Coachen en adviseren: onverenigbaar. Tenzij?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Coachen en adviseren: onverenigbaar. Tenzij?"

Transcriptie

1 Coachen en adviseren: onverenigbaar. Tenzij? Onlangs raakte ik in gesprek met een recent gepensioneerde, succesvolle directeur van een grote onderneming. Hij vertelde me zich nu in te zetten als adviseur en coach van startende ondernemers. Met al zijn ervaring in het bedrijfsleven ziet hij snel wat er goed en fout gaat bij de jonge ambitieuze ondernemers die hij helpt. Hij vertelde me enorm veel plezier te beleven aan het uitleggen van zijn analyses. Met praktische tips en handvatten voor verbetering coacht hij zo de jonge ondernemers. Coach je hen, of geef je hen advies? vroeg ik hem. Na enig aarzelen antwoordde hij Allebei, denk ik?. Ik werd weer eens verrast door het gemak waarmee coachen en adviseren op één hoop wordt geveegd Dit gesprek werd voor mij de aanleiding een essay over coachen en adviseren te schrijven. Want coaching is een begrip geworden dat op vele manieren gebruikt en aan verschillende functies gekoppeld wordt. Van iedere leidinggevende wordt enige vorm van coaching verwacht. Adviseurs worden vaak ook gezien als coaches. Velen die uit het bedrijfsproces stappen vestigen zich, al dan niet als zodanig opgeleid, als coach, of adviseur, of beide. Of het onderscheid tussen adviseren en coachen dan altijd even duidelijk gemaakt wordt, valt te betwijfelen. Want wat is precies het onderscheid tussen coachen en adviseren? Hoe bewust zijn coaches, adviseurs en opdrachtgevers zich daarvan? Wat betekent dat voor hun professionele aanpak? In mijn praktijk als coach, adviseur (in human resource management) en trainer loop ik, net als in het hiervoor beschreven gesprek, met grote regelmaat aan tegen onduidelijkheid in verwachtingen over coaching en advisering. Soms is het de klant of opdrachtgever die een bepaalde opstelling van mij verwacht, zoals bijvoorbeeld inhoudelijk advies in een coachgesprek. Soms worstel ik zelf met een mening of advies dat op het puntje van mijn tong ligt in een coachgesprek. Hierdoor kijk ik kritisch naar wat ik precies doe in mijn praktijk. Wanneer adviseer ik en wanneer coach ik? Op welke manier breng ik de twee in verbinding? Want coachen en adviseren zijn voor mij niet hetzelfde, terwijl er wel vaak onder één noemer over wordt gesproken. In dit essay stel ik mijzelf de vraag: Zijn coachen en adviseren eigenlijk wel verenigbaar? Ik licht toe wat voor mij het onderscheid is tussen coachen en adviseren en waarom dat zo belangrijk is. Verder ben ik op zoek gegaan naar wat er in de vakliteratuur over de combinatie van coachen en adviseren werd geschreven. Ik beschrijf wat ik hierover in de praktijk van organisaties aantrof. Tot slot werk ik uit hoe ik in mijn praktijk als coach, trainer en adviseur in human resource management mijn weg gevonden heb met coachen en adviseren. Wat is het onderscheid tussen coachen en adviseren? De essentie van coachen is voor mij mensen uitdagen en ondersteunen om hun leer- of ontwikkelingsdoelen te benoemen, concretiseren en realiseren. Coaching is een toekomstgerichte activiteit waarin vergroting van zelfbewustzijn en zelfsturing centraal staan. De coach daagt de 1

2 gecoachte uit zelf richting te geven aan zijn ontwikkeling, door ondersteunende of uitdagende vragen te stellen, waarnemingen terug te geven, de ander in beweging te brengen naar zijn doelen. De relatie tussen coach en gecoachte is gebaseerd op gelijkwaardigheid. De weg naar het benoemen, concretiseren en realiseren van leer- of ontwikkelingsdoelen gaat uit van de eigen ervaringen van de gecoachte. De ontwikkeling loopt langs het creëren van bewustzijn, het maken van keuzes en het nemen van de verantwoordelijkheid voor die keuzes. Adviseren is voor mij het vanuit vakinhoudelijke deskundigheid een organisatie of individu ondersteunen en uitdagen in een doelgericht proces van verandering of ontwikkeling. Het is een toekomstgerichte activiteit waarin vergroting van kennis en deskundigheid en vergroting van bewustzijn op de mogelijkheden centraal staan. De relatie tussen adviseur en geadviseerde is in de basis niet gelijk: de adviseur wordt geacht over kennis en deskundigheid te beschikken die de geadviseerde nodig heeft. Deze ongelijkheid in kennis (de macht van de kennis) brengt ongelijkheid in de relatie met zich mee. Een professionele coach weet in coachtrajecten wat hij doet (kennis, vaardigheden, talenten), hoe hij het doet (welke interventie, op welke manier, met welke stijl) en kan uitleggen wanneer wat gebeurt en waarom (wat, hoe en waarom). Net zoals een professionele adviseur in adviestrajecten weet wat hij doet, hoe hij het doet en kan uitleggen wanneer wat gebeurt en waarom. Dit is een vergelijkbaar proces in coach- en adviestrajecten. Daar waar de adviseur echter kan terugvallen op zijn kennis, inhoudelijke deskundigheid en beproefde modellen, kan de coach dat niet. Want: voor een coach is inhoudelijke deskundigheid niet relevant. Een professionele coach doet geen interventies op grond van kennis of vaardigheden. De professionele coach daagt de gecoachte uit zelf op zoek te gaan naar zijn antwoorden. Als de coach zou adviseren is het gevaar dat de gecoachte geneigd is zijn advies over te nemen ( hij is tenslotte een professional ). De keuze komt dan niet langer vanuit de gecoachte zelf. Het verschil tussen coachen en adviseren ligt dan ook vooral in het al dan niet plegen van inhoudelijke interventies, de (on)gelijkheid van de relatie en in de macht die kennis met zich meebrengt. Coachen en adviseren zijn hierdoor niet zomaar verenigbaar. Want hoe zou de adviseur, die ingehuurd wordt vanwege zijn kennis en deskundigheid, zich kunnen onthouden van inhoudelijk advies, en zijn cliënt zelf tot inzichten en antwoorden te laten komen, zoals de coach dat doet? Zijn een verschil in deskundigheid en kennis niet per definitie een basis voor ongelijkheid in de relatie? Anderzijds: hoe kan de coach inhoudelijk advies geven, zonder ongelijkheid te laten ontstaan in de relatie met zijn cliënt? Is er nog sprake van coaching wanneer de cliënt niet zelf tot inzichten en antwoorden komt, maar deze aangereikt krijgt van een professional? Waar ontstaat de begripsverwarring? Coachen en adviseren zijn twee verschillende activiteiten. In de relevante vakliteratuur worden deze veelal ook apart uitgewerkt. In enkele gevallen wordt op de risico s van vermenging van coachen en 2

