Leader+ Brugse Ommeland

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Leader+ Brugse Ommeland"

Transcriptie

1 foto DdK Leader+ Brugse Ommeland plattelandsontwikkeling in perspectief

2 Leader+ Brugse Ommeland plattelandsontwikkeling in perspectief

3 Inhoudstafel VOORWOORD LEADER Een communautair initiatief voor plattelandsontwikkeling in Europa Leader+ in Vlaanderen Leader+ in het Brugse Ommeland LEADER+ BRUGSE OMMELAND: OVERZICHT VAN GEREALISEERDE PROJECTEN PROVINCIALE OMKADERINGSPROJECTEN 1. Stimulatie van verbreding in de landbouw 2. Milieuzorg in de landbouw Leader + Brugse Ommeland 2 PROJECTENWERVING VERBREDING EN MILIEUZORG IN DE LANDBOUW 3. Milieuvriendelijke teelt van streekeigen planten 4. Educatieve uitbouw Hof ter Calvekete 5. Het schurftmeldingssysteem 6. Het Poldervarken De zon als energieleverancier 9. Zomerganzen aan de oostkust 10. Leverbotbestrijding Opendeurdag Baliehof en de promotie van kazen 13. Ontvangstruimte Groot Hof Mariemont 14. Educatieve uitbouw Hof Dhaezenburg 15. De puntjes op de IJshoeve 16. Biobrugsommeland 17. Leenhof Reigaertsvliet 18. Hergebruik kaaswei als voeding 19. Kleurrijke landbouw aan zee SAMENWERKINGSPROJECT MET STREEKPLATFORM+ MEETJESLAND SLOTWOORD

4 Voorwoord Even terug in de tijd... Eind 2002 werd het ontwikkelingsplan Leader+ Brugse Ommeland goedgekeurd door de Vlaamse regering. Dit programma was ingediend door het toenmalige Streekplatform Arrondissement Brugge vzw, de voorloper van het huidige RESOC Brugge. Het was meteen het startschot van de realisatie van een zeer ambitieus plan. Het doel was de leefbaarheid van het platteland, zeg maar de groene rand rond Brugge, op te krikken. Door in te zetten op verbreding en milieuzorg werd de landbouw in die rand een duurzame toekomst gegarandeerd. hun plannen. Zo bouwden een aantal landbouwers de onthaalinfrastructuur op hun bedrijf uit, terwijl anderen eerder milieuinvesteringen deden. Meer uitgebreide informatie over deze projecten vindt u verder in deze brochure. Toch wil ik als voorzitter vooral aangeven dat het Leader+ programma ervoor heeft gezorgd dat het platteland (en de daarbij horende landbouw) van het Brugse Ommeland op de kaart werd gezet. Dit heeft zich ook vertaald in de nodige acties binnen het Streekpact van RESOC Brugge. Nu, mei 2008, staan we op het einde van de planperiode. Als voorzitter van het RESOC Brugge, Plaatselijke Groep van Leader+ Brugse Ommeland, blik ik met tevredenheid terug op vijf jaar Leader+werking. In die periode werden een twintigtal projecten goedgekeurd die de strategie in een tastbare werkelijkheid hebben vertaald. Allereerst werd een regionaal landbouwteam opgericht, in nauwe samenwerking met de provinciale gebiedsgerichte werking landbouw Brugge-Oostende. Dit team, dat opereerde vanuit het Streekhuis Kasteel Tillegem, verzamelde de nodige knowhow om landbouwers te begeleiden in verbreding (hoeveproducten, onthaal, zorg en verblijf op de boerderij ) en milieuzorg op de hoeve. Ook zette het team een aantal netwerken in de steigers zodat de landbouwers de voordelen van het samenwerken konden ontdekken. Uitdagingen werden daarbij niet uit de weg gegaan! Zo werd, voor het eerst in Vlaanderen, cijfermateriaal verzameld over overwinterende ganzen in het gebied. Maar ook de landbouwers kropen in de pen! Leader+ Brugse Ommeland gaf hen een duwtje in de rug bij de realisatie van Dit is dus geen eindpunt, maar eerder de afwerking van de fundering waarop in de toekomst kan worden verder gebouwd. Dirk De fauw Voorzitter Plaatselijke Groep Leader+ Brugse Ommeland RESOC Brugge Leader + Brugse Ommeland 3

5

6 Leader

7 Leader + Brugse Ommeland 6 EEN COMMUNAUTAIR INITIATIEF VOOR PLATTELANDSONTWIKKELING IN EUROPA Sinds de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid in Europa krijgt plattelandsontwikkeling een steeds grotere rol bij de aanpak van economische, maatschappelijke en milieuproblemen. De EU bestaat immers voor meer dan 90 % uit plattelandsgebied. De nieuwe wetgeving is er duidelijk op gericht de groei en werkgelegenheid daar te stimuleren wat helemaal aansluit bij de Lissabonstrategie en duurzame ontwikkeling te bevorderen wat dan weer strookt met de duurzaamheidsdoelstellingen van Göteborg. In de geest van deze verhoogde aandacht voor het platteland is Leader+ ( ), na Leader I ( ) en Leader II ( ), nu al het derde communautaire initiatief van de Europese Commissie inzake plattelandsontwikkeling. Leader - Liaisons Entre Actions de Développement de l Economie Rurale - wil plattelandsactoren ertoe aanzetten na te denken over het potentieel van hun gebied en hen ondersteunen in het realiseren van geïntegreerde en innovatieve projecten. In de Europese Unie is men gaan spreken van de Leadermethode. Plaatselijke Groepen (PG, of Lokale Actiegroepen, LAG) nemen de verantwoordelijkheid om gebiedsgericht, via een geïntegreerde en participatieve benadering, innovatieve manieren van plattelandsontwikkeling te bedenken én uit te voeren. Leader+ blijft de rol van laboratorium vervullen en stimuleert het invoeren en testen van nieuwe benaderingswijzen voor een geïntegreerde en duurzame ontwikkeling, die het plattelandsontwikkelingsbeleid in de Unie kunnen beïnvloeden, aanvullen en/of versterken. gebied, met de daarbij horende financiële steun. De aanvraag diende vergezeld te zijn van een ontwikkelingsplan, dat moest voldoen aan drie criteria: 1. De voorgestelde ontwikkeling moet geïntegreerd zijn en bij voorkeur betrekking hebben op één van de vier vooropgestelde thema s: a) het gebruik van nieuwe knowhow en van nieuwe technologieën om de producten en diensten van de plattelandsgebieden meer concurrentieel te maken; b) de verbetering van de leefkwaliteit in plattelandsgebieden; c) de valorisatie van plaatselijke producten, met name door de toegang tot de markten voor kleinschalige productiestructuren te vergemakkelijken via collectieve maatregelen; d) de valorisatie van natuurlijke en culturele hulpbronnen, met inbegrip van de gebieden die in het kader van Natura 2000 zijn aangewezen als gebieden van communautair belang. 2. De voorgestelde ontwikkeling moet economisch levensvatbaar en duurzaam zijn. 3. De voorgestelde ontwikkeling moet een experimenteel karakter hebben. Over heel Europa werden talrijke aanvragen ingediend. Uiteindelijk werden er 893 goedgekeurd. Alle plattelandsgebieden kregen de kans om bij hun lidstaat een aanvraag in te dienen om geselecteerd te worden als Leader+

8 Leader+ in Vlaanderen Plaatselijke Groep Eind 2002 werden in Vlaanderen vijf Plaatselijke Groepen goedgekeurd, één per provincie. Het betreft Midden-Maasland (Limburg), de Antwerpse Kempen (Antwerpen), het Pajottenland (Vlaams-Brabant), het Meetjesland (Oost-Vlaanderen) en natuurlijk het Brugse Ommeland (West-Vlaanderen). Met de Europese en Vlaamse middelen die de plaatselijke groepen kregen toegewezen, moesten ze hun ontwikkelingsprogramma realiseren in samenwerking met lokale actoren. (kaartje Vlaanderen) Streekplatform Arrondissement Brugge vzw was bij de opstart de Plaatselijke Groep van het Leader+ programma Brugse Ommeland.. Later werd deze vzw hervormd tot RESOC Brugge, wat staat voor Regionaal Sociaal-Economisch Overlegcomité. In het RESOC overleggen de sociale partners en lokale besturen rond het brede thema van sociaaleconomische streekontwikkeling. Economie en werkgelegenheid zijn de centrale thema s, maar ook andere domeinen die een invloed hebben op de economie, zoals landbouw, ruimtelijke ordening, opleiding en onderwijs, komen aan bod. Leader+ in het Brugse Ommeland Het gebied Leader+ Brugse Ommeland vormt een landelijke gordel rond Brugge, die zich uitstrekt van het achterland van de kustgemeenten tot dicht tegen de verstedelijkte kernen rond Brugge. Het gebied omvat dertig deelgemeenten in elf gemeenten en beslaat ruim 492 km2. Dit komt overeen met ongeveer 15,6 % van de provincie West-Vlaanderen. Door de aanwezigheid van onder andere de vlakke polders, maar ook het bosrijke Houtland, vertoont het gebied een grote landschappelijke verscheidenheid. Niettemin kunnen we stellen dat het volledige gebied een plattelandsregio is, met een overduidelijk ruraal karakter. Dit blijkt onder andere uit de aanwezigheid van ongeveer 2400 land- en tuinbouwbedrijven, die samen tot 70 % van de totale oppervlakte als cultuurgrond bewerken. Daarnaast is de gemiddelde bevolkingsdichtheid ongeveer 200 inwoners per km2. Dit is ook beduidend minder dan de opgelegde Europese norm voor Vlaanderen van 350 inwoners per km2. Leader + Brugse Ommeland 7

