem

Naam: EEN BRUG TE VER De Slag om Arnhem Naam: EEN BRUG TE VER De Slag om Arnhem A Bridge too Far is een film over de meest tragische blunder van de Tweede Wereldoorlog en vertelt heel precies over een groot plan. Dat plan kostte meer Geallieerden

Nadere informatie

Eerste Wereldoorlog vmbo12

Eerste Wereldoorlog vmbo12 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres VO-content 19 juni 2017 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/62174 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet.

Nadere informatie

IJZERSLAG IEPER I Vraag : Welk(e) leger(s) nam(en) de verdediging van Ieper eind november 1914 op zich?

IJZERSLAG IEPER I Vraag : Welk(e) leger(s) nam(en) de verdediging van Ieper eind november 1914 op zich? IEPERBOOG ZUID Beste leerling, Dit werkblad heeft als doel je iets langer bij bepaalde zaken in het museum te laten stil staan. Laat dit werkblad je er echter niet van weerhouden alles met de nodige aandacht

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje. KB-0125-a-11-1-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje. KB-0125-a-11-1-b Bijlage VMBO-KB 2011 tijdvak 1 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een mening over het bijzonder onderwijs (rond 1900): Kinderen leren al op jonge

Nadere informatie

Waar gebeurde het? Korte omschrijving. Lesdoel. Lesbeschrijving. Materiaal. Docentenblad

Waar gebeurde het? Korte omschrijving. Lesdoel. Lesbeschrijving. Materiaal. Docentenblad Docentenblad Waar gebeurde het? Korte omschrijving In de strip worden vaak plaatsen genoemd. Er zijn drie kaartjes (Nederland, Europa en de wereld) en een aantal stripplaatjes waarin plaatsen genoemd worden.

Nadere informatie

Opdracht 0.1: De Eerste Wereldoorlog

Opdracht 0.1: De Eerste Wereldoorlog BZL VRAAG GES 1 Opdracht 0.1: De Eerste Wereldoorlog INFORMATIE STAPPENPLAN Je leert... Je oefent... - de Eerste Wereldoorlog situeren in de tijd. - de Eerste Wereldoorlog situeren in de ruimte. - de oorzaken

Nadere informatie

Wat is de aanleiding tot de Eerste Wereldoorlog? De moord op Frans-Ferdinand van Oostenrijk.

Wat is de aanleiding tot de Eerste Wereldoorlog? De moord op Frans-Ferdinand van Oostenrijk. Werkblad 7 Ω Oorlog en crisis Ω Les : De Eerste Wereldoorlog Het begin van de Eerste Wereldoorlog Rond 900 zijn er twee kampen in Europa. Rusland, Frankrijk en Groot- Brittannië aan de ene kant. Oostenrijk-

Nadere informatie

De Eerste Wereldoorlog

De Eerste Wereldoorlog Naam: De Eerste Wereldoorlog De Eerste Wereldoorlog 1 De Eerste Wereldoorlog Situering in tijd Duid de mijlpaal aan op de onderstaande tijdslijn (van 1914-1918). 1910 1911 1912 1913 1914 1915 1916 1917

Nadere informatie

IJZERSLAG IEPER I Vraag : Welk(e) leger(s) nam(en) de verdediging van Ieper eind november 1914 op zich?

IJZERSLAG IEPER I Vraag : Welk(e) leger(s) nam(en) de verdediging van Ieper eind november 1914 op zich? IEPERBOOG Noord Beste leerling, Dit werkblad heeft als doel je iets langer bij bepaalde zaken in het museum te laten stil staan. Laat dit werkblad je er echter niet van weerhouden alles met de nodige aandacht

Nadere informatie

De tijd van: Wereldoorlogen

De tijd van: Wereldoorlogen De tijd van: Wereldoorlogen WoI Interbellum WoII Wereldoorlog I Casus Belli (Latijn, de oorzaak van de oorlog) Wereldoorlog I Tweefronten oorlog: Oostfront/Westfront Tannenberg 1914: Bewegingsoorlog: Verdun

Nadere informatie

Butte de Vauquois De slag bij Verdun 1

Butte de Vauquois De slag bij Verdun 1 Butte de Vauquois 5-6-2014 De slag bij Verdun 1 Verdun moeder van alle veldslagen 21-02 tot 19-12 1916 Rian van Meeteren 1916: Strategie Centralen Duitsland gaat in het westen in de aanval Geen coordinatie

Nadere informatie

WEBQUEST L6-02 oorlog & vrede

WEBQUEST L6-02 oorlog & vrede WEBQUEST L6-02 oorlog & vrede 2.3.1. Wereldoorlog I INHOUD OEFENBOEK De Eerste Wereldoorlog 02-03 2.3.2. Wereldoorlog II De Tweede Wereldoorlog 04-05 La Vita è Bella 06-07 3.1. Geweldige personen Jezus

