Carlo Koch, Gerrit Jan van t Eind, Nicole Damen (verslag)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Carlo Koch, Gerrit Jan van t Eind, Nicole Damen (verslag)"

Transcriptie

1 Programma eid eid-platform Contactpersoon Nicole Damen T Datum 27 augustus 2014 eid-platform #3 Aantal pagina's 2 Vergaderdatum en tijd 3 september 2014, uur Vergaderplaats Logius, vergaderruimte Oranje Deelnemers Andere aanwezigen vanuit het programma eid Elly Plooij-van Gorsel (voorzitter), Hankie van Baasbank (KvK), Hans Blokpoel (Belastingdienst), Leo De Boer (Verbond van Verzekeraars), Jelle Boonstra (TLN), Peter van Buijtene (PostNL), Haydar Cimen (KPN), Marlies van Elst (Equens), Erik van 't Geloof (Logius), Johan Hakkenberg (RDW), Wijnand Jongen (Thuiswinkel.org), Gé Linssen (EZ), Hedde van der Lugt (Nictiz), Piet Mallekoote (Betaalvereniging Nederland), Erik van de Poel (BKR), Jacqueline Rutjens (BZK), Paul Schumacher (Bouwend Nederland), Marcel Wendt (Digidentity), Jan- Hein Willemse (VECOZO) Carlo Koch, Gerrit Jan van t Eind, Nicole Damen (verslag) 1. Opening, mededelingen en vaststellen agenda Vaststellen van agenda en ruimte voor leden om mededelingen te doen 2. Verslag en actielijst van de vorige vergadering Verslag en actielijst van 20 mei 2014 vaststellen 3. Masterplan eid Presentatie van programmamanagers waarin zij het Masterplan toelichten dat is vastgesteld door de Stuurgroep eid 3a. Communicatie Presentatie proces naamgeving eid Stelsel 4. Pilots Bespreken aanmeldingen voor pilots 5. Resultaten Proof of Concept en Proof of Technology Toelichting op resultaten en bevindingen van werkgroepen door voorzitters van de werkgroepen Pagina 1 van 2

2 6. Stand van zaken business model Bespreken voortgang werkgroep business model 7. Toezicht Inbreng stakeholders bij project Toezicht Programma eid eid-platform Datum 27 augustus W.v.v.t.k. 9. Rondvraag 10. Sluiting Pagina 2 van 2

3 Programma eid eid-platform Contactpersoon Nicole Damen T Datum 27 augustus 2014 Naamgeving eid Stelsel Aantal pagina's 2 Agendapunt Onderwerp Status Voorstel 3a. Communicatie Naamgeving eid Stelsel Ter informatie en voor discussie over de introductie van de naam Kennisnemen van: 1. Totstandkoming nieuwe naam eid Stelsel en 2. Introductiestrategie nieuwe naam 1. Samenvatting Momenteel is de naam eid Stelsel in gebruik. De naam eid Stelsel blijkt merkenrechtelijk niet bruikbaar en bovendien werkt het communicatief niet goed. Daarom heeft het programma eid in opdracht van de Stuurgroep eid een onderzoek uitgevoerd naar een geschikte naam voor het eid Stelsel. Tijdens de vergadering van het eid-platform op 3 september a.s., zal de nieuwe naam door het Programmabureau eid worden toegelicht, evenals de wijze waarop de merknaam zal worden geïntroduceerd. 2. Naamgeving Uit het onderzoek is naar voren gekomen dat de naam eid Stelsel niet geschikt is als naam voor het stelsel om de volgende redenen: Merkenrechtelijk/juridisch eid is een veelgebruikte term. eid heeft negen identieke merkinschrijvingen. e-id heeft één merkinschrijving in het Benelux register. De.nl domeinnamen van eid en e-id zijn in gebruik in onder meer het zelfde domein als waar het programma eid zich in beweegt. Gelet op bovenstaande is de term eid is niet of nauwelijks te claimen door de overheid. 3. Communicatief De term stelsel zegt weinig over waar het eid Stelsel voor staat en wat het is. De term eid Stelsel levert weinig begrip op en de volgende reacties: lage persoonlijke relevantie, best ingewikkeld, geen duidelijke benefit, gevoelens van kwetsbaarheid en weinig vertrouwen. De conclusie is dat het positioneren van het eid Stelsel, met als naam eid Stelsel, Pagina 1 van 2

4 veel tijd en middelen zal kosten: de naam: zegt te weinig over waar het eid Stelsel voor staat. Programma eid eid-platform 4. Het proces naar een nieuwe naam Tijdens het traject zijn de doelgroepen van het eid Stelsel vastgesteld, en zijn er criteria ontwikkeld voor een nieuwe naam. De doelgroepen zijn primair de zakelijke en publieke dienstaanbieders en secundair de gebruikers, omdat bij de gebruikers vooral de middelen centraal staan en slechts op de achtergrond- het stelsel. Datum 27 augustus 2014 De criteria: De naam beklijft en straalt betrouwbaarheid en vertrouwen uit. De naam zegt iets over de werking van het eid Stelsel. De naam is uitspreekbaar, in Nederland én daarbuiten. De naam roept geen directe associatie op met ofwel de overheid, ofwel het bedrijfsleven. De naam kan fungeren als keurmerk. De naam kan merkenrechtelijk beschermd worden in de Benelux. De domeinnaam.nl, dient beschikbaar te zijn. Kwalitatief onderzoek 1 onder zakelijke dienstverleners, overheidsdienstverleners en burgers heeft een naam opgeleverd die het meest voldoet aan de criteria en de juiste associaties oproept bij alle doelgroepen.. 5. Introductie van de nieuwe naam Vooralsnog is de nieuwe naam alleen bekend bij het Programma eid en de Stuurgroep eid en zijn de ministers van EZ en BZK op de hoogte en akkoord met deze naamgeving. Het voornemen is de Tweede Kamer nog dit jaar over de naam te informeren. Het voorstel is om de naam in gebruik te nemen wanneer er daadwerkelijk dienstverlening mogelijk is via het eid Stelsel, dat wil zeggen in 2015, als er volgens de planning een eerste werkend stelsel is met de beproeving van het stelsel in de praktijk De idee is dat dienstverleners en leveranciers van eid-middelen de naam introduceren bij gebruikers, omdat zij al een band hebben met de gebruikers. 6. Discussiepunt Wat is uw beeld bij de introductie van de nieuwe naam? Alle rechten voorbehouden 2014 Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Den Haag. Er kunnen geen rechten worden ontleend aan deze publicatie. 1 Het onderzoek bestond uit gesprekken met vier groepen van elk acht personen met diverse achtergronden. Twee groepen met zakelijke en overheidsdienstverleners en twee groepen gebruikers/burgers. Onderzoek uitgevoerd door WeJane. Pagina 2 van 2

5 Programma eid eid-platform Contactpersoon Nicole Damen T Datum 27 augustus 2014 Oplegmemo bij resultaten werkgroepen POT s en POC s Aantal pagina's 3 Agendapunt Van Onderwerp Status Voorstel 5. Resultaten Proof of Concept en Proof of Technology Werkgroepen POT s en POC s Resultaten van werkgroepen POT s en POC s Ter informatie / Ter goedkeuring Het eid-platform wordt gevraagd om 1. De resultaten en bevindingen van de werkgroepen ter kennisgeving aan te nemen; 2. In te stemmen met de verwerking van de resultaten door het programma eid in het ontwerp versie Kennis te nemen van de openstaande onderwerpen binnen de werkgroepen. 4. In te stemmen met de voorgestelde vervolgstappen bij de openstaande onderwerpen. 5. In te stemmen met de inzet van de werkgroepen als klankbordgroep bij de totstandkoming van het ontwerp versie Inleiding De afgelopen vier maanden is via Proofs of Technology (POT s) en Proofs of Concept (POC s) het ontwerp van het eid Stelsel beproefd. Het doel van deze beproevingen was te borgen dat de functionaliteit, zoals beschreven in het ontwerp van het eid Stelsel 1.0, ook daadwerkelijk kan worden geïmplementeerd en op grote schaal kan worden ingezet. De uitvoering van de POT s en POC s is begeleid door een tweetal publiek-private werkgroepen. Met het voorliggende document rapporteren de werkgroepen hun bevindingen en resultaten aan het eid-platform. Deze resultaten kunnen worden verwerkt in de volgende versie van het ontwerp (versie 2.0, oplevering 1 november 2014). In het rapport worden ook de onderwerpen beschreven die niet in de werkgroepen zijn afgerond en worden de afspraken hierover weergegeven. De samenwerking binnen de werkgroepen verliep in een open en goede sfeer. Op de inhoud waren de deelnemers constructief-kritisch. Dit heeft positief bijgedragen aan de kwaliteit van de uitkomsten. Pagina 1 van 3

6 2. Algemene conclusies De werkgroepen zijn er in een positief-kritische en constructieve sfeer in geslaagd om een groot deel van de gestelde doelstellingen en opdrachten te behalen. Op grond van de uitkomsten van de beide werkgroepen is het mogelijk om tot een goed implementeerbaar ontwerp van het eid Stelsel te komen. Programma eid eid-platform Datum 27 augustus Samenvatting van resultaten In de POT-werkgroep zijn de koppelvlakspecificaties en de cryptografiebeschrijving verbeterd en aangevuld. Ook zijn deze specificaties op verschillende platforms geïmplementeerd en is gebleken dat de implementaties interoperabel zijn en naar behoren performen. In de POC-werkgroep zijn verschillende klantreizen met behulp van clickable demo s verbeterd en aangevuld. Ook zijn de functionele specificaties aan het eid Stelsel verbeterd zodat ze gebruiksvriendelijk kunnen worden geïmplementeerd. De werkgroepleden hebben de gelegenheid gehad om voor hen relevante onderwerpen in te brengen en gezamenlijk te prioriteren. Het eid-projectteam heeft elk onderwerp gepresenteerd met bijbehorende belangen en afwegingen. Dit was over het algemeen een goede voorzet voor constructieve discussies. Het is niet gelukt om alle ingebrachte onderwerpen te behandelen. Sommige onderwerpen vielen buiten de scope van de werkgroepen, en voor andere onderwerpen was te weinig tijd om ze volledig te behandelen. Enkele open onderwerpen betreffen discussies over de optimaliteit van het huidige ontwerp. Voor elk van de open onderwerpen is een voorstel gedaan voor de verdere afhandeling (zie het bijgevoegde rapport). Twee belangrijke open onderwerpen zijn een risicoanalyse op het stelsel en de (ISO-)normering. Beide waren vooraf niet gedefinieerd voor deze werkgroepen, maar staan wel gepland voor de oplevering van versie 2.0. Bij de uitwerking van deze onderwerpen wordt graag gebruik gemaakt van de aangeboden expertise van de werkgroepleden. 4. Vervolgstappen - Het projectteam ontwerp eid Afsprakenstelsel gebruikt de resultaten van de werkgroepen in versie 2.0 van het ontwerp. - Bij de totstandkoming van dit ontwerp worden de POT- en POC-werkgroep gebruikt als klankbordgroepen. - Het ontwerp 2.0 wordt dit najaar voorgelegd ter besluitvorming. Op basis daarvan kan in 2015 de realisatie van pilots plaatsvinden. 5. Voorstel De platformleden wordt gevraagd om: 1. De resultaten en bevindingen van de werkgroepen ter kennisgeving aan te nemen; 2. In te stemmen met de verwerking van de resultaten door het programma eid in het ontwerp versie 2.0; Pagina 2 van 3

