Doelgericht Schrijven

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Doelgericht Schrijven"

Transcriptie

1 Doelgericht Schrijven voor eenieder die moet schrijven voor een ander Samenstelling Alard Govers Voorwoord 2 Schrijf maar eens als je durft! 2 Het belang van communicatieve schrijfvaardigheid 3 Doel en doelgroep van de cursus Doelgericht Schrijven 4 Doel cursus Doelgericht Schrijven: verbeteren van schriftelijke uitdrukkingsvaardigheid 4 Doelgroep cursus Doelgericht Schrijven 5 Opzet en inhoud van de cursus 6 Cursusonderdelen 6 Inhoud reader Doelgericht Schrijven 6

2 Voorwoord Schrijf maar eens als je durft! Met de bal is rond behoort wie schrijft die blijft ongetwijfeld tot de toptien van te veel gebruikte clichés met een bijzonder hoog ik-weet-hoe-het-moet-gehalte. Vroeger vormde het geschreven woord - samen met het gesproken woord - het communicatiemiddel bij uitstek. Informatie moest bijna per definitie met de pen of met de oude, rammelende Remmington overgedragen worden. Inmiddels zijn er pessimisten die beweren dat het te lezen woord nagenoeg ten dode opgeschreven is. De stormachtige opgang van de audiovisuele communicatie zou hieraan debet zijn. De bal is nog steeds rond, maar schrijven zou al lang geen onbetwist blijven meer zijn... Helaas voor u! Ondanks audio, video en multimedia moet er gelukkig nog steeds ontzettend veel geschreven worden. Al herkent men ook hier in de beperking nog steeds de meester! Een contradictio...pardon, een tegenspraak? Allesbehalve! Gedurende (beroeps)opleiding en uw huidige of toekomstige beroepsuitoefening zal het geschreven woord een belangrijk instrument blijven. Denk maar eens aan de scripties, brieven, verslagen, beleidsnotities, bewonersbrieven, rapporten, leermaterialen, persberichten en artikelen die u allemaal nog moet schrijven! Tegenwoordig geldt echter nog meer dan voorheen, dat in de beperking van het schrijven de ware meester wordt herkend. Want hoeveel men ook schrijft, de meeste lezers uit uw doelgroep hebben óf niet veel tijd, óf niet veel lust om lastig te worden gevallen met een onaantrekkelijke, onbegrijpelijke woordendiarree. Bovendien is de kwaliteit van de audiovisuele communicatie dusdanig gestegen dat aantrekkelijke, en begrijpelijk geformuleerde teksten er meer toe doen dan ooit. Om er een schrijfobstipatie aan over te houden! Niet weinigen hadden daar al last van. Meestal onterecht, want schrijfangst vormt niet alleen voor de schrijver een belemmering, maar vooral ook voor de lezer. Een spontaan geschreven tekst met grammaticale en stilistische fouten leest lekkerder weg, dan een krampachtig staaltje van grammatica-dressuur. Creatief, aantrekkelijk en begrijpelijk schrijven kan men leren. Daarvoor is deze cursus bedoeld. Schrijfangst overwinnen kan men alleen door te schrijven. Ook daarvoor is deze cursus bedoeld. Alard Govers 2

3 Het belang van communicatieve schrijfvaardigheid Wie schrijft, die blijft. We halen dit gevleugelde gezegde nog maar eens een keer aan, want ook in uw instelling is al heel wat afgeschreven en zal in de toekomst nog heel wat afgeschreven worden. Het geschreven woord blijft voor veel professionals binnen organisaties een onmisbaar instrument in hun beroepshandelen. Eén voorbeeld: veel professionals in de gezondheidszorg, de samenlevingsopbouw, de maatschappelijke dienstverlening, de zorgsector of in het onderwijs doen onderzoek. Zij doen dit met de bedoeling om de uitkomsten te publiceren. In bijna alle gevallen beogen deze onderzoekers iets speciaals met hun onderzoek. Bijna alle onderzoek leidt tot een boodschap of heeft in elk geval tot doel om te informeren, aan te tonen, te motiveren, te stimuleren, te mobiliseren of over te halen. En dat betekent ontegenzeglijk dat deze boodschap gecommuniceerd moet worden: naar bewoners, bezoekers, gebruikers, overheden, beleidsmakers, instellingen, werkgeversorganisaties, enz. En niet in de laatste plaats naar de lokale, regionale of landelijke media. Schrijven voor verschillende publieksgroepen (goede lezers, slechte lezers, deskundigen, onwetenden, allochtonen, autochtonen, politici, leidinggevenden, mannen, vrouwen, jongeren, ouderen, enz.) vereist al heel veel van de schrijver: housers benader je nu eenmaal anders dan hun ouders (...). Maar als ook de doelstellingen van het geschreven woord nog eens verschillen (informatief, instructief, bewijzend/aantonend, wetenschappelijk verantwoord, persuasief/uitnodigend/overhalend), dan wordt van de professional iets gevraagd dat eerst aangeleerd moet worden: het vermogen om zich schriftelijk adequaat uit te drukken, tegenover verschillende doelgroepen en met verschillende doeleinden. 3

4 Doel en doelgroep van de cursus Doelgericht Schrijven Doel cursus Doelgericht Schrijven: verbeteren van schriftelijke uitdrukkingsvaardigheid Doel van de cursus is om de schrijfvaardigheid te verbeteren. Het accent in de cursus op het (verbeteren van het) communicatieve gehalte van teksten: hoe bereik ik mijn doel bij mijn doelgroep. Een redelijke kennis van de spelling en de grammaticaregels wordt bij de deelnemers aanwezig geacht. In de cursus Doelgericht Schrijven staan de volgende drie onderdelen centraal: creatief schrijven, begrijpelijk schrijven en geloofwaardig schrijven. Deze zullen in de praktijk geoefend worden door het schrijven van een aantal speciale genres, die in de dagelijkse praktijk regelmatig kunnen voorkomen zoals een verslag, een persbericht, een brief en een artikel. Schrijfvaardigheid heeft in dit verband betrekking op: de durf om datgene wat men wil uitdrukken toe te vertrouwen aan papier of beeldscherm. De schrijfangst, waarvan vele niet-schrijvers last hebben, moet worden overwonnen. Indien men durft te schrijven, beantwoordt de geschreven tekst natuurlijk nog niet per definitie aan eisen die eraan gesteld worden. Maar de basis van schrijfvaardigheid is niet zozeer de vaardigheid om grammaticaal en stilistisch correct te schrijven, maar het vermogen om gedachten, ideeën en gebeurtenissen op papier tot uitdrukking te brengen. De vaardigheden van gestructureerd, creatief en doelgericht schrijven zijn in belangrijke mate aan te leren. het vermogen om doelgericht en doelgroepgericht te schrijven. Geschreven teksten kunnen verschillende doelen hebben. Zo kan een tekst een instructief doel hebben: bijvoorbeeld de lezer de werking van een videorecorder uitleggen. Een tekst kan ook een persuasief doel hebben: de lezer moet worden overgehaald tot iets, bijvoorbeeld een gift voor een goed doel. En het zal duidelijk zijn dat een politieverordening aan andere eisen moet voldoen. Al of niet afhankelijk van het doel, zijn teksten meestal ook gericht op speciale publieksgroepen. In een instructieve tekst, waarin op wetenschappelijk verantwoorde wijze verslag wordt gedaan van een opzienbarende ontdekking in de genetica, kan men zich meer te buiten gaan aan vakjargon dan in de eerder genoemde handleiding voor de videorecorder. En werkende jongeren spreek je nu eenmaal anders aan, dan de leden van de plaatselijke Rotaryclub. Belangrijke aandachtspunten bij het schrijven van al deze teksttypen blijven altijd: creativiteit en aantrekkelijkheid, begrijpelijkheid en geloofwaardigheid. Het onderdeel creatief schrijven legt de basis voor een effectieve aanpak van schrijfopdrachten. Aan de hand van de stappen van het creatieve schrijfproces leert 4

