Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Het voorkomen van lymfoedeem

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Het voorkomen van lymfoedeem"

Transcriptie

1 Het voorkomen van lymfoedeem

2 HET VOORKOMEN VAN LYMFOEDEEM INLEIDING Onlangs bent u aan borstkanker geopereerd. Het feit dat de lymfklieren zijn verwijderd, brengt het risico met zich mee dat zich vocht ophoopt in de arm (lymfoedeem). Vooral vrouwen bij wie de oksel bestraald wordt lopen het risico lymfoedeem te krijgen. Ook al hebben de huidige operatietechnieken de kans op lymfoedeem aanzienlijk verkleind, toch blijft het belangrijk aandacht te besteden aan het voorkómen van lymfoedeem. Temeer omdat de kans op het ontstaan van lymfoedeem nog jaren na de operatie aanwezig is. Hieronder kunt u lezen wat lymfoedeem is en hoe u de eerste tekenen ervan herkent. Ook vindt u in deze brochure oefeningen en leefregels om lymfoedeem te voorkomen. Het is belangrijk deze informatie goed door te nemen omdat eenmaal ontstaan lymfoedeem niet vanzelf weer weggaat en zeer hinderlijk kan zijn. WAT IS LYMFOEDEEM EN HOE ONTSTAAT HET? Lymfoedeem is een abnormale ophoping van eiwitten en vocht in het lichaamsweefsel als gevolg van een verstoord evenwicht tussen aan- en afvoer van vocht. Mogelijke klachten bij lymfoedeem zijn een vermoeid en zwaar gevoel van de arm, pijn, zwelling, beperkingen in bewegingen en/of beperkingen in dagelijks functioneren. Het is daarom goed om ervoor te zorgen dat: er geen ophoping van lymfvocht ontstaat in de vaten van de arm; het lymfvocht goed blijft stromen door het lichaam. Zware belasting, invloeden van buitenaf (zoals temperatuursinvloeden of knellende kleding), of een infectie, kunnen de aanmaak van extra vocht veroorzaken. Probeer daarom de arm niet te zwaar te belasten, wees voorzichtig met warmte en kou en ontsmet wondjes aan de arm of hand direct.

3 ALGEMENE ADVIEZEN Het is belangrijk om zoveel mogelijk te blijven bewegen zoals u gewend bent. Een normale lichaamsbeweging en oefenen is goed, mits u niets forceert. Spierbeweging maakt dat het lymfvocht beter doorstroomt en sneller wordt afgevoerd. Angstvallig de arm ontzien is beslist niet goed en kan schouderklachten veroorzaken! Het is verstandig de arm af en toe wat hoger te leggen en de hand niet te lang naar beneden te laten hangen. Als u bijvoorbeeld lang moet staan, is het beter uw hand in de zak te steken. BASISADVIEZEN Als u ligt of zit, leg uw arm en hand dan wat hoger. Gebruik hiervoor een extra kussen. Laat uw bloeddruk niet opnemen aan de arm van de geopereerde kant. Laat geen bloed afnemen aan die arm. Laat geen infuus aanleggen aan die arm. BASISOEFENINGEN We raden u aan om snel na de operatie te beginnen met onderstaande oefeningen. Probeer ze enkele malen per dag op rustige wijze te doen. Buig en strek de vingers (15 keer) Beweeg uw hand vanuit de pols op en neer (15 keer) Buig en strek de elleboog (15 keer) Bovenstaande adviezen en oefeningen blijven belangrijk. Na enkele dagen kunt u beginnen met aanvullende oefeningen. AANVULLENDE OEFENINGEN Enkele dagen na de operatie kunt u de basisoefeningen uitbreiden met aanvullende oefeningen. Deze laatste hebben feitelijk twee doelen: 1. de beweeglijkheid van de schouder te bevorderen; 2. het risico op het ontstaan van lymfoedeem te verkleinen.

4 Het is belangrijk dat u de oefeningen dagelijks doet totdat u uw arm weer als voorheen kunt bewegen. Hierna kunt u de oefeningen doen zodra u merkt dat het nodig is. U hoeft niet bang te zijn dat door te oefenen de wond opengaat of de hechtingen loslaten. Zolang u maar onder de pijngrens blijft, kan er niets gebeuren. De fysiotherapeut of verpleegkundige neemt deze oefeningen met u door. Als u er niet zeker van bent of u de oefeningen goed uitvoert, of als u vragen heeft over de oefeningen, vraag een van hen dan om advies. ENKELE AANWIJZINGEN Doe de oefeningen drie tot vier keer per dag, totdat u uw arm weer kunt bewegen als voorheen. Adem tijdens de oefeningen goed door en let erop dat u de adem niet vasthoudt. Houd uw rug goed recht tijdens de oefeningen en strek uzelf uit. Let erop dat u tijdens de oefeningen geen verende armbewegingen maakt. De meeste van de volgende oefeningen kunt u zowel staand als liggend uitvoeren! Oefening 1 Vouw uw handen of pak uw pols vast en breng de armen gestrekt omhoog, als dit mogelijk is: niets forceren! Laat ze daarna weer zakken. Herhaal dit vijf tot tien keer. Oefening 2 Vouw de handen achter de rug tegen elkaar of vouw ze achter de rug in elkaar. Breng daarna de armen gestrekt naar boven en weer terug. Herhaal dit vijf tot tien keer.

5 Oefening 3 Ga met uw gezicht naar de muur staan, met de tenen ongeveer tegen de muur. Kruip met de beide handen langs de muur naar boven en weer terug. Herhaal dit vijf tot tien keer. Oefening 4 Leg uw handen losjes achter in de nek. Houd de ellebogen eerst ontspannen naar voren en breng ze daarna naar achteren en weer terug naar voren. Herhaal dit vijf tot tien keer. Oefening 5 Ga met uw buik tegen de muur staan en beweeg beide armen zijwaarts omhoog alsof u cirkels op de muur tekent. Breng de armen weer terug. Herhaal dit vijf tot tien keer. LEEFREGELS VOOR ALS U WEER THUIS BENT Hieronder vindt u een aantal aandachtspunten. Beschouw de lijst niet als een opsomming van verboden en geboden maar wees alert op de signalen van uw lichaam. Als u voelt dat uw arm moe wordt of als u pijn in de arm of schouder krijgt, geef de arm dan rust (eventueel op een kussen leggen). Als u dit tijdig doet, is de kans groot dat de klachten vanzelf verdwijnen.