7 3. Kennis te nemen van de openstaande onderwerpen binnen de werkgroepen; 4. In te stemmen met de inzet van de werkgroepen als klankbordgroep bij de totstandkoming van het ontwerp versie 2.0; 5. In te stemmen met de voorgestelde vervolgstappen bij de openstaande onderwerpen; Programma eid eid-platform Datum 27 augustus 2014 Alle rechten voorbehouden 2014 Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Den Haag. Er kunnen geen rechten worden ontleend aan deze publicatie. Pagina 3 van 3

8 Resultaten van de werkgroepen POT en POC programma eid Versie: 1.0 Datum: 26 augustus 2014 Status: Definitief Pagina 1 van 23

9

10 Colofon Programma eid Deelproject Afsprakenstelsel Bezoekadres: Herman Gorterstraat 5 6 e verdieping 3511 EW Utrecht Versie 1.0 Opdrachtgever Stuurgroep eid Aantal pagina s 23 Copyright 2014 Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Den Haag De Staat der Nederlanden (Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) maakt een voorbehoud als bedoeld in artikel 15b van de Auteurswet 1912 met betrekking tot de verstrekte informatie in deze publicatie. Ingeval een derde op welke wijze dan ook zonder toestemming inbreuk maakt op het auteursrecht, kan de Staat stappen ondernemen. Pagina 3 van 23

11 Definitief Resultaten van de werkgroepen POT en POC 26 augustus 2014 Inhoud Colofon 3 Inhoud 4 Inleiding 5 1 Managementsamenvatting 6 2 Resultaten van de POT-werkgroep Aanscherping van de koppelvlakspecificaties Aanscherping van de cryptografie Beproeving door implementatie Performance 10 3 Resultaten van de POC-werkgroep Gebruik en beheer van authenticatiedienst Gebruik en beheer van attribuutdienst Gebruik en beheer machtigingen 15 4 Openstaande onderwerpen POT-werkgroep POC-werkgroep 19 Bijlage Samenstelling van de werkgroepen 21 Pagina 4 van 23

12 Inleiding In de periode mei tot en met augustus 2014 heeft de eerste ronde van de Proofs of Technology (POT s) en Proofs of Concept (POC s) voor het ontwerp van het eid Stelsel (versie 1.0) plaatsgevonden. De opdracht aan de werkgroepen was om het ontwerp 1.0 technisch en functioneel te beproeven en, waar nodig, aan te vullen. In de POT is de technische haalbaarheid van een ontwerp of specificatie getoetst en in de POC is vooral gekeken naar gebruikersgerelateerde zaken. Het doel van dit traject was te borgen dat de functionaliteit van het eid Stelsel ook daadwerkelijk kan worden geïmplementeerd en op grote schaal kan worden ingezet. De uitgangspunten van het ontwerp stonden hierbij niet ter discussie. De in dit rapport gepresenteerde resultaten uit de POT s en POC s leiden tot bijstelling van en verdieping op het ontwerp 1.0. Dit mondt uit in de ontwerpdocumenten voor de versie 2.0 (oplevering november 2014). Op basis van ontwerp 2.0 vindt in 2015 de realisatie van de pilots plaats. Werkgroepen De uitvoering van de POT s en POC s is begeleid door een tweetal publiek-private werkgroepen. De leden van deze werkgroepen zijn geworven door aankondiging op TenderNed, de eid-website en attendering hierop aan leden van het eid-platform en deelnemers van consultatierondes. Een groot aantal organisaties heeft zich aangemeld. Op basis van de vooraf gestelde criteria heeft een selectieronde plaatsgevonden en is de definitieve samenstelling van beide werkgroepen bekend gemaakt. Vier organisaties, die vertegenwoordigd zijn in het eid-platform, hebben deelgenomen aan de werkgroepen POT en/of POC. Resultaten van de beproeving Dit rapport beschrijft de belangrijkste resultaten die gedragen worden door de werkgroepen. Tevens worden de open punten beschreven waarover geen consensus bestaat in de werkgroepen. Aangegeven wordt hoe deze punten een vervolg krijgen. Aangezien de aard van de resultaten en de samenstelling van beide werkgroepen onderling van elkaar verschillen, hebben we ervoor gekozen om de uitkomsten van iedere werkgroep in aparte hoofdstukken weer te geven. Na bespreking in respectievelijk het eid-platform en stuurgroep zullen de resultaten inclusief achtergrondinformatie uit de POT s en POC s worden gepubliceerd op de eid-website. Alle resultaten worden volledig vrij van rechten beschikbaar gesteld. Dit geldt ook voor tijdens de POT s en POC s gecreëerde broncode 1. Inhoud van dit rapport Hoofdstuk 1 geeft een managementsamenvatting van de behaalde resultaten. In dit hoofdstuk worden de algemene conclusies en resultaten op beknopte wijze beschreven. Hoofdstuk 2 geeft op hoofdlijnen de resultaten uit de POT-werkgroep. Hierin komen onderwerpen aan bod als koppelvlakspecificaties, cryptografie, haalbaarheid van implementatie en een performancetest. Hoofdstuk 3 beschrijft op hoofdlijnen de resultaten uit de POC-werkgroep. Hierin is de gehanteerde werkwijze uitgelegd en komen onderwerpen aan bod als gebruik van een authenticatiemiddel, gebruikersinstellingen bij een authenticatiedienst, gebruik en beheer van attributen en gebruik en beheer van machtigingen. Hoofdstuk 4 geeft inzicht in de openstaande onderwerpen en de afspraken die hierover zijn gemaakt. 1 De exacte licentie waaronder de software wordt vrijgegeven is nog niet duidelijk. Dit is onder meer afhankelijk van de in de software gebruikte softwarecomponenten. Pagina 5 van 23

13 Definitief Resultaten van de werkgroepen POT en POC 26 augustus Managementsamenvatting De afgelopen vier maanden hebben twee publiek-private werkgroepen het ontwerp van het eid Stelsel beproefd. Hierbij is het ontwerp met name getoetst op haalbaarheid, schaalbaarheid en gebruiksvriendelijkheid. Ook hebben de werkgroepen het ontwerp beoordeeld en waar nodig verbeterd en aangevuld. Algemene conclusies De werkgroepen zijn er, in een positief-kritische en constructieve sfeer, in geslaagd om een groot deel van de gestelde doelstellingen te behalen. Op grond van de uitkomsten van de beide werkgroepen is het mogelijk om tot een goed implementeerbaar ontwerp van het eid Stelsel te komen. Werkwijze van de werkgroepen De werkgroepleden hebben de gelegenheid gehad om voor hen relevante onderwerpen in te brengen en gezamenlijk te prioriteren. Het eid-projectteam heeft elk onderwerp gepresenteerd met bijbehorende belangen en afwegingen. Dit was over het algemeen een goede voorzet voor constructieve discussies. Het is niet gelukt om alle ingebrachte onderwerpen te behandelen. Sommige onderwerpen vielen buiten de scope van de werkgroepen, en voor andere onderwerpen was te weinig tijd om ze volledig te behandelen. Enkele open onderwerpen betreffen discussies over de optimaliteit van het huidige ontwerp. Voor elk van de open onderwerpen is een voorstel gedaan voor de verdere afhandeling. Twee belangrijke open onderwerpen zijn een risicoanalyse op het stelsel en de (ISO-)normering. Beide waren vooraf niet gedefinieerd voor deze werkgroepen, maar staan wel gepland voor de oplevering van versie 2.0. Bij de uitwerking van deze onderwerpen wordt graag gebruik gemaakt van de aangeboden expertise van de werkgroepleden. Binnen de werkgroepen werd herhaaldelijk gerefereerd aan de onderlinge afhankelijkheid tussen de onderdelen van het stelsel, zoals ontwerp, governance, businessmodel, juridica en toezicht. Het projectteam ontwerp eid Stelsel onderschrijft deze afhankelijkheid. Alle afhankelijkheden zijn geadresseerd en zijn bij de betreffende deelprojecten in het programma neergelegd. Werkgroep Proof of Technology De opdracht voor de POT-werkgroep was tweeledig. Enerzijds was dit de beoordeling en (waar nodig) aanscherping van de gepubliceerde koppelvlakspecificaties en cryptografiebeschrijving. Anderzijds was dit het aantonen dat deze technische specificaties interoperabel en op grote schaal implementeerbaar zijn. Naast de eerder genoemde discussies hebben verschillende softwareontwikkelaars implementaties gemaakt op basis van deze specificaties. De belangrijkste resultaten van de POT-werkgroep zijn: de koppelvlakspecificaties en cryptografiebeschrijving zijn beide verbeterd en aangevuld; de verbeterde specificaties zijn eenvoudiger te implementeren op verschillende platforms; de implementaties zijn interoperabel en performen naar behoren. Pagina 6 van 23

