VERENIGING DOET: GELEIDELIJKE OVERGANG VAN PUBLIEKE NAAR PRIVATE FINANCIERING LAADPUNTEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VERENIGING DOET: GELEIDELIJKE OVERGANG VAN PUBLIEKE NAAR PRIVATE FINANCIERING LAADPUNTEN"

Transcriptie

1 INHOUD NEDERLAND-VLAANDEREN IN EUROPESE WATERSTOFKOPGROEP VERBINDING NEDERLANDSE EN CALIFORNISCHE EV-PIONIERS VAKTIJDSCHRIFT BENELUX DECEMBER 2012 SPANNING STIJGT: NADERENDE BEKENDMAKING E-AWARD URBAN ARROW STEEKT NEDERLANDSE FIETSTRADITIE IN MODERN ELEKTRISCH JASJE GEDEPUTEERDE BERT PAULI: LEIDENDE POSITIE BRABANT GEKEND EN HERKEND VERENIGING DOET: GELEIDELIJKE OVERGANG VAN PUBLIEKE NAAR PRIVATE FINANCIERING LAADPUNTEN TKI SMART GRIDS KEURT EERSTE ZES PROJECTEN GOED

2 INHOUD Vereniging DOET pleit voor geleidelijke overgang van publieke naar private financiering van laadpunten 10 Column Elliot Wagschal - Kosten reduceren van de publieke laadinfrastructuur 13 PowerMatching City II moet smart grid definitief vormgeven 14 Succesvolle missie naar Baden-Württemberg rond thema Innovatie in elektromobiliteit 15 Leidende positie van Brabant gekend en herkend 17 TKI Switch2SmartGrids keurt als eerste zes projecten goed 18 Creëren van tegenstelling waterstof versus elektro-auto onwenselijk 20 Rijksoverheid jaagt waterstofeconomie aan 22 Regio Nederland-Vlaanderen in kopgroep Europees waterstofpeloton 23 Spanning stijgt bij naderende bekendmaking winnaar E-Award 25 Urban Arrow steekt Nederlandse fietstraditie in modern jasje 26 Column Jan-Willem Tolkamp - Laden met je eigen duurzame stroom Technolution integreert techniek in smart grids 29 Verbinding tussen Nederlandse en Californische ev-pioniers 30 Column Tijmen de Groot - Gas explodes, you know! 33 Stevig projectmanagement biedt elektrisch vervoer meer kansen 35 E-Mobility vernieuwt: van smart grids tot waterstof en elektrische voertuigen Voor het eerst moet ik voor u als lezer door het stof. De afgelopen twee jaar dat u het magazine E-Mobility ontvangt, hebben wij namelijk iets fout gedaan. Dit kwam pas recent aan het licht in de jaarlijkse evaluatie op onze redactie. Waar wij de indruk hadden dat het voor u als lezer meer dan duidelijk was dat wij iedere editie (ook) aandacht smart grids, bleek dit niet het geval. In ons lezersonderzoek kwam duidelijk naar voren dat velen van u zelfs niet eens wisten dat wij over smart grids schrijven. Wij hebben dan ook naar u als lezer geluisterd en hebben ons magazine kritisch onder de loep genomen en daar waar nodig vernieuwd een aangescherpt. Zo kunt u vanaf nu per pagina door middel van een kleur zien (zie ook de legenda op pagina 4) welk thema behandeld wordt: van smart grids tot elektrisch rijden op energie uit een batterijpakket of elektrisch rijden via energie opgeslagen in waterstof. Want als er één ding belangrijk is in het verhaal van elektrisch vervoer, is dat het vermijden van het creëren van tegenstellingen door een tweestrijd te creëren tussen de elektroauto en waterstofauto. Het creëren van een tegenstelling zou ook feitelijk onjuist zijn. Want welke hoogleraar of automotive expert u het ook vraagt, allen zullen zij u uitleggen dat de waterstofauto ook een elektrische auto is. Het enige verschil is dat bij een auto die gebruikt maakt van waterstof, waterstof de energiedrager is in plaats van het batterijpakket. In deze laatste editie van het kalenderjaar treft u een grote hoeveelheid artikelen aan over alle onderwerpen die ik zojuist met u besproken heb. Zo vertelt het innovatieve Technolution een van Nederlands koplopers op het domein van smart grids welke invloed elektrische voertuigen op het Nederlandse elektriciteitsnet hebben, spraken wij met diverse stakeholders over de opvolger van e-laad (het door de markt in het leven geroepen eviolin) en spraken wij met Adwin Martens, voorzitter van het grensoverschrijdende innovatienetwerk WaterstofNet. En natuurlijk wens ik u nu de maand december al weer halverwege is, fijne feestdagen toe en hoop ik u in januari op een van de vele nieuwjaarsborrels te treffen! Edwin van Gastel, hoofdredacteur E-Mobility