3 adviseren gewezen. Bijvoorbeeld wanneer de activiteiten van de HR adviseur die ook coacht beschreven worden. Van Dale draagt daar een steentje aan bij: de coach kan in zijn definitie ook adviseur zijn: hij kan als deskundige zijn opvatting meedelen. Auteurs schrijven vaak òf over de activiteiten van de coach, òf over die van de adviseur. De combinatie wordt in de literatuur slechts in enkele gevallen gemaakt: alleen daar waar de interne HR adviseur ook als coach optreedt. In Doe mij maar een coach beschrijft Aleid Otto het risico van de P&O adviseur die als interne coach optreedt. Zijn valkuil komt vaak voort uit deskundigheid en de rol van adviseur die hij in de organisatie vervult. De coachingsrelatie kan dan al snel verworden tot een adviesrelatie. Dave Ulrich beschrijft in Human Resources Champions vier Human Resources resultaatgebieden en kernrollen. Hierin lopen aspecten van kennis, deskundigheid als ook coachingen adviesvaardigheden door elkaar. Ulrich waarschuwt dan ook dat de verschillende rollen om verschillende vaardigheden vragen en slechts zelden door één persoon kunnen worden ingevuld. Hannah Nathans en Peter Block, beiden gerenommeerde auteurs over adviseren en adviesprocessen, maken in hun definities duidelijk dat advisering gaat over het toevoegen van een bepaalde deskundigheid, dat er sprake is van beïnvloeding en daarmee ongelijkheid in de relatie, als ook gebrek aan directe invloed of macht om veranderingen te realiseren. Block: een adviseur is iemand die in de positie zit om invloed uit te oefenen op een individu, een groep of een organisatie, maar die geen directe invloed heeft om veranderingen door te voeren of programma s te implementeren. Nathans: Bij adviseren gaat het er in feite om vanuit een vakdiscipline en vanuit een niet-hiërarchische positie zaken in een organisatie voor elkaar te krijgen. Adviseren wil zeggen: iets in een organisatie proberen te veranderen of verbeteren, zonder dat je over directe macht of middelen beschikt. De Coaching Academy International definieert coaching als volgt: Coachen is de ander uitdagen en ondersteunen in een door de ander zelf gestuurd en ervaringsgericht leer- of ontwikkelingsproces, dat toekomstgericht is en waarbij oog is voor de context. Ik voel mij thuis bij deze stelling. In de vele literatuur over coaching is een scala aan definities te vinden. De essentie daarvan gaat steeds over een vorm van mensontwikkeling. Kernbegrippen als: dynamische interactie, het leren bevorderen, begeleiding, potentieel ontwikkelen, de kunst van het vragen stellen, zelf verantwoordelijkheid nemen, etc. vormen een rode draad. Coaching wordt beschreven als een manier om talenten aan te boren en te ontwikkelen. Niet door instructies of dwingende adviezen maar door op basis van gelijkwaardigheid en in onderlinge interactie, situaties te analyseren, oplossingen te verkennen en in de praktijk te brengen. Zo wordt zichtbaar dat in de definities van coachen en adviseren wel degelijk onderscheid gemaakt wordt in de activiteiten van de coach en de adviseur. In de literatuur die de interne HR adviseur als coach beschrijft wordt het risico van rolvermenging benoemd. Het enorme scala aan benamingen dat echter te pas en te onpas wordt toegekend aan coaches en adviseurs maakt het onderscheid tussen beide activiteiten veel minder expliciet. Men schrijft over de adviseur als de expert met vakkennis, de 3

4 regisseur die als onafhankelijk persoon een bepaald proces begeleidt, de kennisbron, de probleemoplosser, de onderzoeker, de projectmanager, de opleider, trainer of coach, de inspirator/goeroe. Ook aan de coach worden veel begrippen toegedicht: de manager als coach, de HR adviseur als coach, de coach als helikopterpiloot, de analytische gids, het model, de docent, de mental coach, de spiegel, de sparringpartner, de motivator. Er blijkt in de literatuur dan ook weer sprake van een stevige begripsverwarring. Geen wonder dat bij de afdeling inkoop van opdrachtgevende organisaties, en ook bij sommige coaches en adviseurs, het onderscheid niet altijd even scherp wordt gemaakt. Coachen en adviseren lopen in de praktijk dan ook vaak door elkaar. Dat is volgens mij niet goed voor de kwaliteit van coachen en de kwaliteit van adviseren, noch voor het imago van de professionele coach en de professionele adviseur. Vermenging in de praktijk Coachen wordt vandaag de dag aan verschillende functies en verantwoordelijkheden gekoppeld. De hedendaagse manager is leidinggevende en coach van zijn medewerkers. De HR adviseur is inhoudelijk deskundige en coach van managers, medewerkers en projectgroep. Daarnaast kent men in Nederland een breed scala aan externe coaches, mensen uit diverse beroepsgroepen die zich al dan niet hebben opgeleid tot het nog niet eenduidig geregistreerde vak van coach. In organisaties zien we vaak een vermenging van begrippen, verwachtingen, doelen en werkwijzen, veelal onbewust. Opdrachtgevers zoeken een adviseur vooral om een inhoudelijke deskundigheid en een coach vooral voor een ontwikkelingsvraag. Pas in de praktijk, als de adviseur of de coach aan de slag is, ontstaat de verwarring. De opdrachtgever of de cliënt verwacht van de coach vaak ook een adviserende rol en van de adviseur soms ook een coachende werkwijze. Vaak is het echter de coach of adviseur zelf die beide werkwijzen ook vermengt en gepast of ongepast, bewust of onbewust, beide inzet in zijn benadering. Is dat erg? De consequenties van de coach die in de praktijk inhoudelijk advies geeft aan zijn cliënt zijn groot. In coaching staat vergroting van zelfbewustzijn en zelfsturing centraal. Wanneer de coach adviezen geeft, ontneemt hij zijn klant de ruimte zelf inzichten op te doen, zelf keuzes te maken en daarvoor zelf zijn verantwoordelijkheid te nemen. Het effect van coaching leidt tot zelfgestuurde veranderingen. Het aangereikte advies kan wellicht stimulerend werken, maar de antwoorden zijn extern aangereikt en gaan mogelijk voorbij aan wat er voor de gecoachte zelf leeft en speelt, aan wat zijn persoonlijke doelen zijn. Het gaat hier om het essentiële verschil tussen de inhoudelijke interventie die op korte termijn effect heeft, en de werking die een daadwerkelijk verinnerlijkte verandering op langere termijn heeft in de ontwikkeling van de gecoachte. De coach die adviseert, ja, dat is dus erg. De consequenties van de adviseur die coacht zijn van geheel andere orde. Het effect van adviseren is in principe een extern gestuurde verandering. Echter de adviseur die op een coachende manier met zijn opdrachtgever werkt aan de adviesvraag en het toekomstbeeld, maakt de cliënt in de 4