14 Werkgroep Proof of Concept De opdracht voor de POC-werkgroep was ook tweeledig. Enerzijds was dit de verbetering en aanvulling van een aantal uitgewerkte klantreizen. 2 Anderzijds was dit het aantonen dat de functionele specificaties op een gebruiksvriendelijke manier kunnen worden geïmplementeerd. Een interactieontwerper heeft de verschillende klantreizen uitgewerkt tot clickable demo s. Echter door het uitvallen van deze interactieontwerper zijn niet alle gewenste klantreizen uitgewerkt. De belangrijkste resultaten van de POC-werkgroep zijn: de klantreizen zijn met behulp van clickable demo s verbeterd en aangevuld; de functionele specificaties zijn verbeterd en aangevuld om te zorgen dat ze gebruikersvriendelijk kunnen worden geïmplementeerd. 2 Een klantreis is een verhalende omschrijving van een specifieke sessie die een gebruiker van het eid Stelsel kan meemaken (bijvoorbeeld 1 e keer inloggen in nieuw account ). Pagina 7 van 23

15 Definitief Resultaten van de werkgroepen POT en POC 26 augustus Resultaten van de POT-werkgroep De POT-werkgroep had tot doel de koppelvlakspecificaties versie 1.0 en de cryptografie (t.b.v. privacybescherming en pseudoniemen) versie 0.88 (20 mei 2014) te beoordelen en waar nodig aan te vullen en aan te scherpen. Daarnaast was een doel om de implementeerbaarheid, interoperabiliteit en performance op verschillende platforms aan te tonen door POT software op te leveren voor de belangrijkste rollen en koppelvlakken en de beschreven cryptografie. In het algemeen kan, kijkend naar deze doelstellingen, worden gesteld dat het POT-traject succesvol is verlopen. Vanaf de start was duidelijk dat we er in geslaagd zijn afgevaardigden samen te brengen met een positief-kritische houding, de juiste inhoudelijke kennis en de wil om bij te dragen. Met elkaar zijn we er in goede sfeer in geslaagd de basis te leggen voor betere, completere specificaties die eenvoudiger te implementeren zijn, waarvan de belangrijkste zaken zijn beproefd in implementaties en waarbij is vastgesteld dat deze naar behoren kunnen performen. In de volgende paragrafen worden resultaten in meer detail beschreven. 2.1 Aanscherping van de koppelvlakspecificaties Uitgangspunt voor de POT waren de in januari gepubliceerde versie 1.0 van de koppelvlakspecificaties, aangevuld met de cryptospecificaties d.d. 20 mei Tijdens de werkgroepen is naast een review van de specificaties gewerkt aan het verdiepen en aanscherpen van een aantal onderwerpen. Hierbij stonden het verbeteren van de interoperabiliteit en het implementatiegemak, met name voor aansluitende dienstaanbieders, centraal. Belangrijke resultaten zijn: Vereenvoudigen van het koppelvlak van de dienstaanbieder met de makelaar. Het stelsel kent door de rijke scope ook complexe structuren om alle relevante gegevens te verzamelen en te communiceren. Door in het domein van de eid-makelaar een samenvatting van deze structuren aan te bieden, wordt het voor dienstaanbieders mogelijk om eenvoudig en volledig SAMLcompliant aan te sluiten op het stelsel. Alleen de dienstaanbieder die behoefte heeft aan de complexere structuren kan deze ook ontvangen. Toevoegen van attributen. Er is beschreven hoe wordt omgegaan met attributen, hoe deze kunnen worden opgevraagd en verstrekt en welke metagegevens over attributen worden vastgelegd. Beschrijven van de beveiliging van het berichtenverkeer. De mechanismen voor de beveiliging van het berichtenverkeer en de daarbij benodigde sleutels en algoritmen zijn in detail beschreven. Hierbij is geborgd dat de beveiliging voldoende toekomstvast is. Toevoegen van beschrijvingen voor metadata. Hierin wordt vastgelegd welke entiteiten en systemen actief zijn binnen het stelsel, welke rol of rollen ze mogen vervullen, welke gegevens ze mogen leveren en op welk betrouwbaarheidsniveau ze mogen acteren. Toevoegen van een beschrijving voor de dienstencatalogus. Hierin wordt vastgelegd welke diensten en dienstensets bestaan in het stelsel, welk betrouwbaarheidsniveau en welke identiteitstype en eventuele attributen vereist zijn en wie het recht heeft verklaringen op te vragen voor deze diensten. 2.2 Aanscherping van de cryptografie Voor het generen van pseudoniemen binnen het stelsel golden als uitgangspunt voor de POT de cryptospecificaties versie 0.88 (20 mei 2014). Tijdens de werkgroepen is naast een review van de specificaties gewerkt aan het verdiepen en aanscherpen van een aantal onderwerpen. Hierbij is o.a. aandacht uitgegaan naar implementatiegemak, zowel voor aansluitende dienstaanbieders als voor mogelijke HSM-leveranciers, en het faciliteren van verschillende migratiescenario s. Pagina 8 van 23

16 Belangrijke resultaten zijn: Vereenvoudiging van een aantal cryptografische bewerkingen om pseudoniemen te genereren om zo de implementatie in de HSM te vereenvoudigen. Toevoegen van beschrijvingen van de zogenaamde PPCA, een implementatie op een smartcard die direct herleiden van identiteiten in het domein van de authenticatiedienst onmogelijk maakt zonder compatibiliteit met het stelsel te verliezen. Alleen op deze manier is volledige privacy te waarborgen. Voorheen waren de methoden (U-Prove, Idemix, Duitse eid) die een dergelijke anonimiteit mogelijk maken lastig SAML-compliant te gebruiken omdat zij verplichten dat de dienstaanbieder (in plaats van de authenticatiedienst) een smartcard van de gebruiker met daarop een (U-Prove, Idemix) applicatie moet benaderen. Het unieke aan PPCA is dat het anonimiteit mogelijk maakt in een SAML-context waarbij de authenticatiedienst het uitlezen van de smartcard voor zijn rekening neemt. Door de compatibiliteit met het stelsel is met PPCA daarbij sommige problematiek, waaronder revocatie, ook eenvoudiger te adresseren dan bij vergelijkbare methoden. Vanuit de POT is aangegeven dat implementatie op basis van PPCA in een smartcardomgeving (met name Javacard) wordt bemoeilijkt doordat in deze omgeving geen elementaire cryptografische operaties mogelijk zijn (elliptische-kromme-puntoptellingen). Als gevolg hiervan is een aanvullende methode ontwikkeld en toegevoegd aan de specificaties ( Affine PPCA ) die dergelijke elementaire operaties vermijdt. Toevoegen van faciliteiten in het kader van opsporing. Onder strikte voorwaarden is het mogelijk een afgegeven pseudoniem terug te herleiden naar een algemeen bruikbare identiteit. Ook is het onder strikte voorwaarden mogelijk voor een identiteit in onderzoek pseudoniemen voor verschillende dienstaanbieders te genereren die kunnen worden gebruikt om mogelijk frauduleuze activiteiten op te sporen. Het mogelijk maken om voor dienstaanbieders een statisch versleuteld pseudoniem te genereren, waardoor een toekomstvaste migratieoplossing beschikbaar komt die volledig SAMLcompliant in het koppelvlak kan worden getransporteerd. Dit is een uitbreiding ten opzichte van de eerdere oplossing die alleen maar gerandomiseerde versleutelde pseudoniemen opleverde. Omdat het hier een migratieoplossing betreft dient te worden voorzien in voldoende prikkels voor dienstaanbieders en deelnemers om zo de gewenste uitfasering ook daadwerkelijk te laten plaatsvinden. Indien nodig zal hiervoor te zijner tijd een uiterste migratiedatum moeten worden vastgesteld. Door de toevoeging van zowel de genoemde migratieoplossing als PPCA kan het stelsel een wijd spectrum van privacybescherming ondersteunen zodat ook op het terrein van de privacy een toekomstvast stelsel ontstaat. 2.3 Beproeving door implementatie Zowel de koppelvlakken en de cryptografie zijn beproefd door middel van implementaties. De koppelvlakken zijn voor de interactie tussen dienstaanbieder, makelaar, authenticatiedienst en machtigingendienst geïmplementeerd in zowel Java,.Net als PHP. In Java zijn ook gedeelten van een attribuutdienst en SectorID-dienst en hun koppelvlakken met de makelaar geïmplementeerd. De implementaties zijn op juistheid en interoperabiliteit getoetst door ketentesten in verschillende configuraties (telkens twee verschillende implementaties) uit te voeren. Voor de cryptografie ten behoeve van pseudoniemen is een implementatie uitgevoerd in Java. De ontwikkelaars hebben steeds als klankbord gefungeerd voor de leden van de werkgroep en hebben ook actief bijgedragen tijdens de werkgroepbijeenkomsten. Tijdens de implementatie zijn ook verschillende bevindingen gedaan die hebben bijgedragen aan de aanscherping van de verschillende specificaties. Als resultaat van de POT-werkgroep zal de ontwikkelde broncode beschikbaar worden gesteld. Door de focus op ondersteunen van het specificatietraject zijn deze implementaties niet in alle gevallen compleet of compleet conform de laatste versie van de specificaties. De broncode wordt as-is, zonder garanties en uitsluitend ter inspiratie opgeleverd. Pagina 9 van 23

17 Definitief Resultaten van de werkgroepen POT en POC 26 augustus Performance De implementaties zijn met name op het gebied van de implementatie van zowel de cryptografie die ten behoeve van de pseudoniemen wordt gebruikt, als de cryptografie die ten behoeve van de algemene beveiliging van verbindingen en berichtenverkeer wordt gebruikt, beoordeeld op performance. Volgens de eerste bevindingen (onder voorbehoud van meer representatievere tests) lijkt de cryptografie geen bottleneck in de performance te vormen. In verhouding met de overige verwerkingsstappen, zoals het processen van de berichten zelf, is de belasting door de cryptografie niet significant zwaar. Hierbij dient nog te worden opgemerkt dat geen gebruikt gemaakt is van een representatieve omgeving. Zo is er bijvoorbeeld geen HSM gebruikt (zou negatief kunnen doorwerken op de resultaten door communicatieoverhead), maar ook geen high performance servers, maar een ontwikkelomgeving op een gewone laptop (zou juist positief kunnen doorwerken op de resultaten). Pagina 10 van 23