3 European Electric Mobility Center geopend Op de Helmondse AutomotiveCampus- NL is eind oktober het European Electric Mobility Center (EEMC) geopend. De officiële openingshandeling werd verricht door burgemeester Fons Jacobs van Helmond en Victor Elsendoorn, directeur TNO Companies. Het EEMC is een nieuw test- en expertisecentrum op het gebied van elektrische en hybride voertuigen, inclusief batterijen aandrijftechnologie, dat wordt geëxploiteerd door TASS International. De nieuwe faciliteiten zijn deels geïntegreerd met die van TNO en bevinden zich ook fysiek op het TNO-terrein op de Campus. Vanaf 1 januari 2013 zal het European Electric Mobility Center volledig operationeel zijn. Met de opening van het EEMC is het eerste onderdeel van het Automotive Facilities Brainport (AFB) programma gerealiseerd. Naast het EEMC worden binnen AFB ook het Driving Guidance Lab, het Manufacturing & Process Lab, het Test & Education Lab en het Automotive Accelerator & Incubatorcenter ontwikkeld. Het complete programma wordt in september 2013 opgeleverd. DNV KEMA inventariseert wereldwijd smart grid demonstratieprojecten In opdracht van brancheorganisatie Netbeheer Nederland heeft energiekennisbedrijf DNV KEMA Energy & Sustainability een studie gemaakt van de wereldwijd lopende smart grid demonstratieprojecten. In deze studie is zowel naar de technische aspecten als naar beleidsmatige, regulatorische en sociale aspecten gekeken. De netbeheerders gebruiken de leerpunten uit deze studie in de huidige en toekomstige smart grid projecten NIEUW! Legenda E-Mobility in Nederland. Intelligente energienetten zijn een belangrijke randvoorwaarde om de energietransitie mogelijk te maken. De Nederlandse netbeheerders investeren jaarlijks circa anderhalf miljard euro per jaar in de vervanging en uitbreiding van hun netten. Tot 2050 moet in Nederland tussen de twintig en zeventig miljard euro extra worden geïnvesteerd om de energienetten aan te passen en intelligenter te maken. Bij de verschillende artikelen in dit magazine treft u onderaan de pagina een gekleurde balk met aan. Deze kleuren refereren aan het thema waarover de artikelen gaan. De balken symboliseren de volgende thema s: = Smart Grids = Elektrisch rijden op waterstoftechnologie = Elektrisch rijden op batterijtechnologie Amsterdam deelnemer Europees programma voor schoon vervoer De gemeente Amsterdam is lid geworden van HyER, een Europese organisatie die kennisdeelt over slim en schoon vervoer. HyER. HyER staat voor Hydrogen, fuel cells and electro-mobility in European Regions. Deze organisatie richt zich op het monitoren en ontwikkelen van emissievrije mobiliteit en heeft recent van de Europese Commissie de opdracht gekregen een monitoringsprogramma op te zetten voor elektrisch rijden op basis van batterij- en waterstoftechnologie. Europa verwacht veel van deze monitoring en zal de uitkomsten en bijbehorende aanbevelingen gebruiken voor haar beleid voor duurzame mobiliteit in de komende jaren. E-mobility nieuwe speerpunt tijdens succesvolle beurs Energie 2012 In de Brabanthallen s-hertogenbosch vond van 9 tot en met 11 oktober Energie 2012 plaats. De vakbeurs was het toneel van de laatste trends, nieuwe producten en innovaties in de energiebesparing, maar ook in de nieuwe speerpunten e-mobility, solar en passief bouwen. Grote en kleine bedrijven presenteerden tal van oplossingen en nieuwe producten. Daarnaast konden bezoekers deelnemen aan een uitgebreid seminarprogramma. Het aanbod op Energie 2012 was groot en divers: van duurzaam bouwen tot elektrische mobiliteit en van warmtepompen tot biomassa. Extra aandacht ging uit naar zonne-energie: het aanbod in solar was met circa vijftig exposerende bedrijven aanzienlijk groter dan voorheen. Ook vond dit jaar voor het eerst het Passief Bouwen Event plaats. Dit alles viel bij de bezoekers in goed aarde: uit onderzoek blijkt dat eenennegentig procent van de bezoekers tevreden was met het beursaanbod. Om het belang van innovatie te onderstrepen, werden op de eerste beursdag de Spirit of Innovation Award uitgereikt, de prijs voor exposanten van de vakbeurs met een energiebesparende innovatie. De Award is gewonnen door exposant Ceramic Fuel Cell met de BlueGen brandstofcel. Deze brandstofcel op groengas (of aardgas) voor thuis of op kantoor heeft een zeer hoog elektrisch rendement van zestig procent. Energie 2013 vindt plaats van dinsdag 24 tot en met donderdag 26 september in de Brabanthallen in s-hertogenbosch. Meer informatie over Energie is te vinden op de website Waterstofregio behaalt finale van de Regiostars Awards De Waterstofregio Vlaanderen-Zuid-Nederland heeft de finale bereikt van de Regiostars Award van de Europese Commissie. De Regiostar Awards worden toegekend aan originele en innovatieve voorbeeldprojecten die inspirerend zijn voor andere regio s. Ze maken deel uit van het programma Regions for economic change. Half oktober heeft de regio zich gepresenteerd voor de jury. De awards zelf worden uitgereikt op 7 februari Benteler Engineering Services wint ecartec Award Benteler Engineering Services en MAN Truck & Bus hebben gezamenlijk de ecartec Award 2012 gewonnen met de hybride vuilniswagen Metropolis in de categorie Nutzfahrzeuge Elektrofahrzeug. Heiko Vieweg (Managing Director Benteler Engineering Services) en Bernd Maierhofer (Director R&D MAN Truck & Bus) hebben de award uit handen van staatsecretaris Katja Hassel mogen ontvangen tijdens de ecartec beurs die eind oktober plaatsvond in München. De Metropolis met als basis een MAN TGS 26t is in een consortium van deskundigen ontwikkeld en volledig bij Benteler Engineering Services in Helmond gebouwd. Deze plug-in hybride vuilniswagen is in staat om CO2-vrij en bijna geluidloos zware transporten uit te voeren in aan te wijzen gebieden. Benteler Engineering Services bundelde in dit project een indrukwekkend aantal nieuwe en bestaande technologieën en innovaties. Smart grid centrum Watt connects geopend DNV KEMA, Liander, TenneT en TCN hebben het smart grid inspiratie- en demonstratiecentrum Watt connects geopend. Watt connects heeft als doel om bedrijven, overheden en kennisinstellingen interactief kennis te laten maken met intelligente energienetten en deze partijen in een inspirerende omgeving met elkaar te verbinden. Watt connects is gevestigd op Energy Business Park Arnhems Buiten in elektriciteitsstad Arnhem. Het initiatief is mede mogelijk gemaakt door de gemeente Arnhem en dankzij financiering van de Provincie Gelderland. Event Slimme Energie Infrastructuur viert lustrum Het evenement Slimme Energie Infrastructuur is het enige smart gridsplatform van Nederland en viert op 4, 5 en 6 maart 2013 haar jubileum. De conferentie heeft zich ontwikkeld tot het platform voor het uitwisselen van kennis en ervaring met betrekking tot de verduurzaming en de decentralisatie van onze energievoorziening. Maar liefst veertig sprekers geven acte de présence. Natuurlijk wordt opnieuw de IIR Smart Grids Innovation Award uitgereikt. Deze keer aan het meest geslaagde project dat, in lijn met het thema van dit jaar, de eindgebruiker centraal stelt. Meer informatie verkrijgbaar via de website slimme-energie-infrastructuur/ Rotterdam krijgt waterstoftankstation Als onderdeel van het Europese Hydrogen Infrastructure for Transport (HIT-)project krijgt Rotterdam een waterstoftankstation. Doel van het project is een uniforme uitrol van waterstof tankstations te ontwikkelen. Hiervoor wordt samengewerkt met partnerlanden Zweden, Denemarken, Frankrijk, Duitsland en Engeland. Er is in totaal voor dit Europese project bijna vier miljoen euro aan Europese subsidie verkregen. INTERNATIONAAL Nissan en Ecotricity bouwen Brits snellaadnetwerk Autofabrikant Nissan en mobiliteitsprovider Ecotricity zijn gestart met de bouw van een snellaadnetwerk door Groot- Brittannië. De vijftig snelladers komen op strategische posities langs belangrijke wegen. Elektromobilisten kunnen er gratis en volledig duurzaam opladen terwijl zonnepanelen de stroom leveren. Elektrische auto niet altijd beter voor het milieu Elektrische auto s zijn in veel gevallen vuiler dan benzine- en dieselauto s, zo blijkt uit een onderzoek van het Norwegian University of Science and Technology. Zo vergt de productie twee keer zoveel energie als die van een conventionele auto. Tijdens het rijden maakt het voertuig vanwege de lage CO2-uitstoot veel goed. Hoe schoon de elektrische auto is hangt af van de herkomst van de gebruikte stroom. Lithium-ion accu laadt sneller op door algoritme Wetenschappers van de University of California in San Diego hebben een algoritme ontwikkeld waardoor lithiumion accu s twee keer zo snel kunnen opladen. Een gemiddelde lithium-ion accu is zo in vijftien minuten op te laden. In plaats van zich te richten op voltages en stroom kijken de onderzoekers naar de elektrochemische processen. Aziatische merken kiezen samen voor waterstofauto Nissan gaat met Toyota, Honda en Hyundai waterstofauto s ontwikkelen. De overeenstemming tussen de Aziatische autobouwers heeft als doel tussen 2014 en 2017 elektrische brandstofcelvoertuigen (FCEV s) op de markt te brengen. Het is de bedoeling dat de waterstofauto s eerst in Noorwegen, Zweden, IJsland en Denemarken worden getest. fonts Audi: F12 is basis voor onze elektrische auto s Audi rondt na drie jaar zijn onderzoek naar een nieuwe elektrische aandrijflijn af. Als onderdeel van dit e-performance traject is de volledig elektrische Audi F12 ontwikkeld. Volgens de Duitsers de basis voor alle toekomstige elektrische auto s Lettercountouren van het merk. Samen met toeleverancier Bosch en de onderzoekers van RWTH Lettercountouren No pay off Aachen University, heeft Audi 36 miljoen euro gestoken in het vernieuwende elektrische concept. BYD levert vijftig elektrische taxi s aan Londen Het Chinese BYD levert vijftig volledig elektrische taxi s aan Green Tomato Cars uit Londen. Het taxibedrijf voegt deze BYD-voertuigen toe aan het wagenpark van driehonderd auto s. De vijftig elektrische BYD e6 taxi s gaan rijden vanaf het tweede kwartaal van Formule E koopt elektrische raceauto s Het team achter het FIA Formula E Championship heeft aangekondigd tweeënveertig elektrische raceauto s te hebben aangeschaft. Het Amerikaanse Spark Racing Technology (SRT) levert de elektrische auto s, die in 2014 voor het eerst aan de start verschijnen. General Motors gaat voor leidende rol plug-in markt General Motors focust zich in de toekomst op het bouwen van stekkervoertuigen met range-extender en de volledig elektrische auto. De Amerikanen zien geen toekomst meer in hybride auto s. Mary Barra, productmanager bij General Motors: Het doel is om in 2017 maar liefst vijfhonderdduizend elektrisch aangedreven auto s per jaar te produceren. Dat is ongeveer vijf procent van onze wereldwijde productie van negen miljoen auto s. Markt oplaadstations groeit tot 930 miljoen euro in 2020 De wereldwijde markt voor oplaadstations heeft de potentie om tot 2020 te groeien naar een omzet van 930 miljoen euro. Dat blijkt uit cijfers van het Amerikaanse onderzoeksbureau Lux Research. Markt oplaadstations. Wereldwijd zijn er in 2012 circa honderdtwintigduizend oplaadstations verkocht, in 2020 moeten dat er 1,3 miljoen zijn. De omzet van de gehele markt zal in 2020 zijn gestegen naar 930 miljoen euro, in 2012 is dat nog 108 miljoen euro. In 2020 moeten er in de Europese landen stuks van eigenaar wisselen. De rubriek Internationaal bevat publicaties van: 4 5