5 de cursist technieken om een schrijftaak actief aan te pakken. Niet langer wachten op inspiratie maar meteen de dop van de pen of de vingers op de toetsen! Veel aandacht zullen we ook besteden aan schrijfstrategieën en de voorbereiding voor het schrijven van een tekst. We zullen uitgebreid stilstaan bij het analyseren van het doel en het publiek. Dit zijn immers de voorwaarden voor het schrijven van een effectieve tekst. De dimensies van begrijpelijk schrijven geven vervolgens de handvatten om de tekst beter af te stemmen op de lezer. De cursus biedt de mogelijkheid om de kennis toe te passen op het persbericht, het nieuwsbericht, de gewone brief en het artikel. De cursist leert de eisen kennen waaraan deze genres moeten voldoen. Doelgroep cursus Doelgericht Schrijven De cursus Doelgericht Schrijven is bedoeld voor functionarissen die vanuit hun functie schriftelijk moeten communiceren met zowel de binnen- als de buitenwacht. Kortom, functionarissen die belast zijn met de interne- en/of externe communicatie, van wat voor aard ook. Het kan daarbij gaan om het schrijven van brieven naar relaties, gebruikers of bewoners. Of om het schrijven van interne rapporten en nota s, persberichten, lesmaterialen, instructies, enz. enz. De cursus, de reader en het les- en oefenmateriaal zijn afgestemd op (aankomende) functionarissen die werkzaam zijn in de diverse sectoren van de dienstverlenende sector: overheden gezondheidszorg onderwijs maatschappelijke dienstverlening zorgsector samenlevingsopbouw overige dienstverlenende bedrijven en instellingen De reader, het verwante lesmateriaal en de oefenstof kunnen in geval van een (groeps)cursus/praktijklessen desgewenst aangepast worden aan de aard van de te communiceren teksten of de specifieke wensen van de afzonderlijke deelnemer(s) of cursusgroep. 5

6 Opzet en inhoud van de cursus Cursusonderdelen In de cursus Doelgericht Schrijven staan de volgende zaken centraal: creatief en doelgericht schrijven; begrijpelijk, geloofwaardig en correct schrijven, het schrijven van een aantal speciale genres: een verslag, een persbericht, een brief en een artikel. Inhoud reader Doelgericht Schrijven Creativiteit Wat is creativiteit en wat is creatief schrijven; de vijf fasen van het creatieve schrijfproces. Voorbereiding van de schrijfopdracht Na een korte introductie behandelen we de voorbereiding van een schrijfopdracht: de doelgroep, het opsporen en verzamelen van informatie en het maken van een bouwplan. Schrijven en herschrijven In dit hoofdstuk worden de volgende onderwerpen behandeld: creativiteit en technieken; schrijfstrategieën en begrijpelijk, geloofwaardig en correct schrijven. Hierbij staat de structuur van teksten centraal. De reader gaat onder andere in op het schrijven van inleidingen. Een tweede dimensie is eenvoudig - lezersgericht - schrijven. Verder: aantrekkelijk en beknopt schrijven. Vervolgens tips om geloofwaardig te schrijven, met extra aandacht voor correct formuleren. Tenslotte komen een aantal lastige taalkwesties aan de orde. Journalistiek en het schrijven van persberichten In de latere beroepsuitoefening kunnen we veel te maken krijgen met de schrijvende pers: als woordvoerder, voorlichter, publicist of informerend, wervend, belangenbehartigend. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op vragen als: wat is journalistiek en welke vormen van journalistiek kunnen we onderscheiden? Wat is een persbericht? Wanneer, hoe en aan wie verzend je het? Hoe vergroot je de kans op plaatsing? Wat doet de journalist met een persbericht? Gebruik van embargo? Hoe ziet de voorbereiding eruit en aan welke eisen moet het persbericht voldoen? Schrijven van artikelen en nieuwsberichten Wanneer en hoe schrijf je artikelen en nieuwsberichten? Aan welke eisen moeten ze voldoen? Welke verschillen zijn er tussen artikelen in de vakpers en de consumentenpers? De voorbereiding van een artikel. Wanneer en hoe schrijf je nieuwsberichten en aan welke eisen moeten ze voldoen? 6

7 Vormgeven en afwerken van teksten In dit hoofdstuk wordt aandacht besteed aan: de indeling van hoofdstukken, de aard van zogenaamde kop- en staartstukken, de hiërarchie van koppen en de opmaak van teksten Govers Tekst & Communicatie Alard Govers Ringbaan Noord AC Tilburg Telefoon World Wide Web: 7

Het schrijven van stukken. Een introductie

Het schrijven van stukken. Een introductie Het schrijven van stukken Een introductie SYSQA B.V. Almere Datum : Status : Opgesteld door : Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 6 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Algemeen...