18 3 Resultaten van de POC-werkgroep De POC-werkgroep had tot doel om een aantal uitgewerkte klantreizen 3 te verbeteren en aan te vullen door middel van het maken van clickable demo s. Daarnaast was een doel om aan te tonen dat de functionele specificaties op een gebruiksvriendelijke manier kunnen worden geïmplementeerd. In het algemeen kan worden gesteld dat een groot deel van deze doelen zijn behaald. Veel klantreizen zijn door clickable demo s verder uitgewerkt en aangescherpt. Helaas is het niet gelukt om alle klantreizen door te ontwikkelen, doordat de interaction designer van de werkgroep vanaf juli wegens fysieke beperkingen niet langer kon deelnemen. Verder heeft de werkgroep een aantal ontwerpvoorstellen gedaan ter verbetering en aanvulling van het voorgelegen ontwerp van het eid Stelsel. Deze voorstellen worden meegenomen in ontwikkeling van het ontwerp 2.0 van het eid Stelsel. Hiermee kan het stelsel uiteindelijk gebruiksvriendelijker worden geïmplementeerd. Verderop in dit hoofdstuk worden de belangrijkste resultaten en ontwerpvoorstellen van de werkgroep beschreven. Allereerst wordt hieronder kort de werkwijze van de werkgroep toegelicht. Werkwijze De eerste bijeenkomst op 16 mei 2014 bestond uit de introductie van het vastgestelde ontwerp 1.0 voor het eid Stelsel, inclusief uitgangspunten. Gedurende alle bijeenkomsten kregen werkgroepleden de gelegenheid om voor hen belangrijke discussiepunten in te brengen. Het eid-projectteam heeft deze punten thematisch geordend en heeft gedurende het traject geprobeerd om zoveel mogelijk discussiepunten te behandelen. De werkwijze die hierbij werd gehanteerd, bestond uit twee fases. In de eerste fase gaf het eid-projectteam een introducerende presentatie inclusief mogelijke afwegingen. Hierbij werden ook zogenaamde klantreizen gebruikt, waarin via klikbare schermen mogelijke scenario s die een gebruiker van het eid Stelsel zou kunnen doorlopen zichtbaar werden gemaakt. Bij deze presentaties hadden werkgroepleden de gelegenheid om hun belangen en afwegingen te delen met de rest van de werkgroep. In de tweede fase schreef het eidprojectteam een ontwerpvoorstel op basis van de gevoerde discussies en de genoemde afwegingen. Deze ontwerpvoorstellen werden vervolgens aan de werkgroep gepresenteerd met de vraag of dit voorstel de juiste conclusies op basis van de gevoerde discussies weergaf. Na bespreking in de werkgroep werd het ontwerpvoorstel aangepast met als uiteindelijke doel om consensus te bereiken binnen de werkgroep. Gedurende de laatste twee Figuur 1: Uitbeelding van de gefaseerde werkwijze. maanden van het gehele traject werden documenten en argumenten met elkaar uitgewisseld via de online omgeving Confluence. Hierdoor kon ook buiten de geplande bijeenkomsten voortgang gemaakt blijven worden. 3 Een klantreis is een verhalende omschrijving van een specifieke sessie die een gebruiker van het eid Stelsel kan meemaken (bijvoorbeeld 1 e keer inloggen in nieuw account ). Pagina 11 van 23

19 Definitief Resultaten van de werkgroepen POT en POC 26 augustus Gebruik en beheer van authenticatiedienst Het ontwerp van het eid Stelsel stelt strenge eisen aan de gebruikersinteractie. Ook als een gebruiker zich heel eenvoudig wil authentiseren voor een (website van een) dienstaanbieder. Zo moet de gebruiker vanuit elke dienstaanbieder (bij de makelaar) kunnen kiezen uit meerdere authenticatiediensten. De authenticatiedienst moet de gebruiker ondersteunen met mogelijkheden op zelfcontrole en consent. Verder moet er een bepaalde mate van consistentie zijn tussen authenticatiediensten terwijl er ook nog voldoende ruimte moet overblijven voor deze partijen om zich in de markt te onderscheiden. Voor de gebruiker moet de gehele gebruikersinteractie laagdrempelig, eenvoudig en duidelijk zijn. Ook iemand die gewend is aan een relatief simpele authenticatie zoals bijvoorbeeld bij de Belastingdienst met DigiD. Tegelijkertijd moet ook de privacy en veiligheid van de gebruiker gewaarborgd worden. Bij deze afweging zullen sommige gebruikers een onbezorgde en andere weer een kritische houding hebben. De belangrijkste resultaten van de POC is dat het waarschijnlijk mogelijk is om aan de eisen van het eid Stelsel te voldoen zonder dat dit ten koste gaat van het gebruikersgemak. Een onbezorgde gebruiker hoeft nauwelijks extra keuzes te maken voor het beheer van zijn authenticatiemiddel. De voorkeur voor een authenticatiedienst kan worden vastgelegd. Deze voorkeur kan een volgende keer weer worden gebruikt. Zelfcontrole en consent kunnen hierbij voor een onbezorgde gebruiker alleen als dat er echt toe doet worden aangeboden. Dit vereist overigens wel een inspanning van de authenticatiedienst. Een kritische gebruiker kan ook adequaat ondersteund worden door hem een strengere interpretatie aan te bieden van: als het er toe doet. In het vervolg van deze paragraaf worden de overeengekomen ontwerpvoorstellen in iets meer detail toegelicht. Controleniveau voor consent en zelfcontrole Het controleniveau is een gebruikersinstelling bij de authenticatiedienst. Het geeft de mate aan waarin een gebruiker consent moet geven en inzicht krijgt in zijn contacthistorie ten behoeve van zelfcontrole. Ontwerpvoorstellen: Alleen consent vragen en zelfcontrole bieden wanneer het ertoe doet. De gebruiker kiest daarbij zijn eigen controleniveau dat meeweegt bij de bepaling van wanneer wat ertoe doet (de risicoanalyse). Het controleniveau wordt initieel ingesteld op een basisniveau. Dit niveau biedt de gebruiker alle mogelijkheden voor zelfcontrole en zal veiligheid boven gebruiksgemak stellen. Voor dit basisniveau worden de eisen beschreven. Andere niveaus, waarin de gebruiker minder zelfcontrole kan doen, staan open ter invulling. Hierover worden wel eisen gesteld aan inzage en controle. Afwijking van het basisniveau kan alleen in samenspraak met de gebruiker en kan uitsluitend via opt-in procedures (i.e. met expliciete toestemming van de gebruiker) worden gekozen. Comfortinformatie Comfortinformatie betreft informatie over de gebruiker die functioneel niet nodig is maar de gebruikersbeleving positief kan beïnvloeden. Een voorbeeld daarvan is een aanspreeknaam van de gebruiker. Ontwerpvoorstellen: De afweging van belangen leidt op dit moment tot het voorstel om de authenticatiedienst geen comfortinformatie aan de dienstaanbieders door te laten geven. Elke dienstaanbieder is zelf verantwoordelijk voor de presentatie van een acceptabele aanspreeknaam. Pagina 12 van 23

20 Optimaliseren van de gebruikersinteractie Gebruikersgemak is één van de belangrijke ontwerpeisen voor het eid stelsel. De gebruikersinteractie is hier een belangrijk aspect van. Het streven van het ontwerp is het minimaliseren van het aantal klikken en het aantal zichtbare partijen die een rol spelen in de authenticatie. Gebruikersvoorkeuren spelen hierbij een belangrijke rol. Ontwerpvoorstellen: De gebruiker krijgt de mogelijkheid om zijn voorkeur voor een authenticatiedienst en/of machtigingendienst vast te leggen bij de makelaar. De makelaar kan de gebruiker vervolgens direct routeren naar de betreffende authenticatiedienst en/of machtigingendienst. Deze diensten moeten wel de mogelijkheid bieden om de gebruiker weer terug te leiden naar de makelaar om toch een andere dienst te kiezen. De makelaar kan ervoor kiezen om de stijl van zijn pagina's aan te passen aan de stijl van de dienstaanbieder. Voor de integratie van de makelaar in de website van de dienstaanbieder zullen richtlijnen en best practices komen. Die moeten voor enige consistentie tussen dienstaanbieders (en makelaars) zorgen. De makelaar kan ook (voor een deel van zijn klanten) voor een eigen stijl kiezen. Ook in dit geval zijn er voorschriften om te komen tot consistentie voor de gebruiker. Voor de authenticatiediensten geldt juist weer dat deze zich herkenbaar en consistent tonen aan hun klanten. Elke suggestie op samenwerking tussen authenticatiedienst en dienstaanbieder moet voorkomen worden. Enige consistentie tussen authenticatiediensten is gewenst. Maar voorschriften zullen ruimte laten voor de authenticatiediensten om zich te onderscheiden. In het algemeen dient elke partij zich als onderdeel van een gezamenlijke gebruikersflow te gedragen en niet als geschakelde individuele stapjes. Hierdoor is het voor alle partijen verplicht om bijvoorbeeld de mogelijkheid te bieden om een stap terug te gaan in het inlogproces. De lijst met authenticatiediensten bij de makelaar is op alfabetische volgorde geordend. Zelfcontrole bij de dienstaanbieder Onder zelfcontrole wordt verstaan: het bieden van een mogelijkheid aan de gebruiker om inzage te krijgen in zijn eigen gegevens en zijn eigen contacthistorie, en zo zelf de controle uit te voeren op de juistheid en volledigheid van zijn gegevens. Ontwerpvoorstellen: De gebruiker moet zelfcontrole kunnen uitvoeren. Om dit te kunnen doen is het voor de dienstaanbieders dwingend voorgeschreven om de gebruiker te tonen wanneer voor het laatst is ingelogd ( uw laatste bezoek was ). De gebruiker moet bij de dienstaanbieder ook zijn contacthistorie kunnen opvragen. De gebruiker kan daaruit misbruik van zijn identiteit (middelen) of machtigingen opmerken. Er komt een aanbeveling om gebeurtenissen te signaleren die het urgent maken dat de gebruiker zijn gegevens controleert (afwijkingen van het normale gebruikerspatroon). Exception flows Transacties in het eid Stelsel lopen over meerdere schijven. Dat betekent dat ook de foutafhandeling over meerdere partijen wordt verdeeld. Per rol in het eid Stelsel zal worden beschreven (in de vorm van "exception flows") wat er fout kan gaan in het authenticatieproces en op welke wijze deze fout moet worden afgehandeld. Ontwerpvoorstellen: Als een gebruiker wordt doorgestuurd naar een website die niet beschikbaar is dan is het voor de eid-deelnemers verplicht om een pagina foutafhandeling te tonen. Voor de dienstaanbieder is dit optioneel. Binnen het eid Stelsel worden afspraken gemaakt over de codes die worden gebruikt in het geval er een fout wordt geconstateerd. Pagina 13 van 23