9 Leader + Brugse Ommeland 8 Om een goede uitwerking van het ontwikkelingsplan te garanderen werden binnen het RESOC een cel technische bijstand, een technische werkgroep en een managementcomité opgericht. De cel technische bijstand bestond uit de coördinator en een administratief medewerker. Zij waren verantwoordelijk voor het dagelijkse beheer van de Leader+ werking. Informatieverstrekking, administratief en financieel beheer stonden hierbij voorop. De technische werkgroep had een adviserende rol. Het managementcomité zorgde voor de besluitvorming met betrekking tot Leader+. De kern van dit comité bestond uit leden van het RESOC, aangevuld met enkele externe leden uit de sectoren landbouw, natuur-milieu en overheid. De technische werkgroep bestond uit deskundigen met betrekking tot de inhoud van het ontwikkelingsplan. Een aantal van hen zetelden ook in het managementcomité. De bedoeling hiervan was tot een goede informatiedoorstroming te komen. Doelstellingen en aanpak Met Leader+ wilde RESOC Brugge de leefkwaliteit op het platteland verbeteren door duurzame landbouw verder te ontwikkelen, met aandacht voor de economische, ecologische en sociale pijlers. Hiervoor was bij de start van het programma euro ter beschikking gesteld. 45 % daarvan was Europees geld, nog eens 45 % Vlaamse middelen, en de overige 10 % diende uit privé-financiering voort te komen. Het Leader+ontwikkelingsplan omvatte twee krachtlijnen: enerzijds het stimuleren van het verbreden van landbouwactiviteiten, anderzijds milieuzorg op de landbouwbedrijven. Het was de bedoeling verbreding en milieuzorg structureel te verankeren in de landbouwsector, zodat er na afloop van het Leader+ programma een stevige basis zou zijn ontwikkeld om deze krachtlijnen verder uit te bouwen. RESOC Brugge wilde op die manier aantonen dat de landbouw in de Brugse regio een blijvende (meer)waarde heeft en wilde daarnaast ook nieuwe impulsen geven aan de sector. Om dit te verwezenlijken werden begin 2003 twee provinciale kaderprojecten goedgekeurd: Stimulatie van de verbreding in de landbouw en Milieuzorg in de landbouw. Er werden onder meer projectmedewerkers aangesteld om deze doelstellingen te realiseren. Verderop in deze brochure worden deze projecten toegelicht. Vanaf het voorjaar van 2004 vond er ook projectenwerving plaats onder de naam Verbreding en milieuzorg in de landbouw. Landbouwers en organisaties die met land- en tuinbouw te maken hebben, kregen de kans Leader+steun te verwerven voor ingediende projecten. In totaal werden zo zeventien projecten uitgevoerd. Deze worden ook verderop toegelicht. Daarnaast werd een project uitgewerkt met het Streekplatform+ Meetjesland, de Plaatselijke Groep uit Oost-Vlaanderen: Duurzame landbouw: een gezamenlijk proces voor de landelijke gebieden. Een belangrijk aspect van de Leader+werking is netwerking. Het letterwoord Leader omvat onder meer de termen liaisons entre. Dit wijst erop dat het niet alleen om de geïsoleerde werking van de Plaatselijke Groep in het gebied zelf gaat, hoe waardevol deze ook is, maar evenzeer om uitwisseling en samenwerking. De kennis die in een bepaald gebied wordt opgedaan moet ook ter beschikking worden gesteld van andere Leadergebieden, zowel in Vlaanderen, België als in Europa. De Plaatselijke Groep Leader+ Brugse Ommeland heeft ernaar gestreefd haar kennis te delen met anderen door zich in te schrijven in de werking van de Vlaamse Activeringscel Leader+ en het Europese Leader+ Contact Point. Deze activiteiten om-

10 vatten de aanmaak en uitwisseling van projectfiches, deelname aan vormingsmomenten en studiereizen, en het ontvangen van Vlaamse en buitenlandse Plaatselijke Groepen, onder andere uit Denemarken en Finland. Hierna geven we een overzicht van de gerealiseerde projecten binnen de Leaderwerking Brugse Ommeland. Eerst worden de twee provinciale kaderprojecten toegelicht, vervolgens de projecten ingediend door derden, en als laatste het samenwerkingsproject met Streekplatform+ Meetjesland. Leader + Brugse Ommeland 9

11

12 Leader+ overzicht van gerealiseerde projecten

13 Leader+ overzicht van gerealiseerde projecten

14 1 provinciale omkaderingsprojecten

15 Leader + Brugse Ommeland 14 PROVINCIALE OMKADERINGSPROJECTEN 1. stimulatie van verbreding in de landbouw Verbreding kunnen we omschrijven als die activiteiten die land- en tuinbouwers ondernemen om naast de normale voedselproductie hun inkomensbasis te garanderen. Denken we bijvoorbeeld aan het verwerken en verkopen van hoeveproducten, het aanreiken van een toeristisch, recreatief of educatief aanbod... Dit kan leiden tot een betere economische positie voor bepaalde bedrijven. Daarom wordt verbrede of multifunctionele landbouw als een belangrijk onderdeel van duurzame landbouw beschouwd. Het opzet van het kaderproject Stimulatie van verbreding in de landbouw was dan ook bedoeld om verbreding volop ingang te doen vinden bij de landbouwers van het Brugse Ommeland, op een kwaliteitsvolle en duurzame manier. Voor de invulling van dit project werd een projectmedewerker aangetrokken. Er werd ook samengewerkt met specialisten, onder meer met de vzw WAVI voor het aspect landbouweducatieve verbreding. Voor de begeleiding van hoeveproducenten kwam een aparte projectmedewerker in dienst, omdat het hier om een erg specifieke vorm van verbreding gaat. Wat vroeger een traditie was boter maken, thuisverkoop van groenten, aardappelen is nu steeds meer een bewuste keuze. Door de verschillende voedselcrisissen van de afgelopen jaren zijn de eisen op het vlak van voedselveiligheid strenger geworden, ook voor hoeveproducenten. Professionalisering en een aangepaste begeleiding zijn dus noodzakelijk. Het project Stimulatie van verbreding in de landbouw omvatte vier belangrijke pijlers: - advies, kwaliteit en voorlichting; - netwerking en samenwerking; - beleidsvoorbereidend werk; - ideeën leiden tot concrete acties. Advies, kwaliteit en voorlichting In dit project ging ruime aandacht naar advies en voorlichting. Zowel reeds bestaande verbreders als geïnteresseerde landbouwers of starters vonden de weg naar de projectmedewerker verbreding. Zo n 550 land- en tuinbouwers vroegen advies over wetgeving, steun, voedselveiligheid, autocontroleplannen en interpretatie van analyses, (financiële) haalbaarheid... Beperkte vragen werden telefonisch of via mail beantwoord. Bijna 150 adviesrapporten zijn een naslagwerk bij de uitbouw van de verbredingsactiviteit op het land- en tuinbouwbedrijf. Voor vorming (bvb marketing en communicatie) werd dikwijls een beroep gedaan op externe specialisten. Niet alleen starters, maar ook reeds actieve verbreders hadden vragen. Om zich te redden in een concurrentiele sector is professionalisering van groot belang. Onder begeleiding van een specialist werden workshops hoevetoerisme georganiseerd.

16 Zo konden exploitanten hun management leren optimaliseren. Door de specifieke aanpak en door het aantal aanwezigen te beperken kon men telkens heel concreet en praktisch ingaan op één specifiek thema. De productkwaliteit wordt gecontroleerd d.m.v. microbiologische analyses. Via Leader+ konden landbouwers hiervoor een financiële tegemoetkoming krijgen. De cel kwaliteit en voedselveiligheid van het Laboratorium voor Levensmiddelenmicrobiologie en conservering (FLTBW) van de Universiteit Gent heeft deze microbiologische analyses uitgebreid bestudeerd. Hieruit bleek dat de onderzochte hoeveproducten een goede kwaliteit hebben. Kwaliteitsbewaking is echter een proces dat voortdurend in ontwikkeling is en continue opvolging vereist. Om de twee jaar voerde een extern deskundige een evaluatiebezoek uit. Elke producent kreeg een evaluatierapport waarin aandachtspunten werden vermeld. Bij problemen werd via de begeleiding uit het Leader+project naar een oplossing gezocht. Voor de begeleiding van zorgboeren in het Brugse Ommeland sloot de projectwerking zich eind 2006 aan bij de samenwerkingsovereenkomst tussen het Steunpunt Groene Zorg en de Provincie West-Vlaanderen. De voornaamste doelstelling van de aansluiting bestaat er in om de zorgvragen en het zorgaanbod te screnen en op elkaar af te stemmen. In 2007 verdubbelde zo het aantal zorgboerderijen in het Brugse Ommeland. De zorgvraag blijft er echter veel groter dan het zorgaanbod. De focus ligt dus ook hier op het verder stimuleren van nieuwe zorgboerderijen en het aantal cliënten op de bestaande zorgboerderijen te verhogen, bv. via belbussen, vrijwilligers die voor vervoer zorgen,... Kwaliteit is een sleutelbegrip in de werking rond hoeveproducten. In eerste instantie gaat het dan over productkwaliteit. Daarnaast was er binnen het project ook aandacht voor andere aspecten zoals klantvriendelijkheid, presentatie van de producten, marketing en communicatie Netwerking en samenwerking Verbreders die individueel en geïsoleerd werken, zijn veel kwetsbaarder en bereiken moeilijker hun doelgroep dan wanneer ze op de een of andere manier samenwerken. Om deze samenwerking te stimuleren werden 3 netwerken opgericht. Hoeveproducten Brugse Ommeland Het netwerk Hoeveproducten Brugse Ommeland werd officieel voorgesteld op 16 februari Dit netwerk startte oorspronkelijk met een groep van negen zuivelaars uit de regio. Ondertussen is het uitgebreid tot 25 leden en er zijn nog steeds kandidaten om aan te sluiten. De belangrijkste motivaties van producenten van hoeveproducten om aan te sluiten bij de vereniging zijn samenwerking op het vlak van promotie en kwaliteit, gekoppeld aan het imago van de regio en de groepsdynamiek. De ambachtelijke produc- Leader + Brugse Ommeland 15