Nadere informatie

TULE inhouden & activiteiten Nederlands. Kerndoel 8. Toelichting en verantwoording

TULE inhouden & activiteiten Nederlands. Kerndoel 8. Toelichting en verantwoording TULE - NEDERLANDS KERNDOEL 8 130 TULE inhouden & activiteiten Nederlands Kerndoel 8 De leerlingen leren informatie en meningen te ordenen bij het schrijven van een brief, een verslag, een formulier of

Nadere informatie

Examen PCF Professional Communication Foundation

Examen PCF Professional Communication Foundation Examen PCF Professional Communication Foundation Publicatiedatum Startdatum 1 maart 2006 1 juli 2003 Doelgroep Iedere ervaren of aankomend IT-er. Voorkennis Geen specifieke voorkennis. Er wordt echter

Nadere informatie

OPDRACHT PERSBERICHT SCHRIJVEN

OPDRACHT PERSBERICHT SCHRIJVEN OPDRACHT PERSBERICHT SCHRIJVEN Persbericht Een persbericht is een prachtige vorm van free publicity. Het gericht sturen van persberichten kan een flinke publicitaire waarde hebben. Daarbij kan dit soort

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen week 17 20 april 2015 - Schrijfopdrachten niveau A, les 1 Les 1: Een overtuigende tekst schrijven Beantwoord deze vragen: Een mooie manier om te herdenken 1. Waarom is het volgens jou belangrijk om de

Nadere informatie

Voorwoord. Veel succes met de schrijftraining! Amsterdam, februari 2012. Freek Bakker Joke Olie. 6 Voorwoord

Voorwoord. Veel succes met de schrijftraining! Amsterdam, februari 2012. Freek Bakker Joke Olie. 6 Voorwoord Voorwoord Schrijven op B2 is een takenboek dat hulp biedt bij de training in het schrijven van korte en langere teksten in het Nederlands, die geschreven moeten worden op het Staatsexamen NT2 II. Schrijven

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen week 17 20 april 2015 - Schrijfopdrachten niveau B, les 1 Les 1: Een overtuigende tekst schrijven Beantwoord deze vragen: Een mooie manier om te herdenken 1. Waarom is het volgens jou belangrijk om de

Nadere informatie

Model om schoolse taalvaardigheden te observeren en te reflecteren

Model om schoolse taalvaardigheden te observeren en te reflecteren 1 Bijlage 1: Model om schoolse taalvaardigheden te observeren en te reflecteren Als een leraar op zoek is naar een mogelijk instrument om schoolse taalvaardigheid bij zijn leerlingen te observeren, dan

Nadere informatie

Kan ik het wel of kan ik het niet?

Kan ik het wel of kan ik het niet? 1 Kan ik het wel of kan ik het niet? Hieronder staan een aantal zogenaamde kan ik het wel, kan ik het niet-schalen. Deze hebben betrekking op uw taalvaardigheid in zowel het Nederlands als het Engels.

Nadere informatie

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent?

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent? Workshop Handleiding Verhalen schrijven wat is jouw talent? Inhoudsopgave Hoe gebruik je deze workshop? Hoe kun je deze workshop inzetten in je klas? Les 1: Even voorstellen stelt zich kort voor en vertelt

Nadere informatie

Verslag van dataverzameling in functie van het onderzoek van de NTU naar het schrijfleven van leerlingen

Verslag van dataverzameling in functie van het onderzoek van de NTU naar het schrijfleven van leerlingen Verslag van dataverzameling in functie van het onderzoek van de NTU naar het schrijfleven van leerlingen Data verzameld in de derde graad van de basisschool en verslag opgesteld door Amber Van Geit Opleiding:

Nadere informatie

SCHRIJVEN VOOR LEZERS

SCHRIJVEN VOOR LEZERS SCHRIJVEN VOOR LEZERS Doelgericht schrijven van zakelijke teksten Erik van der Spek Sdu Uitgevers, 2011 Inhoud 1 Inleiding 9 deel i: Voorwerk 2 Te gast bij de lezer 13 2.1 Inleiding 14 2.2 Lezerskenmerken

Nadere informatie

Waarom een samenvatting maken?

Waarom een samenvatting maken? Waarom een samenvatting maken? Er zijn verschillende manieren om actief bezig te zijn met de leerstof. Het maken van huiswerk is een begin. De leerstof is al eens doorgenomen; de stof is gelezen en opdrachten

Nadere informatie

TRAINING COMMUNICATIE VAARDIGHEDEN DOOR SASKIA KETTELERIJ & GEORGIOS LAZAKIS

TRAINING COMMUNICATIE VAARDIGHEDEN DOOR SASKIA KETTELERIJ & GEORGIOS LAZAKIS TRAINING COMMUNICATIE VAARDIGHEDEN DOOR SASKIA KETTELERIJ & GEORGIOS LAZAKIS 31/10/ 13 INTRODUCTIE Welkom! Vandaag gaan we gezamenlijk ervaringen delen over de vorige bijeenkomst. Jullie hebben in groepjes

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 6. Inleiding 7

Inhoud. Voorwoord 6. Inleiding 7 Inhoud Voorwoord 6 Inleiding 7 Hoofdstuk 1 Adequaatheid / begrijpelijkheid 10 1.1 OKE 11 1.2 Het schrijven van een zin of enkele zinnen 11 1.3 Het schrijven van een korte tekst 22 1.4 Het schrijven van

Nadere informatie

Betere resultaten met schriftelijke communicatie.

Betere resultaten met schriftelijke communicatie. Betere resultaten met schriftelijke communicatie. Leesvriendelijk schrijven. Alphonse Degryse, ADC commv 3 INHOUD 1 Wat wil je bereiken? Maak een gepast communicatieplan.... 6 2 Basis regels: SMART & KISSSSSS......

Nadere informatie

HANDLEIDING. Inleiding. 1 e leerjaar groep 3. Schrijfpalet is zeer geschikt als aanvulling op het reeds beschikbare materiaal in bestaande methodes.

HANDLEIDING. Inleiding. 1 e leerjaar groep 3. Schrijfpalet is zeer geschikt als aanvulling op het reeds beschikbare materiaal in bestaande methodes. Schrijfpalet HANDLEIDING Inleiding 1 e leerjaar groep 3 In het onderwijs heeft het traditionele schrijven van een opstel steeds meer plaats gemaakt voor een meer gestructureerde activiteit. Het schrijven

Nadere informatie

Media en creativiteit. Herfst jaar vier Werkcollege 3

Media en creativiteit. Herfst jaar vier Werkcollege 3 Media en creativiteit Herfst jaar vier Werkcollege 3 Agenda les 3 Introductie schrijfvaardigheden Inhoud Stijl Structuur Huiswerk volgende week Waarom moet ik kunnen schrijven? Kerncompetentie elke HBO

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven: Jeugdjournaalfilmpje kijken

Waarom ga je schrijven: Jeugdjournaalfilmpje kijken Les 1: Een stripverhaal schrijven Waarom ga je schrijven: Jeugdjournaalfilmpje kijken 1. Bekijk het Nieuwsbegripfilmpje van het Jeugdjournaal op www.nieuwsbegrip.nl over Donald Duck. 2. Er wordt veel verteld