4 ecomobiel 2012: kwaliteit voorop bij groeiende netwerkbeurs In Ahoy Rotterdam vond op dinsdag 9 en woensdag 10 oktober de duurzame mobiliteitsbeurs ecomobiel plaats. Het evenement kende een succesvolle vierde editie met een groei in aantal en kwaliteit van bezoekers. De beursvloer toonde het volledige spectrum aan alternatieve brandstoffen van honderd procent elektrisch tot waterstof met de nieuwste auto s, trucks, e-scooters en fietsen. Daarnaast werden de thematische lunchsessies rond fleetmanagement, duurzaam transport en slim werken en reizen zeer goed bezocht. Directeur Gerben Bierbooms van beursorganisator 54Events blikt zeer tevreden terug op de beurs. De kwaliteit van de bezoekers was goed, dat hebben we ook van onze deelnemers terug gekregen. Met bezoekers werd een absolute groei behaald van vier procent in vergelijking tot de vorige editie. We hebben het echter letterlijk over een veel grotere groei van zo n dertig procent, omdat bij de vorige beurs in 2011 zo n vijfhonderd consumenten en zeshonderd studenten deel uitmaakten van het bezoek. Dit jaar hebben we geen consumentenopening gehad en ook het aantal studenten is sterk teruggelopen. ecomobiel 2013 vindt plaats op dinsdag 8 en woensdag 9 oktober 2012, meer informatie is te vinden op Samenwerking ALFEN en ChargePoint Network ALFEN levert sinds kort laadpunten die geschikt zijn voor het ChargePoint Network. De laadpunten bieden volledige ondersteuning voor het Open Charge Point Protocol (OCPP) 1.5, een wereldwijde standaard voor de communicatie tussen laadpunten en netwerkdiensten. ALFEN presenteerde de laadpunten met het ChargePoint Network op ecomobiel ALFEN biedt met de levering van ChargePoint Network-geschikte laadstations een totaaloplossing, welke vanaf nu verkrijgbaar is in heel Europa. Het biedt elektrische rijders en eigenaren van laadvoorzieningen belangrijke functionaliteiten, zoals afrekenmogelijkheden, real-time beschikbaarheid van laadpunten en uitgebreide controle over de laadinfrastructuur. Het partnerschap met ChargePoint, dat meer dan laadpunten door Europa heeft geïnstalleerd, maakt het mogelijk dat klanten deel uit kunnen maken van het grootste netwerk voor laadpunten ter wereld. De samenwerking tussen ALFEN en ChargePoint duurt al meer dan een jaar en heeft geresulteerd in de integratie van het ChargePoint netwerk en ALFEN ICU oplaadpunten op de Europese markt. Wereldmarktleider ChargePoint biedt ons de mogelijkheid om onze service uit te breiden en onze klanten meer mogelijkheden te bieden. We zijn daarom erg blij hun team te mogen versterken, aldus Jerry van Zundert, commercieel directeur bij ALFEN. Alle laadpunten van ALFEN, waaronder de nieuwe ICU EVe, ICU Twin, ICU Tube en ICU Tulip voor zowel publieke als private toepassingen, zijn voorbereid op koppeling met het ChargePoint Network. Succesvolle ledenvergadering AutomotiveNL AutomotiveNL eerder dit jaar ontstaan uit de fusie van het Automotive Technology Centre, het innovatieprogramma High Tech Automotive Systems en de High Tech Automotive Campus heeft haar eerste ledenvergadering achter de rug. De leden en andere genodigden werden ontvangen in het Automotive House op de AutomotiveCampusNL waar iedereen op het marktplein kon kennismaken met de teams binnen AutomotiveNL. Na het ontvangst verhuisden de gehele groep van zo n honderd personen naar de congresruimte voor het officiële gedeelte. Het businessplan werd door Fred Welschen, directeur AutomotiveNL, toegelicht en vervolgens goedgekeurd door de aanwezige leden. Chevrolet verlengt samenwerkingscontract met EV-Box voor Chevrolet Volt Chevrolet heeft haar samenwerkingscontract met EV-Box verlengd. In Nederland zijn inmiddels ruim driehonderd Chevrolets Volt verkocht en dat aantal zal in de nabije toekomst alleen nog verder groeien. Lukas Knol, Marketing Manager van Chevrolet Nederland: Vanaf de marktlancering hebben wij de grootste zorg besteed aan de mogelijkheid van een goed laadstation voor zowel privé als zakelijke rijders. Waarom EV-Box? Gezien de hoogwaardige kwaliteit van hun product en de goede aanvullende diensten die ze leveren, waarbij de klant door EV-Box geheel ontzorgd wordt. Dit is nodig omdat er altijd vragen en onduidelijkheden zijn voor mensen die zich oriënteren op en overgaan tot de aanschaf van een elektrische laadpaal. Huub Rothengatter van EV-Box vult aan: Uiteraard zijn we zeer verguld met het feit dat we als preferred supplier van Chevrolet de oplaadstations mogen leveren aan de Volt-rijders in Nederland. Zelf rijden wij met volle tevredenheid ook een Chevrolet Volt. Werkgroep Waterstof Automotive moet Nederland klaarstomen De werkgroep Waterstof Automotive moet Nederland klaarstomen voor een toekomst in waterstof. Oprichters van de werkgroep zijn Het Platform Elektrische Mobiliteit (PEM) van RAI Vereniging, de Nederlandse Waterstof Vereniging (NWV)/DutchHy en het ministerie van Infrastructuur & Milieu. De werkgroep ziet het als taak om duurzame mobiliteit en met name waterstof verder te stimuleren. Op dit moment zet Nederland voorzichtig de eerste stappen om auto s met brandstofcellen te faciliteren. Om ervoor te zorgen dat er in de periode enkele tientallen tot honderden waterstofauto s in ons land rondrijden. Zo zijn er plannen voor een grote waterstoffabriek en -tankstation in Rotterdam. Ook in Arnhem staat een groot full service Shell waterstof-tankstation, gebouwd door VéBé van Steijn. Om ervoor te zorgen dat er in enkele tientallen tot honderden waterstofauto s in ons land rondrijden, wil Nederland een rol vervullen in het Europese project Hydrogen Infrastructure for Transport (HIT). 6 7

5 Lidl lanceert eigen oplaadpunten en oplaadpas in Vlaanderen In haar Vlaamse filialen in Mariakerke en Sint- Niklaas heeft supermarktketen Lidl haar eerste eigen laadpunten voor elektrische wagens en fietsen in gebruik genomen. Beide laadpalen zijn gekoppeld aan zonnepanelen op de daken. Het jaarlijks volume groene stroom die de panelen genereren, laat toe tien keer CO2-neutraal de wereld rond te reizen, oftewel vierhonderdvijftigduizend elektrische kilometers. Met een Lidl-oplaadpas van vijf euro kan de klant tot eind 2015 vrij stroom tanken. Lidl is de eerste retailer in België die zelf intelligente laadpunten met eigen oplaadpassen aanbiedt. De Lidl-laadpunten worden in een groter Europees netwerk geïntegreerd. Daarvoor werkt het bedrijf we samen met partner Blue Corner. Concreet betekent dit dat klanten de oplaadpas via Blue Corner kunnen upgraden om van vijftienhonderd andere punten in het Europees netwerk gebruik te maken. Tenslotte treedt Lidl ook tot het EVA-platform van de Vlaamse overheid toe. Dat houdt onder meer in dat Vlaamse universiteiten de data van de laadpunten kunnen gebruiken voor verdere studies over elektromobiliteit. Europcar België voegt Nissan Leaf toe aan portfolio Europcar voegt in België de Nissan Leaf toe aan haar vloot van huurauto s. Europcar vindt elektrische auto s belangrijk voor duurzame mobiliteit en wil een bijdrage leveren aan een snellere expansie. We zijn blij met een samenwerking met Nissan om onze klanten een zo groen mogelijke mobiliteitsoplossing te bieden, aldus Rafael Girona, Chief Operating Officer van Europcar. Na een proefperiode in Parijs, Londen en Amsterdam is de Nissan Leaf een aanvulling op de Peugeot ion die in België al verhuurd wordt. Federauto waarschuwt voor keuze batterij elektrische fiets Branchevereniging Federauto waarschuwt voor de razzia die gehouden wordt op alle promotieaanbiedingen om de elektrische fiets op de voorgrond stellen. Zowel in het noorden als in het zuiden van het België is het enthousiasme voor de elektrische fiets ongekend groot, maar niet alle spelers bieden volgens Federauto de juiste kwaliteit van de fietsonderdelen. Welke batterij is dan een goede keuze? Federauto geeft verdeelt de batterijen voor elektrische fietsen onder in vijf categorieën: lood- of gelbatterijen, nikkel-metaalhydridebatterijen, lithium-ionbatterijen en tot slot lithium-ijzerfosfaatbatterijen. Federauto adviseert potentiële afnemers zich te laten adviseren door leden van FederProCycle een dochterorganisatie van Federauto voor de keuze die het beste bij hun gebruikersprofiel past. Inverto bouwt magneetvrije elektrische motor Stad Gent koopt honderdtal elektrische wagens De stad Gent wil de komende vier jaar honderd elektrische voertuigen kopen om haar bestaande wagenpark te vervangen. Het nieuwe raamcontract omvat vijf types voertuigen, waaronder veertig kleine personenwagens (Peugeot ion), twintig voertuigen uit de kleine middenklasse (Nissan Leaf), zestien bestelwagens met lang chassis in de personenversie (Renault Kangoo Maxi), zestien bestelwagens lang chassis met een gesloten vrachtruimte (Renault Kangoo) en zestien bestelwagens met kort chassis (Renault Kangoo Express). Met de gunning kunnen de komende vier jaar, naargelang de vraag en de budgettaire ruimte, een honderdtal voertuigen aangekocht worden zonder dat bestekken telkens door de gemeenteraad moeten worden goedgekeurd. De stad Gent is in Vlaanderen al langer een pionier op het vlak van milieubewuste en innovatieve voertuigen. In het kader van het Europese CIVITAS-programma rijden momenteel al dertien elektrische wagens van de stad rond en kocht Gent als eerste overheid ook een hybride vrachtwagen. 8 Voorzitterswissel binnen Smart Grids Flanders themagroep Grid Intelligence De Smart Grids Flanders-themagroep Grid Intelligence, die voornamelijk de focus legt op het intelligenter maken van elektriciteitsnetten, heeft een nieuwe voorzitter. Ward Gommeren, één van de pioniers binnen het Smart Grids Flandersplatform, geeft de fakkel door aan Stefaan Mensaert. De nieuwbakken voorzitter over zijn aanstelling: Ik zie enkele grote thema s die ik graag verder vorm wil geven. Eerst en vooral is het belangrijk dat we ons netwerkplatform blijven uitbouwen in functie van de diverse spelers die actief zijn binnen grid intelligence. Daarnaast heb ik ook enkele aanvullende thema s die ik op termijn graag op de agenda wil zetten zoals power quality, energy storage, smart grids versus smart metering en het ganse gebeuren rond power line communication. Inverto heeft een magneetvrije motor ontwikkeld voor de elektrische automobielindustrie. De allereerste nieuw geschakelde magneetvrije reluctantiemotor bestaat enkel uit koper en motorblik. De motor wordt getest in een Range Rover Evoque binnen een proefproject van Flanders DRIVE. In klassieke motoren zijn magneten nodig, een stof die meer en meer zeldzaam wordt, waarbij alleenontginner China productiequota oplegt en waarvan de prijzen op korte tijd verzevenvoudigden, schets Peter Besard, voorzitter van de raad van bestuur van Inverto, het probleem. Het principe van de magneetvrije motortechnologie bestaat al langer, maar Inverto optimaliseerde die als eerste voor toepassingen op elektrische voertuigen. De nieuwe motoren zijn performanter bij hoge snelheden en betrouwbaarder, bij problemen wordt in neutraal geschakeld. De optimalisatie is ook klaar voor industriële nichetoepassingen. De ontwikkeling en productie gebeurt in het Oost-Vlaamse Evergem. Holiday Inn Express Gent biedt gasten gratis oplaadbeurt Holiday Inn Express Gent biedt haar gasten een gratis oplaadbeurt voor elektrische voertuigen aan. In samenwerking met EcoPlug probeert het hotel zo haar imago als milieuvriendelijkste onderneming in de toeristische sector te versterken. Klanten kunnen elektrisch tanken op basis van honderd procent groene energie, gebaseerd op waterkracht. Renault en Nissan: België geeft elektrische auto geen kans Het gaat niet goed met de verkoop van de elektrische auto in België. Tenminste dit stellen de Belgische woordvoerders van Renault en Nissan. Volgens hen komt dit doordat de regering geen financiële maatregelen treft om elektrisch rijden aantrekkelijk te maken. In 2013 zullen er in België naar verwachting driehonderd elektrisch aangedreven auto s op de weg rijden. Woordvoerder Karl Schuybroek van Renault: Vlaanderen is nagenoeg de enige regio in West-Europa die geen maatregelen neemt om de elektrische auto een kans te geven. Particulieren die een elektrische auto kopen krijgen geen financiële of fiscale tegemoetkoming, daar waar die in de ons omringende landen kan oplopen tot achtduizend euro. Schuybroek is wel lovend over de initiatieven van de Belgische minister Lieten van Innovatie, maar helaas komt er maar weinig van die voornemens terecht. Lieten steunt projecten die onderzoek doen naar alternatieve aandrijfsystemen, maar haar collega s in de Vlaamse regering zijn niet bereid om kopers van een elektrische auto een steuntje in de rug te geven. Voor 2013 zou het gaan volgens Schuybroek om hooguit twee miljoen euro subsidiegeld. Maar de politieke wil is volgens hem niet aanwezig. Dan moet je ook niet klagen dat de auto-industrie in Vlaanderen achteruitgaat. Ook Marie-Louise Van Dyck, de Belgische woordvoerster van Nissan, wijst erop dat subsidies nodig zijn om elektrisch rijden van de grond te krijgen. De Noorse regering heeft elektrische auto s vrijgesteld van btw, belastingen en tolgeld. Bovendien mogen elektrische auto s in Noorwegen rijden op busbanen en gratis parkeren en opladen op gereserveerde parkeerplaatsen. Die maatregelen gelden zeker tot 2018 en zorgen ervoor dat elektrisch rijden in Noorwegen flink in de lift zit. Een Nissan-dealer in Oslo heeft bijvoorbeeld al duizend Nissans Leafs verkocht. VLAANDEREN 9