17 Leader + Brugse Ommeland tiewijze, gecombineerd met vakkunst en de dagelijkse zorg voor kwaliteit, zijn de troeven waarmee de hoeveproducenten uitpakken. Een handboek, onderschreven door alle netwerkleden, garandeert aan de klant de oorsprong en de kwaliteit van de aangeboden producten. Versheid is van cruciaal belang en dient te worden gewaarborgd. De aanvoerketens moeten kort en rechtstreeks zijn. Verkoop vindt plaats via boerderijwinkels, consumentenmarkten, op jaarmarkten en sociale evenementen. Er wordt steeds gezocht naar nieuwe afzetmogelijkheden. Centraal in de promotie staat het streeklabel Hoeveproducten Het Brugse Ommeland. Door dit label te gebruiken op folders, borden, advertenties e.a. wil men de herkenbaarheid van de hoeveproducten sterk verhogen. Omgekeerd wordt de waarde van de producten ook gebruikt om de identiteit van de streek te versterken. Samen de boer op Anno 2008 kopen de meeste huishoudens melk en aardappelen in de supermarkt. Omwille van sanitaire beperkingen worden stallen minder toegankelijk. Dit zijn slechts twee voorbeelden die aantonen dat onze samenleving en de land- en tuinbouw als sector een enorme evolutie hebben gekend. Deze evoluties hebben onder meer tot gevolg dat landbouw en het brede publiek van elkaar vervreemden. Via landbouweducatie wordt getracht het tij te keren. Dit gebeurt onder meer door een bezoek aan de boerderij te organiseren. Zo werden onder de noemer Samen de boer op 28 landbouwbedrijven uit het Brugse Ommeland verenigd die hieraan willen meewerken. Geïnteresseerde land- en tuinbouwers worden gescreend voor ze tot het netwerk kunnen toetreden. In het kader van kwaliteitsbewaking krijgen deze vorming rond diverse thema s zoals reservatie, organiseren van doe-activiteiten, inrichten van een educatieve ruimte, assertiviteit,. Netwerkleden krijgen na twee jaar lidmaatschap een evaluatiebezoek waarin wordt gepeild naar hun ervaringen met de boerderijbezoeken en het netwerk. Elk kwartaal verschijnt een nieuwsbrief Bezoekboerderijen, die wordt verzonden naar alle leden. Promotie voor groepsbezoeken gebeurt via een gemeenschappelijke folder Samen de boer op, de website 16 Het feit dat de leden van het netwerk hun ervaringen kunnen uitwisselen is misschien wel het belangrijkste, rechtstreekse voordeel van samenwerking. De bedrijven versterken elkaar en kunnen producten, ideeën en tips uitwisselen. Door hoeveproducenten samen te brengen krijgen ze ook een stem, die hun gemeenschappelijke belangen kan verdedigen en uitdragen.

18 deboerderij.be en een rechtstreekse mailing (1000 adressen) aan verenigingen, families en vrije tijdsorganisaties. De folder werd ook verspreid via de federatie van autobus- en autocarorganisaties en reisleiders. Met de klas de boer op De benadering van kinderen verdient een speciale aanpak. Daarom steunde Leader+ het landbouweducatieve project Met de klas de boer op. Een halve dag bij boer of tuinder in uw buurt. Dit verloopt in samenwerking met de vzw West-Vlaams Agrarisch VormingsInstituut (WAVI). Met de klas de boer op stimuleert de dialoog tussen land- en tuinbouwers en kinderen uit de lagere school via klasbezoeken aan een actieve hedendaagse boerderij. De kinderen ontdekken zelf hoe een boerderij reilt en zeilt. Ze kunnen hun vragen zelf aan de land- en tuinbouw(st)ers stellen. Deze directe dialoog is de beste manier om aan landbouweducatie te doen. Net zoals de bezoekboerderijen voor andere groepen worden kandidaat-bezoekboerderijen voor schoolklassen gescreend en volgen ze een basisvorming, zodat hun aanpak maximaal is afgestemd op de leefwereld van hun jonge bezoekers. Door de bezoekboerderijen samen te brengen in een netwerk worden ontmoeting en het onderling uitwisselen van ervaringen sterk bevorderd. Aangezien iedere hoeve anders is, krijgen ze ook advies op maat. Met de klas de boer op staat garant voor een warm onthaal en een aangepaste didactische aanpak op de bezoekboerderijen. Dit kwaliteitslabel weten leerkrachten te appreciëren, wat zich ook uit in het stijgend aantal bezoeken. Met de klas de boer op promoot de landbouwbedrijven bij de scholen. Ook de leerkrachten staan vandaag verder af van de landbouw en weten niet altijd waar ze heen kunnen. Via Leader+ kunnen scholen een subsidie aanvragen per boerderijbezoek. Dit vormt een financiële drempelverlaging. Het zorgt bovendien voor een evenwicht tussen de beperkte budgetten van scholen en een eerlijke vergoeding voor de landbouwers. Tot 2003 was er nog geen sprake van een netwerk bezoekboerderijen voor klassen. Vijf jaar later staan 25 land- en tuinbouwbedrijven in het Brugse Ommeland klaar om schoolkinderen warm te onthalen. Niet alleen melkveehouders, maar ook varkenshouders en akkerbouwers zien de kinderen graag komen. Ruim kinderen kregen deze kans tijdens bijna 550 boerderijbezoeken. Beleidsvoorbereidend werk Door het nauwe contact tussen de projectmedewerkers en de landbouwbedrijven werd duidelijk waar er knelpunten zaten in de huidige wetgeving.. Via enkele beleidsondersteunende nota s zorgden de projectmedewerkers voor een koppeling tussen veld en beleid. Leader + Brugse Ommeland 17

19 - Tijdens de opmaak van de nieuwe logieswetgeving leverden de projectmedewerkers insteken rond kampeerboerderijen en solovakantiewoningen. Ook haalden ze knelpunten en kansen van de logieswetgeving aan. - Het Interbestuurlijk PlattelandsOverleg (IPO) op Vlaams niveau heeft onder meer de projectmedewerkersvan Leader+ Brugse Ommeland om advies gevraagd over de problematiek van ruimtelijke ordening bij hoeve- en plattelandstoerisme en hoevewinkels. - In de nota ErfGOEDboerderijen werden de mogelijkheden en de knelpunten opgelijst inzake het duurzaam herbestemmen van waardevolle, functieloze agrarische gebouwen - De projectwerker verbreding hielp binnen de werkgroep Leegstaande bedrijfsgebouwen in het buitengebied een beleidskader uitstippelen dat de gemeenten richting geeft bij het opmaken van ruimtelijke structuurplannen en uitvoeringsplannen. hele wandelroute educatief uitgebouwd. De Provincie West- Vlaanderen realiseerde dit in samenwerking met de kinderboerderij d Oude Smelterij, tevens startpunt van de wandelroute. Langs de wandelroute werden tien educatieve borden geplaatst met daarop een historische schets van het landschap en informatie over landbouw en natuur langsheen het traject. De wandeling kan ook gemaakt worden onder begeleiding van een opgeleide gids. Voor leerkrachten werd een uitgebreide handleiding uitgewerkt, zodat ze er ook alleen met hun klas op uit kunnen. Voor gezinnen met kinderen werden draagtassen ontworpen met tal van leuke opdrachten om het wandelpad te verkennen. Beleid maken is een werk van lange adem. Voor veel van deze thema s is het traject momenteel nog niet afgerond. Leader + Brugse Ommeland Ideeën leiden tot concrete acties Door de jaren heen kwamen enkele boeiende ideeën rond verbreding bovendrijven, die de werking zeker konden versterken of een leuk extraatje konden opleveren. Deze ideeën werden uitgewerkt in concrete acties. 18 Moereveldpad Het Moereveldpad (Torhout) is een prachtige, bewegwijzerde wandelroute van 7,6 kilometer. Een bont lappendeken van weilanden en akkers, doorsneden met kleine waterlopen, zorgt voor een aangenaam, afwisselend landschap. Dankzij onder meer de steun van Leader+programma werd de Stal op stelten op de hoeve Colpaert Hoeve Colpaert is een authentieke boerderij, gelegen naast het kasteel en bezoekerscentrum van het Provinciaal Domein Bulskampveld. Op de hoeve wordt zowel melk- als vleesvee