Nadere informatie

Cursussen en begeleiding van topkwaliteit

Cursussen en begeleiding van topkwaliteit Cursussen en begeleiding van topkwaliteit Helder Schrijven Balance Consultancy www.balancecaribbean.com Teksten met effect Zijn uw teksten overtuigend? Het schrijven van goede brieven, memo s, beleidsnota

Nadere informatie

Mediatraining ACADEMIE. www.pgosupport.nl

Mediatraining ACADEMIE. www.pgosupport.nl Mediatraining ACADEMIE ACADEMIE CONSULT WEB Over PGOsupport PGOsupport is een onafhankelijke netwerkorganisatie, die haar diensten aanbiedt aan alle pgo-organisaties. PGOsupport is hèt bureau voor versterking

Nadere informatie

Mediatraining ACADEMIE. www.pgosupport.nl

Mediatraining ACADEMIE. www.pgosupport.nl Mediatraining ACADEMIE ACADEMIE CONSULT WEB Over PGOsupport PGOsupport is een onafhankelijke netwerkorganisatie, die haar diensten aanbiedt aan alle pgo-organisaties. PGOsupport is hèt bureau voor versterking

Nadere informatie

TOETSTAAK 25: NEDERLANDSE LES

TOETSTAAK 25: NEDERLANDSE LES TOETSTAAK 25: NEDERLANDSE LES Vaardigheid: schrijven. Doelstelling: de cursist kan op beschrijvend niveau een boodschap voor zichzelf noteren. Verwerkingsniveau: beschrijvend. Context: contacten met officiële

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 35978 16 december 2014 Regeling van het College voor toetsen en examens van 6 oktober 2014 CvTE-14.02213, houdende vaststelling

Nadere informatie

Handleiding schrijfles: Een uitdaging

Handleiding schrijfles: Een uitdaging Handleiding schrijfles: Een uitdaging Taalhandeling: Fictie Fictie 0 1 Verhaal Schrijftaak: Verhaal over jezelf als held die een uitdaging aangaat. Lesdoel: Leerlingen maken kennis met de standaardopzet

Nadere informatie

Hoofdstuk 3 Meerkeuzevragen Hoe moet je meerkeuzevragen aanpakken? Tien tips bij de aanpak van meerkeuzevragen 34

Hoofdstuk 3 Meerkeuzevragen Hoe moet je meerkeuzevragen aanpakken? Tien tips bij de aanpak van meerkeuzevragen 34 Inhoud Voorwoord 7 Inleiding 8 Hoofdstuk 1 Het Examen Lezen programma I 11 1.1 Wat wordt er getoetst bij het examen? 11 1.2 Hoe wordt het examen afgenomen? 11 1.3 Welke tekstsoorten bevat het examen? 12

Nadere informatie

Interculturele Competenties:

Interculturele Competenties: Interculturele Competenties: Een vak apart W. Shadid Leiden, mei 2010 Interculturele Competenties 2 Inleiding Vooral in multiculturele samenlevingen wordt de laatste tijd veel nadruk gelegd op interculturele

Nadere informatie

Professional Communication Advanced

Professional Communication Advanced Exameneisen PCA Professional Communication Advanced Publicatiedatum 1 juni 2008 Startdatum 1 januari 2005 Doelgroep Voorkennis Vrijstelling - mensen die basiskennis hebben van communicatie, bijvoorbeeld

Nadere informatie

De taaltoets voorbij. Oefenmateriaal bij het boek

De taaltoets voorbij. Oefenmateriaal bij het boek De taaltoets voorbij Oefenmateriaal bij het boek Oefenstrategie In de inleiding bij het boek schreven wij onder andere: Recent wetenschappelijk onderzoek onderbouwt dat je voornamelijk vanuit je onbewuste

Nadere informatie

Formuleren voor gevorderden

Formuleren voor gevorderden Formuleren voor gevorderden Het Muiswerkprogramma Formuleren voor Gevorderden is gemaakt voor leerlingen in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs en voor leerlingen in mbo en hbo voor wie vaardigheden

Nadere informatie

Welkom 2008/2009. Module Re5. Actuarieel Instituut Module Re5 1

Welkom 2008/2009. Module Re5. Actuarieel Instituut Module Re5 1 Welkom Module Re5 2008/2009 Actuarieel Instituut Module Re5 1 Programma les 1/8 Re5 introductie algemeen introductie cursus/syllabus exameneisen Re5 communicatieproces (met oefeningen) schrijfproces (met

Nadere informatie

Schrijf duidelijke en aantrekkelijke. teksten in 5 stappen

Schrijf duidelijke en aantrekkelijke. teksten in 5 stappen Schrijf duidelijke en aantrekkelijke teksten in 5 stappen 09/2013 Beste lezer, Gefeliciteerd! Je hebt je ingeschreven voor mijn Schrijftips, dus je bent geïnteresseerd in schrijven. Dat is mooi! Want goede

Nadere informatie

HANDLEIDING HANDLEIDING. Inleiding. 3 e leerjaar groep 5

HANDLEIDING HANDLEIDING. Inleiding. 3 e leerjaar groep 5 Schrijfpalet HANDLEIDING Inleiding HANDLEIDING 3 e leerjaar groep 5 In het onderwijs heeft het traditionele schrijven van een opstel steeds meer plaats gemaakt voor een meer gestructureerde activiteit.

Nadere informatie

PROGRAMMA (AALST) BIJEENKOMST VAKCOÖRDINATOREN NEDERLANDS April 2014 PROGRAMMA (SINT-NIKLAAS) PROGRAMMA (OUDENAARDE) Inleiding - rondleiding OLC

PROGRAMMA (AALST) BIJEENKOMST VAKCOÖRDINATOREN NEDERLANDS April 2014 PROGRAMMA (SINT-NIKLAAS) PROGRAMMA (OUDENAARDE) Inleiding - rondleiding OLC BIJEENKOMST VAKCOÖRDINATOREN NEDERLANDS April 2014 PROGRAMMA (AALST) Inleiding - rondleiding OLC Voorstelling vakgroep/school - ideeën uit de ontvangende school PB Intervisie Nieuws uit het vakgebied Koffie

Nadere informatie

Communicatie in de praktijk Examennummer: 27855 Datum: 5 februari 2011 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Communicatie in de praktijk Examennummer: 27855 Datum: 5 februari 2011 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Communicatie in de praktijk Examennummer: 27855 Datum: 5 februari 2011 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 7 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 10 meerkeuzevragen (maximaal