Nadere informatie

Memoryspel Kerstmis 1914: Het eerste kerstbestand. Verbroedering tussen strijdende partijen. Er wordt eten gedeeld en men

Memoryspel Kerstmis 1914: Het eerste kerstbestand. Verbroedering tussen strijdende partijen. Er wordt eten gedeeld en men Memoryspel Kerstmis 1914: Het eerste kerstbestand. Verbroedering tussen strijdende partijen. Er wordt eten gedeeld en men speelt zelfs een voetbalwedstrijd. Dit bestand was een poging geweest om er het

Nadere informatie

Samenvatting Geschiedenis

Samenvatting Geschiedenis Samenvatting Geschiedenis INHOUDSOPGAVE: Aantekeningen Pagina 2/3 Wat moet je leren Pagina 3 Wat moet je kennen en kunnen? Pagina 4/6 Tekst Samenvatting Pagina 6/8 Begrippen Pagina 8 1 Aantekeningen H1.1

Nadere informatie

Het gezicht van de Groote oorlog

Het gezicht van de Groote oorlog Het gezicht van de Groote oorlog Wat was de aanleiding van de Eerste Wereldoorlog? a) machtsuitbreiding b) De moord op de Aartshertog Frans Ferdinand. c) Een wraakactie voor vorige verloren veldslagen.

Nadere informatie

EENS KIJKEN WAT WE AL WETEN

EENS KIJKEN WAT WE AL WETEN EENS KIJKEN WAT WE AL WETEN Lijssenthoek Military Cemetery is één van de vele sporen die de Eerste Wereldoorlog in de Westhoek heeft nagelaten. Je kent er vast nog. Welke van deze plekken hebben ook te

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Wereldoorlog I ( De Grootte oorlog )

Wereldoorlog I ( De Grootte oorlog ) Wereldoorlog I ( De Grootte oorlog ) 1914-1918 Waarom breekt de oorlog uit? * Op weg naar de oorlog. (v) Aandachtspunten: - oorzaken - aanleiding - maatschappijbeeld - verwachtingen - bondgenootschappen

Nadere informatie

Wereldoorlog 2: naar het einde van de oorlog (les 06 6des) Geschiedenis 6MEVO-6EM-6EI-6IW VTI Kontich

Wereldoorlog 2: naar het einde van de oorlog (les 06 6des) Geschiedenis 6MEVO-6EM-6EI-6IW VTI Kontich Wereldoorlog 2: naar het einde van de oorlog (les 06 6des) Geschiedenis 6MEVO-6EM-6EI-6IW --- www.degeschiedenisles.com --- VTI Kontich => Na El Alamein, Stalingrad en Midway werden de Asmogendheden (Duitsland,

Nadere informatie

Thema 3: Werken met bronnen: De Groote Oorlog

Thema 3: Werken met bronnen: De Groote Oorlog Thema 3: Werken met bronnen: De Groote Oorlog Inleiding Om de wereld van vandaag te kunnen begrijpen, moeten we weten wat er in het verleden is gebeurd. Enkel de belangrijkste momenten die de wereld voor

Nadere informatie

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00.

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00. 1 SCHOOLONDERZOEK Tijdvak I GESCHIEDENIS 31 oktober 2013 8: 30-10:00. Dit onderzoek bestaat uit 38 vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad.

Nadere informatie

Thema: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land.

Thema: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land. Thema: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land. Op 6 juni 1944 is het D Day, dat wordt nog steeds gevierd want het is het begin van de bevrijding van West Europa. Eigenlijk betekent D Day de

Nadere informatie

Wereldoorlog 1: dood en vernieling (les 18 5des) Geschiedenis 5MEVO-5EM-5EI-5IW VTI Kontich

Wereldoorlog 1: dood en vernieling (les 18 5des) Geschiedenis 5MEVO-5EM-5EI-5IW VTI Kontich Wereldoorlog 1: dood en vernieling (les 18 5des) Geschiedenis 5MEVO-5EM-5EI-5IW --- www.degeschiedenisles.com --- VTI Kontich 1. Inleiding => WO 1 = totale oorlog => Nooit eerder geziene vernietiging =>

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. KB-0125-a-16-1-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. KB-0125-a-16-1-b Bijlage VMBO-KB 2016 tijdvak 1 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB KB-0125-a-16-1-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een Nederlandse munt (voor- en achterzijde): Op de munt links staat: Willem

Nadere informatie

Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts'

Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts' Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts' In de conflicten voor de Eerste Wereldoorlog speelden paarden een belangrijke rol. De cavalerie was tot dan het speerpunt van de legers. Maar vanaf 1914