6 Voorkom wondjes en infecties aan arm en hand Probeer wondjes te voorkomen. Ontsmet eventuele wondjes goed met een desinfecterend middel en doe er een pleistertje op. Tip: koop enkele flesjes Sterilon en bewaar deze op handige plaatsen zoals keukenlade, jaszak, handtas etc. Draag handschoenen bij ruwe karweitjes zoals tuinieren en bij vuil huishoudelijk werk e.d. Vet een ruwe huid regelmatig in om kloofjes te voorkomen. Zorg voor schone nagels en handen. Laat u niet prikken in de arm van de geopereerde kant (bij bloedprikken bijvoorbeeld). Krab puistjes en insectenbeten niet open. Gebruik bij ontharen een crème en géén mesje. Wees voorzichtig met prikken, snijden en branden. Neem bij kneuzingen, verstuikingen of ontstekingen contact op met uw arts. Voorkom overbelasting Bouw uw activiteiten/werkzaamheden rustig op en denk om de volgende zaken: Las pauzes in bij breien, handwerken, computerwerk e.d. Vermijd zwaar tillen en intensief sporten: bouw het rustig op. Verdeel lichamelijk werk zoveel mogelijk over de dag. Beweging Zoek een goed evenwicht tussen rust en inspanning. Probeer de arm niet teveel te ontzien: normaal bewegen en licht sporten is prima; probeer pijn of vermoeidheid in arm/schouder zoveel mogelijk te voorkomen.

7 Vermijd extreme warmte en kou Pas op met heet douchen, baden, saunabezoek en met langdurig zonnebaden. Gebruik bij huishoudelijk werk niet te heet water. Wees voorzichtig met stoom (aardappels afgieten e.d.) Gebruik geen kruiken, kersenpittenzak, rode lamp of warme pakkingen op uw arm of schouder. Span u bij warm weer niet overmatig in. Las pauzes in en doe af en toe arm/schouderoefeningen. Vermijd druk op de schouder en arm Draag een goed passende bh. Er zijn speciale bh s te koop met brede banden en een brede elastische onderrand. Ook zijn er losse schouderstukjes voor onder de bandjes verkrijgbaar (eventueel kan hiervoor een schoudervulling gebruikt worden). De bh mag ook niet te strak zitten onder de armen in de oksel. Draag geen knellende kleding, sieraden of mouwophouders. Koop geen zware prothese. Kies voor een lichtgewicht exemplaar of voor een zogenaamde contactprothese die op de huid geplakt wordt en de schouder dus minder belast. Over de keuze van prothese, bh s en (bad)kleding en dergelijke kunt u uitgebreid advies krijgen in speciaalzaken met deskundig personeel. Ook de Borstprothese Informatie Centra (BIC s) van het Landelijk Contactorgaan Begeleiding Borstkankerpatiënten (LCBB), kunnen u hierover informeren. Adressen zijn verkrijgbaar bij de mammacare-verpleegkundige. VLIEGREIZEN Tijdens langdurige vliegreizen krijgen veel mensen last van wat opgezette handen of voeten vanwege het drukverschil. Neem daarom tijdens de reis wat beweging en doe

8 ook af en toe uw oefeningen. Overleg eventueel voor uw reis met de mammacareverpleegkundige over het zonodig tijdelijk aanmeten van een kous voor uw arm. WAT TE DOEN ALS U TOCH KLACHTEN KRIJGT? Alle leefregels ten spijt kan er toch lymfoedeem ontstaan. Waarom dit bij de een wel en bij de ander niet gebeurt, is niet duidelijk. De symptomen die zich kunnen voordoen in arm, hand, oksel, borst of rug, zijn: zwelling; een zwaar, gespannen of moe gevoel; functieverlies of bewegingsbeperking; pijn en/of tintelingen. Als u deze symptomen opmerkt, probeer dan eerst de arm rust te geven en hoger te leggen. Verminderen de klachten gedurende de volgende dagen niet, neem dan contact op met uw huisarts. Hoe eerder er maatregelen worden genomen, hoe groter de kans is dat het lymfoedeem kan worden verholpen! Bij een infectie aan de arm en in het algemeen als de arm dik, rood en/of warm wordt, neem dan meteen contact op met uw huisarts. Het is mogelijk dat u zich hierbij ook grieperig voelt, wat kan wijzen op wondroos. De huisarts zal u antibiotica voorschrijven. BEHANDELING (BEGINNEND) LYMFOEDEEM In ons ziekenhuis gebeurt de behandeling van lymfoedeem door de fysiotherapeut die gespecialiseerd is in lymfdrainage. U kunt een afspraak maken met de huisarts. Indien nodig zal hij u verwijzen naar de huidarts (dermatoloog) in het ziekenhuis. Bij een beginnend lymfoedeem zijn er diverse behandelmogelijkheden, die vaak in

9 combinatie met elkaar gebruikt worden. Deze zijn alle gericht op stimulering van de afvoer van lymfevocht. Hieronder een opsomming van deze behandelmethoden: Ambulante compressietherapie Hierbij worden korte rekverbanden of elastische verbanden volgens een speciale techniek aangelegd. Dit dient om het oedeem te verminderen en nieuwe oedeemvorming tegen te gaan. Pressotherapie Hierbij wordt een manchet rondom de arm op een speciale manier opgepompt, zodat een stuwende drukgolf ontstaat. Deze masseert het lymfvocht als het ware omhoog in de richting van de oksel, waarna het via het halsgebied afgevoerd kan worden; Manuele lymfdrainage Dit is een speciale massage, waarbij de afvoer van de lymfe met specifieke massagetechnieken gestimuleerd wordt. Ook stimuleert het de nog werkende lymfvaten. Lymfchirurgie Dit is een kleine operatieve ingreep, de zogenaamde shunt-operatie. Hierbij wordt een nieuwe verbinding gelegd tussen een bloedvat en een (verstopt) lymfvat, zodat de lymfe weer goed kan afvloeien. Fysiotherapie Vanwege bestraling, operatie en lymfoedeem is de schouderfunctie nogal eens verstoord. Deze verminderde bewegingsmogelijkheid verhindert een goede afvoer van het lymfvocht. De fysiotherapeut kan u bepaalde oefeningen aanleren om de schouder- en armfunctie te herstellen. Elastische kousen In veel gevallen is na de behandeling het dragen van een steunkous voor de arm vereist om het bereikte resultaat te behouden. Afhankelijk van uw situatie draagt u deze de hele dag of alleen bij bepaalde werkzaamheden.