Nadere informatie

Werken met tussendoelen in de onderbouw

Werken met tussendoelen in de onderbouw Laura Punt 2013 Werken met tussendoelen in de onderbouw Interactief lees- en schrijfonderwijs Inhoud Het waarom en het wat van tussendoelen Aansluiting tussen po en vo Werken met tussendoelen Voorbeelden

Nadere informatie

Methodeanalyse. Methodeanalyse van de leerlijn stellen in taalmethode: Taaljournaal PO / SO / SBO. Uitgeverij en website Malmberg, Den Bosch

Methodeanalyse. Methodeanalyse van de leerlijn stellen in taalmethode: Taaljournaal PO / SO / SBO. Uitgeverij en website Malmberg, Den Bosch Methodeanalyse Stelonderwijs; Taaljournaal Methodeanalyse van de leerlijn stellen in taalmethode: Taaljournaal PO / SO / SBO Uitgeverij en website Malmberg, Den Bosch www.malmberg.nl www.taaljournaal.nl

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven: het Jeugdjournaalfilmpje bekijken

Waarom ga je schrijven: het Jeugdjournaalfilmpje bekijken Les 1: Je eigen vredesspreuk bedenken Waarom ga je schrijven: het Jeugdjournaalfilmpje bekijken Bekijk met de klas het Jeugdjournaalfilmpje op www.nieuwsbegrip.nl. Let er vooral op wat vrede precies betekent.

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Studiewijzer. Stap 00 Vóór het schrijven Vijf eisen van zakelijke communicatie Opdrachten

Inhoudsopgave. Studiewijzer. Stap 00 Vóór het schrijven Vijf eisen van zakelijke communicatie Opdrachten Inhoudsopgave Studiewijzer Stap 00 Vóór het schrijven Vijf eisen van zakelijke communicatie Stap 1 Doel 1.1 Waarom schrijven mensen? 1.2 Doelen 1.3 Waarom, waarom, waarom? 1.4 Doorlopend voorbeeld Stap

Nadere informatie

Communicatie rond een evenement: Publiciteit en media, het persbericht

Communicatie rond een evenement: Publiciteit en media, het persbericht Communicatie rond een evenement: Publiciteit en media, het persbericht Voordat je aan het persbericht zelf begint denk je na over: Voor wie is dit evenement bedoeld, wie wil ik aanspreken (doelgroep),

Nadere informatie

Schrijven groep 7-8. Didactische richtlijnen

Schrijven groep 7-8. Didactische richtlijnen Schrijven groep 7-8 Leerdoelen De leerlingen schrijven allerlei soorten teksten, waaronder verhalende, informatieve, directieve, beschouwende en argumentatieve teksten herkennen en gebruiken kenmerken

Nadere informatie

Welkom bij Sociaal Succesvol Ondernemen. Week 2: je bedrijf op orde Les 2: een goed businessmodel

Welkom bij Sociaal Succesvol Ondernemen. Week 2: je bedrijf op orde Les 2: een goed businessmodel Welkom bij Sociaal Succesvol Ondernemen Week 2: je bedrijf op orde Les 2: een goed businessmodel Pen en papier? Wat is een businessmodel? Jouw businessmodel is de manier waarop jij in business bent Twee

Nadere informatie

Functieprofiel: Redacteur Functiecode: 0601

Functieprofiel: Redacteur Functiecode: 0601 Functieprofiel: Redacteur Functiecode: 0601 Doel Uitvoeren van redactionele werkzaamheden voor de totstandkoming van diverse in- en/of externe publicaties, alsmede het bewaken van de kwaliteit van de publicaties,

Nadere informatie

ALGEMEEN. Doel & inhoud. Evaluatie

ALGEMEEN. Doel & inhoud. Evaluatie NI04_02 Komunikace v obchodním styku a v zaměstnání Sofie Royeaerd Ústav germanistiky, nordistiky a nederlandistiky Arna Nováka 1 602 00 Brno CZ sofie.royeaerd@gmail.com ALGEMEEN Doel & inhoud In deze

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Taalvrijwilligers. Begeleiden bij schrijven

Achtergrondinformatie Taalvrijwilligers. Begeleiden bij schrijven Achtergrondinformatie Taalvrijwilligers Begeleiden bij schrijven 1 Inhoudsopgave Snippers... 3 Verder Lezen... 5 2 Snippers 1 Onderdelen schrijfproces Schrijven is zowel een denktaak als een doetaak. Denken

Nadere informatie

Cursussen en begeleiding van topkwaliteit

Cursussen en begeleiding van topkwaliteit Cursussen en begeleiding van topkwaliteit Helder Schrijven Balance Consultancy www.balance.an Teksten met effect Zijn uw teksten overtuigend? Het schrijven van goede brieven, memo s, beleidsnota s en adviezen

Nadere informatie

Redacteur. Context. Doel

Redacteur. Context. Doel Redacteur Doel (Doen) uitvoeren van redactionele werkzaamheden voor de totstandkoming van diverse in- en/of externe publicaties, alsmede het bewaken van de kwaliteit van de publicaties, conform de vastgelegde

Nadere informatie

HANDLEIDING HANDLEIDING. Inleiding. 2 e leerjaar groep 4

HANDLEIDING HANDLEIDING. Inleiding. 2 e leerjaar groep 4 Schrijfpalet HANDLEIDING Inleiding HANDLEIDING 2 e leerjaar groep 4 In het onderwijs heeft het traditionele schrijven van een opstel steeds meer plaats gemaakt voor een meer gestructureerde activiteit.

Nadere informatie

Niveaubepaling Nederlandse taal

Niveaubepaling Nederlandse taal Niveaubepaling Nederlandse taal Voor een globale niveaubepaling kunt u de niveaubeschrijvingen A1 t/m C1 doornemen en vaststellen welk niveau het beste bij u past. Niveaubeschrijving A0 Ik heb op alle

Nadere informatie

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent?

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent? Workshop Handleiding Verhalen schrijven wat is jouw talent? Inhoudsopgave Hoe gebruik je deze workshop? Hoe kun je deze workshop inzetten in je klas? Les 1: Even voorstellen stelt zich kort voor en vertelt

Nadere informatie

ZAKELIJKE COMMUNICATIE. Schriftelijk. Handleiding competentiegerichte assessments. Diddo van Zand

ZAKELIJKE COMMUNICATIE. Schriftelijk. Handleiding competentiegerichte assessments. Diddo van Zand ZAKELIJKE COMMUNICATIE Schriftelijk Handleiding competentiegerichte assessments Diddo van Zand Inleiding Schriftelijk communiceren is en blijft een belangrijke competentie voor alle hogere beroepsgroepen.