Nadere informatie

Dennis Harteveld. Robin van Leeuwenstijn 3te

Dennis Harteveld. Robin van Leeuwenstijn 3te Dennis Harteveld Robin van Leeuwenstijn 3te inleiding Wij hebben het onderwerp GIFGAS!!! Het leek ons wel boeiend en interessant omdat het een heel erg oorlog wapen was en er veel mensen dood aan zijn

Nadere informatie

HET DROOMMUSEUM VAN DRE

HET DROOMMUSEUM VAN DRE HET DROOMMUSEUM VAN DRE Beste leerling, Dit werkblad wil je iets langer bij bepaalde zaken in het museum laten stil staan. Dit wil natuurlijk niet zeggen dat je niet mag rondneuzen naar andere objecten,

Nadere informatie

Geschied- en Heemkundige Kring vzw PEPIJN@LANDEN

Geschied- en Heemkundige Kring vzw PEPIJN@LANDEN Geschied- en Heemkundige Kring vzw PEPIJN@LANDEN Secretariaat/Documentatiecentrum: Bezoekerscentrum Rufferdinge Molenberg 4 3400 Landen Tel. 011 88 34 68 Fax 011 83 27 62 info@ghklanden.be www.ghklanden.be

Nadere informatie

De Groote Oorlog. 11 maart 2014 VOORBEREIDING GES. Dag van de Geschiedenis

De Groote Oorlog. 11 maart 2014 VOORBEREIDING GES. Dag van de Geschiedenis De Groote Oorlog Dag van de Geschiedenis 11 maart 2014 VOORBEREIDING GES d a R a E r IE T P g T N I e S F t E 1sNT-JOZ SI 1 De Belle Epoque De periode van 1870 tot 1914 wordt de Belle Epoque [1] genoemd.

Nadere informatie

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht SO 1 Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014 Historisch Overzicht 1. Welke doelstelling had Wilhelm II bij zijn aantreden als Keizer van Duitsland? 2. Welk land behoorde niet tot de Centralen tijdens de Eerste

Nadere informatie

De 1e Wereldoorlog. 1914-1919 (9.1b) HC onderdelen: slag bij de Marne (1914) + Spartacusopstand (1919) Tijd van wereldoorlogen.

De 1e Wereldoorlog. 1914-1919 (9.1b) HC onderdelen: slag bij de Marne (1914) + Spartacusopstand (1919) Tijd van wereldoorlogen. 10 11 2014 De 1e Wereldoorlog 1914-1919 (9.1b) HC onderdelen: slag bij de Marne (1914) + Spartacusopstand (1919) Tijd van wereldoorlogen. 9.1 De Eerste Wereldoorlog. Na de aanslag in Sarajevo volgen de

Nadere informatie

35 oefenvragen over de Tweede Wereldoorlog 1

35 oefenvragen over de Tweede Wereldoorlog 1 35 Oefenvragen over de Tweede Wereldoorlog 1. De Tweede Wereldoorlog dankt zijn naam aan: a. Het aantal landen dat erbij betrokken was b. Het feit dat de oorlog in meerdere werelddelen werd uitgevochten

Nadere informatie

Wereldoorlog 2: de opmars van Duitsland (les 03 6des) Geschiedenis 6MEVO-6EM-6EI-6IW VTI Kontich

Wereldoorlog 2: de opmars van Duitsland (les 03 6des) Geschiedenis 6MEVO-6EM-6EI-6IW VTI Kontich Wereldoorlog 2: de opmars van Duitsland (les 03 6des) Geschiedenis 6MEVO-6EM-6EI-6IW --- www.degeschiedenisles.com --- VTI Kontich 1. Inleiding Wereldoorlog 2 => Ongeveer 20 jaar na de Grote Oorlog (WO

Nadere informatie

KUNST IN DE aanklacht tegen de oorlog

KUNST IN DE aanklacht tegen de oorlog KUNST IN DE OORLOG Een aanklacht tegen de oorlog BEELD: TREUREND OUDERPAAR v Käthe Kollwitz v Eigen zoon: Peter v Begraafplaats: Vladslo (Duits kerkhof) v Oorlogsverdriet treft iedereen (vriend en vijand)

Nadere informatie

Werkblad: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land. 1

Werkblad: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land. 1 Achtergrond informatie voor docenten. D- Day betekend de eerste dag van een grote militaire operatie. In de Tweede Wereldoorlog viel dat op 6 juni 1944. Maar de inval van de Amerikanen in Afghanistan was

Nadere informatie

> Lees In de loopgraven. > Lees Nieuwe wapens.

> Lees In de loopgraven. > Lees Nieuwe wapens. LB -. Nederland doet niet mee > Lees Ruzie in Europa. Leg uit waarom Nederland toch met de oorlog te maken krijgt. Gebruik de volgende woorden: vluchten kamp voedsel België. In 9 krijgen twee landen ruzie

Nadere informatie

Tijdvak II. november 2013 8: 30-10:00.