10 VERGOEDINGEN Het is verstandig om contact op te nemen met uw ziektekostenverzekering om na te vragen of een bepaalde behandeling of aanschaf wordt vergoed. VRAGEN Hebt u na het lezen van deze tekst nog vragen, dan kunt u contact opnemen met de physician assistant mammacare in het ziekenhuis. Telefoon: (0599) pieper BorstkankerVereniging Nederland (BVN). Telefoonnummer Ervaringslijn BorstkankerVereniging Nederland: Op maandag, woensdag en vrijdag van en op dinsdag en donderdag van op donderdag speciaal voor jonge vrouwen. Website: en Deze folder is ook mede tot stand gekomen in samenwerking met de BVN. Dank daarvoor.

Lymfoedeem na een borstoperatie

Lymfoedeem na een borstoperatie Lymfoedeem na een borstoperatie Dit hoofdstuk krijgt u als bij uw borstoperatie ook de lymfklieren in de oksel zijn verwijderd. Een klein percentage van de patiënten krijgt, als de lymfeklieren in de oksel

Nadere informatie

Oncologie. Het voorkomen van lymfoedeem

Oncologie. Het voorkomen van lymfoedeem Oncologie Het voorkomen van lymfoedeem 1 2 Het voorkomen van lymfoedeem Na het operatief verwijderen van de lymfklieren uit de oksel (het okselkliertoilet), bestaat een risico dat zich vocht ophoopt in

Nadere informatie

Het voorkomen van lymfoedeem

Het voorkomen van lymfoedeem Oncologie Het voorkomen van lymfoedeem Boermarkeweg 60 7824 AA Emmen Postbus 30002 7800 RA Emmen Tel. 0591 69 19 11 MA 868 06-08 -1.00 H 12 1 Wat te doen als u toch klachten krijgt? Alle leefregels ten

Nadere informatie

Lymfoedeem aan de arm. Mammapoli Route 10

Lymfoedeem aan de arm. Mammapoli Route 10 00 Lymfoedeem aan de arm Mammapoli Route 10 Het lymfestelsel Het lymfestelsel betstaat uit lymfevaten, lymfeklieren en lymfeklierweefsel dat zich in verschillende organen bevindt. Het lymfestelsel speelt

Nadere informatie

Wat is het lymfestelsel en welke functie heeft het?

Wat is het lymfestelsel en welke functie heeft het? Bij u zijn de lymfeklieren uit de oksel verwijderd. Na het verwijderen van de lymfeklieren uit de oksel kan het lymfevocht minder goed worden afgevoerd. Wanneer het vocht zich ophoopt in de arm, dan is

Nadere informatie

Fysiotherapie na een okselklierdissectie. Afdeling Fysiotherapie

Fysiotherapie na een okselklierdissectie. Afdeling Fysiotherapie 00 Fysiotherapie na een okselklierdissectie Afdeling Fysiotherapie U bent onder behandeling voor een okselklierdissectie. In deze folder staat informatie die voor u belangrijk is na de okselklieroperatie.

Nadere informatie

Hoe kunt u lymfoedeem voorkomen?

Hoe kunt u lymfoedeem voorkomen? Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Hoe kunt u lymfoedeem voorkomen? z Hoe kunt u lymfoedeem voorkomen? 1 Als u geopereerd bent vanwege borstkanker én de okselklieren

Nadere informatie

Verwijderen van de okselklier en lymfoedeem

Verwijderen van de okselklier en lymfoedeem Verwijderen van de okselklier en lymfoedeem Inleiding Uw behandelend arts heeft u verteld dat u bij een operatie aan uw borst vanwege een tumor misschien een zogenaamd okselklierdissectie krijgt. Borstkanker

Nadere informatie

Okselklierdissectie en lymfoedeem

Okselklierdissectie en lymfoedeem Okselklierdissectie en lymfoedeem Inleiding Uw behandelend arts heeft u verteld dat u bij een operatie aan uw borst vanwege een tumor misschien een zogenaamd okselklierdissectie krijgt. Borstkanker kan

Nadere informatie

Okselklierdissectie en lymfoedeem

Okselklierdissectie en lymfoedeem Okselklierdissectie en lymfoedeem Inleiding Uw behandelend arts heeft u verteld dat u bij een operatie aan uw borst vanwege een tumor misschien een zogenaamd okselklierdissectie krijgt. Borstkanker kan

Nadere informatie

PATIËNTENINFO LYMFEOEDEEM AAN DE ARM

PATIËNTENINFO LYMFEOEDEEM AAN DE ARM PATIËNTENINFO LYMFEOEDEEM AAN DE ARM REVALIDATIE INHOUD 1 Inleiding... 4 2 Wat is lymfeoedeem en hoe ontstaat het?... 4 3 Raadgevingen... 6 4 Oefenen van schouder en arm... 7 5 Lymfedrainage van de arm...

Nadere informatie

Oefeningen en leefregels na het okselkliertoilet

Oefeningen en leefregels na het okselkliertoilet Oefeningen en leefregels na het okselkliertoilet Oefeningen Na de operatie kan uw schouder aan de geopereerde kant minder beweeglijk zijn. Door armoefeningen te doen, kunt u het herstel van de beweeglijkheid

Nadere informatie

Oefeningen en leefregels na het okselkliertoilet

Oefeningen en leefregels na het okselkliertoilet Oefeningen en leefregels na het okselkliertoilet Albert Schweitzer ziekenhuis april 2015 pavo 0342 Oefeningen Na de operatie kan uw schouder aan de geopereerde kant minder beweeglijk zijn. Door armoefeningen

Nadere informatie

Leefregels en oefeningen voor thuis. Leefregels na okselklierbehandeling om lymfoedeem te voorkomen

Leefregels en oefeningen voor thuis. Leefregels na okselklierbehandeling om lymfoedeem te voorkomen Leefregels na okselklierbehandeling om lymfoedeem te voorkomen Leefregels en oefeningen voor thuis Leefregels na okselklierbehandeling om lymfoedeem te voorkomen 1 Inleiding 3 2 Lymfoedeem 3 3 Leefregels

Nadere informatie

Borstzorg. richtlijnen en oefeningen. Paramedische Ziekenhuiszorg

Borstzorg. richtlijnen en oefeningen. Paramedische Ziekenhuiszorg Paramedische Ziekenhuiszorg Borstzorg richtlijnen en oefeningen Inleiding U heeft een van de volgende operaties ondergaan: De borst is verwijderd (ablatie) De lymfeklieren in de oksel zijn verwijderd (okselklierdissectie)

Nadere informatie

Informatie en. adviezen. hernia-operatie. okselchirurgie. ZorgSaam

Informatie en. adviezen. hernia-operatie. okselchirurgie. ZorgSaam Informatie en adviezen oefeningen na een na okselchirurgie hernia-operatie ZorgSaam 1 2 U heeft een operatie ondergaan i.v.m. borstkanker, waarbij lymfklieren in de oksel zijn verwijderd. Als gevolg van