Nadere informatie

In deze module leggen we een stevige basis voor het schrijven van professionele, zakelijke teksten. We belichten de context van zakelijke teksten en

In deze module leggen we een stevige basis voor het schrijven van professionele, zakelijke teksten. We belichten de context van zakelijke teksten en Module 1 Professioneel schrijven In deze module leggen we een stevige basis voor het schrijven van professionele, zakelijke teksten. We belichten de context van zakelijke teksten en gaan in op de manier

Nadere informatie

LOGO. [Voorbeeld] Communicatiehandboek [firmanaam] pagina 1 van.. datum

LOGO. [Voorbeeld] Communicatiehandboek [firmanaam] pagina 1 van.. datum Communicatiehandboek [firmanaam] pagina 1 van.. Woord vooraf Voor je ligt het eerste exemplaar van het Communicatiehandboek van [firmanaam] (dat deel uitmaakt van. ). Dit handboek vormt enerzijds een naslagwerk

Nadere informatie

TOETSTAAK 24: ONGEVALLENVERZEKERING

TOETSTAAK 24: ONGEVALLENVERZEKERING TOETSTAAK 24: ONGEVALLENVERZEKERING Vaardigheid: schrijven. Doelstelling: de cursist kan op beschrijvend niveau een beschrijving geven aan een onbekende taalgebruiker. Verwerkingsniveau: beschrijvend.

Nadere informatie

HANDLEIDING HANDLEIDING. Inleiding. 5 e leerjaar groep 7

HANDLEIDING HANDLEIDING. Inleiding. 5 e leerjaar groep 7 HANDLEIDING Inleiding Schrijfpalet HANDLEIDING 5 e leerjaar groep 7 In het onderwijs heeft het traditionele schrijven van een opstel steeds meer plaats gemaakt voor een meer gestructureerde activiteit.

Nadere informatie

Communicatiemiddelen. Voor bedrijven en organisaties. www.komon.nl www.twitter.com/_komon

Communicatiemiddelen. Voor bedrijven en organisaties. www.komon.nl www.twitter.com/_komon Communicatiemiddelen Voor bedrijven en organisaties www.komon.nl www.twitter.com/_komon Communicatiemiddelen Ieder communicatiemiddel heeft een eigen effect. Het is belangrijk te bepalen welke communicatiemiddelen

Nadere informatie

Hoe schrijf ik tekst voor mijn website?

Hoe schrijf ik tekst voor mijn website? Hoe schrijf ik tekst voor mijn website? Heb je een eigen website, maar worstel je met de teksten die je daarop kwijt wil? Volg dan dit stappenplan. Met een paar handige tips kom je vast een heel eind.

Nadere informatie

Handboek huurdersorganisaties. Deel 3: De communicatie

Handboek huurdersorganisaties. Deel 3: De communicatie Handboek huurdersorganisaties Deel 3: De communicatie Handboek huurdersorganisaties Deel 3 De communicatie Eªciënt en e ectief communiceren Handboek huurdersorganisaties Deel 3: De communicatie - efficiënt

Nadere informatie

De Wondere Werking van Verhalen

De Wondere Werking van Verhalen De Wondere Werking van Verhalen Multiply Your Happiness! 2013 Inleiding Sinds het begin der tijden vertellen mensen overal ter wereld, bij kampvuur en bij kaarslicht, elkaar verhalen. Dit deden en doen

Nadere informatie

Stappenplan tekstproductie

Stappenplan tekstproductie Stappenplan tekstproductie Inhoud 1. Stappenplan tekstproductie 2 Het schrijfmodel beschrijft wat er gebeurt als u iemand een tekst stuurt 3 Het Tekstmodel laat u zien uit welke onderdelen een tekst bestaat

Nadere informatie

INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS. duurzame plaatsing van werknemers met autisme

INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS. duurzame plaatsing van werknemers met autisme INTRODUCTIE TOOLBOX voor GEBRUIKERS duurzame plaatsing van werknemers met autisme 1 Welkom bij toolbox AUTIPROOF WERKT Autiproof Werkt is een gereedschapskist met instrumenten die gebruikt kan worden bij

Nadere informatie

lesmateriaal Taalkrant

lesmateriaal Taalkrant lesmateriaal Taalkrant Toelichting Navolgend vindt u een plan van aanpak en 12 werkbladen voor het maken van de Taalkrant in de klas, behorende bij het project Taalplezier van Stichting Wereldleren. De

Nadere informatie

Duitse taal schrijfvaardigheid

Duitse taal schrijfvaardigheid Staatsexamen HAVO 2013 Duitse taal schrijfvaardigheid Tijdvak 1 Dinsdag 14 mei 09.00 11.00 uur College-examen schriftelijk Opgavenboekje HF-1004-s-13-1-o 1 Havo Duitse taal Schrijfvaardigheid 2013 Bijgaande

Nadere informatie

Formuleren voor gevorderden

Formuleren voor gevorderden Formuleren voor gevorderden Het programma Formuleren voor Gevorderden is gemaakt voor leerlingen in de bovenbouw van het voortgezet onderwijs en voor leerlingen in mbo en hbo voor wie vaardigheden op het

Nadere informatie

Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland

Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland week 2 9 januari 2012 Handleiding Schrijven niveau A Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland Inhoud Eenmalig afdrukken: Handleiding les 1 en 2 Hardopdenk-tekst Voor de leerlingen: Leerlingblad

Nadere informatie

Wij maken graag reclame voor anderen

Wij maken graag reclame voor anderen Wij maken graag reclame voor anderen RECLAME ONTWERP WEBSITE HUISSTIJL U wilt uw doelgroep....aanspreken, informeren en overtuigen. Dat doet u met een heldere boodschap en direct in het oog springende

Nadere informatie

tabel 1: percentage studenten dat een bepaald soort maandelijkse inkomsten heeft

tabel 1: percentage studenten dat een bepaald soort maandelijkse inkomsten heeft Onderzoek geldzaken student U werkt als onderzoeker bij het Nederlandse Instituut voor Geldzaken. U heeft onderzoek gedaan naar hoe studenten hun geldzaken regelen. U schrijft een verslag voor studenten

Nadere informatie

Interculturele Competentie:

Interculturele Competentie: Interculturele Competentie: Een vak apart W. Shadid, Leiden, mei 2010 Inleiding In deze korte uiteenzetting wordt aandacht besteed aan het onderwerp interculturele competenties waarop de laatste tijd en

Nadere informatie

Hier niet schrijven Hier niet schrijven Hier niet schrijven Hier niet schrijven Hier niet schrijven Hier niet schrijven

Hier niet schrijven Hier niet schrijven Hier niet schrijven Hier niet schrijven Hier niet schrijven Hier niet schrijven Klacht concertkaartjes U heeft een paar maanden geleden concertkaartjes besteld bij Concert En Zo. Dit is echter niet helemaal goed gegaan. U schrijft daarom een klachtenbrief naar Concert En Zo. Opdracht

Nadere informatie

In de volgende onderdelen gaan wij in op deze vragen en daarmee samenhangende thema s.