20 gehouden. De melk wordt deels zelf verwerkt in een recent vernieuwd verwerkingslokaal. Een kijkvenster laat toe dat de bezoekers het proces mee volgen. Door de unieke ligging ontvangt het bedrijf jaarlijks een massa wandelaars/bezoekers die een hoeve-ijsje komen proeven of klanten die in de winkel verse zuivelproducten willen kopen. Gezinnen met kinderen vertoeven graag in de grote tuin. De perfecte gelegenheid om hen iets mee te geven over het leven op de boerderij in haar ruimste context. Vanuit het nabijgelegen bezoekerscentrum komen ook schoolkinderen op bezoek, begeleid door gidsen. Omwille van deze kansen en mogelijkheden werd beslist om, met de hulp van Leader+, de educatieve werking van deze boerderij verder uit te bouwen. Dit gebeurde aan de hand van een boerderijspel, Stal op stelten, dat werd ontwikkeld door het Centrum Voor Informatieve Spelen vzw en specifiek werd aangepast aan Hoeve Colpaert. Dit educatieve spel is een perfecte aanvulling op de meer klassieke rondleiding. Het zal ook individuele bezoekers de kans geven iets bij te leren over de boerderij en haar bewoners. Natuurvlees De landbouwsector krijgt steeds vaker de vraag om milieuvriendelijker aan de slag te gaan en binnen hun landbouwgebied ruimte te laten voor natuur. Maar het kan ook omgekeerd: meer landbouw in natuurgebieden! Begrazing is een vaak toegepaste beheersmaatregel in natuurgebieden. Vaak worden de grazers door de natuurbeheerders zelf aangeschaft en ingezet. Samenwerking met landbouwers die hun eigen vee inzetten voor de begrazing van natuurgebied blijkt echter voor zowel beheerder als landbouwer voordelig uit te pakken. Dit is niet altijd eenvoudig door de soms ongunstige omstandigheden in de reservaten of de noodzaak om met aangepaste rassen te werken. Om beherende landbouwers extra te ondersteunen, werd onderzocht of er geen mogelijkheden zijn voor een aangepaste afzet van vlees uit natuurgebied in West-Vlaanderen. Dit onderzoek gebeurde met de steun van Leader+ en in samenwerking met het Regionaal Landschap Houtland vzw. Het resultaat is een rapport dat een samenvatting geeft van bestaande ervaring met de afzet van vlees in natuurgebied, peilt naar de interesse bij landbouwers om hierin mee te stappen, een overzicht geeft van het aanbod aan natuurgrasland in West- Vlaanderen en de mogelijkheden voor de toekomst opsomt. Leader + Brugse Ommeland 19

21 2. Milieuzorg in de landbouw Het ontwikkelingsplan Leader+ toonde aan dat de landbouwsector in het Brugse Ommeland een toekomst heeft, mits de nodige inspanningen geleverd werden inzake milieuzorg. Die milieuzorg kunnen we in de landbouwsector het best omschrijven als de dagelijkse kleine en grote inspanningen om de producten marktklaar te krijgen met respect voor de omgeving. Geen gemakkelijke uitdaging! Vandaar dat werd geopteerd voor een kaderproject waarbij de nodige knowhow ter beschikking werd gesteld van de landbouwsector. De nadruk van deze werking lag op het sensibiliseren van de sector over het thema milieuzorg. Het effect van deze zes jaar volgehouden inspanning valt moeilijk in cijfers uit te drukken, maar de zeer positieve reacties van de landbouwers zelf geven wel een blijk van appreciatie voor het geleverde werk. Trouwens sensibilisatie is een werk van lange adem en concrete realisaties worden soms pas jaren later uitgevoerd. Naargelang de vraag formuleerde hij zelf een antwoord of verwees hij door naar specialisten. De behandelde onderwerpen waren heel divers: van afvalwaterzuivering over aanplantingen tot energievraagstukken. Naast de persoonlijke begeleiding werden er voor de landbouwers heel wat vorming, studiedagen en bedrijfsbezoeken georganiseerd. In de Leaderregio stonden meer dan twintig vormingsmomenten op het programma. Op deze manier werden meer dan 450 bedrijven bereikt. Milieuvergunningen, fruitbomen snoeien, waterwetgeving Dit is slechts een greep uit de thema s die aan bod kwamen. Belangrijk is ook dat er een netwerk is ontstaan van contactbedrijven, waar andere bedrijven de opgedane kennis aan de praktijk konden toetsen. Dit gebeurde tijdens bedrijfsbezoeken, waarbij het uitwisselen van kennis en ervaring werd gestimuleerd. Aanbod van een milieudoorlichting Leader + Brugse Ommeland Het project omvatte vier belangrijke pijlers: - aanspreekpunt voor eerstelijnsadvies - aanbod van een milieudoorlichting - beleidsvoorbereidend werk - ideeën leiden tot concrete acties. Aanspreekpunt voor eerstelijnsadvies Naast individuele vragen over specifieke problemen zette het project Milieuzorg in de landbouw sterk in op het aanbod van een milieudoorlichting. Meer dan veertig bedrijven lieten hun bedrijf vrijwillig doorlichten op het vlak van milieu. 20 De belangrijkste drijfveer voor het project was de nood aan een gecoördineerde aanpak om de veelheid aan informatie over milieu te bundelen en ter beschikking te stellen van de landbouwers. Om aan die behoefte tegemoet te komen werd een projectmedewerker aangesteld. Deze was een aanspreekpunt en eerstelijnsadviseur bij wie de landbouwers met al hun vragen rond milieuzorg terecht konden. Tijdens de projectperiode beantwoordde de projectmedewerker honderden vragen.

Duurzaamheid en de ster binnen het project Sterk met Melk

Duurzaamheid en de ster binnen het project Sterk met Melk Duurzaamheid en de ster binnen het project Sterk met Melk Dinsdag 17 juni, Oedelem Dit Leader+ project wordt medegefinancierd door de Europese Unie en het Departement Landbouw en Visserij van de Vlaamse

Nadere informatie

Op weg naar Duurzame Voedselstrategieën. Dienst Landbouw & Platteland

Op weg naar Duurzame Voedselstrategieën. Dienst Landbouw & Platteland Op weg naar Duurzame Voedselstrategieën Dienst Landbouw & Platteland Cijfers Oost-Vlaamse Land- en Tuinbouw Totale opp : 298.200 ha Opp landbouw: 149.000 ha Weide, grasland en groenvoeders 61% Akkerland

Nadere informatie

Welkom op dit feestelijk moment ter gelegenheid van 10 jaar. beheerovereenkomsten in Oost-Vlaanderen. Vandaag sta ik graag

Welkom op dit feestelijk moment ter gelegenheid van 10 jaar. beheerovereenkomsten in Oost-Vlaanderen. Vandaag sta ik graag Woensdag 29 juni 2011 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR 10 jaar beheerovereenkomsten (in Oost-Vlaanderen) Mijnheer de gedelegeerd bestuurder, Geachte genodigden,

Nadere informatie

LEADER MarkAante Kempen +: gekozen thema s ontwikkelingsplan

LEADER MarkAante Kempen +: gekozen thema s ontwikkelingsplan LEADER MarkAante Kempen +: gekozen thema s ontwikkelingsplan Thema 1:Landbouw- en natuureducatie D1: Inzetten op educatie die landbouw als belangrijke economische sector in de streek in de kijker zet,

Nadere informatie

Vragenlijst Integraal Waterbeheer op land- en tuinbouwbedrijven in uw gemeente /stad

Vragenlijst Integraal Waterbeheer op land- en tuinbouwbedrijven in uw gemeente /stad Vragenlijst Integraal Waterbeheer op land- en tuinbouwbedrijven in uw gemeente /stad Water is een kostbaar goed en vormt één van de basisbehoeften in onze maatschappij. Wereldwijd wordt water steeds schaarser.

Nadere informatie

Eindrapportage. Project Verbreding augustus 2008 juli 2012

Eindrapportage. Project Verbreding augustus 2008 juli 2012 Vereniging voor verbrede landbouw De Frisse Wind Eindrapportage Project Verbreding augustus 2008 juli 2012 POP/ILG projectnummer: 2008-41517-32609 Contact: Westfriesedijk 164 1767 CV Kolhorn info@defrissewind.nl

Nadere informatie

STEUNPUNT HOEVEPRODUCTEN

STEUNPUNT HOEVEPRODUCTEN QUICK-WIN-PROJECT: HANDLEIDING INRICHTING VAN EEN VERWERKINGS- EN WINKELRUIMTE VOOR HOEVEPRODUCENTEN STEUNPUNT HOEVEPRODUCTEN 1 JAN 2012 31 DEC 2012 Aanvrager: KVLV vzw Steunpunt Hoeveproducten Remylaan

Nadere informatie

Zorgboerderijen, partners in welzijn

Zorgboerderijen, partners in welzijn Zorgboerderijen, partners in welzijn Doelgroepen Personen met een handicap Volwassenen met een psychiatrische problematiek Jongeren met problemen Thuis/instelling School Ouderen Zorgboerderijen: wat? Vrijwillige

Nadere informatie

Een provinciale aanpak van hoeve- en streekproducten

Een provinciale aanpak van hoeve- en streekproducten Een provinciale aanpak van hoeve- en streekproducten (Tinne Van Looy: plattelandscoördinator provincie Antwerpen) Vrijdag 27/11/2009 Landgoed Rhederoord Departement Welzijn, Economie en Plattelandsbeleid

Nadere informatie

NATUURPUNT MALDEGEM-KNESSELARE nominatie Groene Pluim 2014

NATUURPUNT MALDEGEM-KNESSELARE nominatie Groene Pluim 2014 NATUURPUNT MALDEGEM-KNESSELARE nominatie Groene Pluim 2014 NATUURPUNT vzw Een onafhankelijke organisatie gedragen door vrijwilligers grootste natuurbeschermingsorganisate in Vlaanderen eind 2001 opgericht

Nadere informatie

Melk van Hier, kansen voor landbouw en natuur?