Carlo Koch (programma eid), Bart Pegge (Nederland ICT), Nicole Damen (verslag)

Carlo Koch (programma eid), Bart Pegge (Nederland ICT), Nicole Damen (verslag) Aantal pagina's 4 Verslag #4 Vergaderdatum Deelnemers Elly Plooij-van Gorsel (voorzitter), Jacqueline Rutjens (BZK), Mark Bressers (EZ), Ab van Ravenstein (RDW), Haydar Cimen (KPN), Marlies van Elst (Equens),

Nadere informatie

Contouren Launching Plan 1 e release eid Stelsel door middel van pilots (voorheen pilotplan ) 1

Contouren Launching Plan 1 e release eid Stelsel door middel van pilots (voorheen pilotplan ) 1 eid Platform Programma eid www.eidstelsel.nl Contactpersoon Gerrit Jan van t Eind - Carlo Koch T 06-54 33 43 05 Contouren Launching Plan 1e release eid Stelsel door middel van pilots (voorheen pilotplan`,

Nadere informatie

Carlo Koch (programmamanager), Gerrit Jan van t Eind (programmamanager), Nicole Damen (secretaris)

Carlo Koch (programmamanager), Gerrit Jan van t Eind (programmamanager), Nicole Damen (secretaris) Aantal pagina's 4 Verslag #5 Vergaderdatum Deelnemers Elly Plooij-van Gorsel (voorzitter), Hankie van Baasbank (KvK), Jacqueline Rutjens (BZK), Jelle Boonstra (TLN), Lotte de Bruijn (Nederland ICT), Peter

Nadere informatie

Welkom. Het eid Stelsel maakt het mogelijk dat mensen altijd en veilig online zaken kunnen doen met de overheid en het bedrijfsleven.

Welkom. Het eid Stelsel maakt het mogelijk dat mensen altijd en veilig online zaken kunnen doen met de overheid en het bedrijfsleven. Welkom Goed om te weten: de informatie in deze presentatie mag niet hergebruikt worden door derden zonder uitdrukkelijke toestemming van de Rijksoverheid. Het eid Stelsel maakt het mogelijk dat mensen

Nadere informatie

Ik ga op reis en ik neem mee

Ik ga op reis en ik neem mee Ik ga op reis en ik neem mee ibestuur 2015 Bob van Os projectleider pilots eid Stelsel Doel Het eid Stelsel maakt het mogelijk dat mensen en organisaties online zaken kunnen doen met de overheid en het

Nadere informatie

Eerste voorstel businessmodel eid Stelsel

Eerste voorstel businessmodel eid Stelsel Contactpersoon Nicole Damen T 06 46 87 92 55 nicole.damen@logius.nl Eerste voorstel businessmodel eid Stelsel Aantal pagina's 5 Onderwerp Status Eerste voorstel businessmodel eid Stelsel Ter informatie

Nadere informatie

Gerrit Jan van t Eind (programmamanager), Nicole Damen (secretaris)

Gerrit Jan van t Eind (programmamanager), Nicole Damen (secretaris) Aantal pagina's 2 #6 Vergaderdatum en tijd 10 februari 2015, 14.00-16.30 uur Vergaderplaats NH Hotel Den Haag, Prinses Margrietplantsoen 100 Deelnemers Andere aanwezigen Elly Plooij-van Gorsel (voorzitter),

Nadere informatie

eid Stelsel NL & eid Wenkend perspectief

eid Stelsel NL & eid Wenkend perspectief eid Stelsel NL & eid Wenkend perspectief Authenticatiemiddelen volgens de Strategische Verkenning Groeiende behoefte aan veilige(re) elektronische dienstverlening in private en publieke sector Hoog betrouwbare

Nadere informatie

eid Stelsel NL Het eid Stelsel maakt het mogelijk dat mensen altijd en veilig online zaken kunnen doen met de overheid en het bedrijfsleven

eid Stelsel NL Het eid Stelsel maakt het mogelijk dat mensen altijd en veilig online zaken kunnen doen met de overheid en het bedrijfsleven eid Stelsel NL Het eid Stelsel maakt het mogelijk dat mensen altijd en veilig online zaken kunnen doen met de overheid en het bedrijfsleven Programma eid Hans-Rob de Reus ECP Jaarcongres 2013 Ontwikkeling

Nadere informatie

Toelichting op vraagstuk businessmodel Idensys en SEO rapport voor consultatiebijeenkomst 22 en 23 september 2015

Toelichting op vraagstuk businessmodel Idensys en SEO rapport voor consultatiebijeenkomst 22 en 23 september 2015 Programma Idensys Contactpersoon Huub Janssen Aantal pagina's 5 Toelichting op vraagstuk businessmodel Idensys en SEO rapport voor consultatiebijeenkomst 22 en 23 september 2015 Naar aanleiding van het

Nadere informatie

Carlo Koch (programmamanager), Gerrit Jan van t Eind (programmamanager), Nicole Damen (secretaris)

Carlo Koch (programmamanager), Gerrit Jan van t Eind (programmamanager), Nicole Damen (secretaris) Programma eid eid-platform Datum 27 november 2014 Aantal pagina's 2 eid-platform #5 Vergaderdatum en tijd 4 december 2014, 12.30-15.00 uur Vergaderplaats Logius, paars 0.04 en 0.06 Deelnemers Andere aanwezigen

Nadere informatie

Opening. Peter Benschop

Opening. Peter Benschop Opening Peter Benschop Consultatie bijeenkomst gemeenten 12 juni 2013 Welkom Kees Duijvelaar (VNG) Erik Hartjes (NVVB) Consultatie bijeenkomst gemeenten 12 juni 2013 Aanleiding, proces, stand van zaken

Nadere informatie

Congres Publiek Private Samenwerking en Identity Management Op het juiste spoor met eherkenning

Congres Publiek Private Samenwerking en Identity Management Op het juiste spoor met eherkenning Congres Publiek Private Samenwerking en Identity Management Op het juiste spoor met eherkenning Marije Jurriëns, business consultant eherkenning & Idensys, Logius Agenda 1. Wat is eherkenning, hoe werkt

Nadere informatie

Jaarplan 2015. Programma eid. In dit Jaarplan eid leest u welke activiteiten in 2015 worden uitgevoerd door het programma eid. Publicatieversie 1.

Jaarplan 2015. Programma eid. In dit Jaarplan eid leest u welke activiteiten in 2015 worden uitgevoerd door het programma eid. Publicatieversie 1. Directoraat-Generaal Programmabureau eid Wonen, eidstelsel@minbzk.nl Bouwen en Integratie www.eid-stelsel.nl Jaarplan 2015 Datum 24 maart 2015 Versie 1.0 Aantal pagina's 8 Programma eid In dit Jaarplan

Nadere informatie

eid Stelsel Het eid Stelsel maakt het mogelijk dat mensen altijd en veilig online zaken kunnen doen met de overheid en het bedrijfsleven Programma eid

eid Stelsel Het eid Stelsel maakt het mogelijk dat mensen altijd en veilig online zaken kunnen doen met de overheid en het bedrijfsleven Programma eid eid Stelsel Het eid Stelsel maakt het mogelijk dat mensen altijd en veilig online zaken kunnen doen met de overheid en het bedrijfsleven Programma eid Aanleiding eid Stelsel En ook: Kabinetsambitie Digitaal

Nadere informatie

% &# / "0!( /!!!"2 3 4"2- % 3,"2!#5*! % 3!" 3 6"!"!. 1!#74 2-"

% &# / 0!( /!!!2 3 42- % 3,2!#5*! % 3! 3 6!!. 1!#74 2- !"!#$ % &# % '"&( % )*+#$ %,"!-"+. / 0!( / #"-1 / "0!( /!!!"2 3 4"2- % 3,"2!#5*! % 3!" 3 6"!"!. $1"!- 1!#74 2-" +7.-# !"#2-- 1! "!""!"!#!--1 8 "#!--1-" 11#-#*" 291*:!!*1"12##81# 1-###1! #*0 ;22#-1!!-

Nadere informatie

Introductie op het eid Stelsel. programma eid. Versie: 1.0. Datum: 21 januari 2014. Status: Definitief. Pagina 1 van 18

Introductie op het eid Stelsel. programma eid. Versie: 1.0. Datum: 21 januari 2014. Status: Definitief. Pagina 1 van 18 Introductie op het eid Stelsel programma eid Versie: 1.0 Datum: 21 januari 2014 Status: Definitief Pagina 1 van 18 Colofon Programma eid Deelproject Afsprakenstelsel Bezoekadres: Herman Gorterstraat 5

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag www.rijksoverheid.nl www.facebook.com/minbzk www.twitter.com/minbzk Uw kenmerk Betreft Pilotvoorwaarden

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 26 643 Informatie- en communicatietechnologie (ICT) Nr. 363 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 26 643 Informatie- en communicatietechnologie (ICT) Nr. 371 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Handleiding voor aansluiten op DigiD

Handleiding voor aansluiten op DigiD Handleiding voor aansluiten op DigiD Versie 4.2.2 Januari 2015 Colofon Projectnaam Contactpersoon Organisatie DigiD Servicecentrum Logius Logius Postbus 96810 2509 JE Den Haag servicecentrum@logius.nl

Nadere informatie

Reactie op Ontwerp op hoofdlijnen van de werking van het eid Stelsel NL d.d. 7 juni 2013 (versie 0.9)

Reactie op Ontwerp op hoofdlijnen van de werking van het eid Stelsel NL d.d. 7 juni 2013 (versie 0.9) FS 45-09-07C Bezoekadres: Wilhelmina v Pruisenweg 52 2595 AN Den Haag 96810 2509 JE Den Haag www.logius.nl Reactie op Ontwerp op hoofdlijnen van de werking van het eid Stelsel NL d.d. 7 juni 2013 (versie

Nadere informatie

Plan van Aanpak beschikbaar stellen broncode Basisregistratie Personen (BRP)

Plan van Aanpak beschikbaar stellen broncode Basisregistratie Personen (BRP) Plan van Aanpak beschikbaar stellen broncode Basisregistratie Personen (BRP) Samenvatting De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft in de Tweede Kamer toegezegd de broncode

Nadere informatie

Een architectuur voor authenticatie en autorisatie van burgers en bedrijven voor de overheid (een tussenstand)

Een architectuur voor authenticatie en autorisatie van burgers en bedrijven voor de overheid (een tussenstand) GOA Een architectuur voor authenticatie en autorisatie van burgers en bedrijven voor de overheid (een tussenstand) Kees de Jong Overheden en overheidsinstellingen bieden burgers en bedrijven in toenemende

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Digimelding voor bronhouders BAG

Gebruikershandleiding Digimelding voor bronhouders BAG Gebruikershandleiding Digimelding voor bronhouders BAG Versie 1.0 Datum 11 mei 2015 Status Definitief Inhoud 1 Inleiding... 3 1.1 Waarom Terugmelden?... 3 1.2 Gerede Twijfel... 3 1.3 Digimelding voor afnemers...