Nadere informatie

Verwijderen van lymfeklieren in de oksel

Verwijderen van lymfeklieren in de oksel Verwijderen van lymfeklieren in de oksel De borstkanker heeft zich bij u verspreid naar de lymfeklieren in de oksel. Vanuit deze klieren kan borstkanker zich verder in het lichaam uitzaaien. Daarom is

Nadere informatie

Afdeling Heelkunde, locatie AZU. Voorzorgsmaatregelen voor lymfoedeem

Afdeling Heelkunde, locatie AZU. Voorzorgsmaatregelen voor lymfoedeem Afdeling Heelkunde, locatie AZU Voorzorgsmaatregelen voor lymfoedeem Na verwijdering of bestraling van lymfeklieren is er altijd een kans op lymfoedeem. Er zijn een aantal factoren die de kans op lymfoedeem

Nadere informatie

Bijlage 2: Borstkanker: adviezen over bewegen en voorkomen/beperken van lymfoedeem

Bijlage 2: Borstkanker: adviezen over bewegen en voorkomen/beperken van lymfoedeem Bijlage 2: Borstkanker: adviezen over bewegen en voorkomen/beperken van lymfoedeem Kortgeleden is bij u een borstoperatie en/of een operatie van de lymfeklieren in de oksel uitgevoerd. Met onderstaande

Nadere informatie

Lymfoedeem van de arm

Lymfoedeem van de arm Lymfoedeem van de arm In deze folder wordt u kort uitgelegd wat lymfoedeem is, hoe het kan ontstaan en wat u er zelf aan kunt doen om de kans op lymfoedeem zo klein mogelijk te maken. Bij het verwijderen

Nadere informatie

Chirurgie / Nurse practitioners/ Fysiotherapie. Lymfoedeem. Afdeling: Onderwerp:

Chirurgie / Nurse practitioners/ Fysiotherapie. Lymfoedeem. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Chirurgie / Nurse practitioners/ Fysiotherapie 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 De functie van het lymfestelsel 3 Hoe ontstaat lymfoedeem 4 Hoe kan het risico op het ontstaan van lymfoedeem

Nadere informatie

FYSIOTHERAPEUTISCH OEFENSCHEMA NA EEN OPERATIE VAN DE BORST MET OKSELKLIERDISSECTIE

FYSIOTHERAPEUTISCH OEFENSCHEMA NA EEN OPERATIE VAN DE BORST MET OKSELKLIERDISSECTIE FYSIOTHERAPEUTISCH OEFENSCHEMA NA EEN OPERATIE VAN DE BORST MET OKSELKLIERDISSECTIE 602 Inleiding Het belangrijkste doel van oefenen na een borstoperatie is om te zorgen dat het schoudergewricht, armen

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Okselklierdissectie (OKD) Informatie over verwijdering van lymfeklieren in de oksel

Patiënteninformatie. Okselklierdissectie (OKD) Informatie over verwijdering van lymfeklieren in de oksel Patiënteninformatie Okselklierdissectie (OKD) Informatie over verwijdering van lymfeklieren in de oksel Okselklierdissectie (OKD) Informatie over verwijdering van lymfeklieren in de oksel Naast het systeem

Nadere informatie

Bewegen na een borstoperatie

Bewegen na een borstoperatie Bewegen na een borstoperatie Informatie voor patiënten MB0004-1500 oktober 2014 Bronovo www.bronovo.nl Bronovolaan 5 2597 AX Den Haag Postbus 96900 2509 JH Den Haag 070 312 41 41 Medisch Centrum Haaglanden

Nadere informatie

Een okselklieroperatie

Een okselklieroperatie Binnen enkele weken wordt u geopereerd. Bij u worden dan de lymfeklieren uit de oksel weggehaald. Deze operatie wordt ook wel okselkliertoilet of okselklierdissectie genoemd. Met deze brochure willen we

Nadere informatie

LYMFOEDEEM Inleiding

LYMFOEDEEM Inleiding lymfoedeem LYMFOEDEEM Inleiding Deze informatie is bestemd voor patiënten die een borstoperatie hebben ondergaan waarbij eveneens de lymfeklieren uit de oksel zijn verwijderd. Het kan ook zijn, dat u nog

Nadere informatie

Bewegen na een borstoperatie

Bewegen na een borstoperatie Bewegen na een borstoperatie Belangrijkste punten van deze folder: Deze folder geeft informatie over bewegen na een borstoperatie en het voorkomen van een dikke arm (lymfoedeem). Neem bij klachten contact

Nadere informatie

Fysiotherapie na een okselkliertoilet

Fysiotherapie na een okselkliertoilet Kanker Instituut In deze folder vindt u informatie over preventie van lymfoedeem en oefentherapie met een aantal oefeningen. Preventie van lymfoedeem U heeft een operatie ondergaan waarbij klieren in de

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel FYSIOTHERAPIE

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel FYSIOTHERAPIE Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE onderdeel FYSIOTHERAPIE Inhoud Inleiding... 3 Algemene informatie over oefenen voor de schouder na een borstamputatie... 3 Algemene informatie over oefenen voor

Nadere informatie

Maatschap Chirurgie / Afdeling Fysiotherapie. Nazorg bij verwijdering van de lymfeklieren uit de oksel en/of bestraling van de oksel

Maatschap Chirurgie / Afdeling Fysiotherapie. Nazorg bij verwijdering van de lymfeklieren uit de oksel en/of bestraling van de oksel Maatschap Chirurgie / Afdeling Fysiotherapie Nazorg bij verwijdering van de lymfeklieren uit de oksel en/of bestraling Algemeen Deze informatie is bestemd voor patiënten die een operatie hebben ondergaan

Nadere informatie

Fysiotherapeutische basisoefeningen

Fysiotherapeutische basisoefeningen Fysiotherapeutische basisoefeningen na een borstoperatie Na uw borstoperatie kunt u uw arm aan de geopereerde zijde wat minder goed bewegen. Dit kan vooral optreden als de lymfklieren uit uw oksel zijn

Nadere informatie

Na afloop van het oefenen mag u geen pijn hebben. Is dit wel het geval, oefen dan de volgende keer minder intensief.