Melk van Hier, kansen voor landbouw en natuur? Melk van Hier, kansen voor landbouw en natuur? NATUUR EN LANDBOUW// VORSELAAR// 14 maart 2012 Draagvlakverbredingsproject Melk van Hier 1/1/2013 31/12/2013 Dit initiatief kadert binnen een overkoepelend

Nadere informatie

DOSSIER ERKEND VERKOOPPUNT HOEVEPRODUCTEN

DOSSIER ERKEND VERKOOPPUNT HOEVEPRODUCTEN DOSSIER ERKEND VERKOOPPUNT HOEVEPRODUCTEN Dossier Erkend Verkooppunt Hoeveproducten 1. WAT ZIJN HOEVEPRODUCTEN? 2. HET LABEL ERKENDE VERKOOPPUNTEN HOEVEPRODUCTEN 3. HOEVEVERKOOP IN CIJFERS 4. CONTACTPERSOON

Nadere informatie

Vlaams minister-president Peeters tekent krijtlijnen uit voor Vlaams wijnbouwbeleid

Vlaams minister-president Peeters tekent krijtlijnen uit voor Vlaams wijnbouwbeleid PERSMEDEDELING VAN HET KABINET VAN DE MINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW EN PLATTELANDSBELEID Dinsdag 21 februari2012 Vlaams minister-president

Nadere informatie

LEADER Kempenland. Samen investeren in een leefbaar platteland

LEADER Kempenland. Samen investeren in een leefbaar platteland LEADER Kempenland Samen investeren in een leefbaar platteland Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling; Europa investeert in zijn platteland Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling;

Nadere informatie

VERBREDING IN LAND- EN TUINBOUW

VERBREDING IN LAND- EN TUINBOUW AMS FOCUS 2012 VERBREDING IN LAND- EN TUINBOUW STAND VAN ZAKEN IN 2011 Vlaamse overheid Departement Landbouw en Visserij 1.Blik op verbreding in de landbouw 2.Sociale en toeristische activiteiten 3. Milieu,

Nadere informatie

Voorstelling Regionale stadslandbouwstructuur ZWVL -Project Sociale Innovatie-

Voorstelling Regionale stadslandbouwstructuur ZWVL -Project Sociale Innovatie- Voorstelling Regionale stadslandbouwstructuur ZWVL -Project Sociale Innovatie- (de boerderij van) De toekomst? 1. Analyse Uitdagingen voor steden en regio s Klimaatveranderging Verstedelijking Duurdere

Nadere informatie

Voorstel Beleidskeuzes Landbouw & Platteland

Voorstel Beleidskeuzes Landbouw & Platteland Voorstel Beleidskeuzes Landbouw & Platteland Mechtilde Hennebert 3/10/2012 Departement Dienst Agenda 1. Situering 2. Strategische doelstellingen: Provincie Antwerpen 3. Tactische doelstellingen: Landbouw

Nadere informatie

Toekomst voor eeuwenoud bos Samenvatting van het beheerplan Norgerholt Concept

Toekomst voor eeuwenoud bos Samenvatting van het beheerplan Norgerholt Concept Toekomst voor eeuwenoud bos Samenvatting van het beheerplan Norgerholt Concept a Toekomst voor eeuwenoud bos Samenvatting van het beheerplan Norgerholt Colofon Deze samenvatting is een uitgave van de

Nadere informatie

Ecologie: Excursie naar milieuvriendelijke landbouwbedrijven

Ecologie: Excursie naar milieuvriendelijke landbouwbedrijven Ecologie: Excursie naar milieuvriendelijke landbouwbedrijven Oplossingenbundel 2 1 Korte uitleg In deze bundel staat kort uitgeschreven wat de mogelijke oplossingen kunnen zijn voor een vraag. Bij sommige

Nadere informatie

DESKUNDIGEN. - profielschetsen deskundigen - Project Stimuleren huisverkoop & boerderijwinkels in Groningen

DESKUNDIGEN. - profielschetsen deskundigen - Project Stimuleren huisverkoop & boerderijwinkels in Groningen DESKUNDIGEN - profielschetsen deskundigen - Project Stimuleren huisverkoop & boerderijwinkels in Groningen Maria van Boxtel Graag werk ik samen met boeren en boerinnen aan directe verkoop van hun producten.

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen EGH/ZHL november 2013 Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich

Nadere informatie

Ongeveer 17 jaar geleden startte een eerste pilootproject van de. bosgroepen in de Kempense Heuvelrug in de provincie Antwerpen,

Ongeveer 17 jaar geleden startte een eerste pilootproject van de. bosgroepen in de Kempense Heuvelrug in de provincie Antwerpen, Zaterdag 17 september 2011 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Toespraak Bosgroepen Oost-Vlaanderen - Wachtebeke Dames en heren, Beste gedeputeerde(n), Beste

Nadere informatie

vzw Kempens Landschap

vzw Kempens Landschap vzw Kempens Landschap Een unieke en exemplarische landschapsvereniging vzw Kempens Landschap Een unieke en exemplarische landschapsvereniging In 1997 werd vzw Kempens Landschap opgericht om landschap en

Nadere informatie

Speech van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Vrijdag 18 juni Inwandeling Assels - Drongen

Speech van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Vrijdag 18 juni Inwandeling Assels - Drongen Speech van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Vrijdag 18 juni Inwandeling Assels - Drongen Goede avond dames en heren, Meneer Vancauwenberghe (VLM), Schepen Balthazar, Gedeputeerde

Nadere informatie

De Oude Kaasmakerij. Algemeen

De Oude Kaasmakerij. Algemeen Lesbrief De Oude Kaasmakerij Algemeen Deze lesbrief is opgemaakt voor het lager onderwijs. Voor leerlingen uit eerste, tweede en derde graad van het basisonderwijs werd een specifieke rondleiding uitgewerkt

Nadere informatie

DE PROVINCIE ALS COÖRDINATOR FIETSBELEID

DE PROVINCIE ALS COÖRDINATOR FIETSBELEID PROVINCIAAL FIETSBELEID DE PROVINCIE ALS COÖRDINATOR FIETSBELEID De Vlaamse provincies namen de laatste jaren tal van initiatieven inzake fietsbeleid. Ze hebben de ambitie om uit te groeien tot het fietsbestuur

Nadere informatie

POP-3. Plattelands Ontwikkelings Programma 2014-2020. Informatiebijeenkomst Europese Fondsen november 2014 POP3

POP-3. Plattelands Ontwikkelings Programma 2014-2020. Informatiebijeenkomst Europese Fondsen november 2014 POP3 Informatiebijeenkomst Europese Fondsen november 2014 POP3 POP-3 Plattelands Ontwikkelings Programma 2014-2020 1 Provincie Zeeland Uitvoering POP-3: Johan Wandel Boy Saija Arjon Copper Programma Zeeuws

Nadere informatie

De landbouwer als landschapsbouwer. 4. De landbouwer als landschapsbouwer ICT-opdracht ehorizon

De landbouwer als landschapsbouwer. 4. De landbouwer als landschapsbouwer ICT-opdracht ehorizon 4. De landbouwer als ICT-opdracht ehorizon Bedrijf: Steven Vanhecke - Oude Burkelslag 10-9990 Maldegem 4.1 Richtlijnen voor de begeleidende leerkracht Een belangrijk doel in de derde graad van het secundair

Nadere informatie

PDPO II: TERUGBLIK EN STAND VAN ZAKEN. Jules Van Liefferinge 07/11/2013

PDPO II: TERUGBLIK EN STAND VAN ZAKEN. Jules Van Liefferinge 07/11/2013 PDPO II: TERUGBLIK EN STAND VAN ZAKEN Jules Van Liefferinge 07/11/2013 Agenda PDPO II - het origineel Opmaak en goedkeuring Originele maatregelen Originele budgettoewijzing PDPO II doorheen de tijd Allerlei

Nadere informatie

De Kromme Rijnstreek bloeit

De Kromme Rijnstreek bloeit OP EUROPA INVESTEERT IN ZIJN PLATTELAND 43 PROJECTEN ONDERSTEUND De Kromme Rijnstreek bloeit Resultaten LEADER Kromme Rijn 2007-2013 EU SUBSIDIE VERVIJFVOUDIGD VERSTERKING STREEKIDENTITEIT EN LEEFBAARHEID

Nadere informatie

TOELICHTEND. VERORDENEND Stedenbouwkundige voorschriften. toelichting en visie. 1. bestemmingsvoorschriften. 2. inrichting en beheer

TOELICHTEND. VERORDENEND Stedenbouwkundige voorschriften. toelichting en visie. 1. bestemmingsvoorschriften. 2. inrichting en beheer voorschriften art. 1: natuurgebied VERORDENEND Stedenbouwkundige voorschriften 1. bestemmingsvoorschriften Onderhavige zone wordt bestemd voor de instandhouding, de ontwikkeling en het herstel van de

Nadere informatie

Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR. Watering van Sint-Truiden. (enkel het gesproken woord telt)

Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR. Watering van Sint-Truiden. (enkel het gesproken woord telt) Vrijdag 6 mei 2011 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Watering van Sint-Truiden (enkel het gesproken woord telt) Geachte voorzitter van de Watering, Mevrouw

Nadere informatie

BOEREN BOUWEN AAN HET LANDSCHAP Streven naar kwaliteitsvol agrarisch landschap

BOEREN BOUWEN AAN HET LANDSCHAP Streven naar kwaliteitsvol agrarisch landschap Samenwerking Voor Agrarisch Landschap context beheer van oeverzones constructie van de maaier SVAL en doelstellingen Project naar aangepast oeverbeheer ideeën en participatie Vande Ryse Luc Samenwerken

Nadere informatie

Wat doen de provincies inzake platteland?

Wat doen de provincies inzake platteland? Boudewijnlaan 20-21 B-1000 Brussel tel. 02-508 13 22 fax 02-502 46 80 e-mail: jeroen.mercy@vlaamseprovincies.be www.vlaamseprovincies.be Inhoud 1 De missie van de provincies inzake plattelandsbeleid...