Nadere informatie

Gerrit Jan van t Eind (programmamanager), Nicole Damen (secretaris), Bob van Os (projectleider Pilots eid)

Gerrit Jan van t Eind (programmamanager), Nicole Damen (secretaris), Bob van Os (projectleider Pilots eid) Programma eid eid-platform 31 maart 2015 Aantal pagina's 2 eid-platform #7 Vergaderdatum en tijd 7 april 2015, 15.00-17.00 uur Vergaderplaats Logius, paars 0.04-0.06 Deelnemers Elly Plooij-van Gorsel (voorzitter),

Nadere informatie

iemand aan wie hij/zij is, bij authenticatie wordt vastgesteld of deze persoon ook daadwerkelijk is wie die zegt dat die is.

iemand aan wie hij/zij is, bij authenticatie wordt vastgesteld of deze persoon ook daadwerkelijk is wie die zegt dat die is. > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 Den Haag Postbus 20011 2500 EA Den Haag 2013-0000730734

Nadere informatie

kansen voor bedrijven & (semi) overheidsorganisaties 12 juni 2012

kansen voor bedrijven & (semi) overheidsorganisaties 12 juni 2012 kansen voor bedrijven & (semi) overheidsorganisaties 12 juni 2012 Agenda 1. Introductie eherkenning 2. Kansen / voordelen 3. Specifieke (EH) functionaliteit: 1. Machtigingen beheer 2. Signing/ondertekendienst

Nadere informatie

Checklist testen Lopende zaken MijnOverheid. Versie 1.1

Checklist testen Lopende zaken MijnOverheid. Versie 1.1 Checklist testen Lopende zaken MijnOverheid Versie 1.1 Datum Status 01 oktober Definitief Definitief Checklist testen Lopende zaken MijnOverheid 01 oktober 2013 Colofon Projectnaam MijnOverheid Versienummer

Nadere informatie

Single Sign On. voor. Residentie.net en Denhaag.nl

Single Sign On. voor. Residentie.net en Denhaag.nl Single Sign On voor Residentie.net en Denhaag.nl Omschrijving : -- Opgesteld door : Leon Kuunders Referentie : -- Datum : 30 augustus 2003 Versie : 0.31 (draft) Versiebeheer Versie Datum Auteur Wijziging

Nadere informatie

Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment

Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment Handleiding uitvoering ICT-beveiligingsassessment Versie 2.1 Datum : 1 januari 2013 Status : Definitief Colofon Projectnaam : DigiD Versienummer : 2.0 Contactpersoon : Servicecentrum Logius Postbus 96810

Nadere informatie

Gespreksnotitie over punten van consensus en discussie binnen het Nederlandse eid afsprakenstelsel.

Gespreksnotitie over punten van consensus en discussie binnen het Nederlandse eid afsprakenstelsel. Programma eid Project Afsprakenstelsel Auteur Eric Verheul Bezoekadres: Herman Gorterstraat 5 3511EW Utrecht www.eid-stelsel.nl 1 Doel van dit document Gespreksnotitie over punten van consensus en discussie

Nadere informatie

Afsprakenstelsel ElD. september 2013. 26-09-2013 Kennisplatform Administratieve Software

Afsprakenstelsel ElD. september 2013. 26-09-2013 Kennisplatform Administratieve Software Afsprakenstelsel ElD september 2013 26-09-2013 Kennisplatform Administratieve Software Wat zijn de feiten 2012.10.26 Publicatie Strategische verkenning EID-stelsel 2013.06.07 Publicatie Werking EID-stelsel

Nadere informatie

FS150422.7A. A: Beschrijving van de voorgestelde werkwijze B: Toelichting op het MSP en identificatie proces

FS150422.7A. A: Beschrijving van de voorgestelde werkwijze B: Toelichting op het MSP en identificatie proces FS150422.7A FORUM STANDAARDISATIE 22 april 2015 Agendapunt: 7. Internationaal Stuk 7A. Notitie omgang met standaarden van het Europese Multistakeholder Platform on ICT Standardisation Bijlage A: Beschrijving

Nadere informatie

Digikoppeling Grote berichten

Digikoppeling Grote berichten Digikoppeling Grote berichten Open Geodag 2013 6 juni 2013 Agenda 1. Inleiding Digikoppeling 2. Digikoppeling Grote berichten 3. Demo 2 1 1. Inleiding Digikoppeling 3 Digikoppeling Standaard regelt logistiek

Nadere informatie

Digikoppeling adapter

Digikoppeling adapter Digikoppeling adapter Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555

Nadere informatie

Handleiding voor aansluiten op Digilevering

Handleiding voor aansluiten op Digilevering Handleiding voor aansluiten op Digilevering Versie 1.0 Datum 1 augustus 2013 Status definitief Colofon Projectnaam Digilevering Versienummer 1.0 Contactpersoon Servicecentrum Logius Organisatie Logius

Nadere informatie

Betrouwbaar, veilig en gebruiksvriendelijk inloggen bij overheid en bedrijfsleven

Betrouwbaar, veilig en gebruiksvriendelijk inloggen bij overheid en bedrijfsleven Betrouwbaar, veilig en gebruiksvriendelijk inloggen bij overheid en bedrijfsleven Inhoud Online toegang; waar gaat het over? Waarom Idensys Hoe realiseren? Hoe werkt Idensys? Wat levert het op? Planning

Nadere informatie

Adviescommissie Authenticatie en Autorisatie Bedrijven (A3 Bedrijven)

Adviescommissie Authenticatie en Autorisatie Bedrijven (A3 Bedrijven) Adviescommissie Authenticatie en Autorisatie Bedrijven (A3 Bedrijven) EINDRAPPORTAGE Cor Franke Voorzitter Achtergrond steeds meer contacten tussen overheid en bedrijven vinden langs elektronische weg

Nadere informatie

Financieringsverstrekkersportaal. Aansluitdocument

Financieringsverstrekkersportaal. Aansluitdocument Financieringsverstrekkersportaal Aansluitdocument Colofon Documentnaam: Fink financieringsverstrekkersportaal aansluitdocument Versie: 0.3 Datum: 17 september 2015 Versiebeheer Releasedatum Wijziging Versie

Nadere informatie

Agenda. 1. Opening en Mededelingen. 2. Verslag. 3. Financiën: bestedingsplannen. Betreft Agenda Nationaal Beraad Digitale Overheid

Agenda. 1. Opening en Mededelingen. 2. Verslag. 3. Financiën: bestedingsplannen. Betreft Agenda Nationaal Beraad Digitale Overheid Agenda Betreft Agenda Nationaal Beraad Digitale Overheid Vergaderdatum en -tijd 7 juli 2015, 15.00-16.30 uur. Locatie CAOP, Lange Voorhout 13, Den Haag. Baljuwzaal. Contactpersoon Hans van der Stelt hans.stelt@digicommissaris.nl

Nadere informatie

CCvD Datastandaarden Een gezamenlijk initiatief van SIKB en IHW

CCvD Datastandaarden Een gezamenlijk initiatief van SIKB en IHW CCvD Datastandaarden Een gezamenlijk initiatief van SIKB en IHW versie 2013.12.04 (definitief) 1. Inleiding De Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer (SIKB) en het InformatieHuis Water

Nadere informatie

PROJECT PLAN VOOR DE IMPLEMENTATIE VAN EEN STANDAARD SITE VOOR DE VERENIGING O3D

PROJECT PLAN VOOR DE IMPLEMENTATIE VAN EEN STANDAARD SITE VOOR DE VERENIGING O3D PROJECT PLAN VOOR DE IMPLEMENTATIE VAN EEN STANDAARD SITE VOOR DE VERENIGING O3D Auteur : P. van der Meer, Ritense B.V. Datum : 17 juli 2008 Versie : 1.3 2008 Ritense B.V. INHOUD 1 VERSIEBEHEER...1 2 PROJECT

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 CVIII Rol van de overheid bij digitale dataverwerking en -uitwisseling II; privacy en toezicht op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten Q BRIEF

Nadere informatie

Gelet op de artikelen 3.1 en 3.2 van de Wet basisregistratie personen wordt op dit verzoek als volgt besloten.

Gelet op de artikelen 3.1 en 3.2 van de Wet basisregistratie personen wordt op dit verzoek als volgt besloten. DGBK/RvIG Rijksdienst voor Identiteitsgegevens In het verzoek van 13 mei 2015, 2015-0000367950, heeft de minister van Financiën ten behoeve van Dienst Uitvoering Onderwijs verzocht om autorisatie voor

Nadere informatie

Basisregistratie ondergrond (BRO) Uitgiftehandboek

Basisregistratie ondergrond (BRO) Uitgiftehandboek Basisregistratie ondergrond (BRO) Uitgiftehandboek Grondwatermonitoringput Datum augustus 2015 Versie 0.6 Colofon Bestuurskern Dir. Ruimtelijke Ontwikkeling Plesmanweg 1-6 Den Haag Contactpersoon M.R.H.E.