Tijdvak II. november 2013 8: 30-10:00. SCHOOLONDERZOEK Tijdvak II GESCHIEDENIS november 2013 8: 30-10:00. Dit onderzoek bestaat uit vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad.

Nadere informatie

Napoleon. bekendste persoon uit de geschiedenis

Napoleon. bekendste persoon uit de geschiedenis Napoleon bekendste persoon uit de geschiedenis Napoleon behoort tot de meest bekende personen uit de geschiedenis. Hij wist zich van eenvoudige komaf op te werken tot keizer van Frankrijk en heerser over

Nadere informatie

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg 2 maart 1945 2 maart 2016 Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg Er kwamen 4 Duitsers bij de Bark. Ze slaan piketten, voor het plaatsen van batterijen veldartillerie. Maar op die dag gingen de verzetsgroepen

Nadere informatie

Werkblad van RJ Tarr www.activehistory.co.uk / 1

Werkblad van RJ Tarr www.activehistory.co.uk / 1 Werkblad van RJ Tarr www.activehistory.co.uk / 1 Oorzaken van de Eerste Wereldoorlog: invuloefening Werkblad bij het simulatiespel www.activehistory.co.uk Instructie: Vul het witte veld in terwijl je het

Nadere informatie

BOUWEN AAN HET FRONT 100 JAAR SLAG BIJ PASSENDALE THE FINAL OFFENSIVE: THE YANKS ARE COMING PROGRAMMA HERDENKING

BOUWEN AAN HET FRONT 100 JAAR SLAG BIJ PASSENDALE THE FINAL OFFENSIVE: THE YANKS ARE COMING PROGRAMMA HERDENKING 2016 2017 2018 BOUWEN AAN HET FRONT 100 JAAR SLAG BIJ PASSENDALE THE FINAL OFFENSIVE: THE YANKS ARE COMING PROGRAMMA HERDENKING TENTOONSTELLING FRONT 14/18 - DE EERSTE WERELDOORLOG IN 3D 10.04 7.08 / Gratis

Nadere informatie

SLYPSKAPELLE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

SLYPSKAPELLE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG SLYPSKAPELLE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Voor de oorlog MO_03 Moeders met lange rokken en schorten. Meisjes en jongens met zwarte kousen, sommige op klompen. Het lijkt gezellig op straat. Geen auto

Nadere informatie

een zee van tijd een zee van tijd Werkblad 12 Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les 1: Wat er vooraf ging Naam: Hitler

een zee van tijd een zee van tijd Werkblad 12 Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les 1: Wat er vooraf ging Naam: Hitler Werkblad Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les : Wat er vooraf ging Na de Eerste Wereldoorlog gaat het slecht met Duitsland. Het land moet veel geld Hitler betalen aan de winnaars van de oorlog. De leider van

Nadere informatie

DIE VIJF DAGEN IN MEI

DIE VIJF DAGEN IN MEI DIE VIJF DAGEN IN MEI 1940 Op initiatief van Martin Lagestee maakte Lagestee Film BV in samenwerking met acht regionale omroepen en in coproductie met NTR en VPRO vijf documentaires met als onderwerp de

Nadere informatie

een zee van tijd een zee van tijd Ze laten zien dat ze geen leger meer willen. Werkblad 12 Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les 1: Wat er vooraf ging Naam:

een zee van tijd een zee van tijd Ze laten zien dat ze geen leger meer willen. Werkblad 12 Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les 1: Wat er vooraf ging Naam: Werkblad Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les : Wat er vooraf ging Na de Eerste Wereldoorlog gaat het slecht met Duitsland. Het land moet veel geld Hitler betalen aan de winnaars van de oorlog. De leider van

Nadere informatie

IEPERBOOG Noord PROPAGANDA. Beste leerling,

IEPERBOOG Noord PROPAGANDA. Beste leerling, IEPERBOOG Noord Beste leerling, Dit werkblad heeft als doel je iets langer bij bepaalde zaken in het museum te laten stil staan. Laat dit werkblad je er echter niet van weerhouden alles met de nodige aandacht

Nadere informatie

Samenvatting Moderne Geschiedenis ABC

Samenvatting Moderne Geschiedenis ABC Samenvatting Moderne Geschiedenis ABC Week 1ABC: De Franse Revolutie Info: De Franse Tijd (1795 1814) Na de Franse Revolutie werd Napoleon de baas in Frankrijk. Napoleon veroverde veel Europese landen,

Nadere informatie

Eerste Wereldoorlog BKGT-2. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/56206