5 verschillende fasen van het traject bewust van wat er nog meer speelt en mogelijk is. De kennis en ervaring van de klant gaat door de uitdagende en ondersteunende bevraging voor die van de externe deskundige. De coachende adviseur verbreed het perspectief en laat het ontstaan van inzichten, het maken van keuzes en het nemen van de verantwoordelijkheid aan de cliënt. De verandering wordt van de cliënt zelf en in tegenstelling tot veel adviesprocessen niet extern aangereikt. Ook hier gaat het om het verschil tussen de korte termijn stimulans en de wezenlijke, gedragen verandering in de ontwikkeling van de organisatie. De adviseur die op een coachende manier werkt, dat is dus zeker niet erg! Coachen en adviseren zijn onverenigbaar, Tenzij? Coachen en adviseren onderscheiden zich zoals gezegd vooral in het al dan niet plegen van inhoudelijke interventies, de (on)gelijkheid van de relatie en in de macht die kennis met zich meebrengt. In de relevante vakliteratuur worden coachen en adviseren veelal als separate activiteiten beschreven. Risico s van rolvermenging worden slechts benoemd daar waar het de interne HR adviseur betreft die ook interne coach is. Aan coaching en advisering worden veel verschillende en overlappende benamingen gekoppeld. We zien in de praktijk van organisaties, coaches en adviseurs, door elkaar lopende werkwijzen en begripsverwarring. De hiervoor beschreven consequenties maken duidelijk dat de beide activiteiten eigenlijk onverenigbaar zijn. Is er dan wel een tenzij? Hoe zou het zijn als de coach gewoon niet adviseert omwille van het effect van het coachtraject? Hoe zou het zijn, als de coach zich toch laat verleiden tot het geven van advies, hij dit expliciet benoemt en aangeeft dat hij daarmee afwijkt van zijn verantwoordelijkheden als coach? Hoe zou het zijn als de adviseur aangeeft dat hij op een coachende wijze de adviesvraag en het toekomstbeeld boven tafel wil krijgen en zo de ander bewust maakt van wat er nog meer speelt en mogelijk is? Hierin vind ik in mijn praktijk als coach, HR consultant en trainer de Tenzij. Deze benadering vraagt een scherp bewustzijn van de keuzes die ik maakt in mijn interventies, en een coachende basishouding in adviestrajecten. Wat is een coachende basishouding? Een coachende basishouding begint voor mij met waardevrij waarnemen. Luisteren, zien, voelen, denken, zonder (voor) oordeel : er is geen goed of fout. Met ruimte voor wat er bij de ander leeft en speelt. Een coachende basishouding gaat verder over open vragen stellen die soms ondersteunend en soms uitdagend zijn. Gericht op het toekomstperspectief van de ander, met aandacht voor de context. Dat alles vraagt van mij een scherp bewustzijn op wat er zich innerlijk allemaal bij mij afspeelt in het gesprek. Opdat ik kan herkennen wat er is, accepteren dat het er is, en er bijna als toeschouwer positief ruimte voor te nemen in het gesprek. Wanneer ik vanuit deze basishouding werk, kan ik als adviseur de brug slaan tussen coachen en adviseren. Voor mij zijn coachen en adviseren een heel directe manier van betrokkenheid bij het welzijn en de ontwikkeling van de ander: het individu of de organisatie. Ik ben nieuwsgierig naar de vragen en 5

6 antwoorden van mijn gesprekspartners. Wat betekent de ervaring in het hier-en-nu voor de wens in de toekomst? Waar wil de ander naartoe? Hoe ziet dat eruit? Wat vraagt dat? Hoe maken we dat specifiek en concreet? Ik verbind me niet zozeer op de inhoud van het onderwerp: vooral wel op het proces, de beleving, het gevoel, de gedachte, de wil. De actie, de verandering die daarop volgt, inspireert en motiveert mij. Tot zover is de manier waarop ik mijn coach- en adviestrajecten beleef vergelijkbaar. Bewustzijn op mijn innerlijke gesteldheid in relatie tot de cliënt en zijn vraagstelling is essentieel: mijn beleving, gevoel, intuïtie en inzicht in de concepten en principes van mens- en organisatieontwikkeling helpen mij interventiekeuzes te maken. Dit bewustzijn dat ik mij als coach heb eigen gemaakt helpt mij als HR adviseur mijn kwaliteiten als coach in te zetten. Op zoek naar wat de essentie is voor de ander, in gelijkwaardigheid, kennis en ervaring slechts inbrengend om nieuwe mogelijkheden te onderzoeken. Ik weet dat ik als adviseur kritisch meekijk op de inhoud van de vraagstelling. Daar heb ik vaak vanuit kennis en ervaring mijn deskundige mening over. De kunst is voor mij juist in het adviesgesprek zoveel mogelijk ruimte te faciliteren voor de inhoud, kennis, ervaring en deskundigheid van de cliënt zelf. Hem eerst het toekomstbeeld helemaal scherp te laten schetsen, en van daaruit op zoek te gaan naar de mogelijkheden die er allemaal zijn voor verandering. Mijn deskundige input komt na toetsing met de cliënt pas dan op tafel wanneer nieuwe mogelijkheden, andere opties, technische wetenswaardigheden en wat dies meer zij nog niet aan de orde zijn geweest. Met toevoeging van deze inhoudelijkheid daag ik uit en ondersteun ik de ander om tot keuzes te komen en verantwoordelijkheid te nemen voor de verandering. In een coachrelatie is advisering niet op zijn plaats: de ontwikkeling is pas dan krachtig wanneer deze door de gecoachte zelf wordt gevonden, en niet extern aangereikt. Soms is er ook die inhoudelijke vraag in een coachgesprek. De vraag om advies. Die vraag krijgt een plek, die parkeer ik in overleg met de gecoachte. Komt pas dan weer aan de orde als al hetgeen dat leeft en speelt bij de gecoachte is onderzocht. Als er dan nog ruimte is, behoefte is bij de gecoachte, durf ik in een coachgesprek mijn kennis en ervaring te delen. Specifiek, en uitsluitend vanuit mijn vakgebied human resource management. Ter spiegeling en mogelijk completering. Met een toetsing, een open vraag aan de gecoachte, wat de betekenis van die inhoudelijk toevoeging voor hem is, en wat dat betekent voor zijn keuzes. Opdat hij zelf zijn verantwoordelijkheid kan nemen voor zijn verandering. Zo bewandel ik in mijn praktijk het complexe pad van coachen en adviseren. Haal ik de essentie van coachen en adviseren uit elkaar in mijn werkwijze, om deze later weer te verbinden. In adviesgesprekken door het gesprek coachend aan te gaan. In coachgesprekken door niet te adviseren, maar gevraagd advies te parkeren en er alleen nog dan ruimte voor te laten zijn als dat na toetsing nog iets kan toevoegen. En dan nog uitsluitend wanneer het gaat over mijn vakgebied human resource management. Reflectie (schriftelijk) op inhoud, betekenis, beleving en effecten van mijn handelen als professioneel coach en professioneel adviseur zet ik in om mijn bewustzijn op mijn innerlijke gesteldheid en het effect van mijn handelen te vergroten. 6

7 Zijn coachen en adviseren eigenlijk wel verenigbaar? In de praktijk wordt te vaak lichtvoetig omgegaan met het essentiële verschil tussen coachen en adviseren. Onterecht worden beide activiteiten nogal eens op een hoop geveegd. Zowel door begripsverwarring in de literatuur, als in de praktijk van (inkopende) organisaties en cliënten, als door coaches en adviseurs zelf. Is dat erg? Ja, want het effect van coachen en adviseren is anders. Coaching leidt tot zelfgestuurde ontwikkeling, en advisering tot extern gestuurde ontwikkeling. Daar mogen de professionals (coaches en adviseurs) strikt helder over zijn. Om verwarring te voorkomen, verwachtingen te managen, om kwaliteit in ontwikkeling centraal te stellen. Wanneer je coachen en adviseren onbewust door elkaar mengt is het risico van kwaliteitsverlies in het ontwikkelingsproces te groot. Dat doet geen recht aan de professie en het imago van de coach, noch aan dat van de adviseur. Coachen en adviseren zijn daarom in principe niet verenigbaar. Wanneer is een verbinding tussen coachen en adviseren dan wel mogelijk? Niet als de coach coacht. Wel als de adviseur coachend werkt. Dit betoog is dan ook niet bedoeld als vrijbrief voor coaches om vanuit hun eigen inhoudelijke deskundigheid toch te gaan adviseren. Het is zeker ook niet bedoeld om voor adviseurs de deur open te zetten zich zomaar coach te noemen. Daarvoor zijn de verschillen te belangrijk, en de kwaliteitsrisico s te groot. Ik ben mij ervan bewust dat ik schrijf vanuit mijn perspectief als externe coach en HR adviseur. Stevig opgeleid en ervaren in beide disciplines. Zelfs dan blijkt het lastig om de exacte nuances tussen beide disciplines scherp te onderscheiden. Het vakgebied van human resource management blijkt nu net het enige adviesvakgebied waarvan men in de praktijk en in de vakliteratuur erkent dat een vermenging van adviseren en coaching een risico met zich mee brengt. Het is juist in dit op mensen en hun ontwikkeling gerichte vakgebied dat ik de mogelijkheid ervaar en beleef coachend te kunnen adviseren, en als coach niet te adviseren, tenzij... In welke mate dat ook mogelijk voor de vele andere adviesvakgebieden (strategie, IT, marketing, communicatie, etc.) valt nog te bezien Geraadpleegde literatuur Bij de voorbereiding voor dit essay maakte ik gebruik van de volgende literatuur: - Peter Block Feilloos Adviseren - Max Landsberg de Tao van het Coachen - David H. Maister De Professionele Adviseur - Hannah Nathans Adviseren als tweede beroep - Richard Oosterweghel cs. Doe mij maar een coach! - Marshall Rosenberg Geweldloze communicatie - Niko Stammes (redactie cs.) De Coach Approach - Dave Ulrich Human Resource Champions - Hilde Veraart-Maas Socratisch coachen 7