Nadere informatie

SBR Platform. Inhoud. 5 juni 2012. Indra Henneman Jeroen van Hulten. Waar staan we. Waar gaan we naar toe. Gebruik certificaten binnen SBR

SBR Platform. Inhoud. 5 juni 2012. Indra Henneman Jeroen van Hulten. Waar staan we. Waar gaan we naar toe. Gebruik certificaten binnen SBR SBR Platform 5 juni 2012 Indra Henneman Jeroen van Hulten Inhoud Waar staan we Waar gaan we naar toe Authenticeren Autoriseren Gebruik certificaten binnen SBR 1 Waar staan we? Authenticatie veel soorten

Nadere informatie

Doel van het onderzoek

Doel van het onderzoek Op weg naar JOB-monitor 2016 JOB, de Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs is de belangenbehartiger van een half miljoen mbostudenten. JOB voert in 2016 voor de negende keer onderzoek uit naar de tevredenheid

Nadere informatie

Beveiligingsbeleid Stichting Kennisnet

Beveiligingsbeleid Stichting Kennisnet Beveiligingsbeleid Stichting Kennisnet AAN VAN Jerry van de Leur (Security Officer) DATUM ONDERWERP Disclaimer: Kennisnet geeft geen enkele garantie, met betrekking tot de geschiktheid voor een specifiek

Nadere informatie

Aanvragen en gebruik Overheids IdentificatieNummer (OIN)

Aanvragen en gebruik Overheids IdentificatieNummer (OIN) Aanvragen en gebruik Overheids IdentificatieNummer (OIN) Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl

Nadere informatie

Op weg naar JOB - Monitor 2014

Op weg naar JOB - Monitor 2014 Op weg naar JOB Monitor 2014 JOB, de Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs, belangenbehartiger van een half miljoen mbostudenten, voert voor de achtste keer onderzoek uit naar de tevredenheid van studenten

Nadere informatie

Checklist testen Lopende zaken MijnOverheid

Checklist testen Lopende zaken MijnOverheid Checklist testen Lopende zaken MijnOverheid Versie 1.2 Datum 01 april 2016 Status Definitief Definitief Checklist testen Lopende zaken MijnOverheid 01 april 2016 Colofon Projectnaam MijnOverheid Versienummer

Nadere informatie

Gebruiksvoorwaarden eherkenning

Gebruiksvoorwaarden eherkenning Gebruiksvoorwaarden eherkenning Deze Gebruiksvoorwaarden zijn van toepassing op het verlenen van diensten door Deelnemers aan Dienstverleners en Dienstafnemers in het kader van het Netwerk voor eherkenning.

Nadere informatie

Plan van Aanpak Pilot

Plan van Aanpak Pilot Plan van Aanpak Pilot DBK-applicaties Beproeven compatibiliteit DBK-applicaties op innovatieplatform voor de Veiligheidsregio s Status : concept Versienummer : V0.2 Datum : Augustus 2012 Blad : 2 / 6 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Authenticatie en autorisatie SBR-stromen

Authenticatie en autorisatie SBR-stromen Authenticatie en autorisatie SBR-stromen 6 juni 2012 Jeroen van Hulten Inhoud Waar staan we Waar gaan we naar toe Authenticeren Autoriseren Gebruik binnen SBR Waar staan we? Authenticatie veel soorten

Nadere informatie

(Door)ontwikkeling van de applicatie en functionaliteiten

(Door)ontwikkeling van de applicatie en functionaliteiten Hieronder is een aantal belangrijke zaken uitgewerkt rondom het Saas/Cloudmodel op basis waarvan InCtrl haar internetsoftware-omgevingen aanbiedt. Dit document is bedoeld om een algemeen beeld te krijgen

Nadere informatie

Checklist Testen Berichtenbox - MijnOverheid

Checklist Testen Berichtenbox - MijnOverheid Checklist Testen Berichtenbox - MijnOverheid Versie 1.1 Datum 01 oktober 2013 Status Definitief Definitief Checklist Testen Berichtenbox 01 oktober 2013 Colofon Projectnaam MijnOverheid Versienummer 1.1

Nadere informatie

Functioneel ontwerp. Omgevingsloket online. Koppeling met BAG

Functioneel ontwerp. Omgevingsloket online. Koppeling met BAG Functioneel ontwerp Omgevingsloket online Koppeling met BAG Juli 2014 Release 2.10 Pagina 1 van 14 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Identificatie 3 1.2 Doel van dit document 3 1.3 Randvoorwaarden, uitgangspunten

Nadere informatie

Tussenrapportage project professionaliseren functioneel beheer instellingssystemen September 2011

Tussenrapportage project professionaliseren functioneel beheer instellingssystemen September 2011 Universitair Informatiemanagement Kenmerk: SECR/UIM/11/0914/FS Datum: 14-09-11 Tussenrapportage project professionaliseren functioneel beheer instellingssystemen September 2011 1. Inleiding Begin 2011

Nadere informatie

Verslag van de 4e CCR Praktijk vergadering. van woensdag 1 september 2010 te Den Haag

Verslag van de 4e CCR Praktijk vergadering. van woensdag 1 september 2010 te Den Haag Verslag Verslag van de 4e CCR Praktijk vergadering. van woensdag 1 september 2010 te Den Haag 1. Opening De voorzitter heet alle aanwezigen van harte welkom 2. Verslag vorige vergadering en actiepunten

Nadere informatie

Welke persoonlijke informatie gebruikt de Academie voor Kindercoaching?

Welke persoonlijke informatie gebruikt de Academie voor Kindercoaching? Privacy en Cookies Uw privacy is belangrijk voor ons. We waarderen het vertrouwen dat u in ons heeft. Daarom beschermen we iedere persoonlijke informatie die u aan ons verstrekt. Dit document, wat zo nu

Nadere informatie

Business case Digikoppeling

Business case Digikoppeling Business case Digikoppeling Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900

Nadere informatie

Technische beschrijving pseudonimisatie gegevensverzameling NIVEL Zorgregistraties eerste lijn

Technische beschrijving pseudonimisatie gegevensverzameling NIVEL Zorgregistraties eerste lijn Bijlage 2 bij Privacyreglement NIVEL Zorgregistraties eerste lijn Technische beschrijving pseudonimisatie gegevensverzameling NIVEL Zorgregistraties eerste lijn Pseudonimisatie Onder 'pseudonimisatie'

Nadere informatie

DRAAIBOEK AANSLUITEN DOOR GEMEENTEN OP DE LV WOZ. VERSIE d.d. 08-07-2015

DRAAIBOEK AANSLUITEN DOOR GEMEENTEN OP DE LV WOZ. VERSIE d.d. 08-07-2015 DRAAIBOEK AANSLUITEN DOOR GEMEENTEN OP DE LV WOZ VERSIE d.d. 08-07-2015 INLEIDING De Basisregistratie Waarde Onroerende Zaken (Basisregistratie WOZ) is onderdeel van het overheidsstelsel van basisregistraties.

Nadere informatie

BentVoorbeeld. Proces en informatie onderzoek DECLA. consultancy. Versie : 1.0 Datum : 3 juli 2013 Auteur : D.W.F.

BentVoorbeeld. Proces en informatie onderzoek DECLA. consultancy. Versie : 1.0 Datum : 3 juli 2013 Auteur : D.W.F. BentVoorbeeld Proces en informatie onderzoek DECLA consultancy Versie : 1.0 Datum : 3 juli 2013 Auteur : D.W.F. Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 2 INTRODUCTIE... 4 3 OPDRACHTOMSCHRIJVING EN SCOPE... 5 4

Nadere informatie

Gebruikershandleiding ZorgInfo Verstrekkingen Portaal (VP)

Gebruikershandleiding ZorgInfo Verstrekkingen Portaal (VP) Gebruikershandleiding ZorgInfo Verstrekkingen Portaal (VP) Gebruikershandleiding depothouder 2.0.docx 29-12-14 1 van 16 Inleiding Het ZorgInfo Verstrekkingen Portaal (VP) is een internetapplicatie waarmee

Nadere informatie

Aansluiten op SBR voor de aangiftes IB/VpB

Aansluiten op SBR voor de aangiftes IB/VpB Aansluiten op SBR voor de aangiftes IB/VpB Voor aangiftes IB en VpB die system-to-system worden ingediend is SBR via Digipoort per 1 januari 2013 het exclusieve aanleverkanaal. In 3 praktische stappen

Nadere informatie

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling Voorbeelden generieke inrichting Versie 1.1 Datum 19/12/2014 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl Documentbeheer

Nadere informatie

Beheer van de EML_NLstandaard

Beheer van de EML_NLstandaard Beheer van de EML_NLstandaard versie 1.1 oktober 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 1.1 EML_NL 4 2. Organisatie 4 2.1 Stuurgroep EML_NL 4 2.2 Publicatie 5 2.3 Financiering 5 2.4 Rechtenbeleid 5 2.5 Klachtenafhandeling

Nadere informatie

Gemeente Amsterdam digitaliseert dienstverlening

Gemeente Amsterdam digitaliseert dienstverlening Gemeente Amsterdam digitaliseert dienstverlening De overheid zet zwaar in op e-government, bijvoorbeeld door verbetering van de digitale dienstverlening aan de burger. De gemeente Amsterdam pakt deze vernieuwingsslag

Nadere informatie

Handreiking Digipoort X400, SMTP, POP3 en FTP Bedrijven

Handreiking Digipoort X400, SMTP, POP3 en FTP Bedrijven Handreiking Digipoort X400, SMTP, POP3 en FTP Bedrijven Versie 1.01 Datum 16 september 2010 Status Definitief Colofon Projectnaam Digipoort Versienummer 1.01 Organisatie Logius Postbus 96810 2509 JE Den

Nadere informatie

BEKNOPTE BESCHRIJVING VOORZIENING BRIEFSTEMMEN WATERSCHAPSVERKIEZINGEN 2008

BEKNOPTE BESCHRIJVING VOORZIENING BRIEFSTEMMEN WATERSCHAPSVERKIEZINGEN 2008 BEKNOPTE BESCHRIJVING VOORZIENING BRIEFSTEMMEN WATERSCHAPSVERKIEZINGEN 2008 1. Inleiding Van 13 november tot 25 november om 12.00 uur kiezen de ingezetenen van de waterschappen via directe verkiezingen