Eerste Wereldoorlog BKGT-2. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/56206 Auteurs Laatst gewijzigd Licentie Webadres Ivar Prins ; 02 July 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/56206 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Bronnen Noem een bron uit de tijd van de wereldoorlogen. Moet op het kaartje staan. Ooggetuigen Voedselbon Monument Museum Oorlogsgraven Filmbeelden

Bronnen Noem een bron uit de tijd van de wereldoorlogen. Moet op het kaartje staan. Ooggetuigen Voedselbon Monument Museum Oorlogsgraven Filmbeelden Bronnen Noem een bron uit de tijd van de wereldoorlogen. Moet op het kaartje staan. Ooggetuigen Voedselbon Monument Museum Oorlogsgraven Filmbeelden Bronnen Noem een museum uit die tijd. Openluchtmuseum

Nadere informatie

IEPERBOOG OOST. De oproep om aan de oorlog deel te nemen werd ook. door de familie Grenfell gehoord. In de List of Etonians

IEPERBOOG OOST. De oproep om aan de oorlog deel te nemen werd ook. door de familie Grenfell gehoord. In de List of Etonians IEPERBOOG OOST Beste leerling, Dit werkblad heeft als doel je iets langer bij bepaalde zaken in het museum te laten stil staan. Laat dit werkblad je er echter niet van weerhouden alles met de nodige aandacht

Nadere informatie

Operatie Citadel/Slag om Koersk. Operatie Citadel/Slag om Koersk

Operatie Citadel/Slag om Koersk. Operatie Citadel/Slag om Koersk Operatie Citadel/Slag om Koersk De Slag om Koersk of Operatie Citadel (Duits: Unternehmen Zitadelle) was de grootste tankslag in de geschiedenis en een beslissende slag aan het oostfront in de Tweede Wereldoorlog.

Nadere informatie

IJZERSLAG IEPER I Vraag : Welk(e) leger(s) nam(en) de verdediging van Ieper eind november 1914 op zich?

IJZERSLAG IEPER I Vraag : Welk(e) leger(s) nam(en) de verdediging van Ieper eind november 1914 op zich? IEPERBOOG Noord Beste leerling, Dit werkblad heeft als doel je iets langer bij bepaalde zaken in het museum te laten stil staan. Laat dit werkblad je er echter niet van weerhouden alles met de nodige aandacht

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

IEPERBOOG BELEGERDE STAD

IEPERBOOG BELEGERDE STAD IEPERBOOG BELEGERDE STAD Beste leerling, Dit werkblad heeft als doel je iets langer bij bepaalde zaken in het museum te laten stil staan. Laat dit werkblad je er echter niet van weerhouden alles met de

Nadere informatie

MOORSLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

MOORSLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG MOORSLEDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Voor de oorlog MO_03 Moeders met lange rokken en schorten. Meisjes en jongens met zwarte kousen, sommige op klompen. Het lijkt gezellig op straat. Geen auto s...

Nadere informatie

Het verloop van de Slag van Waterloo - 18 juni 1815

Het verloop van de Slag van Waterloo - 18 juni 1815 Het verloop van de Slag van Waterloo - 18 juni 1815 De Britse troepen hebben de kasteelhoeve van Hougoumont ingenomen en hebben deze positie de hele nacht lang versterkt om zich tegen eventuele Franse

Nadere informatie

De betekenis van Mill in de historie van Linies en Stellingen

De betekenis van Mill in de historie van Linies en Stellingen Stichting SPOREN VAN DE OORLOG MILL De betekenis van Mill in de historie van Linies en Stellingen Vóór de Tweede Wereldoorlog Reeds in 1934 werd besloten een eventuele aanval van de Duitsers in het Zuiden

Nadere informatie

HONDERD JAAR GELEDEN. Nieuws uit de krant van 10 tot 15 maart 1913

HONDERD JAAR GELEDEN. Nieuws uit de krant van 10 tot 15 maart 1913 HONDERD JAAR GELEDEN aflevering 12 Nieuws uit de krant van 10 tot 15 maart 1913 Een vast onderwerp waaraan in de kranten aandacht werd besteed, was de oorlog op de Balkan. Turkije was er bij betrokken

Nadere informatie

De koude oorlog Jesse Klever Groep 7

De koude oorlog Jesse Klever Groep 7 De koude oorlog Jesse Klever Groep 7 1 Voorwoord Tijdens het maken van mijn spreekbeurt over Amerika kwam ik de Koude oorlog tegen. De koude oorlog leek mij een heel interessant onderwerp waar ik niet

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje b Bijlage VMBO-KB 2008 2 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje 800045-2-736b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Reclame voor fietsrijlessen voor vrouwen (1896). bron 2 Op de

Nadere informatie

Toetsvragen geschiedenis toelating Pabo. Tijdvak 9 Toetsvragen

Toetsvragen geschiedenis toelating Pabo. Tijdvak 9 Toetsvragen Tijdvak 9 Toetsvragen 1 De Eerste Wereldoorlog brak uit naar aanleiding van een moordaanslag in Serajewo. Maar lang daarvoor groeiden er al tegenstellingen waarbij steeds meer landen werden betrokken.