8 - John Whitmore Succesvol coachen En de concepten en principes van de Coaching Academy International Over de schrijver Josée van Maris (1963) deed de school voor hotelmanagement (1984), had verschillende management functies in de internationale hotellerie ( ), werd HR manager en consultant in diverse commerciële organisaties ( ), behaalde in 1998 haar Master of Arts in Managing Human Resources. Sinds 2001 is zij als zelfstandig ondernemer (Van Maris Human Resource Management bv) actief als coach, teamcoach, trainer, docent Strategisch HRM en HR consultant. In 2002 startte zij de opleiding tot professioneel coach bij de Coaching Academy International, nu gevestigd in Naarden. Zij verwacht binnenkort haar Route naar Meesterschap af te ronden. Josée is geregistreerd als RegisterCoach bij de Nederlandse Orde voor Beroepscoaches (Nobco). Zie verder: en 8

InterCoach - Leergang tot coach voor Middenmanagers, Project- en Programmamanagers

InterCoach - Leergang tot coach voor Middenmanagers, Project- en Programmamanagers InterCoach - Leergang tot coach voor Middenmanagers, Project- en Programmamanagers De leergang van InterCoach is bestemd voor managers die plezier ontlenen aan het begeleiden van anderen bij het ontwikkelen

Nadere informatie

Competentieprofiel voor coaches

Competentieprofiel voor coaches Competentieprofiel voor coaches I. Visie op coaching Kwaliteit in coaching wordt in hoge mate bepaald door de bijdrage die de coach biedt aan: 1. Het leerproces van de klant in relatie tot diens werkcontext.

Nadere informatie

TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving -

TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving - TRAINING Professioneel adviseren voor interne adviseurs Adviseren als tweede beroep - open inschrijving - Het vak van intern adviseur De meeste interne adviseurs hebben vaak twee beroepen: naast het vak

Nadere informatie

Coaching voor CvO Overheidsorganisaties

Coaching voor CvO Overheidsorganisaties Coaching voor CvO Overheidsorganisaties Overheidsmanagers, keuzes en dilemma s Management bij de overheid verschilt wezenlijk van leidinggeven in het bedrijfsleven. Het goed kunnen opereren in de complexe

Nadere informatie

Wil je professioneel leren coachen?

Wil je professioneel leren coachen? Wil je professioneel leren coachen? Coaching is in deze tijd een vanzelfsprekend begrip geworden. Het lijkt wel of iedereen met coaching bezig is. Bij doorvragen blijkt, dat coaching een zeer rekbaar begrip

Nadere informatie

Coaching als organisatie-instrument

Coaching als organisatie-instrument Coaching als organisatie-instrument Esther Dunning, Informaat 13 oktober 2010 Context Commerciële projectorganisatie ± 100 hoogopgeleide medewerkers Grote mate van eigen verantwoordelijkheid Deels op locatie

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Onze visie op coaching 11. Deel 2 HOE s 21. Inleiding 7

Inhoud. Deel 1 Onze visie op coaching 11. Deel 2 HOE s 21. Inleiding 7 Inhoud Inleiding 7 Deel 1 Onze visie op coaching 11 Deel 2 HOE s 21 1 HOE Zorgen voor het belangrijkste instrument 25 2 HOE Werken met waarden 31 3 HOE Kwaliteits- en ontwikkelingsgericht werken 37 4 HOE

Nadere informatie

InterCoach - Leergang tot coach voor directeuren

InterCoach - Leergang tot coach voor directeuren InterCoach - Leergang tot coach voor directeuren Deze leergang is bestemd voor directeuren die plezier hebben in het begeleiden van anderen om ze persoonlijk effectiever te laten functioneren. Een coach

Nadere informatie

De terugkeer naar het ware zelf! Leven en werken vanuit innerlijke kracht en verantwoordelijkheid!

De terugkeer naar het ware zelf! Leven en werken vanuit innerlijke kracht en verantwoordelijkheid! De terugkeer naar het ware zelf! Leven en werken vanuit innerlijke kracht en verantwoordelijkheid! Door: Nathalie van Spall De onzichtbare werkelijkheid wacht om door onze geest binnengelaten te worden.

Nadere informatie

Coaching, een effectief instrument in uw HR praktijk

Coaching, een effectief instrument in uw HR praktijk Coaching, een effectief instrument in uw HR praktijk Coaching is dé manier om medewerkers aan uw organisatie te binden. Werknemers willen namelijk tegenwoordig BOF-en. Coaching hoort erbij Het tijdperk

Nadere informatie

Training & Ontwikkeling

Training & Ontwikkeling Inleiding FOCUS Leren & Ontwikkelen uit Wormerveer is een sterk groeiende Human Resources Development dienstverlener met een duidelijke focus op resultaatgerichtheid en professionalisering. Wij onderscheiden

Nadere informatie

Opleiding Professional Coaching & Leiderschap Een ontwikkelpad voor leidinggevenden, professionals, (aspirant) coaches en ieder ander die het

Opleiding Professional Coaching & Leiderschap Een ontwikkelpad voor leidinggevenden, professionals, (aspirant) coaches en ieder ander die het Opleiding Professional Coaching & Leiderschap Een ontwikkelpad voor leidinggevenden, professionals, (aspirant) coaches en ieder ander die het verschil wil maken Beantwoord jij deze vragen met ja Heb jij

Nadere informatie

Wil je professioneel leren coachen?

Wil je professioneel leren coachen? Wil je professioneel leren coachen? Coaching is in deze tijd een vanzelfsprekend begrip geworden. Het lijkt wel of iedereen met coaching bezig is. Bij doorvragen blijkt, dat coaching een zeer rekbaar begrip

Nadere informatie

The Next Level. Verbindend Ondernemend Leiderschap

The Next Level. Verbindend Ondernemend Leiderschap The Next Level Jaarprogramma 2014 BASIS DO-L = DIENEND ONDERNEMEND LEIDERSCHAP De centrale metafoor voor deze leiderschap opleiding is terug te vinden een DOL Een DOL is een volksharp uit de Ivoorkust.