6 Andere ev-prominenten over naderend einde e-laad Vereniging DOET pleit voor geleidelijke overgang van publieke naar private financiering van laadpunten In het kalenderjaar 2009 zag de stichting e-laad het levenslicht. De organisatie werd opgericht door de Nederlandse netbeheerders om voor een periode van drie jaar elektrisch rijden te stimuleren door het plaats van laadpunten in de publieke ruimte. In de afgelopen periode heeft de stichting ruim tweeduizend laadpunten geplaatst in zo n tweehonderdvijftig gemeenten. Deze zomer besloot de minister echter dat het uitrollen en beheren van de publieke laadinfrastructuur geen taak is van de netbeheerders. Het gevolg? Stichting e-laad stopt ermee en de overheid wil dat de markt de taak van e-laad overneemt. De stichting e-laad heeft de afgelopen drie jaar een grote rol gehad in het op de kaart zetten van elektrisch vervoer, dat staat buiten kijf, stelt een woordvoerder van Vereniging DOET. De zekerheid van het verkrijgen van een publiek laadpunt heeft het vertrouwen in elektrisch rijden aanzienlijk vergroot. De stichting heeft bovendien een wezenlijke bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van interoperabiliteit en dat in samenwerking met een groot aantal marktpartijen. Na diverse successen volgde afgelopen zomer het besluit van de minister om het verzorgen van een publieke laadinfrastructuur voorlopig niet op te nemen in het gereguleerde takenpakket van de netbeheerders. De stichting e-laad heeft het plafond van haar budget bereikt en handelt alleen nog de lopende aanvragen af. Voor de al geplaatste laadpunten zal e-laad nog wel in 2013 en 2014 de exploitatie verzorgen. DOET: Het opschorten van de aanvragen is een acuut probleem. Mensen die nu een elektrische auto kopen en een laadpaal in de publieke ruimte willen, krijgen er geen. Elke dag worden er daardoor auto s niet verkocht, omdat mensen zeggen ik krijg geen laadpaal. Als marktpartijen willen wij graag voor de langere termijn deze rol verzorgen en willen daar ook in investeren, maar voor de komende tijd kan de markt de onrendabele top niet alleen fi- nancieren. Deze vergt in de overgangsperiode nu eenmaal een publieke investering. Volgens DOET is de realisatie van een publieke laadinfrastructuur van groot belang omdat een groot deel van de Nederlanders niet op eigen terrein kan parkeren. Bovendien vergroot het laden in de publieke ruimte de zichtbaarheid van elektrisch rijden, stelt de DOET-woordvoerder. Een derde argument is de vergroting van de actieradius. Tegelijkertijd is het realiseren van publieke laadpunten relatief duur omdat er dure netmeters in de palen zitten, de palen vandalismebestendig moeten zijn en allerlei intelligente functies moeten hebben zoals de mogelijkheid tot afrekenen. In feite is het publieke laadpunt het duurste in vergelijking met bijvoorbeeld een wandbox waarmee mensen thuisladen en kent deze een onzekere bezettingsgraad. Zo weet je van een publiek laadpunt niet hoe vaak het gebruik gaat worden, maar is de materie ook complex omdat veel verschillende partijen betrokken zijn. Van netbeheerder, tot energieleveranciers, gemeenten en berijders. Al die partijen komen samen bij een publiek laadpunt en met hen allemaal moet je afspraken maken. Al deze punten in ogenschouw nemende, is het in de huidige markt onmogelijk om publieke laadpunten op de korte termijn terug te verdienen. Er is dus een onrendabele top. Meerdere sporen Na de voorgaande constatering rijst de vraag hoe je met die tijdelijke onrendabele top omgaat, vervolgt de woordvoerder. Het omslaan over alle Nederlanders via de netkosten is met het besluit van de minister onmogelijk geworden. Een andere optie is het laten oppakken door de markt waarbij deze tijdelijk steun krijgt om de onrendabele top te dekken. Dit zien wij bijvoorbeeld bij de grote vier Nederlandse steden. Zij hebben aanbestedingen georganiseerd voor het realiseren van publieke laadinfrastructuur en kunnen de komende drie jaar nog laadpunten realiseren. Deze gemeenten financieren de onrendabele top vanuit hun budget voor luchtkwaliteit. Hier ligt ook een kans voor andere gemeenten of provincies door het creëren van een fonds van publieke partijen waarmee voor een vastgestelde tijd de onrendabele top gedekt kan worden. Via het fonds kunnen alle partijen die een publiek belang hebben bij de groei van elektrisch vervoer van het Rijk tot gemeenten en netbeheerders via e-laad samenwerking zoeken met marktpartijen, een soort publiek-privaat samenwerkingsverband. Een tweede denkrichting is volgens DOET het tijdelijk doorvoeren van wijzigingen in de wet om publieke laadpunten goedkoper te maken. Elk laadpunt telt nu bijvoorbeeld als een individuele kleinverbruikaansluiting. Je zou toe moeten naar een model waarbij je honderd laadpunten als één grootverbruikaansluiting ziet. Ook een aanpassing van de aansluitcategorie, nu gebaseerd op een huishouden, en aanpassing van de bemetering kunnen de kosten van laadpunten flink drukken. Als daarbij de laadpunten door opschaling uiteindelijk zo n vijftienhonderd euro gaan kosten, ontstaat een rendabele business case. Tegelijkertijd wordt nu de nood hoog is de creativiteit gestimuleerd, zo zijn er plannen om publieke laadpunten aan te sluiten op de netaansluiting van een naastgelegen woning of bedrijf. Of een elektrisch rijder die een publiek laadpunt aanvraagt, betaalt mee aan zijn publieke laadpaal. Er zijn al met al nog vele oplossingen voorhanden. Het gaat al goed met de private laadpunten en met de snellaadpunten. Nu is het zaak met alle partijen aan de slag te gaan om ook de publieke laadpunten te realiseren zodat elektrisch vervoer ook in 2013 snel vooruit kan! Michel Bayings, business manager Duurzaam Transport & Mobiliteit bij TNO: Los van het feit dat het ontzettend jammer is dat de stichting e-laad moet stoppen, zijn er een paar mogelijkheden om toch publieke laadpunten te plaatsen. Zo heeft een groot reclamebureau al eens aangegeven dat ze gratis palen willen plaatsen en deze maandelijks willen schoonmaken als ze ergens in de stad billboards mogen plaatsen. Dat hoeft dus niet bij de palen te zijn of reclame op de palen. De inkomsten van de billboards wegen ruim op tegen de kosten van de laadpalen. Verder kunnen lokale overheden laadpalen combineren met andere voorzieningen zoals bijvoorbeeld prullenbakken of lantaarnpalen. Beiden worden dan wel iets duurder, maar dat is nog altijd minder dan dat je ze afzonderlijk moet plaatsen. Tenslotte kunnen parkeerbeheerders door een gemeente worden verplicht om op parkeerplaatsen waar je moet betalen voor het parkeren ook een aantal laadpunten neer te zetten. Kortom er zijn best wat mogelijkheden. Maarten Linnenkamp, lid van de Taskforce Formule E-team: Ik zie een rol voor de taskforce om te bekijken wat wij kunnen ondernemen om het voorlopige gat op te vullen, bijvoorbeeld door samen een aanbesteding uit te schrijven. Aanknopingspunten om het gat van e-laad op te vullen zie ik in de aanpak van de luchtkwaliteit en de samenwerking met netbeheerders. Wij moeten niet gaan zitten wachten, maar samen dingen doen. Ingrid Post, lid van de Taskforce Formule E-team: Dankzij e-laad zijn er ruim tweeduizend openbare laadpunten. Nederland is met zijn laadinfrastructuur koploper in Europa. De stichting heeft dus goed werk verricht, maar nu moeten initiatieven uit de markt de ruimte krijgen. Het Rijk staat een rolverdeling voor ogen, waarin gemeenten en provincies verantwoordelijk zijn voor de concessies en aanbestedingen. De netbeheerders zorgen alleen voor de aansluiting op het net. De markt neemt de plaatsing, beheer en dienstverlening over. De markt is er wel, maar wij zitten eerst nog met een onrendabele top. De uitdaging is om een verdienmodel te vinden waarmee we die kosten kunnen terugverdienen

Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer

Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer 30 september 2009 WTC Rotterdam Ir. Klaas Strijbis, Lid groepsdirectie Movares klaas.strijbis@movares.nl tel. 030 265 3003 www.movares.nl/elektrischrijden

Nadere informatie

s-hertogenbosch, juni 2013 Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis

s-hertogenbosch, juni 2013 Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis INHOUD 1. Inleiding 2. Pilot laadinfrastructuur Brabant 3. Overwegingen 4. Doelstellingen 5. Gefaseerde

Nadere informatie

Fleetclub van 100. Welkom

Fleetclub van 100. Welkom Fleetclub van 100 Welkom Fleetclub van 100 Welkom Michel Dudok Manager Fleetsales & Leasing Doel van deze workshop Na afloop van de workshop bent u op de hoogte van De achtergronden, techniek en actuele

Nadere informatie

UNIFORME LAADSTEKKER VOOR PUBLIEKE OPLAADINFRASTRUCTUUR ELEKTRISCHE VOERTUIGEN

UNIFORME LAADSTEKKER VOOR PUBLIEKE OPLAADINFRASTRUCTUUR ELEKTRISCHE VOERTUIGEN PERSMEDEDELING VAN VICEMINISTER-PRESIDENT INGRID LIETEN VLAAMS MINISTER VAN INNOVATIE, OVERHEIDSINVESTERINGEN, MEDIA EN ARMOEDEBESTRIJDING 25 mei 2012 UNIFORME LAADSTEKKER VOOR PUBLIEKE OPLAADINFRASTRUCTUUR

Nadere informatie

Antwoord van minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 14 oktober 2013)

Antwoord van minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 14 oktober 2013) AH 233 2013Z16375 van minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 14 oktober 2013) 1 In hoeverre klopt de raming van 20.000 elektrische auto s in Nederland aan het eind van 2013, zoals gesteld in het

Nadere informatie

De opkomst van all-electric woningen

De opkomst van all-electric woningen De opkomst van all-electric woningen Institute for Business Research Jan Peters Directeur Asset Management Enexis Inhoud Beeld van de toekomst Veranderend energieverbruik bij huishoudens Impact op toekomstige

Nadere informatie

NKL Seminar Ecomobiel. Kennisdeling Wat levert het op?

NKL Seminar Ecomobiel. Kennisdeling Wat levert het op? NKL Seminar Ecomobiel Kennisdeling Wat levert het op? Den Bosch - 7 oktober 2015 Seminar NKL Programma Welkom Introductie Presentatie NKL en Interactie Projecten NKL - stand van zaken - resultaten Pitch

Nadere informatie

Elektrisch rijden is de toekomst

Elektrisch rijden is de toekomst Elektrisch rijden is de toekomst Duurzaam onderweg in Rotterdam www.rotterdam.nl/elektrischrijden Elektrisch rijden neemt een vlucht. Er rijden steeds meer elektrische voertuigen rond. Een positieve ontwikkeling

Nadere informatie

NKL Seminar Ecomobiel. Kennisdeling Wat levert het op?

NKL Seminar Ecomobiel. Kennisdeling Wat levert het op? NKL Seminar Ecomobiel Kennisdeling Wat levert het op? Den Bosch - 7 oktober 2015 Seminar NKL Programma Welkom Introductie Presentatie NKL en Interactie Projecten NKL - stand van zaken - resultaten Pitch

Nadere informatie

TITEL Deelname regionale aanbesteding van oplaadpunten voor elektrische auto s.

TITEL Deelname regionale aanbesteding van oplaadpunten voor elektrische auto s. RAADSVOORSTEL Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 4562162 Aan : Gemeenteraad Datum : 17 december 2013 Portefeuillehouder : Wethouder J.C. Buijtelaar Wethouder C. van Eijk Agendapunt : B&W-vergadering

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 mei 2013) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door Agentschap NL, in opdracht van

Nadere informatie

BusVision. Is Nederland klaar voor elektrisch busvervoer? Nico van Egmond 15 april 2014

BusVision. Is Nederland klaar voor elektrisch busvervoer? Nico van Egmond 15 april 2014 BusVision Is Nederland klaar voor elektrisch busvervoer? Nico van Egmond 15 april 2014 Wie is Alliander, Liandon, Alliander Mobility Services De rol van Alliander Opportunity Laden Laadmethoden Opportunity

Nadere informatie

De auto van de toekomst is voor vandaag

De auto van de toekomst is voor vandaag De auto van de toekomst is voor vandaag Woensdag 7 mei 2014 Belgian Platform on Alternative Transport Fuels #8 Agenda 1. Inleiding 2. Belgische cijfers over de markt en het park 3. Andere Europese landen

Nadere informatie

Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen

Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen SMART CITY UTRECHT Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen Brigitte Hulscher Program Manager Smart Cities, Marketing & Innovation Utrecht Jong en hoog opgeleid 334.862 inwoners, 20 % < 17, 18% 18-26,

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

De overheid als launching customer

De overheid als launching customer De overheid als launching customer Julia Williams Project leader elektrisch rijden Ministerie van Economische zaken, Landbouw en Innovatie Waarom elektrisch rijden? Klimaat Het duurzame energiesysteem

Nadere informatie

Smart Grids proeftuinen. Innovatieprogramma Intelligente Netten (IPIN)

Smart Grids proeftuinen. Innovatieprogramma Intelligente Netten (IPIN) Smart Grids proeftuinen Innovatieprogramma Intelligente Netten (IPIN) Smart Grids proeftuinen Innovatieprogramma Intelligente Netten (IPIN) Smart Grids proeftuinen Innovatieprogramma Intelligente Netten

Nadere informatie

De impact van elektrisch vervoer op het elektriciteitsnet. Femke Hulsbergen

De impact van elektrisch vervoer op het elektriciteitsnet. Femke Hulsbergen De impact van elektrisch vervoer op het elektriciteitsnet Femke Hulsbergen 7 januari 2011 Inhoud TNO Oplaadmogelijkheden elektrisch vervoer Belasting op het netwerk De kosten om overbelasting te voorkomen