Na afloop van het oefenen mag u geen pijn hebben. Is dit wel het geval, oefen dan de volgende keer minder intensief. U hebt een borstoperatie moeten ondergaan waarbij de lymfeklieren in de oksel zijn verwijderd. Als gevolg van deze operatie kan de beweeglijkheid van de schouder zijn verminderd. In deze folder staan oefeningen

Nadere informatie

verwijderen van de oksellymfeklier

verwijderen van de oksellymfeklier patiënteninformatie verwijderen van de oksellymfeklier U wordt opgenomen voor een oksellymfeklierverwijdering. Dit heet ook wel okselklierdissectie. Hoe verloopt deze operatie? Wat kunt u verwachten na

Nadere informatie

Onderwerp Behandelmogelijkheden voor lymfoedeem na borstkanker

Onderwerp Behandelmogelijkheden voor lymfoedeem na borstkanker Onderwerp Behandelmogelijkheden voor lymfoedeem na borstkanker voorstellen Inge Jansen Oedeemfysiotherapeute Opleiding Master oncologiefysiotherapie Praktijk voor Fysiotherapie in Terborg 18-11- 14 Inhoud

Nadere informatie

G E B R U I K E R S T I P S

G E B R U I K E R S T I P S ALGEMENE TIPS VOOR THERAPEUTISCH ELASTISCHE KOUSEN Aantrekken Trek uw therapeutisch elastische kousen direct na het opstaan aan en draag ze iedere dag. Maak gebruik van onze speciale aantrekhandschoenen

Nadere informatie

Lymfoedeem Radboud universitair medisch centrum

Lymfoedeem Radboud universitair medisch centrum Lymfoedeem Uw arts heeft lymfoedeem bij u geconstateerd. In deze folder zal worden uitgelegd wat lymfoedeem is, hoe het kan worden behandeld en wat u zelf kunt doen om er voor te zorgen dat u zo min mogelijk

Nadere informatie

Oefeningen voor de schouder na een okselkliertoilet

Oefeningen voor de schouder na een okselkliertoilet Oefeningen voor de schouder na een okselkliertoilet 1 Tijdens de operatie zijn bij u de lymfeklieren uit de oksel verwijderd. Door de operatie kan de beweeglijkheid van de schouder minder zijn, daarom

Nadere informatie

Mammacare Arm- en schouderoefeningen na het verwijderen van de okselklieren

Mammacare Arm- en schouderoefeningen na het verwijderen van de okselklieren Mammacare Arm- en schouderoefeningen na het verwijderen van de okselklieren Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Arm en schouderoefeningen na het

Nadere informatie

Armoefeningen na lymfklierverwijdering en/of een borstamputatie

Armoefeningen na lymfklierverwijdering en/of een borstamputatie Armoefeningen na lymfklierverwijdering en/of een borstamputatie U wordt of bent opgenomen in Gelre ziekenhuizen vanwege het verwijderen van lymfeklieren in de oksel en/of een borstamputatie. In deze brochure

Nadere informatie

Leefregels na een borstamputatie

Leefregels na een borstamputatie Leefregels na een borstamputatie 1 U hebt een borstamputatie ondergaan. In deze folder vindt u adviezen voor de eerste periode thuis. Wondverzorging De smalle hechtpleisters/steristrips die dwars over

Nadere informatie

Leefregels na een okselklierdissectie

Leefregels na een okselklierdissectie Leefregels na een okselklierdissectie 1 U hebt een okselklierdissectie ondergaan. In deze folder vindt u adviezen voor de eerste periode thuis. Wondverzorging De smalle hechtpleisters/steristrips die dwars

Nadere informatie

Verwijderen van de lymfeklieren in de oksel (okselklierdissectie)

Verwijderen van de lymfeklieren in de oksel (okselklierdissectie) Verwijderen van de lymfeklieren in de oksel (okselklierdissectie) 1. Wat is het lymfestelsel? 2. Wat gebeurt er bij een okselklierdissectie? 3. Welke verdoving? 4. Hoe bereidt u zich voor op de operatie?

Nadere informatie

Leefregels na een borst besparende operatie en een okselklierdissectie

Leefregels na een borst besparende operatie en een okselklierdissectie Leefregels na een borst besparende operatie en een okselklierdissectie U hebt een borstbesparende en een okselklierdissectie ondergaan. In deze folder vindt u adviezen voor de eerste periode thuis. Wondverzorging

Nadere informatie

Oefeningen voor de schouder

Oefeningen voor de schouder Oefeningen voor de schouder Tijdens de operatie zijn bij u de lymfeklieren uit de oksel verwijderd. Door de operatie kan de beweeglijkheid van de schouder minder zijn, daarom worden schouderoefeningen

Nadere informatie

Informatie over de okselklierdissectie. (Het verwijderen van de lymfeklieren uit de oksel)

Informatie over de okselklierdissectie. (Het verwijderen van de lymfeklieren uit de oksel) Informatie over de okselklierdissectie (Het verwijderen van de lymfeklieren uit de oksel) 2 De operatie aan de oksel De chirurg of verpleegkundig specialist heeft met u besproken dat u in aanmerking komt

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE. Lymfoedeem voorkomen ADVIES

FYSIOTHERAPIE. Lymfoedeem voorkomen ADVIES FYSIOTHERAPIE Lymfoedeem voorkomen ADVIES Lymfoedeem voorkomen Enkele dagen geleden hebt u een operatie ondergaan waarbij ook de lymfeklieren in uw oksel zijn verwijderd. Een zeer klein percentage van

Nadere informatie

Leefregels na een borstamputatie

Leefregels na een borstamputatie Leefregels na een borstamputatie U hebt een borstamputatie en een okselklierdissectie ondergaan. In deze folder vindt u adviezen voor de eerste periode thuis. Wondverzorging De smalle hechtpleisters/steristrips

Nadere informatie

Operatief verwijderen van alle okselklieren

Operatief verwijderen van alle okselklieren Operatief verwijderen van alle okselklieren Academisch Borstkankercentrum Erasmus MC-Havenziekenhuis U wordt behandeld in het Academisch Borstkankercentrum Erasmus MC - Havenziekenhuis. In deze folder

Nadere informatie

Inleiding De kanker is bij u uitgezaaid naar de lymfeklieren. Er is met u overlegd dat de lymfeklieren uit de oksel worden verwijderd. Deze operatie n

Inleiding De kanker is bij u uitgezaaid naar de lymfeklieren. Er is met u overlegd dat de lymfeklieren uit de oksel worden verwijderd. Deze operatie n Okselklieroperatie Inleiding De kanker is bij u uitgezaaid naar de lymfeklieren. Er is met u overlegd dat de lymfeklieren uit de oksel worden verwijderd. Deze operatie noemt men okselklieroperatie. Een

Nadere informatie

Fysiotherapie na een borstoperatie

Fysiotherapie na een borstoperatie Fysiotherapie na een borstoperatie Informatie voor patiënten F0759-3064 november 2011 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Revalidatie na borstoperatie