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis vwo 2008-II

Eindexamen geschiedenis vwo 2008-II De koloniale relatie tussen Nederland(ers) en Nederlands-Indië In 1596 bereikte een Nederlandse expeditie onder Cornelis de Houtman Bantam. 2p 1 Leg uit welk verband er bestaat tussen deze expeditie en

Nadere informatie

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna.

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. 100 jaar geleden t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. t Is oorlog! Binderveld, Kozen, Nieuwerkerken en Wijer 100 jaar geleden is een

Nadere informatie

Drie massagraven voor de Nederlandse kust

Drie massagraven voor de Nederlandse kust Nederlandse kust geschiedenis van Learning by Action en Stichting De Noordzee deze les werd mogelijk gemaakt door het Prins Bernard Cultuurfonds Doel Materialen Vak Niveau Duur Werkwijze De leerlingen

Nadere informatie

Eerste wereldoorlog. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Eerste wereldoorlog. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur Hogendorp Laatst gewijzigd Licentie Webadres 31 October 2013 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/42883 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Kastelen De eerste kastelen De eerste kastelen werden tussen 800 en 1000 na Christus gebouwd. In die tijd maakten de Noormannen de kusten van Europa onveilig: ze plunderden dorpen en boerderijen. De mensen

Nadere informatie

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk).

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk). Jeanne d'arc Aan het begin van de 15de eeuw slaagden de Fransen er eindelijk in om de Engelsen uit hun land te verdrijven. De strijd begon met een vrouw die later een nationale heldin werd, van de meest

Nadere informatie

Chr. Oranjevereniging Marken en Oranje Herdenking 4 mei 2017 Thema: Verhalen van de oorlog

Chr. Oranjevereniging Marken en Oranje Herdenking 4 mei 2017 Thema: Verhalen van de oorlog Chr. Oranjevereniging Marken en Oranje Herdenking 4 mei 2017 Thema: Verhalen van de oorlog Pieter er Zeeman en de konvooien naar Moermansk Pieter Zeeman (geboren op Marken op 20 december 1914) voer in

Nadere informatie

LICHTERVELDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

LICHTERVELDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG LICHTERVELDE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Voor de oorlog LI_07 Er is veel volk op de dorpsplaats samengekomen en overal hangen vlaggen. Niemand is aan het werken. Het is waarschijnlijk zondag, en mooi

Nadere informatie

IEPER KLEINE POEZELSTRAAT

IEPER KLEINE POEZELSTRAAT Archeologisch vooronderzoek IEPER KLEINE POEZELSTRAAT De archeologische site situeert zich te Boezinge, een deelgemeente van de stad Ieper. De terreinen bevinden zich tussen de Kleine Poezelstraat, de

Nadere informatie

Daags nadat Momgomery's troepen over de Rijn waren, stak Church.1i de rivier over in een Amerikaanse stormboot,

Daags nadat Momgomery's troepen over de Rijn waren, stak Church.1i de rivier over in een Amerikaanse stormboot, 23g2.. passeerden vanmiddag veel bommenwerpers en jagers in oostelijke richting. Vanavond naar Simonse geweest. Toen ik terug naar huis ging en nog maar juist de poort uit was, hoorde ik opeens iets, alsof

Nadere informatie

Lancaster ED470. Wie, wat, waar en hoe?

Lancaster ED470. Wie, wat, waar en hoe? Lancaster ED470 Wie, wat, waar en hoe? Hier is het toestel neer gekomen en ontploft. Een groot gat kwam in de grond. Wat gaan we doen? Het verhaal Vliegtuigcrash. 23 september 1944 De vliegbasis Skellingthorpe

Nadere informatie

Gemeenschappelijk schoolonderzoek Tijdvak I 27 oktober

Gemeenschappelijk schoolonderzoek Tijdvak I 27 oktober Gemeenschappelijk schoolonderzoek 2014-2015 Tijdvak I 27 oktober 2014 10.30 12.00 GESCHIEDENIS Dit schoolonderzoek bestaat uit 38 vragen. Voor dit onderzoek zijn maximaal 59 punten te behalen. Als bij

Nadere informatie

GITS TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

GITS TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG GITS TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG 31 juli 1914: ten oorlog! Op vrijdag 31 juli 1914 staat Gits in rep en roer: de algemene mobilisatie wordt afgekondigd. Alle jongemannen die in aanmerking komen voor