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 oktober 2014) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

Iedereen overal en altijd laden

Iedereen overal en altijd laden Iedereen overal en altijd laden Jorrit Zijdewind 19-11-2015 1 1 intro zelf 19-11-2015 Allego template Even voorstellen 2 Geboren en getogen in Utrecht Onrustig en reislustig Van fysiotherapeut naar communicatiefanaat

Nadere informatie

TKI Tender en programmalijnen Switch2SmartGrid. Programmalijnen en speerpunten 2014

TKI Tender en programmalijnen Switch2SmartGrid. Programmalijnen en speerpunten 2014 TKI Tender en programmalijnen Switch2SmartGrid Programmalijnen en speerpunten 2014 Programmalijnen en aandachtspunten 1. Energiemanagement voor fleibiliteit van energiesysteem 2. Informatie en control

Nadere informatie

Future EV Services. Flanders Smart Grids School 2013, october 9. ElectroMobility Consulting

Future EV Services. Flanders Smart Grids School 2013, october 9. ElectroMobility Consulting Future EV Services Flanders Smart Grids School 2013, october 9 ElectroMobility Consulting Luc LEBON Juni, 2013 1 ONTWIKKELING VAN DE EV MARKT Bijdrage elektromobiliteit aan duurzame samenleving Diepgaande

Nadere informatie

Greenbridge wetenschapspark incubator demonstrator

Greenbridge wetenschapspark incubator demonstrator Greenbridge wetenschapspark incubator demonstrator - faciliteert de ontwikkeling/optimalisatie van uw technologie - helpt uw energietechnologie succesvol in de markt zetten voor (startende) bedrijven:

Nadere informatie

Elektrische oplaadpunten

Elektrische oplaadpunten Elektrische oplaadpunten Lunchbijeenkomst Vexpan 13 februari 2014 Stijn Otten The New Motion Jeroen Quee Grontmij Inhoud De zin en onzin van elektrisch vervoer Marktcijfers en ontwikkelingen Techniek Oplaadpalen

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 30 april 2015) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

Green Deal Focusgebied Provincie Brabant

Green Deal Focusgebied Provincie Brabant Green Deal Focusgebied Provincie Brabant Ondergetekenden: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, mede namens de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, ieder handelende in

Nadere informatie

VMx studiedag mobiliteit. Een toekomst voor elektrische mobiliteit in Vlaanderen

VMx studiedag mobiliteit. Een toekomst voor elektrische mobiliteit in Vlaanderen VMx studiedag mobiliteit Een toekomst voor elektrische mobiliteit in Vlaanderen 05/09/2013, Leuven Carlo Mol Vlaamse Proeftuin Elektrische Voertuigen Agenda» Elektrische Mobiliteit : Wat? Waarom? Wie?

Nadere informatie

Elektrisch Rijden in Nederland: het beleid

Elektrisch Rijden in Nederland: het beleid Elektrisch Rijden in Nederland: het beleid Julia Williams 27 Januari 2015 2 Elektrisch Rijden: Een brede innovatie (transportmiddelen, energie, smart grids, gedrag etc.) die vooral plaatsvindt in de markt.

Nadere informatie

De Wallbox van de volgende generatie. KeContact P30 Intelligenter opladen dan ooit.

De Wallbox van de volgende generatie. KeContact P30 Intelligenter opladen dan ooit. De Wallbox van de volgende generatie KeContact P30 Intelligenter opladen dan ooit. De toekomst duurzaam vormgeven. Met intelligente laadinfrastructuuroplossingen Energie speelt een sleutelrol. Steeds meer

Nadere informatie

Persbericht. E-Race competitie leidt tot samenwerking in de Lage Landen

Persbericht. E-Race competitie leidt tot samenwerking in de Lage Landen Persbericht E-Race competitie leidt tot samenwerking in de Lage Landen Wat: E-Racing Meet&Match NL-BE, een inspirerend voorbeeld van samenwerking tussen onderwijs en industrie in Nederland en België Waar:

Nadere informatie

Rijden op H2 is meer dan een andere bus Op weg naar een schone toekomst. Kivi Niria congres Sustainable Mobility

Rijden op H2 is meer dan een andere bus Op weg naar een schone toekomst. Kivi Niria congres Sustainable Mobility Rijden op H2 is meer dan een andere bus Op weg naar een schone toekomst Kivi Niria congres Sustainable Mobility Rob van der Sluis 1 Van fossiel naar duurzaam Andere brandstof / energiedrager Andere infrastructuur

Nadere informatie

Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving

Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving Enexis: energie in goede banen Even if you doubt the evidence, providing incentives for energy-efficiency and clean energy are the right thing to do

Nadere informatie

Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014

Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014 1 Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014 Inhoud 2 1. Innovatietafel aanloop naar TKI Switch2SmartGrids 2. Actieplan Duurzame Energievoorziening link naar E-akkoord 3. Toekomstbeelden

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

Drive v n b y n ature

Drive v n b y n ature Driven by nature Voorstelling Joachim Saelens, mede-oprichter van BeCharged Bedrijfsactiviteit: Het produceren, het installeren, het onderhouden en het internationaal verdelen van oplaadstations voor elektrische

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 mei 2015) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

17 t/m 20 januari 2017 Ahoy Rotterdam SLIM VERBINDEN. www.infratech.nl GASTHEREN STRATEGISCHE PARTNERS ORGANISATOR

17 t/m 20 januari 2017 Ahoy Rotterdam SLIM VERBINDEN. www.infratech.nl GASTHEREN STRATEGISCHE PARTNERS ORGANISATOR 17 t/m 20 januari 2017 Ahoy Rotterdam SLIM VERBINDEN www.infratech.nl GASTHEREN STRATEGISCHE PARTNERS ORGANISATOR Slim verbinden is het thema van InfraTech 2017 in Ahoy Rotterdam. Letterlijk en figuurlijk.

Nadere informatie

PRESENTATIE studiedag Leefmilieu Brussel Maandag 8 juni, 2015. Vlootbeheer en elektrische mobiliteit bij Stad Gent

PRESENTATIE studiedag Leefmilieu Brussel Maandag 8 juni, 2015. Vlootbeheer en elektrische mobiliteit bij Stad Gent 10/06/2015 PRESENTATIE studiedag Leefmilieu Brussel Maandag 8 juni, 2015 Vlootbeheer en elektrische mobiliteit bij Stad Gent Lies Helsloot, Service en Logistiek Departement FM Stad Gent 13 Departementen

Nadere informatie

01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY

01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY 01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY 1 Brochure ALD electric INLEIDING Ons ALD electric aanbod is bijzonder volledig, met zowel oplaadbare hybrides (plug-in), elektrische auto s met verlengde

Nadere informatie

Gas geven voor duurzame energie

Gas geven voor duurzame energie Gas geven voor duurzame energie Programma Programma Thema Thema Workshops Workshops Lokatie Lokatie Gelders Gelders netwerk netwerk voor voor duurzame duurzame energie energie Uitnodiging Netwerkbijeenkomst

Nadere informatie

Energizing the city: Almere energy axis

Energizing the city: Almere energy axis Inhoud Energizing the city: Almere energy axis... 3 Van Noord/West naar Zuid/Ooost... 4 Energie die stroomt door de as... 5 Focus on knowledge & education... 6 Focus on innovation & experiments... 7 Focus

Nadere informatie

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP STARTDOCUMENT 1. De kracht van samenwerking Deltalinqs Energy Forum, Havenbedrijf Rotterdam, Havenbedrijf Amsterdam, Havenbedrijf Eemsmond, Energy Valley, Stichting Zero Emissie Busvervoer, RAI Platform

Nadere informatie

Green Deal van The New Motion (Infrastructuur Elektrisch Vervoer) met de Rijksoverheid

Green Deal van The New Motion (Infrastructuur Elektrisch Vervoer) met de Rijksoverheid Green Deal van The New Motion (Infrastructuur Elektrisch Vervoer) met de Rijksoverheid Ondergetekenden: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, en de Staatssecretaris van Infrastructuur

Nadere informatie

Smart Grids & Elektrisch vervoer. Innovatie workshop. Delft, 7 januari 2011. Joris Knigge Innovatie Asset Management

Smart Grids & Elektrisch vervoer. Innovatie workshop. Delft, 7 januari 2011. Joris Knigge Innovatie Asset Management Smart Grids & Elektrisch vervoer Innovatie workshop Delft, 7 januari 2011 Joris Knigge Innovatie Asset Management Inhoud Inleiding Energietransitie en Elektrisch vervoer (mobile) Smart Grids Praktische

Nadere informatie

Spookfiles A58 is één van de projecten binnen het programma Beter Benutten van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Spookfiles A58 is één van de projecten binnen het programma Beter Benutten van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Factsheet Algemene informatie Wat is het project Spookfiles A58? In de hele wereld wordt gewerkt aan manieren om het verkeer sneller, veiliger, comfortabeler en duurzamer maken. Nederland loopt voorop