Revalidatie na borstoperatie Revalidatie na borstoperatie Secretariaat oncorevalidatie 057 35 73 80 Jan Yperman Ziekenhuis Briekestraat 12 8900 Ieper T: 057 35 35 35 info@yperman.net www.yperman.net 58.033N-160715 Diensthoofd Fysische

Nadere informatie

Fysiotherapie na een okselklierdissectie

Fysiotherapie na een okselklierdissectie Fysiotherapie na een okselklierdissectie 1 U heeft een okselklierdissectie, eventueel gecombineerd met een borstoperatie, achter de rug. In deze folder krijgt u instructies en oefenadviezen. Belangrijk

Nadere informatie

Arm en schouderoefeningen bij verwijderen van okselklieren

Arm en schouderoefeningen bij verwijderen van okselklieren Arm en schouderoefeningen bij verwijderen van okselklieren Als uit het onderzoek van de schildwachtklier is gebleken dat deze uitzaaiingen heeft, dan is verwijdering van (een deel) van de okselklieren

Nadere informatie

Maatschap Chirurgie / Afdeling Fysiotherapie. Nazorg en oefeningen na een borstamputatie

Maatschap Chirurgie / Afdeling Fysiotherapie. Nazorg en oefeningen na een borstamputatie Maatschap Chirurgie / Afdeling Fysiotherapie Nazorg en oefeningen na een borstamputatie Algemeen U bent kort geleden geopereerd aan uw borst in verband met borstkanker. In deze folder informeren we u over

Nadere informatie

OPERATIE VOOR BORSTKANKER

OPERATIE VOOR BORSTKANKER OPERATIE VOOR BORSTKANKER OPERATIE VOOR BORSTKANKER Algemeen Elke vrouw die te maken krijgt met borstkanker heeft haar eigen vragen en problemen. Deze informatie is bedoeld als algemene voorlichting; een

Nadere informatie

Bewegen en/of oedeemvorming na een borstoperatie.

Bewegen en/of oedeemvorming na een borstoperatie. Bewegen en/of oedeemvorming na een borstoperatie. Naam patiënt: Geboorte datum: Informatie die voor u van belang is: 1. Bewegen na SN 2. Bewegen na okselklierdissectie 3. Reconstructie 4. Algemene informatie

Nadere informatie

Leefregels na een borstamputatie en schildwachtklierprocedure

Leefregels na een borstamputatie en schildwachtklierprocedure Leefregels na een borstamputatie en schildwachtklierprocedure U hebt een borstamputatie en schildwachtklier procedure ondergaan. In deze folder vindt u adviezen voor de eerste periode thuis. Wondverzorging

Nadere informatie

Borstsparende operatie en het verwijderen van de lymfe- klieren in de oksel

Borstsparende operatie en het verwijderen van de lymfe- klieren in de oksel Borstsparende operatie en het verwijderen van de lymfe- klieren in de oksel In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten om een borstsparende operatie te ondergaan ter behandeling van een tumor

Nadere informatie

Fysiotherapie na een okselklierdissectie

Fysiotherapie na een okselklierdissectie Fysiotherapie na een okselklierdissectie U heeft een okselklierdissectie, eventueel gecombineerd met een borstoperatie, achter de rug. In deze folder krijgt u instructies en oefenadviezen. Belangrijk bij

Nadere informatie

Lymfoedeem. Wat is lymfoedeem. Voorstadium van Lymfoedeem. Primair lymfoedeem

Lymfoedeem. Wat is lymfoedeem. Voorstadium van Lymfoedeem. Primair lymfoedeem Lymfoedeem Wat is lymfoedeem Lymfoedeem is een zwelling van een lichaamsdeel, meestal een arm of been, veroorzaakt door de abnormale ophoping van lymfevocht. Het kan zich ook voordoen in het gezicht, de

Nadere informatie

Leefregels na mamma operatie

Leefregels na mamma operatie Leefregels na mamma operatie Chirurgie 4A/4B Beter voor elkaar 2 Leefregels na een borst (mamma) operatie Inleiding In deze folder vindt u informatie over leefregels na de operatie. De verpleegkundige

Nadere informatie

Het verwijderen van de lymfeklieren in de oksel. Het verwijderen van de lymfeklieren in de oksel

Het verwijderen van de lymfeklieren in de oksel. Het verwijderen van de lymfeklieren in de oksel Het verwijderen van de lymfeklieren in de oksel Okselklierdissectie De chirurg heeft bepaald dat u in aanmerking komt voor het verwijderen van de lymfeklieren in de oksel. In medische termen wordt dit

Nadere informatie

Zowel bij een borstsparende als een borstverwijderende operatie zal de chirurg de lymfeklieren uit de oksel verwijderen als:

Zowel bij een borstsparende als een borstverwijderende operatie zal de chirurg de lymfeklieren uit de oksel verwijderen als: Algemeen Bij een okselklierdissectie worden alle lymfeklieren uit de oksel verwijderd. Lymfeklieren zijn te vergelijken met zuiveringsstations, die gezamenlijk het lymfestelsel vormen. Het lymfestelsel

Nadere informatie

Themabijeenkomst lymfoedeem en huidklachten na oncologische behandeling

Themabijeenkomst lymfoedeem en huidklachten na oncologische behandeling Themabijeenkomst lymfoedeem en huidklachten na oncologische behandeling Even voorstellen Karlijn Sterkenburg info@onze-huid.nl Patricia Stienstra info@patriciastienstra.nl Agenda De huid en het lymfesysteem,

Nadere informatie

Oefenprogamma na een operatie in het hoofd hals-gebied

Oefenprogamma na een operatie in het hoofd hals-gebied Oefenprogamma na een operatie in het hoofd hals-gebied Deze brochure is bestemd voor patiënten die een operatie hebben ondergaan in het hoofd-halsgebied en is bedoeld als leidraad en geheugensteun. De

Nadere informatie

Wat is lymfoedeem? 2 Wat zijn de verschijnselen? 2 Hoe ontstaat lymfoedeem? 2 Hoe wordt de diagnose gesteld? 3 Individueel behandelprogramma 4 5

Wat is lymfoedeem? 2 Wat zijn de verschijnselen? 2 Hoe ontstaat lymfoedeem? 2 Hoe wordt de diagnose gesteld? 3 Individueel behandelprogramma 4 5 Wat is lymfoedeem? is een abnormale ophoping van lymfevocht in een lichaamsdeel. Het ontstaat als de lymfevaten niet in staat zijn dit vocht af te voeren door een beschadiging of afwezigheid van lymfevaten,