Nadere informatie

De Eerste Wereldoorlog

De Eerste Wereldoorlog 1 Introductie Dit project gaat over de Eerste Wereldoorlog. Het is vooral een doe-project. Je werkt soms alleen, soms in tweetallen. Tijdens het project moet je opdrachten maken. Alle opdrachten en presentaties

Nadere informatie

Spreekbeurt en werkstuk over. Ridders. Door: Oscar Zuethoff

Spreekbeurt en werkstuk over. Ridders. Door: Oscar Zuethoff Spreekbeurt en werkstuk over Ridders Door: Oscar Zuethoff Mei 2007 Inleiding Waarom houd ik een spreekbeurt over de ridders en de riddertijd? Toen ik klein was wilde ik altijd al een ridder zijn. Ik vind

Nadere informatie

IEPERBOOG OOST. De oproep om aan de oorlog deel te nemen werd ook door de familie Grenfell gehoord. In de List of Etonians

IEPERBOOG OOST. De oproep om aan de oorlog deel te nemen werd ook door de familie Grenfell gehoord. In de List of Etonians IEPERBOOG OOST Beste leerling, Dit werkblad heeft als doel je iets langer bij bepaalde zaken in het museum te laten stil staan. Laat dit werkblad je er echter niet van weerhouden alles met de nodige aandacht

Nadere informatie

Lesbrieven WOI. 100 jaar Groote Oorlog

Lesbrieven WOI. 100 jaar Groote Oorlog Lesbrieven WOI 100 jaar Groote Oorlog De Ginter gemeenten 1 Gistel 2 Oudenburg 3 Ichtegem 4 Torhout 5 Zedelgem 6 Koekelare 7 Kortemark 2 Kortemark tijdens de Eerste Wereldoorlog Kortemark vóór de oorlog

Nadere informatie

STADEN TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

STADEN TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG STADEN TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Staden voor de oorlog STA_07 De Speyhoek in Staden, voor de oorlog. Iedereen komt naar buiten voor de fotograaf. Moeders met lange rokken en grote schorten, vaders

Nadere informatie

Herdenking aan het Graf van de Onbekende Soldaat

Herdenking aan het Graf van de Onbekende Soldaat 11 november Wapenstilstand Herdenking aan het Graf van de Onbekende Soldaat Senaat Federaal Parlement Kamer van volksvertegenwoordigers 2 Hallo! 11 november is een bijzondere dag. Dat zal je niet ontgaan

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje. KB-0125-a-14-1-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1. Bronnenboekje. KB-0125-a-14-1-b Bijlage VMBO-KB 2014 tijdvak 1 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-14-1-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een politieke prent over een biddende fabrikant (1907): Onderschrift

Nadere informatie

RUMBEKE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

RUMBEKE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG RUMBEKE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Voor de oorlog RUM_02 Koetsen en karren over de kasseien van de vooroorlogse Rumbeeksesteenweg. De straat loopt recht op de mooie, fiere kerktoren. 31 juli 1914:

Nadere informatie

DADIZELE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG

DADIZELE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG DADIZELE TIJDENS DE EERSTE WERELDOORLOG Voor de oorlog DAD_02 Dadizele, voor de oorlog. De kinderen wachten op de tram. Overal in de streek liepen tramlijnen. Maar de tram maakte plaats voor de auto. Ook

Nadere informatie

b) Waarom? Roeselare wordt in oktober 1914 veroverd en wordt dus bezet gebied. Het ligt aan de Duitse kant van het front

b) Waarom? Roeselare wordt in oktober 1914 veroverd en wordt dus bezet gebied. Het ligt aan de Duitse kant van het front 1. Inleiding a) De oude stedelijke begraafplaats van Roeselare is meer dan tweehonderd jaar oud (van 1806). Tijdens de oorlog werden hier vooral Duitse soldaten begraven. b) Waarom? Roeselare wordt in

Nadere informatie

Samenwerking als ideaal voor een verscheurd Europa

Samenwerking als ideaal voor een verscheurd Europa Samenwerking als ideaal voor een verscheurd Europa INE MEGENS EIGENTIJDSE GESCHIEDENIS Opbouw college: Vooruitgangsgeloof 19 e eeuw Nationalisme en politieke kaart van Europa Eerste Wereldoorlog Cultuurpessimisme

Nadere informatie

Een les van 70 minuten of een blokuur van 100 minuten.

Een les van 70 minuten of een blokuur van 100 minuten. Eerste Wereldoorlog Actief Historisch Denken 2 Wie is er schuldig aan het ontstaan van Wereldoorlog I? De Eerste Wereldoorlog, met zijn oorzaken en gevolgen, komt in elke onderbouw methode aan bod. Voor

Nadere informatie

Koude Oorlog-2 vmbo12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62180

Koude Oorlog-2 vmbo12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62180 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 19 juni 2017 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/62180 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet.