In de volgende onderdelen gaan wij in op deze vragen en daarmee samenhangende thema s. Rapporteren over PAO In het boek is geen aandacht besteed aan rapporteren over participatief actieonderzoek. Dat is een omissie, die wellicht in de volgende druk recht gezet kan worden. Voor nu is er de

Nadere informatie

TRAINING APPLIED CREATIVITY - ADVANCED PROGRAM WORDT SPECIALIST IN HET CREATIEVE PROCES

TRAINING APPLIED CREATIVITY - ADVANCED PROGRAM WORDT SPECIALIST IN HET CREATIEVE PROCES TRAINING APPLIED CREATIVITY - ADVANCED PROGRAM WORDT SPECIALIST IN HET CREATIEVE PROCES TRAINING: APPLIED CREATIVITY - ADVANCED PROGRAM De wereld verandert continue en in een hoog tempo. Dat vraagt wat

Nadere informatie

Activiteit: Filosoferen met kinderen over taal

Activiteit: Filosoferen met kinderen over taal Activiteit: Filosoferen met kinderen over taal Doelgroep groepen 5 t/m 8 Materialen handleiding Filosoferen met kinderen, informatie en tips schoolbord of flip-over schrijf- of tekenpapier pennen, potloden

Nadere informatie

Een overtuigende tekst schrijven

Een overtuigende tekst schrijven Een overtuigende tekst schrijven Taalhandeling: Betogen Betogen ervaarles Schrijftaak: Je mening geven over een andere manier van herdenken op school instructieles oefenlesles Lesdoel: Leerlingen kennen

Nadere informatie

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Competentieprofiel Instituut voor Interactieve Media Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Aangepast in maart 2009 Inleiding De opleiding Interactieve Media

Nadere informatie

Abonnement. Betaalbaar, structureel in het nieuws

Abonnement. Betaalbaar, structureel in het nieuws Abonnement Betaalbaar, structureel in het nieuws PR-ABONNEMENT: HOE WIJ UW PRODUCT OF DIENSTVERLENING OP DE KAART GAAN ZETTEN U staat er niet dagelijks bij stil, maar u heeft eigenlijk altijd nieuws te

Nadere informatie

Het stelselmatig bevorderen van het wederzijds begrip tussen een organisatie en haar publieksgroepen.

Het stelselmatig bevorderen van het wederzijds begrip tussen een organisatie en haar publieksgroepen. PR en Sponsoring Public Relations en Sponsoring zijn instrumenten die als hoofddoelstelling hebben: het opbouwen en onderhouden van een goede relatie met de doelgroepen. De beide instrumenten zijn dus

Nadere informatie

Beoordelingscriteria scriptie Nemas HRM

Beoordelingscriteria scriptie Nemas HRM Beoordelingscriteria scriptie Nemas HRM Instructie Dit document hoort bij het beoordelingsformulier. Op het beoordelingsformulier kan de score per criterium worden ingevuld. Elk criterium kan op vijf niveaus

Nadere informatie

KWALITEITSKAART. Methodeanalyse van de leerlijn stellen in taalmethode: PO / SO / SBO. Uitgeverij en website Malmberg, Den Bosch 073 628 88 11

KWALITEITSKAART. Methodeanalyse van de leerlijn stellen in taalmethode: PO / SO / SBO. Uitgeverij en website Malmberg, Den Bosch 073 628 88 11 KWALITEITSKAART Taal actief Methodeanalyse van de leerlijn stellen in taalmethode: PO / SO / SBO Uitgeverij en website Malmberg, Den Bosch 073 628 88 11 www.malmberg.nl www.taalactief.nl Eerste uitgave

Nadere informatie

SAGAAM IN DE KLAS. Een praktische handleiding voor leerkrachten in het PO & VO

SAGAAM IN DE KLAS. Een praktische handleiding voor leerkrachten in het PO & VO SAGAAM IN DE KLAS Een praktische handleiding voor leerkrachten in het PO & VO 1 Hoe meer mensen worden aangezet tot schrijven hoe meer ze gaan lezen Adriaan van Dis Colofon Auteur: Tom Blok Huisstijl:

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven: het Jeugdjournaalfilmpje bekijken

Waarom ga je schrijven: het Jeugdjournaalfilmpje bekijken Les 1: Je eigen vredesspreuk bedenken Waarom ga je schrijven: het Jeugdjournaalfilmpje bekijken Bekijk met de klas het Jeugdjournaalfilmpje op www.nieuwsbegrip.nl. Let er vooral op wat vrede precies betekent.

Nadere informatie

SPELHANDLEIDING. complimenten. spel. kijk met je hart en verwonder wat je ziet

SPELHANDLEIDING. complimenten. spel.  kijk met je hart en verwonder wat je ziet SPELHANDLEIDING complimenten spel www..nl kijk met je hart en verwonder wat je ziet Inleiding Het Complimentenspel is ontworpen door Daphne Hoogendoorn en Manon Ende. Daphne en Manon zijn beide bevlogen

Nadere informatie

Handleiding communicatie rondom voorzieningen

Handleiding communicatie rondom voorzieningen Handleiding communicatie rondom voorzieningen Inleiding Betrokkenheid speelt een belangrijke rol bij het opzetten en/of in stand houden van gemeenschapsvoorzieningen. Communicatie is daarbij een kritische

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven: Nieuwsbegripfilmpje kijken. Wat voor tekst schrijf je en voor wie: een gedicht over Egypte

Waarom ga je schrijven: Nieuwsbegripfilmpje kijken. Wat voor tekst schrijf je en voor wie: een gedicht over Egypte Les 1: Een gedicht over Egypte schrijven Waarom ga je schrijven: Nieuwsbegripfilmpje kijken 1. Bekijk het Nieuwsbegripfilmpje van het Jeugdjournaal op www.nieuwsbegrip.nl. Het filmpje gaat over de situatie

Nadere informatie

Handleiding Toolkit MijnOverheid. Communiceren over digitale post en MijnOverheid