Nadere informatie

Fysiotherapie. Lymfe- en oedeembehandeling

Fysiotherapie. Lymfe- en oedeembehandeling Fysiotherapie Lymfe- en oedeembehandeling 1 Wat is oedeem? Oedeem is een vochtophoping in een deel van het lichaam. Dit uit zich door toename van de omvang, een vermoeid en zwaar gevoel, tintelingen, pijn,

Nadere informatie

Oefeningen na een okselklierdissectie

Oefeningen na een okselklierdissectie Oefeningen na een okselklierdissectie U heeft een borstoperatie gehad, waarbij de lymfeklieren uit uw oksel zijn verwijderd (okselklierdissectie). Mogelijk heeft u ook een borstamputatie ondergaan. In

Nadere informatie

Infobrochure. Na een borstoperatie. Dienst: Gynaecologie - Verloskunde Tel: mensen zorgen voor mensen

Infobrochure. Na een borstoperatie. Dienst: Gynaecologie - Verloskunde Tel: mensen zorgen voor mensen Infobrochure Na een borstoperatie Dienst: Gynaecologie - Verloskunde Tel: 011 826 100 mensen zorgen voor mensen Beste mevrouw, Adviezen na de operatie U onderging een borstoperatie al of niet met een operatie

Nadere informatie

De behandeling van lymfoedeem

De behandeling van lymfoedeem Dermatologie Patiënteninformatie De behandeling van lymfoedeem U ontvangt deze informatie, omdat bij u lymfoedeem is geconstateerd. Dit is een abnormale ophoping van lymfevocht. In deze informatie leest

Nadere informatie

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie. (verwijderen van de lymfeklieren uit de hals)

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie. (verwijderen van de lymfeklieren uit de hals) Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie (verwijderen van de lymfeklieren uit de hals) Inhoudsopgave A. Inleiding... 1 B. Verloop van het herstel... 2 C. Adviezen voor het dagelijks leven... 2

Nadere informatie

Schouderoefeningen. Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven

Schouderoefeningen. Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven Schouderoefeningen Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven Als gevolg van de okseloperatie, waarbij de lymfeklieren verwijderd zijn, kan een beperking in de beweeglijkheid van uw schouder

Nadere informatie

H Okselklierdissectie

H Okselklierdissectie H.323039.0416 Okselklierdissectie Inleiding Het lymfestelsel in ons lichaam bestaat uit lymfevaten en lymfeklieren. De lymfeklieren werken als een zuiveringsstation: ze maken bacteriën, virussen en andere

Nadere informatie

Oedeemtherapie. Manuele lymfedrainage methode Vodder. Afdeling Fysiotherapie

Oedeemtherapie. Manuele lymfedrainage methode Vodder. Afdeling Fysiotherapie 00 Oedeemtherapie Manuele lymfedrainage methode Vodder Afdeling Fysiotherapie 1 Het lymfestelsel Het lymfestelsel bestaat uit lymfevaten, lymfeklieren en lymfeklierweefsel dat zich in verschillende organen

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Wondroos

Patiënteninformatie. Wondroos Patiënteninformatie Wondroos Inhoud Inleiding... 3 Wat is wondroos?... 3 Hoe ontstaat wondroos?... 3 Waar komt wondroos voor?... 3 Wat zijn de tekens van wondroos?... 3 Hoe wordt wondroos behandeld?...

Nadere informatie

H.323039.1014. Okselklierdissectie

H.323039.1014. Okselklierdissectie H.323039.1014 Okselklierdissectie Inleiding Het lymfestelsel in ons lichaam bestaat uit lymfevaten en lymfeklieren. De lymfeklieren werken als een zuiveringsstation: ze maken bacteriën, virussen en andere

Nadere informatie

Enkele zaken die de verpleegkundige met u doorneemt zijn:

Enkele zaken die de verpleegkundige met u doorneemt zijn: Algemeen Bij een ablatio wordt de gehele borst verwijderd, dus het borstweefsel inclusief de tepel. Door deze operatie ontstaat een groot litteken. De borstwond is niet altijd glad, maar kan iets verdikt

Nadere informatie

Duur van de operatie De operatie duurt ongeveer een tot twee uur. Informatie over de operatie heeft u van de chirurg gekregen.

Duur van de operatie De operatie duurt ongeveer een tot twee uur. Informatie over de operatie heeft u van de chirurg gekregen. Opname borstoperatie Operatie aan de borst Binnenkort wordt u opgenomen op de chirurgische afdeling van VU medisch centrum (VUmc) om een operatie aan uw borst te ondergaan. In deze folder vindt u informatie

Nadere informatie

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie (spierversterkende oefeningen voor de schouder)

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie (spierversterkende oefeningen voor de schouder) U heeft een ondergaan. Bij deze operatie zijn een aantal lymfeklieren uit uw hals verwijderd. Deze klieren zitten vlak bij de elfde hersenzenuw die de monnikskapspier van prikkels voorziet. De monnikskapspier

Nadere informatie

Na een operatie vanwege borstkanker. Nazorg

Na een operatie vanwege borstkanker. Nazorg Na een operatie vanwege borstkanker Nazorg Inleiding U bent in het ziekenhuis opgenomen geweest in verband met een operatie aan de borst en/of okselklieren. Deze folder bevat adviezen en praktische tips

Nadere informatie

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie (oefeningen voor beweeglijkheid van nek en schouder)

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie (oefeningen voor beweeglijkheid van nek en schouder) U heeft een halsklierdissectie ondergaan. Bij deze operatie zijn een aantal lymfeklieren uit uw hals verwijderd. Deze klieren zitten vlak bij de elfde hersenzenuw die de monnikskapspier van prikkels voorziet.