Nadere informatie

Het vergeten slagveld van Artois

Het vergeten slagveld van Artois Het vergeten slagveld van Artois Zondag 28 juni 2015 In het mediageweld rond de Eerste Wereldoorlog is aandacht soms een relatief begrip. Zo blijft het bijvoorbeeld over de militaire gebeurtenissen in

Nadere informatie

De Beeldbankquiz WESTHOEK verbeeldt - receptie

De Beeldbankquiz WESTHOEK verbeeldt - receptie De Beeldbankquiz Donderdag 13 maart 2014 - WESTHOEK verbeeldt - receptie Enkele afspraken 14 vragen Telkens 1 mogelijk antwoord 1 schiftingsvraag 'WESTHOEK verbeeldt'- receptie - 13 maart 2014 2 De Beeldbankquiz

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b

Bijlage VMBO-KB. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 2. Bronnenboekje. KB-0125-a-12-2-b Bijlage VMBO-KB 2012 tijdvak 2 geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bronnenboekje KB-0125-a-12-2-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een beschrijving van een politieke stroming (rond 1870): Zij

Nadere informatie

Vraag 1b. Wat was de oorzaak van deze ramp? Vraag 1a. In welke provincie was de Watersnoodramp van 1953? ...

Vraag 1b. Wat was de oorzaak van deze ramp? Vraag 1a. In welke provincie was de Watersnoodramp van 1953? ... Naam: DE WATERSNOOD- RAMP Het is 31 januari 1953. Het stormde vreselijk In Zeeland. Toch waren de meeste mensen gewoon rustig naar bed gegaan. Zij werden in hun slaap overvallen door een zware stormvloed.

Nadere informatie

De Tweede Wereldoorlog: aanloop en verloop

De Tweede Wereldoorlog: aanloop en verloop De Tweede Wereldoorlog: aanloop en verloop Instap/actualiteit: http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/videozone/programmas/journaal/2.38887?video=1.2338096 http://deredactie.be/cm/vrtnieuws/buitenland/2.38741?eid=1.2414225

Nadere informatie

DAGBOEK VAN EEN INCOMMUNICADO (DE OORLOG GEZIEN VANUIT BRUSSEL) (Roberto J. Payró voor La Nación)

DAGBOEK VAN EEN INCOMMUNICADO (DE OORLOG GEZIEN VANUIT BRUSSEL) (Roberto J. Payró voor La Nación) DAGBOEK VAN EEN INCOMMUNICADO (DE OORLOG GEZIEN VANUIT BRUSSEL) (Roberto J. Payró voor La Nación) Brussel, donderdag 13 augustus (1914) De colonne die gisteren nabij Diest verslagen werd heeft zich gereorganiseerd

Nadere informatie

IEPER. De busreis vangt aan aan De Brukkes te Neerhespen. Uur later te bepalen.

IEPER. De busreis vangt aan aan De Brukkes te Neerhespen. Uur later te bepalen. IEPER 2-daage reis op maandag 7 en dinsdag 8 april 2014 (eerste week paasvakantie) De busreis vangt aan aan De Brukkes te Neerhespen. Uur later te bepalen. Toelichting : Het gebied rond Ieper was van 1914

Nadere informatie

Het Westelijk Front in context van de Eerste Wereldoorlog. Dr. Rian van Meeteren

Het Westelijk Front in context van de Eerste Wereldoorlog. Dr. Rian van Meeteren Het Westelijk Front in context van de Eerste Wereldoorlog Dr. Rian van Meeteren Fronten: geografisch Europa Westelijk front Oostelijk front Italië (vanaf 1915) Balkan Servië (tot 1915) Saloniki (vanaf

Nadere informatie

Dagboek Sebastiaan Matte

Dagboek Sebastiaan Matte Vraag 1 van 12 Dagboek Sebastiaan Matte Uit het dagboek van Sebastiaan Matte: "Ik ben vandaag bij een hagenpreek geweest, in de duinen bij Overveen. Wel duizend mensen uit de stad waren bij elkaar gekomen

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info De Chinese Muur 1. Voorwoord. 2. Wat is de Chinese Muur? 3. Waar ligt de Chinese Muur? 4. Waarom bouwden de Chinezen de Chinese Muur? 5. Hoe bouwden de Chinezen de Chinese Muur? 6. Hoe lang en hoe groot

Nadere informatie

De Eerste Wereldoorlog hv123. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

De Eerste Wereldoorlog hv123. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 15 December 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/73234 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

De ondergang van de Spaanse Armada een spannend verhaal

De ondergang van de Spaanse Armada een spannend verhaal De ondergang van de Spaanse Armada een spannend verhaal Een volk in opstand, een boze koning, een dappere koningin, een onoverwinnelijke vloot en... een storm. Dit is het spannende verhaal van de Spaanse

Nadere informatie