Handleiding Toolkit MijnOverheid. Communiceren over digitale post en MijnOverheid Handleiding Toolkit MijnOverheid Communiceren over digitale post en MijnOverheid Toolkit MijnOverheid www.toolkitmijnoverheid.nl Het is belangrijk dat u uw klanten tijdig informeert dat ze post van uw

Nadere informatie

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan, 22 Augustus 2014 1 Voorwoord Duurzaamheid is geen trend, het is de toekomst. Het is niet meer weg te denken

Nadere informatie

Vrije Universiteit Amsterdam Faculteit der Letteren Afdeling Nederlands Tweede Taal De Boelelaan 1105 1081 HV Amsterdam

Vrije Universiteit Amsterdam Faculteit der Letteren Afdeling Nederlands Tweede Taal De Boelelaan 1105 1081 HV Amsterdam De deur uit is ontwikkeld door de Vrije Universiteit Amsterdam Afdeling Nederlands Tweede Taal, mede op initiatief van het Amsterdams Buurvrouwen Contact (ABC). De ontwikkeling was mogelijk dankzij een

Nadere informatie

Handleiding les 1: Een verhaal schrijven over jouw dag in 2034 voor een toekomsttentoonstelling

Handleiding les 1: Een verhaal schrijven over jouw dag in 2034 voor een toekomsttentoonstelling Handleiding les 1: Een verhaal schrijven over jouw dag in 2034 voor een toekomsttentoonstelling Deze schrijfles sluit aan bij het Nieuwsbegriponderwerp van deze week: Vuurwerk bij Oud en Nieuw. De schrijftaak

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 3. Werken met thema s 89 3.1 Het standaard thema bekijken... 90 3.2 Een thema zoeken... 91 3.3 Een thema installeren...

Inhoudsopgave. 3. Werken met thema s 89 3.1 Het standaard thema bekijken... 90 3.2 Een thema zoeken... 91 3.3 Een thema installeren... Inhoudsopgave Voorwoord... 5 Nieuwsbrief... 5 Introductie Visual Steps... 6 Wat heeft u nodig?... 6 De website bij het boek... 7 Hoe werkt u met dit boek?... 7 Uw voorkennis... 8 Toets uw kennis... 8 Voor

Nadere informatie

ecourse Moeiteloos leren leidinggeven

ecourse Moeiteloos leren leidinggeven ecourse Moeiteloos leren leidinggeven Leer hoe je met minder moeite en tijd uitmuntende prestaties met je team bereikt 2012 Marjan Haselhoff Ik zou het waarderen als je niets van de inhoud overneemt zonder

Nadere informatie

Kinderen leren schrijven. www.taalvorming.nl

Kinderen leren schrijven. www.taalvorming.nl Kinderen leren schrijven www.taalvorming.nl Uitgangspunten van taalvorming Taalvorming is een lang bestaande werkwijze die je ook kunt zien als schrijfdidactiek werken vanuit eigen ervaringen samenhang

Nadere informatie

Beoordeling Stage 2 Code: ST2

Beoordeling Stage 2 Code: ST2 Beoordeling Stage 2 Code: ST2 Student: Ben v.d. Heijden Cijfer docentbegeleider Studentnummer: 247958 8 Docentbegeleider: PKK Cijfer praktijkbegeleider Praktijkbegeleider: Hans v.d. Dobbelsteen 8 Stageperiode:

Nadere informatie

DE ENERGIEKOFFER EN ONDERZOEKSVRAGEN VERZINNEN

DE ENERGIEKOFFER EN ONDERZOEKSVRAGEN VERZINNEN ACTIEFICHE - SECUNDAIR DE ENERGIEKOFFER EN ONDERZOEKSVRAGEN VERZINNEN Soorten onderzoek: Bevestigend (vraag en methode door lkr, resultaat op voorhand gekend) Gestuurd (vraag en methode door lkr) Begeleid

Nadere informatie

Competentieprofiel. Maatschappelijk werker

Competentieprofiel. Maatschappelijk werker Competentieprofiel maatschappelijk werker OCMW 1. Functie Functienaam Afdeling Dienst Functionele loopbaan Maatschappelijk werker Sociale zaken Sociale dienst B1-B3 2. Context Het OCMW garandeert aan elke

Nadere informatie

ECTS- FICHE. Bij aanvang van dit opleidingsonderdeel dient de cursist over de volgende competenties te beschikken:

ECTS- FICHE. Bij aanvang van dit opleidingsonderdeel dient de cursist over de volgende competenties te beschikken: Specifieke lerarenopleiding ECTS- FICHE ECTS-Fiche opleidingsonderdeel communicatie ondernemingsmanagement Code: Cluster: A2 Academiejaar: 2013-2014 Aantal studiepunten: Studietijd: 4u/week lestijd Deliberatie:

Nadere informatie

vrijvanschuld Diaconale cursus Schuldhulppreventie

vrijvanschuld Diaconale cursus Schuldhulppreventie vrijvanschuld Diaconale cursus Schuldhulppreventie Inleiding Het aantal huishoudens met schulden is vorig jaar fors gestegen. In 2010 meldden zich 80.000 huishoudens bij de schuldhulpverlening, ruim 25.000

Nadere informatie

De 6 Friesland College-competenties.

De 6 Friesland College-competenties. De 6 Friesland College-competenties. Het vermogen om met een open enthousiaste houding nieuwe dingen aan te pakken. Het vermogen jezelf steeds beter te leren kennen. Het vermogen om in te schatten in welke

Nadere informatie

Een verhaal schrijven dat zich afspeelt in 2050

Een verhaal schrijven dat zich afspeelt in 2050 Een verhaal schrijven dat zich afspeelt in 2050 Lesdoel: Leerlingen schrijven een winnend verhaal voor de Nieuwsbegrip schrijfwedstrijd. De Nieuwsbegrip schrijflessen werken met één handleiding voor A

Nadere informatie

Online copywriting in 60 minuten

Online copywriting in 60 minuten Online copywriting in 60 minuten Dimitri Lambermont in samenwerking met Eerste druk april 2016 Uitgeverij Haystack Postbus 308 5300 AH Zaltbommel 0418-680180 www.haystack.nl needle@haystack.nl In samenwerking

Nadere informatie

Handleiding (voor student) beroepsproducten en toetsing Periode 1 en 2 Communicatie Deeltijd

Handleiding (voor student) beroepsproducten en toetsing Periode 1 en 2 Communicatie Deeltijd Handleiding (voor student) beroepsproducten en toetsing Periode 1 en 2 Communicatie Deeltijd Inleiding In deze handleiding vind je de beschrijving van de beroepsproducten die je in de eerste twee periodes

Nadere informatie