Nadere informatie

Verslag Workshop Groene diensten

Verslag Workshop Groene diensten Verslag Workshop Groene diensten Groene diensten Groenbeheer, landschapsbeheer, natuur. Opbouw workshop Er zijn twee workshops gehouden, aan het eind van de ochtend en begin van de middag. De beide workshops

Nadere informatie

Jaarverslag EXPOO 2014

Jaarverslag EXPOO 2014 Jaarverslag EXPOO 2014 EXPOO, het Expertisecentrum Opvoedingsondersteuning van de Vlaamse overheid, bouwt mee aan een positieve leefomgeving waar het voor kinderen en jongeren goed is om op te groeien.

Nadere informatie

Voorstel van resolutie. betreffende het behoud van de poldergraslanden en de andere historische permanente graslanden

Voorstel van resolutie. betreffende het behoud van de poldergraslanden en de andere historische permanente graslanden stuk ingediend op 1440 (2011-2012) Nr. 1 20 januari 2012 (2011-2012) Voorstel van resolutie van de heren Dirk Van Mechelen, Marc Vanden Bussche en Bart Tommelein, mevrouw Mercedes Van Volcem, de heer Karlos

Nadere informatie

Per 1.000 kinderen onder de 3 jaar telde Limburg eind 2008 68 opvangplaatsen minder dan het Vlaamse gemiddelde.

Per 1.000 kinderen onder de 3 jaar telde Limburg eind 2008 68 opvangplaatsen minder dan het Vlaamse gemiddelde. Limburgse kinderopvang misdeeld door huidige Vlaamse Regering. Uit het antwoord vanwege Vlaams minister van Welzijn Heeren op een parlementaire vraag van Vlaams volksvertegenwoordiger Els Robeyns blijkt

Nadere informatie

Opdracht. Hoe? Agentschap Ondernemen bondig voorgesteld. Voorbereiden en uitvoeren van economie- en ondernemingsbeleid:

Opdracht. Hoe? Agentschap Ondernemen bondig voorgesteld. Voorbereiden en uitvoeren van economie- en ondernemingsbeleid: Agentschap Ondernemen bondig voorgesteld 25/02/2011 Opdracht Voorbereiden en uitvoeren van economie- en ondernemingsbeleid: Bedrijven door de crisis helpen Meer en sterker ondernemerschap Een meer groene

Nadere informatie

De kustpolders: Hoe behoud een essentiële stap is richting duurzame ontwikkeling

De kustpolders: Hoe behoud een essentiële stap is richting duurzame ontwikkeling De kustpolders: Hoe behoud een essentiële stap is richting duurzame ontwikkeling Prof. dr. Patrick Meire Universiteit Antwerpen Ecosystem management research group De polders, tussen de kust en zandig/zandlemig

Nadere informatie

Arbeid biedt een maatschappelijke meerwaarde ten opzichte van inactiviteit. 3

Arbeid biedt een maatschappelijke meerwaarde ten opzichte van inactiviteit. 3 17 SOCIALE ECONOMIE 18 Sociale economie Iedereen heeft recht op een job, ook de mensen die steeds weer door de mazen van het net vallen. De groep werkzoekenden die vaak om persoonlijke en/of maatschappelijke

Nadere informatie

PROEFCENTRA. PAMEL & HERENT Hier oogst je kennis

PROEFCENTRA. PAMEL & HERENT Hier oogst je kennis PROEFCENTRA & HERENT Hier oogst je kennis Landbouwers staan elke dag voor de uitdaging om een lekker maar ook winstgevend product op de markt te brengen, binnen de wettelijke richtlijnen. Vanuit onze proefcentra

Nadere informatie

Biodiversiteit visie Boerenbond. Symposium biodiversiteit 4 november 2010

Biodiversiteit visie Boerenbond. Symposium biodiversiteit 4 november 2010 Biodiversiteit visie Boerenbond Symposium biodiversiteit 4 november 2010 1 Landbouw en biodiversiteit Domesticatie leidde tot 1000den variëteiten en soorten Heel wat biodiversiteit is er omwille van landbouw

Nadere informatie

Perceelswerken NU! Infovergadering 26 november 20142014

Perceelswerken NU! Infovergadering 26 november 20142014 Perceelswerken NU! Infovergadering 26 november 20142014 Welkom WAT? Subsidies voor pachters, gebruikers en eigenaars Landbouwpercelen in het Vrijgeweid Verbeteringen op het vlak van waterhuishouding, toegankelijkheid

Nadere informatie

Boerderij in de stad 28 mei 2015

Boerderij in de stad 28 mei 2015 Boerderij in de stad 28 mei 2015 Persmap Inhoud Persuitnodiging Boerderij in Mechelen Toelichting event Wie is Groene Kring? Contactpersoon ter plaatse Marijke Jordens, 0476 57 67 85 Diestsevest 32 bus

Nadere informatie

Effectmeting bij kinderen, ouders, leerkrachten en directie van smaakklassen

Effectmeting bij kinderen, ouders, leerkrachten en directie van smaakklassen Effectmeting bij kinderen, ouders, leerkrachten en directie van smaakklassen Vakgroep Landbouweconomie Prof. Dr. Xavier Gellynck Dr. Hans De Steur Ir. Sara De Pelsmaeker Universiteit Gent Faculteit Bio-ingenieurswetenschappen

Nadere informatie

GASTVROUWEN EN HEREN OP DE MELKVEEHOUDERIJ Tips voor het ontvangen en rondleiden van bezoekers

GASTVROUWEN EN HEREN OP DE MELKVEEHOUDERIJ Tips voor het ontvangen en rondleiden van bezoekers GASTVROUWEN EN HEREN OP DE MELKVEEHOUDERIJ Tips voor het ontvangen en rondleiden van bezoekers Gastheer/vrouw zijn is ook een vak Goed boeren is een vak, een goede gastvrouw of heer zijn is ook een vak.

Nadere informatie

Lijnen & boeiend landschap

Lijnen & boeiend landschap Lijnen & boeiend landschap Hoe beleef je je wandeling? Sylvia Tuinder 20 juni 2013 Samenwerken aan het landschap. Doel wandelnetwerk is: breed netwerk van wandelpaden landschap toegankelijk en aantrekkelijk

Nadere informatie

Perceelswerken NU! Tope Tegoare Oproep 2014 SUBSIDIEREGLEMENT

Perceelswerken NU! Tope Tegoare Oproep 2014 SUBSIDIEREGLEMENT Landinrichtingsproject Jabbeke Wingene Inrichtingsplan Groenhove Vrijgeweid Perceelswerken NU! Tope Tegoare Oproep 2014 SUBSIDIEREGLEMENT Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Wie kan de subsidie aanvragen?... 2

Nadere informatie

FISCALITEIT VAN DE VLAAMSE PROVINCIES INITIËLE BUDGETTEN 2014

FISCALITEIT VAN DE VLAAMSE PROVINCIES INITIËLE BUDGETTEN 2014 Definitieve versie FISCALITEIT VAN DE VLAAMSE PROVINCIES INITIËLE BUDGETTEN 2014 OPCENTIEMEN OP DE ONROERENDE VOORHEFFING Provincie aantal waarde van 1 opcentiemen opbrengst Antwerpen 290 470.803,00 euro

Nadere informatie

Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken

Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken Plaats: Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Datum: 21 maart 2013 Om de twee maanden organiseert het Fonds Vrijetijdsparticipatie een themanamiddag

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich daar voor inzetten:

Nadere informatie

Stapsgewijze introductie van bioproducten in de «institutionele catering»

Stapsgewijze introductie van bioproducten in de «institutionele catering» Stapsgewijze introductie van bioproducten in de «institutionele catering» Een project van i.s.m. Bioforum Wallonië en professionele experts, met financiële steun van de ALT (Vlaamse Gemeenschap) en de

Nadere informatie

Indien u vragen hebt over deze controle, kunt u contact opnemen met uw inspecteur via mi.inspect_office@mi-is.be.

Indien u vragen hebt over deze controle, kunt u contact opnemen met uw inspecteur via mi.inspect_office@mi-is.be. Aan de Voorzitter van het OCMW van Knokke-Heist Kraaiennestplein 1 bus 2 8300 Knokke-Heist Geïntegreerd inspectieverslag POD MI Inspectiedienst POD MI Aantal 2 OCMW / RMIB-SFGE / 2015 Betreft: Geïntegreerd

Nadere informatie

KORTE KETEN ZOEKTOCHT

KORTE KETEN ZOEKTOCHT KORTE KETEN ZOEKTOCHT Brochure 1: Op zoek naar de korte-keten De Korte Keten Waarom kopen op de hoeve? Naast het directe contact met de boer, de versheid en de meerwaardebeleving, biedt de hoeve meestal

Nadere informatie

zittingsjaar 2013-2014 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Landbouw, Visserij en Plattelandsbeleid

zittingsjaar 2013-2014 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Landbouw, Visserij en Plattelandsbeleid vergadering C54 LAN3 zittingsjaar 2013-2014 Handelingen Commissievergadering Commissie voor Landbouw, Visserij en Plattelandsbeleid van 6 november 2013 2 Commissievergadering nr. C54 LAN3 (2013-2014) 6

Nadere informatie

Voor wie doet u het allemaal? Ontdek het met uw eigen Verdienmodel

Voor wie doet u het allemaal? Ontdek het met uw eigen Verdienmodel Voor wie doet u het allemaal? Ontdek het met uw eigen Verdienmodel Voor wie doet u het eigenlijk allemaal? Veel ondernemers werken met passie aan hun product of dienst. Dan komt het weleens voor dat ondernemers