Nadere informatie

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Meedoen& Meetellen Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Samenstelling trainingsmodule Eline Roelofsen Roel Schulte www.verwondering.nu Illustratie

Nadere informatie

LEIDERS VAN MORGEN MD NETWERK VOOR HR EN MD PROFESSIONALS

LEIDERS VAN MORGEN MD NETWERK VOOR HR EN MD PROFESSIONALS LEIDERS VAN MORGEN MD NETWERK VOOR HR EN MD PROFESSIONALS Graag vertel ik u in deze brochure over Leiders van Morgen, een Management Development (MD) netwerk dat october 2010 van start gaat. Voor meer

Nadere informatie

- succesvolle loopbaan. - doorgroeien. - een baan vinden. - een baan vinden die beter bij je past

- succesvolle loopbaan. - doorgroeien. - een baan vinden. - een baan vinden die beter bij je past Carrière maken in tijden van tegenwind Carrière maken 28 februari 2013 Jullie doelen? - succesvolle loopbaan - doorgroeien - een baan vinden - een baan vinden die beter bij je past - Saskia Slotboom 2013

Nadere informatie

B².DNA Strategische GedragsVerbetering. Coachend Leiderschap De Basis. www.b2dna.nl

B².DNA Strategische GedragsVerbetering. Coachend Leiderschap De Basis. www.b2dna.nl Coachend Leiderschap De Basis Leiderschapsstijlen Dwingend: Doe wat ik zeg., effect: negatief Gezaghebbend: Volg mij., effect: sterk positief Affiliatieve: Mensen komen eerst., effect: overwegend positief

Nadere informatie

de Groeiacademie: Ethische Gedragscode v1.2, verschenen op 6 Januari 2015

de Groeiacademie: Ethische Gedragscode v1.2, verschenen op 6 Januari 2015 de Groeiacademie: Ethische Gedragscode v1.2, verschenen op 6 Januari 2015 De Groeiacademie Ethische Gedragscode Definities: Coach: Iemand die coacht. Coachee: Iemand die gecoacht wordt. Coachen: Het strategisch

Nadere informatie

DEXIS Arbeid, en waar dat toe leidt. www.dexisarbeid.nl

DEXIS Arbeid, en waar dat toe leidt. www.dexisarbeid.nl DEXIS Arbeid, en waar dat toe leidt Stel dat iedere medewerker het naar zijn of haar zin heeft op het werk, het gevoel heeft zijn of haar talenten te kunnen inzetten, de sfeer in het team klopt, collega

Nadere informatie

Leergang Transformatief Leiderschap

Leergang Transformatief Leiderschap feedback geven living labs advie processen/bijeenkomsten transformatief leiderschap coach perso Leergang Transformatief Leiderschap Anderen bewegen begint bij jezelf Succesvol mensen en organisaties in

Nadere informatie

1.2 Waartoe dient het bedrijfsmaatschappelijk werk? 20 1.2.1 Visie 20 1.2.2 Doelstelling 21

1.2 Waartoe dient het bedrijfsmaatschappelijk werk? 20 1.2.1 Visie 20 1.2.2 Doelstelling 21 Inhoud voorwoord 11 Doel en opzet 13 1 Identiteit van het hedendaagse bedrijfsmaatschappelijk werk 16 1.1 Essentiële kenmerken 16 1.1.1 Een differentiatie van het beroep maatschappelijk werk 16 1.1.2 Gericht

Nadere informatie

Coachingsprincipes voor Ondernemers. 5 juni 2012

Coachingsprincipes voor Ondernemers. 5 juni 2012 Coachingsprincipes voor Ondernemers 5 juni 2012 Ondernemerskring Vragen vorige bijeenkomst: - Wat beweegt mensen? - Omgaan met weerstand -> Coachingsprincipes als hulpmiddelen om jezelf en anderen beter

Nadere informatie

Leergang Ambtelijk Secretaris III De invloedrijke OR

Leergang Ambtelijk Secretaris III De invloedrijke OR Leergang Ambtelijk Secretaris III De invloedrijke OR Cursusdag 1 09:30 uur Kennismaking We starten deze module een kennismaking. We inventariseren de verwachtingen van alle deelnemers. U krijgt een toelichting

Nadere informatie

COACHEN EN TRAINEN Korte weergave

COACHEN EN TRAINEN Korte weergave COACHEN EN TRAINEN Korte weergave Geschreven door: Freek Verbeet Body2Coach 1. Wat is coaching? In mijn eigen nieuwe boek, waar ik nog mee bezig ben, schrijf ik over coaching. Door middel van verschillende

Nadere informatie

Professionele en persoonlijke groei?

Professionele en persoonlijke groei? + Professionele en persoonlijke groei? Samen naar meer resultaat, meer gemak en meer plezier! Han Oei Oei voor Groei - www.oeivoorgroei.nl info@oeivoorgroei.nl 0633794681 + Meer resultaat, meer gemak en

Nadere informatie

Waardecreatie op scherp

Waardecreatie op scherp Inleiding Waardecreatie op scherp Focus voor verbetering van professionele dienstverlening Jos van Dam, strategisch adviseur Hoe kan het dat je levert wat is afgesproken en de klant toch niet helemaal

Nadere informatie

a growing experience Iedereen coach?! Hoe het thema coaching succesvol ingang doen vinden in organisaties. powered by

a growing experience Iedereen coach?! Hoe het thema coaching succesvol ingang doen vinden in organisaties. powered by a growing experience Iedereen coach?! Hoe het thema coaching succesvol ingang doen vinden in organisaties. Wat is coaching? a growing experience De coaching kubus Segers, Vloeberghs & Henderickx, Academy

Nadere informatie

Masterclass: Lichaamswijsheid herkennen en toepassen

Masterclass: Lichaamswijsheid herkennen en toepassen Masterclass: Lichaamswijsheid herkennen en toepassen Zesdaagse, geaccrediteerde Masterclass o.l.v. Annet van Laar, voor psychologen, trainers, coaches en therapeuten. Start: 14 februari 2014 Introductieworkshop:

Nadere informatie

Opleiding Professional Coaching & Leiderschap Een ontwikkelpad voor leidinggevenden, professionals, (aspirant) coaches en ieder ander die het

Opleiding Professional Coaching & Leiderschap Een ontwikkelpad voor leidinggevenden, professionals, (aspirant) coaches en ieder ander die het Opleiding Professional Coaching & Leiderschap Een ontwikkelpad voor leidinggevenden, professionals, (aspirant) coaches en ieder ander die het verschil wil maken Imagination is more important than knowledge

Nadere informatie

Inleiding... 9. Hoofdstuk 3 Management en leidinggevende structuur... 35

Inleiding... 9. Hoofdstuk 3 Management en leidinggevende structuur... 35 Inhoud Inleiding... 9 Hoofdstuk 1 Visie op leidinggeven... 13 1.1. Beïnvloeding van de organisatiecultuur... 13 1.2. Organisatiecultuur en organisatieklimaat... 15 1.3. Noodzaak van cultuuromslag... 16

Nadere informatie

Eigenlijk ben ik in dienst van mijn personeel

Eigenlijk ben ik in dienst van mijn personeel Eigenlijk ben ik in dienst van mijn personeel De weg die u met uw bedrijf bent ingeslagen is duidelijk! Iedereen, van jongste medewerker tot het voltallige management, kent de doelen. Deze zijn zorgvuldig