Nadere informatie

Zero emissie busvervoer in Limburg Pilot lijn 4 in Maastricht

Zero emissie busvervoer in Limburg Pilot lijn 4 in Maastricht Zero emissie busvervoer in Limburg Pilot lijn 4 in Maastricht P.F.C.W. Van der Broeck, 15-03-2013 1 Waarom Zero Emissie Busvervoer? 1. Verbeteren luchtkwaliteit Maastricht (fijn stof); 2. Klimaatdoelen

Nadere informatie

Olympus Proeftuin elektrische voertuigen

Olympus Proeftuin elektrische voertuigen Olympus Proeftuin elektrische voertuigen WAAROM IS ELEKTRISCHE MOBILITEIT BELANGRIJK VOOR NMBS-HOLDING? Koen Van De Putte, NMBS-Holding NMBS-Holding, motor van genetwerkte mobiliteit...stimuleert de samenwerking

Nadere informatie

Nieuwsbrief Energie april 2013

Nieuwsbrief Energie april 2013 b6agina 1 van 6 Nieuwsbrief Energie april 2013 Inhoud Nieuws Duurzame energieveiling van start Nieuwe visie ontwikkeling biogas Algen en zeewier: hoe duurzaam is de productie? Kwaliteitsborging helpt bij

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Geachte heer, mevrouw,

Geachte heer, mevrouw, Geachte heer, mevrouw, Krijgt u vragen van bewoners of bedrijven over laadpalen voor elektrisch rijden? Ziet u het aantal elektrische auto s in uw gemeente toenemen? Heeft uw gemeente ambities op het gebied

Nadere informatie

Duurzame energie in balans

Duurzame energie in balans Duurzame energie in balans Duurzame energie produceren en leveren binnen Colruyt Group I. Globale energievraag staat onder druk II. Bewuste keuze van Colruyt Group III. Wat doet WE- Power? I. Globale energievraag

Nadere informatie

Green Deal Elektrisch vervoer

Green Deal Elektrisch vervoer Green Deal Elektrisch vervoer Ondergetekenden: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, ieder handelende in haar of zijn hoedanigheid

Nadere informatie

Sneller en goedkoper laden op 100% duurzame energie

Sneller en goedkoper laden op 100% duurzame energie PREFERRED DISTRIBUTOR Sneller en goedkoper laden op 100% duurzame energie SMART CHARGING CONTROLLER Maxem is de Smart Charging Controller in uw meterkast Laad uw elektrische auto sneller op Download gratis

Nadere informatie

Slimme Netten. Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander

Slimme Netten. Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander Slimme Netten Martijn Bongaerts: - voorzitter Projectgroep Smart Grids Netbeheer Nederland - manager Innovatie, Liander Netbeheer Nederland (1) Netbeheer Nederland brancheorganisatie van alle elektriciteit-

Nadere informatie

De elektrische aandrijving onderscheidt een elektrisch voertuig

De elektrische aandrijving onderscheidt een elektrisch voertuig GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Alphen-Chaam. Nr. 39003 11 juli 2014 Oplaadpuntenbeleid inleiding Elektrisch vervoer (hierna EV) kent in Nederland een sterke groei. De gemeente Alphen-Chaam

Nadere informatie

Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s

Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s Martin Bakker, 18 februari 2014 Eind 2014 gaan twee nieuwe Europese samenwerkingsverbanden van start. Verspreid over Europa zullen universiteiten, kennisinstellingen,

Nadere informatie

Duurzame mobiliteit loont. 30 september 2013

Duurzame mobiliteit loont. 30 september 2013 Duurzame mobiliteit loont 30 september 2013 Voorstelrondje Waar werkt u? Wat is uw verbinding met mobiliteit? Wat zijn uw ambities voor uw organisatie? 2 Dienstverlening Businessplan en Financiering Innovatie

Nadere informatie

Datum 11 oktober 2013 Betreft Beantwoording vragen rond een dreigend gebrek aan laadpunten voor elektrische auto's

Datum 11 oktober 2013 Betreft Beantwoording vragen rond een dreigend gebrek aan laadpunten voor elektrische auto's > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Elektrisch rijden in de praktijk

Elektrisch rijden in de praktijk We gaan elektrisch vooruit! Een impuls voor elektrisch vervoer in Rotterdam Elektrisch rijden in de praktijk Klimaatprobleem? Google earth januari 2009 Rotterdam Climate Initiative Als stad met wereldhaven

Nadere informatie

Parkeerpanel. elektrisch vervoer. Deelnemers. Wat zijn de voornaamste voordelen van elektrisch vervoer? ParkeerPanel

Parkeerpanel. elektrisch vervoer. Deelnemers. Wat zijn de voornaamste voordelen van elektrisch vervoer? ParkeerPanel Tekst: Peter Bekkering ParkeerPanel elektrisch vervoer Elektrisch vervoer is in Nederland aan een gestage opmars bezig. Toch zijn er nog veel obstakels te overwinnen voor ge bruikers van elektrische voertuigen.

Nadere informatie

BELEIDSREGEL OPENBARE OPLAADPALEN VOOR ELEKTRISCHE AUTO S

BELEIDSREGEL OPENBARE OPLAADPALEN VOOR ELEKTRISCHE AUTO S BELEIDSREGEL OPENBARE OPLAADPALEN VOOR ELEKTRISCHE AUTO S In deze beleidsregel beschrijft de gemeente Hengelo waarom ze meewerkt aan het plaatsen van oplaadpalen voor elektrische auto s. Onder welke voorwaarden

Nadere informatie

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken?

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Platform Bèta Techniek Connect 05 2015 Chemiedag 2015 Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Succesvolle samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven is de basis voor groei van

Nadere informatie

6 Pijler 4: Het energietransportnetwerk gereedmaken

6 Pijler 4: Het energietransportnetwerk gereedmaken 6 Pijler 4: Het energietransportnetwerk gereedmaken 6.1 Aanpassingen van de infrastructuur in Nederland De energietransitie kan ingrijpende gevolgen hebben voor vraag en aanbod van energie en voor de netwerken

Nadere informatie

Collegevoorstel Reg. nr : 1110317 Afdeling : WM Datum :

Collegevoorstel Reg. nr : 1110317 Afdeling : WM Datum : Datum : Onderwerp Plaatsing laadpalen voor elektrische voertuigen door de stichting e-laad op gemeentegrond Samenvatting De stichting e-laad is bezig met een landelijke pilot om elektrisch rijden te stimuleren.

Nadere informatie

Aan : Algemeen Bestuur Stadsregio Rotterdam Datum : 25 februari 2015 Betreft : Subsidieaanvraag Laadeilanden elektrisch vervoer A.

Aan : Algemeen Bestuur Stadsregio Rotterdam Datum : 25 februari 2015 Betreft : Subsidieaanvraag Laadeilanden elektrisch vervoer A. Aan : Algemeen Bestuur Stadsregio Rotterdam Datum : 25 februari 205 Betreft : Subsidieaanvraag Laadeilanden elektrisch vervoer A. CONTACTGEGEVENS Projecttitel: Laadeilanden elektrisch vervoer (SR) Organisatie:

Nadere informatie

Automotive Energy Innovators

Automotive Energy Innovators Automotive Energy Innovators Inhoudsopgave Inhoudsopgave DEOdrive... 4 Fuel Cell Electric Vehicle (FCEV)... 5 Specificaties DEOdrive DEOdrive DEOdrive... 6 4 4 4 Hoe Fuel werkt Fuel Fuel Cell het? Cell

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 januari 2014) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

ZORGELOOS RIJDEN & LADEN

ZORGELOOS RIJDEN & LADEN ZORGELOOS RIJDEN & LADEN Volvo V60 Plug-In Hybrid UW VolVo Plug-In Hybrid NU MET Smart Charging- Pakket Grenzeloze, THE NEW MOTION ONZE VISIE duurzame mobiliteit voor iedereen wil voor iedereen grenzeloze

Nadere informatie

Bijlage: Ontwikkeling laadinfrastructuur voor het opladen van (semi) elektrische voertuigen in Eindhoven

Bijlage: Ontwikkeling laadinfrastructuur voor het opladen van (semi) elektrische voertuigen in Eindhoven Bijlage: Ontwikkeling laadinfrastructuur voor het opladen van (semi) elektrische voertuigen in Eindhoven Inleiding Het aantal elektrische auto s in Nederland is de afgelopen twee jaar zeer sterk toegenomen.

Nadere informatie

Beslisdocument college van Peel en Maas

Beslisdocument college van Peel en Maas Beslisdocument college van Peel en Maas Document openbaar: Ja Zaaknummer: 1894/2016/772984 Besluitnummer: 20 6.1 Onderwerp: Realiseren en exploiteren van een vijftiental Laadpalen in openbare ruimte Advies:

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

Energie voor morgen, vandaag bij GTI

Energie voor morgen, vandaag bij GTI Energie voor morgen, vandaag bij GTI Jet-Net docentendag 5 juni 2008 GTI. SMART & INVOLVED GTI is in 2009 van naam veranderd: GTI heet nu Cofely SLIMME ENERGIENETWERKEN, NU EN MORGEN 2008 2010 Centrale

Nadere informatie

Meest materiële emissies (2014)

Meest materiële emissies (2014) Meest materiële emissies (2014) 1 Versie Datum Wijzigingen 1.0 2 november 2015 Vrijgave voor publicatie 0.1 26 oktober 2015 Initiële versie Inhoud 1. Inleiding... 3 1.1 Doelstellingen... 3 2. Uitgangspunten...