Nadere informatie

Groene Zorg in Vlaanderen

Groene Zorg in Vlaanderen Studiekring biolandbouw 15 Nov 2007 Groene Zorg in Vlaanderen Steunpunt Groene Zorg Katrien Goris Presentatie overzicht Wat is Groene Zorg in Vlaanderen Wettelijk kader Steunpunt Groene Zorg Groene Zorg

Nadere informatie

Een enthousiaste bedrijfsvoering

Een enthousiaste bedrijfsvoering Maatwerk voor akkervogels EEN INTEGRAAL VERHAAL Vandaag zijn er veel minder akkervogels dan vroeger. Daarom gaan we samen aan de slag. Iedereen draagt zijn steentje bij: landbouwers, jagers, de Vlaamse

Nadere informatie

CRV-Vrouwendag Verbreding op de boerderij- Hoe pak je het aan? De positie van de moderne boerin in de landbouwsector

CRV-Vrouwendag Verbreding op de boerderij- Hoe pak je het aan? De positie van de moderne boerin in de landbouwsector CRV-Vrouwendag Verbreding op de boerderij- Hoe pak je het aan? De positie van de moderne boerin in de landbouwsector 13 oktober 2015, Sint Niklaas Vander Schueren Mieke Opwarmertje - Stellingen - Als boerin

Nadere informatie

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE

BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE BIO: ETEN & WETEN INTROLES VOOR DE 1 e GRAAD 1 LESUUR FICHES VOOR DE LEERLINGEN FICHE 1 - A WORTELEN Biowortelen van een bioboer die kiest voor natuur en milieu. Bio kiest voor natuur en milieu! De biowortelboer(in)

Nadere informatie

BIJLAGE. Motivering van het voorliggende convenant

BIJLAGE. Motivering van het voorliggende convenant BIJLAGE CONVENANT VRIJWILLIGERSWERK IN UITVOERING VAN HET PROTOCOL BETREFFENDE DE SAMENWERKING TUSSEN DE MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN EN DE PROVINCIES TIJDENS DEZE LEGISLATUUR Motivering

Nadere informatie

VLAANDEREN VAKANTIELAND Getest en goedgekeurd door wandelaars

VLAANDEREN VAKANTIELAND Getest en goedgekeurd door wandelaars PERSBERICHT 16 januari 2013 WANDELING LANGS DE BRONNEN VAN DE VOERSTREEK IS DE MOOISTE WANDELROUTE VAN VLAANDEREN VAKANTIELAND Getest en goedgekeurd door wandelaars De wandeling Ontdek de bronnen van de

Nadere informatie

Onderzoek biologische landbouw en voeding 2015. Een greep uit de Vlaamse onderzoeksthema s ter gelegenheid van BioXpo 2015

Onderzoek biologische landbouw en voeding 2015. Een greep uit de Vlaamse onderzoeksthema s ter gelegenheid van BioXpo 2015 Onderzoek biologische landbouw en voeding 2015 Een greep uit de Vlaamse onderzoeksthema s ter gelegenheid van BioXpo 2015 1 Contact Vlaams onderzoeks en kennisnetwerk voor biologische landbouw & voeding

Nadere informatie

iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiniiiiiiiiiii Stuknummer: 13.022171

iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiniiiiiiiiiii Stuknummer: 13.022171 iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiniiiiiiiiiii Stuknummer: 13.022171 C-C. Gr? GEMEENTE SCHAGEN ING 2 6 SEP2013 agriboard Noord-Holland Noord BioValley AFD BioValley p/a Stichting Agriboard Noord-Holland Noord Postbus

Nadere informatie

DUURZAAM WIJKCONTRACT MAALBEEK

DUURZAAM WIJKCONTRACT MAALBEEK Gemeente Elsene Brussels Hoofdstedelijk Gewest DUURZAAM WIJKCONTRACT MAALBEEK Projectoproep voor bewoners «Mijn Plant-aardige Wijk» 0% asfalt 100% groen vergroening van de wijk groen- blauw netwerk duurzame

Nadere informatie

Resultaten bevraging van de Logo s. Suggesties voor een betere lokale samenwerking

Resultaten bevraging van de Logo s. Suggesties voor een betere lokale samenwerking Inleiding Resultaten bevraging van de Logo s Ondersteuning Logo s door de provincies Ondersteuning Logo s door de lokale besturen Suggesties voor een betere lokale samenwerking Bevraging in opdracht van

Nadere informatie

Overige Europese (Co)Financieringsfondsen. EC 2,1 miljard euro periode 2007-2013. België 4 miljoen Euro 2007

Overige Europese (Co)Financieringsfondsen. EC 2,1 miljard euro periode 2007-2013. België 4 miljoen Euro 2007 Overige Europese (Co)financieringsfondsen LIFE+ EFRO INTERREG IV PDPO Visserijfonds CIP Ludo Holsbeek Departement Leefmilieu, Natuur en Energie Beleidsvoorbereiding en Evaluatie. Koning Albert II-laan,

Nadere informatie

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk Nationale landschappen: aandacht en geld nodig! 170610SC9 tk 7 Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk De Rekenkamer Oost-Nederland heeft onderzoek

Nadere informatie

Landbouw in de stad en in de stadsrand ontwikkelen

Landbouw in de stad en in de stadsrand ontwikkelen Landbouw in de stad en in de stadsrand ontwikkelen Actie 1: commerciële landbouw Doelstellingen: 1 De kennis over stedelijke landbouw ontwikkelen Een strategisch standpunt identificeren over het haalbare

Nadere informatie

Budget & subsidiemogelijkheden samentuinen

Budget & subsidiemogelijkheden samentuinen Budget & subsidiemogelijkheden samentuinen Geert Gommers, diensthoofd kennis Velt geert.gommers@velt.be 03-287 80 95 Budget Waarvoor? Onderzoek en klaarleggen perceel Opmaak inrichtingsplan Realisatie

Nadere informatie

Inagro en de Provincie West-Vlaanderen bouwen nieuwe onderzoeksserre op het dak van de Reo Veiling

Inagro en de Provincie West-Vlaanderen bouwen nieuwe onderzoeksserre op het dak van de Reo Veiling Inagro vzw Ieperseweg 87 8800 Beitem T 051 27 32 00 F 051 24 00 20 E info@inagro.be PERSBERICHT Inagro en de Provincie West-Vlaanderen bouwen nieuwe onderzoeksserre op het dak van de Reo Veiling De Provincie

Nadere informatie

Bewonersvergadering. Inrichting Buurttuinen Zwankendamme en Zeebrugge. 8 maart 2016 Zaal Het Centrum, Zwankendamme

Bewonersvergadering. Inrichting Buurttuinen Zwankendamme en Zeebrugge. 8 maart 2016 Zaal Het Centrum, Zwankendamme Bewonersvergadering Inrichting Buurttuinen Zwankendamme en Zeebrugge 8 maart 2016 Zaal Het Centrum, Zwankendamme Voorstelling panel de heer Dirk De fauw, schepen van welzijn, diversiteit en noord-zuidbeleid,

Nadere informatie

Rapport overzicht rode bedrijven en overzicht van bevindingen van bedrijfsbezoeken

Rapport overzicht rode bedrijven en overzicht van bevindingen van bedrijfsbezoeken Rapport overzicht rode bedrijven en overzicht van bevindingen van bedrijfsbezoeken 1 SITUERING De Habitat- en Vogelrichtlijn bepalen dat elke Europese lidstaat de noodzakelijke maatregelen moet nemen om

Nadere informatie

Open Standaarden voor Lokale Overheden

Open Standaarden voor Lokale Overheden Open Standaarden voor Lokale Overheden OSLO 3.0 ENGAGEMENTSVERKLARING Ondergetekenden, De Vlaamse ICT Organisatie vzw (hierna genoemd V-ICT-OR vzw), gevestigd te 9160 Lokeren, Mosten 13 Industriezone E17-3,

Nadere informatie

DUURZAAM WIJKCONTRACT MAALBEEK

DUURZAAM WIJKCONTRACT MAALBEEK Gemeente Elsene Brussels Hoofdstedelijk Gewest DUURZAAM WIJKCONTRACT MAALBEEK Projectoproep ambachtslieden, ontwerpers en creatieve beroepen uit de Maalbeekwijk Publicatie : Januari 2016 Uiterste datum

Nadere informatie

Kleinschalige voedselinitiatieven in Nederland. Almanak

Kleinschalige voedselinitiatieven in Nederland. Almanak Kleinschalige voedselinitiatieven in Nederland Almanak Almanak kleinschalige initiatieven Van en voor iedereen die zich sterk maakt voor duurzaam voedsel Dit is een dummy met een paar pagina s van de

Nadere informatie

BELEID OP VLAK VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING: IN BELGIË EN DAARBUITEN

BELEID OP VLAK VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING: IN BELGIË EN DAARBUITEN BELEID OP VLAK VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING: IN BELGIË EN DAARBUITEN KAMER VAN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS 1. Het landbouwdossier Het feit dat Westerse landbouwproducten de lokale markten in het Zuiden verstoren.

Nadere informatie

Het Dream-project wordt sinds 2002 op ad-hoc basis gesubsidieerd.

Het Dream-project wordt sinds 2002 op ad-hoc basis gesubsidieerd. Naam evaluatie Volledige naam Aanleiding evaluatie DREAM-project Evaluatie DREAM-project De Vlaamse overheid ondersteunt een aantal initiatieven ter bevordering van het ondernemerschap en de ondernemerszin.