Nadere informatie

Masterclass: Lichaamswijsheid herkennen en toepassen

Masterclass: Lichaamswijsheid herkennen en toepassen Masterclass: Lichaamswijsheid herkennen en toepassen Zesdaagse, geaccrediteerde Masterclass voor psychologen, trainers, coaches en therapeuten. Start 30 maart 2012 Open Avond: 6 maart a.s. WAAROM EEN MASTERCLASS

Nadere informatie

Inleiding... 9. Hoofdstuk 2 Essentiële waarden... 21. Hoofdstuk 3 Management en leidinggevende structuur... 23

Inleiding... 9. Hoofdstuk 2 Essentiële waarden... 21. Hoofdstuk 3 Management en leidinggevende structuur... 23 Inhoud Inleiding... 9 Hoofdstuk 1 Visie op leidinggeven... 13 1.1. Organisatiecultuur... 13 1.2. Noodzaak van cultuuromslag... 15 1.3. Structuur-, cultuurdiscussie... 15 1.4. Organisatiecultuur... een

Nadere informatie

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Het gaat om de volgende zeven verandercompetenties. De competenties worden eerst toegelicht en vervolgens in een vragenlijst verwerkt. Veranderkundige

Nadere informatie

Coachen met collega s

Coachen met collega s www.managementenconsulting.nl Coachen met collega s Voordelen en beperkingen van het werken met interne coaches * Erik de Haan & Yvonne Burger Coachen wordt hoe langer hoe meer een volwassen vak. In de

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 7. 4 De rol van de leidinggevende 59 4.1 Inleiding 59 4.2 De verschillende rollen van de leidinggevende 59

Inhoud. Inleiding 7. 4 De rol van de leidinggevende 59 4.1 Inleiding 59 4.2 De verschillende rollen van de leidinggevende 59 Inhoud Inleiding 7 1 Coaching en ontwikkeling van medewerkers in organisaties 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Professionele ontwikkeling in organisaties 13 1.3 Coaching in organisaties 14 1.4 Coachend leidinggeven

Nadere informatie

Oefenvragen - Human Resource Management A Module Advies, coaching en mediation

Oefenvragen - Human Resource Management A Module Advies, coaching en mediation 1. HR treedt doorgaans op als intern adviseur voor managers en medewerkers. Welke risico s loopt men hierbij? A. Dat men te maken krijgt met een situatie waarin manager en medewerker tegenstrijdige belangen

Nadere informatie

Professionaliseren in de praktijk

Professionaliseren in de praktijk MPWR Professionaliseren in de praktijk Projectleiders die er toe doen! Professioneel projectmanagement MPWR klantgerichte professionalisering training coaching management advies nassaulaan 40 3743 cd baarn

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie

KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling

KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling KOERSEN OP SUCCES Workshops strategische teamontwikkeling Koersen op Succes Of het nu gaat om het verwezenlijken van plannen, het behalen van gestelde doelen, het leuker maken van een organisatie of het

Nadere informatie

Coaching verankeren binnen de setting van de organisatie

Coaching verankeren binnen de setting van de organisatie Coaching verankeren binnen de setting van de organisatie Door: dr.françois Breuer Hoe kan coaching worden verankerd in de omgeving waarbinnen de behoefte aan coaching wordt opgeroepen? Meer concreet, hoe

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1 ADVISEREN. Jammer dat mensen geen problemen kunnen ruilen: Iedereen weet namelijk het beste hoe het probleem van de ander op te lossen is

HOOFDSTUK 1 ADVISEREN. Jammer dat mensen geen problemen kunnen ruilen: Iedereen weet namelijk het beste hoe het probleem van de ander op te lossen is HOOFDSTUK 1 ADVISEREN Jammer dat mensen geen problemen kunnen ruilen: Iedereen weet namelijk het beste hoe het probleem van de ander op te lossen is 1 IN DIT HOOFDSTUK LEER JE wat advies en adviseren inhoudt

Nadere informatie

Trainingen voor leidinggevenden in het basisonderwijs

Trainingen voor leidinggevenden in het basisonderwijs Trainingen voor leidinggevenden in het basisonderwijs Omdat slimme mensen snel leren bieden wij korte interventies aan in de vorm van eendaagse trainingen, om u in een zo kort mogelijke tijd maximaal te

Nadere informatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie DIENST Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie Advies over en ondersteuning bij het initieel inrichten/optimaliseren

Nadere informatie

Duur: 3 dagdelen (1 hele dag en twee weken later een halve dag). Inclusief oefenen met een professionele acteur.

Duur: 3 dagdelen (1 hele dag en twee weken later een halve dag). Inclusief oefenen met een professionele acteur. HR professionaliseringstraject het aanbod Verandermanagement, adviseren en begeleiden Module Informatie Stand van zaken Adviseren en coachen voor de HR adviseur: specifiek gericht op HR als business partner

Nadere informatie

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Voor wie? Waarom? Wat? Hoe? Voor Omdat leiding Ervaringsgerichte Door middel van leidinggevenden, geven, adviseren en coaching en werkvormen waarbij het adviseurs

Nadere informatie

Training KED-Coach Basis

Training KED-Coach Basis Training KED-Coach Basis Nederland Onze Trainingen en Diensten Het team van KED-SENS heeft haar aanbod van trainingen en diensten overzichtelijk in kaart gebracht. Alle mensen zijn uniek en leren en ontwikkelen

Nadere informatie

Training Resultaatgericht Coachen

Training Resultaatgericht Coachen Training Resultaatgericht Coachen met aandacht voor zingeving Herken je dit? Je bent verantwoordelijk voor de gang van zaken op je werk. Je hebt alle verantwoordelijkheid, maar niet de bijbehorende bevoegdheden.

Nadere informatie

Coaching van zelfsturende teams: Ontwikkelprogramma. voor interne coaches

Coaching van zelfsturende teams: Ontwikkelprogramma. voor interne coaches Coaching van zelfsturende teams: Ontwikkelprogramma voor interne coaches Yvette Paludanus en Alyanna Bijlsma December 2014 1 Inleiding De zorg is in transitie. Er is een wens en noodzaak om de cliënt en

Nadere informatie

Pas op: instrumenten!!

Pas op: instrumenten!! DE TOOLBOX VAN COMPETENTIEONTWIKKELING 2009 Dirk Vandecruys itineris bvba Hogedries 29 3990 PEER Tel.: 0497/441.365 1 Voor mens en organisatie Pas op: instrumenten!! Veiligheidswaarschuwing (lezen voor

Nadere informatie

Toelichting. Intervisie

Toelichting. Intervisie Toelichting Intervisie December 2010 1. Wat is intervisie? Naast opleiding en training is gezamenlijke reflectie op het eigen handelen voor dierenartsen een goede manier om zich te ontwikkelen. Door in

Nadere informatie

M E T A P L U S T R A I N I N G A D V I E S C O A C H I NG

M E T A P L U S T R A I N I N G A D V I E S C O A C H I NG 1 P R O F E S S I O N E E L A D V I S E R E N Programmaconcept Om succesvol te zijn in een organisatie is beheersing van de eigen vakdiscipline niet voldoende. Veel professionals waaronder staf- en beleidsmedewerkers

Nadere informatie

Specialisatieopleiding arbeids- en organisatiemediation

Specialisatieopleiding arbeids- en organisatiemediation mensenkennis De partijen op één lijn te krijgen en zo het conflict ombouwen naar een goede samenwerking. Dat is een fantastische uitdaging. Specialisatieopleiding arbeids- en organisatiemediation Arbeids-