Nadere informatie

Oefeningen en adviezen na een schouderoperatie

Oefeningen en adviezen na een schouderoperatie Oefeningen en adviezen na een schouderoperatie FYSIOTHERAPIE Voelt beter U bent recent geopereerd aan uw schouder. Deze folder geeft u informatie over wat u na de operatie kunt doen om uw herstel te bespoedigen

Nadere informatie

ADVIEZEN EN OEFENINGEN NA HALSKLIERDISSECTIE (VERWIJDEREN VAN LYMFEKLIEREN UIT DE HALS) Ontwikkeld door de :

ADVIEZEN EN OEFENINGEN NA HALSKLIERDISSECTIE (VERWIJDEREN VAN LYMFEKLIEREN UIT DE HALS) Ontwikkeld door de : ADVIEZEN EN OEFENINGEN NA HALSKLIERDISSECTIE (VERWIJDEREN VAN LYMFEKLIEREN UIT DE HALS) Ontwikkeld door de : Gevolgen van de operatie Door de operatie is de nek en of schouder vaak pijnlijk. Na het verwijderen

Nadere informatie

Adviezen na een open-hart-operatie. Afdeling Fysiotherapie

Adviezen na een open-hart-operatie. Afdeling Fysiotherapie 00 Adviezen na een open-hart-operatie Afdeling Fysiotherapie U bent herstellende van een operatie aan uw hart. De fysiotherapeut heeft u na de operatie begeleid bij het weer oppakken van activiteiten en

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Okselklieruitruiming en lymfoedeem

Patiënteninformatie. Okselklieruitruiming en lymfoedeem Patiënteninformatie Okselklieruitruiming en lymfoedeem Inhoud Inleiding... 3 Informatie over het ziektebeeld... 3 Wat zijn de gevolgen van okselklieruitruiming?... 4 Onmiddellijke gevolgen... 4 Lymfoedeem:

Nadere informatie

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie Operatie U heeft kortgeleden een halsklier dissectie ondergaan. Bij deze operatie zijn een aantal lymfeklieren uit uw hals verwijderd. Deze klieren zitten

Nadere informatie

OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE

OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE OEFENSCHEMA HARTREVALIDATIE 17601 Inleiding In deze folder vindt u een algemeen oefenschema en beweegadvies. Deze kunt u gebruiken ter voorbereiding op de revalidatie, maar ook tijdens en na de revalidatieperiode.

Nadere informatie

Arm- en schouderoefeningen na een borstoperatie en/of het verwijderen van okselklieren

Arm- en schouderoefeningen na een borstoperatie en/of het verwijderen van okselklieren Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Arm- en schouderoefeningen na een borstoperatie en/of het verwijderen van okselklieren z 1 In deze brochure vindt u adviezen

Nadere informatie

INTERNE GENEESKUNDE. Als u na het lezen nog vragen heeft, dan kunt u deze vragen stellen aan de arts of verpleegkundige.

INTERNE GENEESKUNDE. Als u na het lezen nog vragen heeft, dan kunt u deze vragen stellen aan de arts of verpleegkundige. Shunt bij dialyse Nazorg bij shunt INTERNE GENEESKUNDE Omdat u moet starten met hemodialyse heeft u samen met u behandelend arts besloten om een shunt aan te leggen. Deze shunt is noodzakelijk om te kunnen

Nadere informatie

FOLDER: OEFENINGEN NA EEN BORSTOPERATIE MET RECONSTRUCTIE

FOLDER: OEFENINGEN NA EEN BORSTOPERATIE MET RECONSTRUCTIE FOLDER: OEFENINGEN NA EEN BORSTOPERATIE MET RECONSTRUCTIE Na uw borstreconstructie adviseren wij u uw elleboog aan de geopereerde zijde 4 tot 6 weken niet verder omhoog te bewegen dan 90 graden ten opzichte

Nadere informatie

Borstamputatie met of zonder poortwachtersklier

Borstamputatie met of zonder poortwachtersklier Borstamputatie met of zonder poortwachtersklier 2 Inleiding Als u deze folder krijgt heeft u zojuist een gesprek met uw chirurg gehad. Uit het onderzoek is gebleken dat u borstkanker heeft. U staat inmiddels

Nadere informatie

Okselklierverwijdering (-dissectie) bij borstkanker

Okselklierverwijdering (-dissectie) bij borstkanker Okselklierverwijdering (-dissectie) bij borstkanker Uw chirurg heeft met u besproken dat binnenkort bij u een okselklierverwijdering plaatsvindt (ook wel okselklierdissectie of okselkliertoilet genoemd).

Nadere informatie

Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Adviezen & oefeningen. Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis

Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Adviezen & oefeningen. Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Adviezen & oefeningen Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Inleiding U bent patiënt op de afdeling neurologie van het IJsselland Ziekenhuis. Er

Nadere informatie

Oksel- of lieskliertoilet bij een melanoom

Oksel- of lieskliertoilet bij een melanoom Oksel- of lieskliertoilet bij een melanoom Verwijderen van lymfeklieren mca.nl Inhoudsopgave Wat is een oksel- of lieskliertoilet? 3 Voorbereiding op de ingreep 3 De ingreep 4 Mogelijke klachten na de

Nadere informatie

Hoe voorkomt u armlymfoedeem. Massagetechniek en oefeningen voor borstkankerpatiënten

Hoe voorkomt u armlymfoedeem. Massagetechniek en oefeningen voor borstkankerpatiënten Hoe voorkomt u armlymfoedeem Massagetechniek en oefeningen voor borstkankerpatiënten Inhoud Over deze folder 4 Manuele lymfedrainage 5 Waar vindt u de lymfeklieren? 5 Het aanzetten van de lymfeknopen

Nadere informatie

Carpaal Tunnel Syndroom. Operatie

Carpaal Tunnel Syndroom. Operatie Carpaal Tunnel Syndroom Operatie Inhoudsopgave Inleiding 3 Carpaal tunnel syndroom (CTS) 3 De operatie 3 Risico s van de operatie 4 Na de operatie 4 Het ontslag 4 Leefregels na ontslag 5 Poliklinische

Nadere informatie

Als er een kleine hoeveelheid vocht uit de wond lekt, kunt u een droog steriel gaas op de wond leggen en deze vastplakken met een

Als er een kleine hoeveelheid vocht uit de wond lekt, kunt u een droog steriel gaas op de wond leggen en deze vastplakken met een Leefregels na PCI U heeft een dotterbehandeling ondergaan. Dit wordt ook wel een PCI genoemd, wat staat voor Percutane Coronaire Interventie. Na ontslag uit het ziekenhuis gaat het herstelproces en de

Nadere informatie

Oefeninstructie na een laterale clavicularesectie. Fysiotherapie

Oefeninstructie na een laterale clavicularesectie. Fysiotherapie Oefeninstructie na een laterale clavicularesectie Fysiotherapie Inleiding U bent in ons ziekenhuis opgenomen voor een schouderoperatie. Om het herstel goed te laten verlopen is het noodzakelijk dat u zich

Nadere informatie

Cellulitis en erysipelas. Ontstekingen van de huid en onderhuids vet- en bindweefsel

Cellulitis en erysipelas. Ontstekingen van de huid en onderhuids vet- en bindweefsel Cellulitis en erysipelas Ontstekingen van de huid en onderhuids vet- en bindweefsel Inleiding U heeft van uw arts gehoord dat u cellulitis of erysipelas heeft. In deze folder leest u meer over deze aandoening

Nadere informatie