Nadere informatie

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Opgesteld door: ing. N.G. van Moerkerk Inhoudsopgave Opbouw niveaus van de MVO Prestatieladder

Nadere informatie

! Samenvatting vergadering stuurgroep Operatie BRP van 27 maart 2014

! Samenvatting vergadering stuurgroep Operatie BRP van 27 maart 2014 Operatie BRP Jaargang 2014, nummer 3, 1 april 2014 Samenvatting vergadering stuurgroep Operatie BRP van 27 maart 2014 Onderwerpen waarover de stuurgroep heeft gesproken De stuurgroep heeft op 27 maart

Nadere informatie

Digitale zelfbeschikking biedt uw burgers controle, overzicht en inzicht

Digitale zelfbeschikking biedt uw burgers controle, overzicht en inzicht Digitale zelfbeschikking biedt uw burgers controle, overzicht en inzicht Alstublieft, een cadeautje van uw gemeente! Maak gebruik van het Nieuwe Internet en geef uw burgers een eigen veilige plek in de

Nadere informatie

Generieke interface energielabels

Generieke interface energielabels Handleiding Generieke interface energielabels In opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (Directie Woningbouw) 1 Inleiding 3 1.1 Doel 3 1.2 Korte omschrijving 3 1.3 Indeling

Nadere informatie

Begrippenlijst eid Afsprakenstelsel. programma eid. Versie: 1.0. Datum: 21 januari 2014. Status: Definitief. Pagina 1 van 14

Begrippenlijst eid Afsprakenstelsel. programma eid. Versie: 1.0. Datum: 21 januari 2014. Status: Definitief. Pagina 1 van 14 Begrippenlijst eid Afsprakenstelsel programma eid Versie: 1.0 Datum: 21 januari 2014 Status: Definitief Pagina 1 van 14 Colofon Programma eid Deelproject Afsprakenstelsel Bezoekadres: Herman Gorterstraat

Nadere informatie

Draaiboek Invoering Basisregistratie Personen l Afnemers

Draaiboek Invoering Basisregistratie Personen l Afnemers Draaiboek Invoering Basisregistratie Personen l Afnemers Hoofdstap 1 Oriëntatie Publicatiedatum: oktober 2014 Inleiding De oriëntatie is erop gericht om informatie te verzamelen over de Basisregistratie

Nadere informatie

Notitie Programma Digitaal Werken

Notitie Programma Digitaal Werken Notitie Programma Digitaal Werken Onderwerp Programma Digitaal Werken: aanschaf en implementatie Zaaksysteem Suite en Suite voor Vergunningen, Toezicht & Handhaving. Huidige situatie Amstelveen werkt met

Nadere informatie

MASTERPLAN eid. Versiegeschiedenis: Verantwoordelijk programmamanagement Carlo Koch, Gerrit Jan van t Eind Concipiënt Bart Schmidt

MASTERPLAN eid. Versiegeschiedenis: Verantwoordelijk programmamanagement Carlo Koch, Gerrit Jan van t Eind Concipiënt Bart Schmidt MASTERPLAN eid Versiegeschiedenis: Versie Datum Geadresseerden Aanpassingen Vs 0.80 28 mei 2014 Stuurgroep eid Versie t.b.v. Stuurgroep eid 05-06-2014 Vs 0.95 4 juli 2014 Stuurgroep eid Inhoudelijk vastgesteld

Nadere informatie

ADDENDUM: betreffende het ontwikkelen, aansluiten, integreren en gebruiken van standaarden voor decentralisaties in het sociaal domein.

ADDENDUM: betreffende het ontwikkelen, aansluiten, integreren en gebruiken van standaarden voor decentralisaties in het sociaal domein. ADDENDUM: betreffende het ontwikkelen, aansluiten, integreren en gebruiken van standaarden voor decentralisaties in het sociaal domein. tussen KING en Leveranciers van gemeentelijke softwareproducten Inhoud

Nadere informatie

5 Programmastructuur

5 Programmastructuur 5 Programmastructuur Om het informatieplan en de daarin beschreven componenten is het aan te raden een programma- en projectenorganisatie in te richten. Volgend schema geeft de verschillende actoren en

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 26 643 Informatie- en communicatietechnologie (ICT) Nr. 333 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 7 november 2014 De vaste commissie voor

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Directoraat Generaal Bestuur enkoninkrijksrelaties Turfmarkt 147 Den Haag www.facebook.com/minbzk

Nadere informatie

eherkenning Douwe Lycklama Adviseur eherkenning Douwe.lycklama@ictu.nl 0655 711 150

eherkenning Douwe Lycklama Adviseur eherkenning Douwe.lycklama@ictu.nl 0655 711 150 eherkenning Douwe Lycklama Adviseur eherkenning Douwe.lycklama@ictu.nl 0655 711 150 17 november 2011 eherkenning is er Live sinds april 2010 Ruim 30000 bedrijven hebben een middel Onafgebroken in

Nadere informatie

Context Informatiestandaarden

Context Informatiestandaarden Context Informatiestandaarden Inleiding Om zorgverleners in staat te stellen om volgens een kwaliteitsstandaard te werken moeten proces, organisatie en ondersteunende middelen daarop aansluiten. Voor ICT-systemen

Nadere informatie

Plan van aanpak om te komen tot best-practic e-factureren via e-mail of webservices.

Plan van aanpak om te komen tot best-practic e-factureren via e-mail of webservices. Plan van aanpak om te komen tot best-practic e-factureren via e-mail of webservices. Versie 0.1 datum: 2012.02.27 door:jelle Attema Versie 0.2 datum: 2012.03.08 door: Jelle Attema Achtergrond. Elektronisch

Nadere informatie

Eén digitale overheid: betere service, meer gemak

Eén digitale overheid: betere service, meer gemak Eén digitale overheid: betere service, meer gemak Rob Evelo Programmamanager i-nup Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Visie op dienstverlening: samen doen Overheden werken vanuit

Nadere informatie

Authenticatie en autorisatie. 31 mei 2012

Authenticatie en autorisatie. 31 mei 2012 Authenticatie en autorisatie 31 mei 2012 Inhoud Wat is het Waarom belangrijk Het speelveld Waar gaan we naar toe Invulling voor Belastingdienst eid Stelsel NL Wat is het? Authenticatie: ben je, die je

Nadere informatie

SURFconext Cookbook. Het koppelen van Alfresco aan SURFconext. Versie: 1.0. Datum: 8 december 2013. 030-2 305 305 admin@surfnet.nl www.surfnet.

SURFconext Cookbook. Het koppelen van Alfresco aan SURFconext. Versie: 1.0. Datum: 8 december 2013. 030-2 305 305 admin@surfnet.nl www.surfnet. SURFconext Cookbook Het koppelen van Alfresco aan SURFconext Auteur(s): Frank Niesten Versie: 1.0 Datum: 8 december 2013 Radboudkwartier 273 3511 CK Utrecht Postbus 19035 3501 DA Utrecht 030-2 305 305

Nadere informatie

1"1\ Betreft Reactie op Business case Historische NAW. Datum Amsterdam, 8 juli 2010. Geachte heel

11\ Betreft Reactie op Business case Historische NAW. Datum Amsterdam, 8 juli 2010. Geachte heel I Stichting Bits of Freedom Postbus 10746 1001 ES Amsterdam 1"1\ E W www.bof.nl Bankrekening 554706 512 Bits of Freedom, Amsterdam KVK-nr. 34 12 1286 Betreft Reactie op Business case Historische NAW Datum

Nadere informatie

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Exact Insights powered by QlikView Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Met Exact Insights zet u grote hoeveelheden data moeiteloos om in organisatiebrede KPI s en trends.

Nadere informatie

Voorkom desinvestering vandaag, bereid u nu voor op eid 2025

Voorkom desinvestering vandaag, bereid u nu voor op eid 2025 Voorkom desinvestering vandaag, bereid u nu voor op eid 2025 Congres Publiek Private Samenwerking & Identity Management 7 juli 2015 Henk-Jan Jansen eid in 2015 Door de bomen het bos niet meer zien 2 eid

Nadere informatie

Handreiking Digipoort SMTP, POP3 en FTP Overheden

Handreiking Digipoort SMTP, POP3 en FTP Overheden Handreiking Digipoort SMTP, POP3 en FTP Overheden Versie 1.1.1. Datum 16 september 2010 Status Definitief Colofon Projectnaam Digipoort Versienummer 1.1.1. Organisatie Logius Postbus 96810 2509 JE Den

Nadere informatie

Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen.

Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen. Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen. ERP, CRM, workflowmanagement en documentmanagement systemen, ze hebben één ding gemeen: Veel van de

Nadere informatie

Voorstel aan dagelijks bestuur

Voorstel aan dagelijks bestuur Voorstel aan dagelijks bestuur Datum vergadering 26-08-2014 Agendapunt 8 Steller / afdeling P. Daelmans / Middelen Openbaar Ja Bestuurder R.L.M. Sleijpen Bijlage(n) 1 Programma Bedrijfsvoering Registratiecode

Nadere informatie

HANDLEIDING DOMEINREGISTRATIE EN DNS- BEHEER

HANDLEIDING DOMEINREGISTRATIE EN DNS- BEHEER HANDLEIDING DOMEINREGISTRATIE EN DNS- BEHEER versie 2.0, 11 december 2009 SURFNET BV, RADBOUDKWARTIER 273, POSTBUS 19035, 3501 DA UTRECHT T +31 302 305 305, F +31 302 305 329, WWW.SURFNET. NL INHOUD 1.

Nadere informatie

ADDENDUM. Transitie Jeugd: Aansluiting en gebruik CORV. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Ministerie van Veiligheid en Justitie.

ADDENDUM. Transitie Jeugd: Aansluiting en gebruik CORV. Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten. Ministerie van Veiligheid en Justitie. ADDENDUM Transitie Jeugd: Aansluiting en gebruik CORV Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten & Ministerie van Veiligheid en Justitie & Leveranciers Versie: 1.0 Datum: 25 april 2014 Plaats: Den Haag

Nadere informatie