Nadere informatie

Training KED-Coach Basis

Training KED-Coach Basis Training KED-Coach Basis Nederland Onze Trainingen en Diensten Het team van KED-SENS heeft haar aanbod van trainingen en diensten overzichtelijk in kaart gebracht. Alle mensen zijn uniek en leren en ontwikkelen

Nadere informatie

Unfold your potential

Unfold your potential Unfold your potential Meet & Greet 2011 Theo Hamaekers- Kluwer Het coachen van salespeople Dominique Vosse Boehringer Ingelheim 13 september 2011 Op het programma De uitdagingen bij Boehringer Ingelheim

Nadere informatie

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen

Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen Het Innovatiekompas Inspiratie sessies Dr. Guy Bauwen 1 Innovatiekompas Inspiratie Sessies Contacteer ons voor: Een voordracht om kennis te maken met het kompasmodel. Een workshop om het toepassen van

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

Transi4e%&% leiderschap%

Transi4e%&% leiderschap% Odin development compass Wanneer u in uw organisatie teams vormt of ontwikkelt, en mensen wilt ondersteunen in hun groei, wilt u ongetwijfeld weten wat de werkelijke kracht is van iedereen. Het Odin Development

Nadere informatie

Workshop: Geweldloze Communicatie

Workshop: Geweldloze Communicatie Workshop: Geweldloze Communicatie ALV SIETAR NL Door Jackie van der Kroft www.jackievanderkroft.nl Programma: Geweldloze Communicatie Introductie Model 4 elementen Niet-verbindende communicatie Praktijk

Nadere informatie

Kiezen voor coaching als managementstijl

Kiezen voor coaching als managementstijl Kiezen voor coaching als managementstijl Druk, druk druk! Bijna iedere manager kent wel dit gevoel. Beter leren delegeren dus! Om te kunnen delegeren heb je echter verantwoordelijke en zelfsturende medewerkers

Nadere informatie

Certified Professional Coaching Een erkende opleiding tot gecertificeerd coach in twee delen.

Certified Professional Coaching Een erkende opleiding tot gecertificeerd coach in twee delen. Certified Professional Coaching Een erkende opleiding tot gecertificeerd coach in twee delen. CPC deel 1 Leergang 22 Leergang 23 CPC deel 2 Leergang 21 Leergang 22 TAAKBEKWAAMHEID start op 26.03.2015 start

Nadere informatie

Oplossingsgericht en waarderend coachen.

Oplossingsgericht en waarderend coachen. Oplossingsgericht en waarderend coachen. Coaching is die vorm van professionele begeleiding waarbij de coach als gelijkwaardige partner de cliënt ondersteunt bij het behalen van zelfgekozen doelen. Oplossingsgericht

Nadere informatie

Basisopleiding Management Consultant

Basisopleiding Management Consultant Basisopleiding Management Consultant Vrije Universiteit Amsterdam // Basisopleiding Management Consultant // Basisopleiding Management Consultant Het adviesvak heeft zich de laatste jaren sterk ontwikkeld.

Nadere informatie

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie!

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie! Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden Jouw talent, onze ambitie! Je vindt het belangrijk om te blijven investeren in je eigen ontwikkeling. Zeker als je nieuwe vaardigheden

Nadere informatie

Wat is MD in de regio?

Wat is MD in de regio? MD in de regio Wat is MD in de regio? MD in de regio is een uniek Management Development programma voor bedrijven die geen eigen intern MD programma kunnen opzetten. MD in de regio combineert hard en zacht,

Nadere informatie

MANAGEN VAN CONFLICTEN OP DE WERKPLEK. Vaardigheidstraining

MANAGEN VAN CONFLICTEN OP DE WERKPLEK. Vaardigheidstraining MANAGEN VAN CONFLICTEN OP DE WERKPLEK Vaardigheidstraining Managen van conflicten op de werkvloer Introductie Conflicten hebben zowel belemmerende als kansrijke aspecten. Naast pijn, verwarring en onzekerheid

Nadere informatie

Onderwerp Teleseminar

Onderwerp Teleseminar Gratis Teleseminar Human Engineering 24 oktober 2012 Onderwerp Teleseminar 3 'Human Engineering'-valkuilen voor ontwerpers en ingenieurs: Hoe je ze vermijdt en ombuigt in kansen om meer te bereiken! Saskia

Nadere informatie

Saskia Reijnen Advies, training en procesbegeleiding

Saskia Reijnen Advies, training en procesbegeleiding Saskia Reijnen Advies, training en procesbegeleiding Missie en droom Mijn droom is om op professionele en vooral op creatieve wijze mijn expertise in te zetten, namelijk het faciliteren van organisatie,

Nadere informatie

Wat is het voordeel van personal coaching?

Wat is het voordeel van personal coaching? Wat is het voordeel van personal coaching? Wat is het voordeel van personal coaching? Heeft u ook wel eens de volgende vragen: Waar sta ik nu in het leven? Wie ben ik? Hoe kan ik mijn talenten beter gebruiken?

Nadere informatie

White paper. Hoe is de postbacheloropleiding Professioneel HR-adviseur tot stand gekomen? Personeel & Organisatie

White paper. Hoe is de postbacheloropleiding Professioneel HR-adviseur tot stand gekomen? Personeel & Organisatie Hoe is de postbacheloropleiding White paper Auteur: Marjon Francois Januari 2014 Personeel & Organisatie Avans +, dé specialist in het ontwikkelen van mensen en organisaties. www.avansplus.nl Intro Wat

Nadere informatie

Studieplan Visie Coachtraining Gezondheidscoach

Studieplan Visie Coachtraining Gezondheidscoach Nieuw-Vennep, 6 juni 2012 Bijscholing Visie Coachtraining Gezondheidscoach Aan de hand van training in gesprekstechnieken en zelfbewustzijn coacht de Diëtiste, Voedingsdeskundige, Gewichtsconsulente mensen

Nadere informatie

St!R profiel teamcoach

St!R profiel teamcoach St!R profiel teamcoach In dit beroepsprofiel wordt beschreven wat een teamcoach doet en zal doen in het licht van nieuwe ontwikkelingen en verwachtingen. Ingedeeld in vaardigheden en in ondersteunende

Nadere informatie

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Jouw ervaring Neem iets in gedachten dat je nu goed kunt en waarvan je veel plezier hebt in je werk: Vertel waartoe je in staat bent. Beschrijf

Nadere informatie

!!!! !!!! 1. Professioneel adviseren

!!!! !!!! 1. Professioneel adviseren Professioneel adviseren In deze zesdaagse opleiding krijg je de kans om in een veilige omgeving de eigen sterkere en zwakkere kanten te onderkennen en te werken aan je ontwikkelpunten als consultant. Je

Nadere informatie

Naslagwerk KOERS. Producten van dit documenten zijn:

Naslagwerk KOERS. Producten van dit documenten zijn: Naslagwerk KOERS Dit document is bedoeld om ieder individu een eigen beeld te laten formuleren van de eigen koers als werkend mens en vervolgens als functionaris. Daarna kun je collectief de afdelingskoers

Nadere informatie

De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden:

De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden: Marco Snoek over de masteropleiding en de rollen van de LD Docenten De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden: Het intended curriculum : welke doelen worden

Nadere informatie

Ik ben rustiger geworden en haal meer resultaten

Ik ben rustiger geworden en haal meer resultaten Leergang Veranderen en Organiseren in gemeenten Ik ben rustiger geworden en haal meer resultaten Tekst: Rieke Veurink / Fotografie: Kees Winkelman Hoe bied ik ontwikkelingen in en buiten mijn organisatie

Nadere informatie

COACHING. Coaching. Waarom coaching? Werkwijze Waarom kiezen voor HRD Group? Interesse? Bent u geïnteresseerd in coaching door HRD Group?