Nadere informatie

Edegem en San Jerónimo (Peru) : ondersteuning bij het gemeentelijke marktbeheer. Marc Konings, milieuambtenaar Edegem

Edegem en San Jerónimo (Peru) : ondersteuning bij het gemeentelijke marktbeheer. Marc Konings, milieuambtenaar Edegem Edegem en San Jerónimo (Peru) : ondersteuning bij het gemeentelijke marktbeheer Marc Konings, milieuambtenaar Edegem Basisgegevens San Jeronimo Oppervlakte 10,53 km 2 Bevolking 28.856 (2007) Hoogte Ligging

Nadere informatie

Bedrijven stimuleren om te vergroenen door voordelen van een groene omgeving voor het imago en het welbevinden van medewerkers in de kijker te

Bedrijven stimuleren om te vergroenen door voordelen van een groene omgeving voor het imago en het welbevinden van medewerkers in de kijker te voorgestelde actie haalbaarheid impact Bedrijven stimuleren om te vergroenen door voordelen van een groene omgeving voor het imago en het welbevinden van medewerkers in de kijker te zetten. 83% 78% Vierkante

Nadere informatie

1. Welke stappen ondernam de minister reeds om de gemoederen tussen beide belangengroepen te bedaren?

1. Welke stappen ondernam de minister reeds om de gemoederen tussen beide belangengroepen te bedaren? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 463 van JAN VAN ESBROECK datum: 19 februari 2015 aan JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN OMGEVING, NATUUR EN LANDBOUW Synergieën landbouw-natuur - Initiatieven Het rondsturen van

Nadere informatie

Provinciaal reglement betreffende het erkennen en ondersteunen van de landbouweducatieve activiteiten op kinderboerderijen in West Vlaanderen.

Provinciaal reglement betreffende het erkennen en ondersteunen van de landbouweducatieve activiteiten op kinderboerderijen in West Vlaanderen. Provinciaal reglement betreffende het erkennen en ondersteunen van de landbouweducatieve activiteiten op kinderboerderijen in West Vlaanderen. De provincieraad van de provincie West Vlaanderen verwijst

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Deltaplan voor het Landschap, Moerenburg-Heukelom-Koningshoeven

Nieuwsbrief. Deltaplan voor het Landschap, Moerenburg-Heukelom-Koningshoeven Moerenburg- Inhoud: Zichtbare resultaten Kavelruil Heukelom 6 Kavelruil belangrijk voor realisatie doelstellingen Toekomstige plannen Deelname aan de Nationale Natuurwerkdag Procesmanager Nellie Raedts

Nadere informatie

Het plattelandsbeleid in Vlaanderen gedachtewisseling in de Commissie voor Landbouw, Visserij en Plattelandsbeleid. Brussel, 10 maart 2010

Het plattelandsbeleid in Vlaanderen gedachtewisseling in de Commissie voor Landbouw, Visserij en Plattelandsbeleid. Brussel, 10 maart 2010 Het plattelandsbeleid in Vlaanderen gedachtewisseling in de Commissie voor Landbouw, Visserij en Plattelandsbeleid Brussel, 10 maart 2010 Inhoud Deel 1: Bestuurlijke organisatie van het Plattelandsbeleid

Nadere informatie

Meer informatie nodig?

Meer informatie nodig? Europees landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland. Meer informatie nodig? Neem gerust contact op! LEADER-coördinator Noord Overijssel Jan Boxum p/a Gemeente Steenwijkerland

Nadere informatie

Het Meetjesland. Een regio met ontwikkelingsachterstand?

Het Meetjesland. Een regio met ontwikkelingsachterstand? Het Meetjesland Een regio met ontwikkelingsachterstand? Periode 1988 1994 Impulsprogramma Vlaams programma 7 gemeenten 150 mio bef. vanuit Vlaanderen Projecten rond economie, toerisme en diverse Vlaamse

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Deltaplan voor het Landschap, Moerenburg-Heukelom-Koningshoeven

Nieuwsbrief. Deltaplan voor het Landschap, Moerenburg-Heukelom-Koningshoeven Moerenburg- Inhoud: Grondeigenaren die bijdragen aan een mooi landschap Een bedrijfslandschapsplan in de praktijk Nieuw wandelpad vormt ingang Duurzaamheidsvallei, Moerenburg- Opening Duurzaamheidsvallei

Nadere informatie

REPORTAGE: HOPPER JEUGDVERBLIJF MERKENVELD, LOPPEM (ZEDELGEM)

REPORTAGE: HOPPER JEUGDVERBLIJF MERKENVELD, LOPPEM (ZEDELGEM) NOTA REPORTAGE: HOPPER JEUGDVERBLIJF MERKENVELD, LOPPEM (ZEDELGEM) Datum: 1 augustus 2007 REPORTAGE: HOPPER JEUGDVERBLIJF MERKENVELD, LOPPEM (ZEDELGEM) 1 augustus 2007 pagina 1 > 6 1 Hopper Jeugdverblijf

Nadere informatie

pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen

pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen pilootprojecten (deel 1) Oost-Vlaanderen dhr. Arne Oosthuyse projectcoördinator Voka - Kamer van Koophandel O-Vl. VON-sessie: Allochtoon ondernemerschap in Vlaanderen Donderdag 9 juni 2011 Huis van de

Nadere informatie

Zeeland bouwt een. www.industrieelmuseumzeeland.nl

Zeeland bouwt een. www.industrieelmuseumzeeland.nl Zeeland bouwt een www.industrieelmuseumzeeland.nl Wat is het Industrieel Museum Zeeland? locatie Dat het museum in de kanaalzone en meer specifiek in de historische suikerloodsen aan de Westkade 114 in

Nadere informatie

Landbouwgevoeligheidsanalyse & Landbouweffectenrapport. Glastuinbouwconcentratie Sint-Katelijne-Waver. 5 januari 2010

Landbouwgevoeligheidsanalyse & Landbouweffectenrapport. Glastuinbouwconcentratie Sint-Katelijne-Waver. 5 januari 2010 Landbouwgevoeligheidsanalyse & Landbouweffectenrapport Glastuinbouwconcentratie Sint-Katelijne-Waver 5 januari 2010 Inhoud VLM Landbouwgevoeligheidsanalyse (LGA) Doel Methodiek Resultaat Landbouweffectenrapport

Nadere informatie

Kwaliteitsplanning 2014

Kwaliteitsplanning 2014 Kwaliteitsplanning 2014 Lokaal dienstencentrum De Stille Meers OCMW Middelkerke Sluisvaartstraat 17 8430 Middelkerke Voorzitter: Dirk Gilliaert Secretaris: Pierre Ryckewaert 1 Inhoudstafel 1. Evaluatie

Nadere informatie

Inhoud. Doelstelling. Vernieuwend door combinatie succesfactoren. Werkpakketten & activiteiten WP1: Projectmanagement 27/02/2015 2

Inhoud. Doelstelling. Vernieuwend door combinatie succesfactoren. Werkpakketten & activiteiten WP1: Projectmanagement 27/02/2015 2 2 (Be)Levende Landschappen Projectvoorstel aangemeld bij Interreg Vlaanderen-Nederland Inhoud Doelstelling en aanpak Pilootgebieden & Partnerschap Pilootgebied Bels Lijntje Financiële aspecten Projectaanvraag

Nadere informatie

www.vlaanderen.be/landbouw/praktijkgidswater WATER IN DE LAND- EN PRAKTIJKGIDS TUINBOUW

www.vlaanderen.be/landbouw/praktijkgidswater WATER IN DE LAND- EN PRAKTIJKGIDS TUINBOUW PRAKTIJKGIDS WATER IN DE LAND- EN TUINBOUW www.vlaanderen.be/landbouw/praktijkgidswater Water is onmisbaar op het land- en tuinbouwbedrijf. Het is essentieel als drinkwater voor het vee, als gietwater,

Nadere informatie

Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma

Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma Evaluatie National Contact Point-werking van het Vlaams Contactpunt Kaderprogramma Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Afdeling Strategie en Coördinatie Koning Albert II-laan 35 bus 10 1030 Brussel

Nadere informatie

Aanwezig : Julien Bogaert, Herman De Backer, Rik Sagaert, Ingrid Vyvey, Silvie Vanhoutteghem, Jeroen Terryn en Ann De Bruyckere. 1 Verwelkoming...

Aanwezig : Julien Bogaert, Herman De Backer, Rik Sagaert, Ingrid Vyvey, Silvie Vanhoutteghem, Jeroen Terryn en Ann De Bruyckere. 1 Verwelkoming... Dagelijks Bestuur W.O.A.S. Verslag Datum vergadering : Betreft : Dagelijks bestuur W.O.A.S. 8 november 2010, Provinciehuis Boeverbos Brugge, 10.00 uur Onze ref.: P10/8/2/14/6 Verslaggever: Ann De Bruyckere

Nadere informatie

Les 1 Van koffieboon tot pakje koffie

Les 1 Van koffieboon tot pakje koffie Les 1 Van koffieboon tot pakje koffie VAKKEN PAV, Humane Wetenschappen, Aardrijkskunde DOELSTELLINGEN EN EINDTERMEN Gemeenschappelijke stam De leerlingen brengen belangrijke elementen van communicatief

Nadere informatie

KAN JE MET DE VERWERKING EN VERKOOP VAN HOEVEZUIVEL IETS VERDIENEN?

KAN JE MET DE VERWERKING EN VERKOOP VAN HOEVEZUIVEL IETS VERDIENEN? KAN JE MET DE VERWERKING EN VERKOOP VAN HOEVEZUIVEL IETS VERDIENEN? 1/ Samenvatting Om de rendabiliteit van een product te bepalen moet je eerst zicht hebben op de kostenstructuur van dit product, moet

Nadere informatie