Nadere informatie

Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid

Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid SundayNL 2014-19 november 2014 - Arnhem Wijnand van Hooff Programmadirecteur TKI Solar Energy Inhoud Het Nederlandse Energiebeleid en

Nadere informatie

Monitoring innovatieve bussen in de dienstregeling in Nederlandse steden (2008-2014)

Monitoring innovatieve bussen in de dienstregeling in Nederlandse steden (2008-2014) Monitoring innovatieve bussen in de dienstregeling in Nederlandse steden (2008-2014) CE Delft Independent research and consultancy since 1978 Transport, energy and resources Know-how on economics, technology

Nadere informatie

WAT U WILT WETEN OVER ELEKTRISCH RIJDEN

WAT U WILT WETEN OVER ELEKTRISCH RIJDEN ALD FAQ WAT U WILT WETEN OVER ELEKTRISCH RIJDEN INHOUD 1. Is elektrisch rijden iets voor mij? 3 2. Welke soorten elektrische auto s zijn er? 3 3. Welke auto is voor mij geschikt? 4 4. Hoe ver kan ik rijden

Nadere informatie

ZORGELOOS RIJDEN & LADEN. Toyota Prius Plug-in Hybrid

ZORGELOOS RIJDEN & LADEN. Toyota Prius Plug-in Hybrid ZORGELOOS RIJDEN & LADEN Toyota Prius Plug-in Hybrid Grenzeloze, THE NEW MOTION ONZE VISIE duurzame mobiliteit voor iedereen The New Motion wil voor iedereen grenzeloze mobiliteit mogelijk maken op basis

Nadere informatie

Nederlandse economische missie in Beieren Automotive / Urban Mobility

Nederlandse economische missie in Beieren Automotive / Urban Mobility Persbericht Nederlandse economische missie in Beieren Automotive / Urban Mobility Van 12 tot 14 april 2016 reisde een Nederlandse economische delegatie onder leiding van Lilianne Ploumen, Minister voor

Nadere informatie

MJA Routekaart ICT 2030 en SER Energieakkoord

MJA Routekaart ICT 2030 en SER Energieakkoord MJA Routekaart ICT 2030 en SER Energieakkoord Jeroen van der Tang Manager Duurzaamheid & Milieu Nederland ICT 30 januari 2014 Introductie Nederland ICT Nederland ICT is de branchevereniging van ICT-bedrijven

Nadere informatie

Light + Building 2014 wereldwijd de toonaangevende vakbeurs voor architectuur en techniek

Light + Building 2014 wereldwijd de toonaangevende vakbeurs voor architectuur en techniek Light + Building 2014 wereldwijd de toonaangevende vakbeurs voor architectuur en techniek Presentatie door Maria Hasselman Director Brand Management Brussel, 12 November 2013 De economische en technologische

Nadere informatie

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013 Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst Brussel, 27 februari 2013 Inhoud 1. Health & Care fonds zorgt voor kritische massa en multiplicatoreffect (Urbain Vandeurzen)

Nadere informatie

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen

duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen duurzame energievoorziening voor bedrijventerreinen De toekomst van de energievoorziening Gemeenten, provincies, bedrijven en projectontwikkelaars gaan zich steeds meer richten op duurzame energiedoelstellingen,

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 30 september 2013) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door Agentschap NL, in opdracht

Nadere informatie

Feeding the world with solar power.

Feeding the world with solar power. Feeding the world with solar power. inteqnion-solar.com Zonne-energie. Duurzame energiebron van de toekomst. De markt voor energievoorziening is volop in beweging. Fossiele brandstoffen als gas en olie

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

Onderwerp: OLOG verlenging subsidieregeling elektrische laadpaal op eigen terrein 2013

Onderwerp: OLOG verlenging subsidieregeling elektrische laadpaal op eigen terrein 2013 Zaaknummer: 00368089 Onderwerp: OLOG verlenging subsidieregeling elektrische laadpaal op eigen terrein 2013 Collegevoorstel Inleiding Op 22 mei 2012 stelde u de Beleidsregel Subsidiëring Oplaadvoorzieningen

Nadere informatie

VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT

VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT De overheid wil duurzame energie stimu leren en innovatie van duurzame energietechnieken bevor deren: meer duurzame energie in de toekomst. Doel is 16% duur

Nadere informatie

NAAR EEN DUURZAAM ENERGIESYSTEEM

NAAR EEN DUURZAAM ENERGIESYSTEEM MAART 2014 NAAR EEN DUURZAAM ENERGIESYSTEEM HOE ENEXIS BIJDRAAGT AAN DE REALISATIE VAN DE ENERGIEDOELSTELLINGEN TOEKOMSTVAST MAKEN VAN DE ENERGIENETTEN Enexis neemt haar verantwoordelijkheid om, vanuit

Nadere informatie

Project Transumo A15 Van Maasvlakte naar Achterland Innovatie input TU Delft

Project Transumo A15 Van Maasvlakte naar Achterland Innovatie input TU Delft Project Transumo A15 Van Maasvlakte naar Achterland Innovatie input TU Delft Satish K. Beella, René van Someren september 2008 Inhoudsopgave Introductie 3 Schematisch overzicht transportpreventie (goederen)

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

Alliander Mobility Services. Alliander Mobility Services Thomas Hoogeveen 06-03-2014

Alliander Mobility Services. Alliander Mobility Services Thomas Hoogeveen 06-03-2014 Alliander Mobility Services Alliander Mobility Services Thomas Hoogeveen 06-03-2014 Agenda - Kenniscafé Elektrisch Vervoer 6 maart 2014 - Ede Introductie Alliander Mobility Services Onze visie op openbaar

Nadere informatie

Rotterdam. Rotterdam stimuleert elektrisch rijden

Rotterdam. Rotterdam stimuleert elektrisch rijden Rotterdam Rotterdam stimuleert elektrisch rijden Betere luchtkwaliteit en minder geluidsoverlast voor iedereen Aantrekkelijke regeling elektrische oplaadpunten Elektrisch rijden voor een duurzame toekomst

Nadere informatie

Samen op weg naar een Smart City

Samen op weg naar een Smart City Samen op weg naar een Smart City Amsterdam Smart City (ASC) is een uniek samenwerkingsverband tussen bedrijven, overheden, kennisinstellingen én de Amsterdammer. ASC loopt voorop in de ontwikkeling van

Nadere informatie

Groener door ICT. Erik Huizer Algemeen directeur TNO Informatiemaatschappij

Groener door ICT. Erik Huizer Algemeen directeur TNO Informatiemaatschappij Groener door ICT Erik Huizer Algemeen directeur TNO Informatiemaatschappij 2 Groener door ICT Smart energy systems door ICT Slimmer rijden door ICT Slimmer werken door ICT Vergroening van ICT Smart Grids

Nadere informatie

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils Visie op Valorisatie van onderzoeken naar ondernemen InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011 Maarten van Gils Agenda Persoonlijke introductie Het onderzoeken bij MICORD De overgang in

Nadere informatie

De nieuwe Toyota Prius Plug-in Hybrid past perfect in uw wagenpark.

De nieuwe Toyota Prius Plug-in Hybrid past perfect in uw wagenpark. De nieuwe Toyota Prius Plug-in Hybrid past perfect in uw wagenpark. Toyota wil dat duurzamer rijden voor iedereen bereikbaar is. Daarom ontwikkelen we innovatieve modellen en hebben we het grootste aanbod

Nadere informatie

Logistieke toepassingen van waterstof binnen Colruyt Group

Logistieke toepassingen van waterstof binnen Colruyt Group Logistieke toepassingen van waterstof binnen Colruyt Group Ludo Sweron 29 februari 2012 slide 1 Visie duurzaam ondernemen Colruyt Group Samen duurzaam meerwaarde creëren door waardengedreven vakmanschap

Nadere informatie

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Verplicht aandeel hernieuwbare energie in nieuwbouw Vanaf 1 januari 2014 moet elke nieuwe woning, kantoor

Nadere informatie

Partner in duurzaamheid Presentatie 29 februari 2012 Waterstof Net 1

Partner in duurzaamheid Presentatie 29 februari 2012 Waterstof Net 1 v Wij helpen u op weg! Partner in duurzaamheid Presentatie 29 februari 2012 Waterstof Net 1 Hans van Wermeskerken Ballast Nedam Ballast opgericht in 1877, Nedam in 1899 Fusie Ballast Nedam 1969 4000 medewerkers

Nadere informatie

met elf Concept Plug-in Hybrids deel, die worden geleased door Rijkswaterstaat, Eneco, Stedin, Roteb, TNT en Van Gansewinkel.

met elf Concept Plug-in Hybrids deel, die worden geleased door Rijkswaterstaat, Eneco, Stedin, Roteb, TNT en Van Gansewinkel. Concept Toyota Plug-In Hybrid R&D praktijktest techniek toekomstvisie Uitvoerige praktijktest Toyota test wereldwijd zeshonderd Concept Plug-in Hybrid Vehicles (Concept PHV) in een R&D praktijktest. Het

Nadere informatie