COACHING. Coaching. Waarom coaching? Werkwijze Waarom kiezen voor HRD Group? Interesse? Bent u geïnteresseerd in coaching door HRD Group? Coaching Coaching Waarom coaching? Werkwijze Waarom kiezen voor HRD Group? Interesse? Bent u geïnteresseerd in coaching door HRD Group? Neem dan gerust contact met ons op. T 030-6911138 E info@hrd-group.nl

Nadere informatie

Wanneer wordt veranderen een succes?

Wanneer wordt veranderen een succes? Wanneer wordt veranderen een succes? Inhoud 1. Iedereen 100% tevreden?...2 2. Hoe als manager een veranderingsproces optimaal ondersteunen?... 2 Inzicht in het veranderingsproces... 3 Een externe partner

Nadere informatie

Organisatiekracht. Mentale veerkracht. Teamkracht. Werkkracht. Menskracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES

Organisatiekracht. Mentale veerkracht. Teamkracht. Werkkracht. Menskracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES Mentale veerkracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES In de (top)sport is het een vast gegeven; wil je succesvol zijn als sporter dan investeer je in techniek en conditie, maar ook in mentale

Nadere informatie

Trainingen Coaching Intervisie Supervisie. Voor de zorg

Trainingen Coaching Intervisie Supervisie. Voor de zorg Trainingen Coaching Intervisie Supervisie Voor de zorg Professioneel communiceren met 2013 Training Professioneel communiceren met Voor wie? De training is bedoeld voor mensen in de zorg die hun communicatie

Nadere informatie

Effectief investeren in mens en organisatie. Collegereeks bedrijfskunde voor HR managers

Effectief investeren in mens en organisatie. Collegereeks bedrijfskunde voor HR managers Effectief investeren in mens en organisatie Collegereeks bedrijfskunde voor HR managers Stellingen van Rob Vinke Stelling 1 De kern van de HRM-opdracht is er voor te zorgen dat de ambitie van de organisatie

Nadere informatie

Training procesbegeleiding

Training procesbegeleiding Training procesbegeleiding Ondersteunende methoden en technieken om mensen en groepen te helpen bij het bereiken van resultaten en bij het verbeteren van de onderlinge samenwerking". 1 Bureau-informatie

Nadere informatie

ODC toont de essentie in vier kleuren: Natuurlijke kracht De natuurlijke kracht is wat iemand van nature goed kan en waar iemand energie van krijgt.

ODC toont de essentie in vier kleuren: Natuurlijke kracht De natuurlijke kracht is wat iemand van nature goed kan en waar iemand energie van krijgt. Optimale inzet en groei van uw talenten en organisatie Wanneer u in uw organisatie teams vormt of ontwikkelt en mensen wilt inzetten vanuit hun natuurlijke kracht, wilt u ongetwijfeld weten wat de werkelijke

Nadere informatie

) en geeft het handvatten om via coaching te werken aan collegialiteit. en professionaliteit (domein 4 ).

) en geeft het handvatten om via coaching te werken aan collegialiteit. en professionaliteit (domein 4 ). Focus op professie Zoekt u een effectieve aanpak om de prestaties van leerlingen te verbeteren? Stelt u het vakmanschap van leraren daarin centraal? Wilt u werken aan sleutelfactoren zoals effectief klassenmanagement,

Nadere informatie

ORGANISATIEDISSONANTIE

ORGANISATIEDISSONANTIE ORGANISATIEDISSONANTIE Hebben wij dat? Marianne Kok 2015 Marianne Kok Titel Organisatiedissonantie Ondertitel Hebben wij dat? ISBN 978-90-823911-0-7 Druk Eerste druk, 2015 NUR 801 management algemeen Trefwoorden:

Nadere informatie

NLP PRACTITIONER 2015

NLP PRACTITIONER 2015 2015 ERKEND, PRAKTIJKGERICHT EN VERBREDEND De erkende NLP Practitioner opleiding van the Sphere is praktijkgericht en verbredend. Het biedt een uitstekende structuur voor effectieve communicatie, persoonlijke

Nadere informatie

Beleid. Beschrijving trekkersrollen LC en LD. Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Coevorden, Hardenberg e.o. / De Nieuwe Veste

Beleid. Beschrijving trekkersrollen LC en LD. Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Coevorden, Hardenberg e.o. / De Nieuwe Veste 1. Inleiding De koers voor de komende jaren, zoals beschreven in het strategisch beleidsplan 2011-2014 heeft consequenties voor gewenste managementstijl van de school. In de managementvisie 2011-2014 heeft

Nadere informatie

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016:

Dit zijn de nieuwe trainingen en workshops van Mankind Mens & Organisatie in 2016: Mankind Mens & Organisatie gelooft in de kracht van dromen en drijfveren in relatie tot ondernemerschap en leiderschap. Dromen en drijfveren vormen de grond waarop ambitie kan groeien. Passie zorgt vervolgens

Nadere informatie

Leidinggeven bij de stad Antwerpen

Leidinggeven bij de stad Antwerpen Visietekst Leidinggeven bij de stad Antwerpen 1. Inleiding Leidinggevenden zijn sleutelfiguren in onze organisatie. Zij hebben een voorbeeldfunctie, zorgen voor de vertaling van doelstellingen naar concrete

Nadere informatie

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals Rendement van talent Porties VAN GOED NAAR Ludens Talentontwikkeling is een jong trainingsbureau met veel ervaring. Wij zijn gespecialiseerd in

Nadere informatie

SoHuman PROFIT/NON-PROFIT PARTICULIEREN SCHOLIEREN [INZICHT IN GEDRAG EN COMMUNICATIE]

SoHuman PROFIT/NON-PROFIT PARTICULIEREN SCHOLIEREN [INZICHT IN GEDRAG EN COMMUNICATIE] SoHuman PROFIT/NON-PROFIT PARTICULIEREN SCHOLIEREN [INZICHT IN GEDRAG EN COMMUNICATIE] Waarvoor kiezen klanten voor SoHuman? SoHuman helpt mensen, teams en organisaties met hun persoonlijke en professionele

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Geeft je inzicht in jouw persoonlijke

Nadere informatie

Advice2Change. Juist daarvoor is Advice2Change bijzonder geschikt! Dit kan op verschillende manieren worden ingevuld:

Advice2Change. Juist daarvoor is Advice2Change bijzonder geschikt! Dit kan op verschillende manieren worden ingevuld: Join2Change advies Een adviestraject kunnen we op verschillende manieren inrichten: Dit hangt af van een aantal factoren, zoals de aard en omvang van het probleem, de beschikbare tijd om tot een oplossing

Nadere informatie

Workshop Job Crafting. 22 november 2012

Workshop Job Crafting. 22 november 2012 Workshop Job Crafting 22 november 2012 Workshop Job Crafting Tools en praktische tips om: - meer te weten over je kwaliteiten en behoeften - zo je werk beter vorm te geven - meer te bereiken - met minder

Nadere informatie

Studiedag: in de kijker. workshop: de ergotherapeut als coach

Studiedag: in de kijker. workshop: de ergotherapeut als coach Studiedag: in de kijker workshop: de ergotherapeut als coach Opbouw workshop Korte duiding van de theorie ( theorie wordt aangehaald) Kennismaking adhv exploreren Zelf in de ervaring stappen: oefenen op

Nadere informatie