en dwang: rechtsbescherming verantwoordelijkheidsverdeling onvrijwillige zorg 66 Wetsvoorstel Zorg Mr. R.B.J. Knuiman 28

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "en dwang: rechtsbescherming verantwoordelijkheidsverdeling onvrijwillige zorg 66 Wetsvoorstel Zorg Mr. R.B.J. Knuiman 28"

Transcriptie

1 66 Wetsvoorstel Zorg en dwang: rechtsbescherming en verantwoordelijkheidsverdeling bij onvrijwillige zorg Mr. R.B.J. Knuiman 28 Inleiding Na het verschijnen van de tweede nota van wijziging is de plenaire behandeling in de Tweede Kamer van het wetsvoorstel Zorg en dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte cliënten enkele malen uitgesteld. 29 Onlangs is de meest recente, derde nota van wijziging verschenen. 30 Vooruitlopend op de verwachting dat voor de psychiatrie de Wet Bopz voorlopig zal blijven bestaan, biedt de derde nota van wijziging een aantal bepalingen om de samenloop met onder andere de Wet Bopz te stroomlijnen. Op zichzelf is dit een goede zaak en ook noodzakelijk om de afbakening met de Wet Bopz te verbeteren. Als het echter gaat om cliënten met een zogenaamde dubbelproblematiek, zowel psychogeriatrische of verstandelijk gehandicapte als ook psychiatrische problematiek, valt nog te bezien of de procedure uit de derde nota van wijziging van het wederzijds doorsturen van aanvragen voor gedwongen opnamen tussen CIZ en officier van justitie, voldoende waarborgen en duidelijkheid voor alle betrokkenen biedt. Positief is echter dat de derde nota van wijziging nu gerichte aandacht besteed aan afstemming met diverse toepasselijke wetten. Inmiddels kent het wetsvoorstel Zorg en dwang een ontstaansgeschiedenis van alweer een aantal jaren. Het startpunt, het voorontwerp voor de wet, ligt ruim vier jaar achter ons. In de tussenliggende periode heeft de wetgever een aantal kleinere wijzigingen doorgevoerd, fundamentele veranderingen op het oorspronkelijke voorstel hebben echter niet plaatsgevonden. Veldpartijen, met name de beroepsbeoefenaren, hebben in deze periode gewezen op een aantal knelpunten en verbeterpunten. 31 Deze punten hebben betrekking op drie elementen uit het wetsvoorstel: allereerst de samenhang van het wetsvoorstel met het eveneens in voorbereiding zijnde wetsvoorstel Verplichte geestelijke gezondheidszorg, dat de Wet Bopz moet gaan vervangen voor de psychiatrie. Het tweede element betreft de rechtsbescherming voor cliënten, specifiek waar het gaat om (het ontbreken van) een onafhankelijke voorafgaande toetsing van gedwongen zorg en behandeling. Het laatste element heeft betrekking op het in het wetsvoorstel opgenomen systeem van verantwoordelijkheidsverdeling. Verenso, de vereniging van specialisten ouderengeneeskunde en sociaal geriaters, heeft samen met de KNMG deze drie elementen herhaaldelijk aan de orde gesteld. Hierna volgt een nadere beschouwing en uiteenzetting van het wetsvoorstel Zorg en dwang vanuit deze drie perspectieven. 28 R.B.J. Knuiman is jurist gezondheidsrecht en werkt als juridisch beleidsmedewerker bij Verenso, vereniging van specialisten ouderengeneeskunde en sociaal geriaters. 29 Tweede nota van wijziging op het voorstel van Wet zorg en dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte cliënten, , 19 september Derde nota van wijziging op het voorstel van Wet zorg en dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte cliënten, , 30 november Op diverse momenten zijn schriftelijk verbeterpunten aangedragen, met name door KNMG, Verenso en LHV. In het bijzonder kunnen de brieven aan het ministerie VWS en Tweede Kamer genoemd worden van: 5 november 2007, 6 februari 2009, 25 augustus 2009, 15 oktober 2010, 6 september Onder meer te raadplegen via: 176

2 JGGZR 2011 Twee regelingen Het in voorbereiding zijnde wetsvoorstel Verplichte geestelijke gezondheidszorg is het equivalent van het wetsvoorstel Zorg en dwang voor de psychiatrie. Al eerder is de vraag gesteld of het niet veel logischer is beide wetsvoorstellen althans voor het grootste deel onder te brengen in één wettelijke regeling. Beide regelingen zien in essentie namelijk op hetzelfde: het verlenen van goede zorg onder dwang en het daarbij bieden van adequate rechtsbescherming aan betrokkenen. Het wetsvoorstel Zorg en dwang en het wetsvoorstel Verplichte geestelijke gezondheidszorg bevatten verschillende en ook ongelijkwaardige systemen van rechtsbescherming. Daarnaast zijn er tussen beide wetsvoorstellen ook verschillen in terminologie en criteria voor onvrijwillige zorg, die in de praktijk tot verwarring kunnen leiden. Illustratief in dit verband is bijvoorbeeld dat in de Wvggz uitdrukkelijk gekozen is voor het bezwaarcriterium (verplichte zorg is zorg waartegen de betrokkene zich verzet) terwijl in het wetsvoorstel Zorg en dwang (Wzd) onder onvrijwillige zorg tevens bepaalde vormen van zorg worden begrepen waartegen de cliënt zich vanwege de psychogeriatrische aandoening of verstandelijke handicap niet verzet of daarmee zelfs instemt. Dit is niet alleen conceptueel moeilijk te begrijpen, maar zal naar verwachting ook in de praktijk tot verwarring en interpretatieverschillen leiden. Een eigen regeling voor de psychogeriatrie en verstandelijk-gehandicaptensector is in beginsel een goede zaak. De evaluatieonderzoeken van de Wet Bopz, met name het tweede evaluatierapport, hebben in hun aanbevelingen duidelijk gemaakt dat de Wet Bopz onvoldoende aansloot bij deze sectoren en het kabinet heeft de aanbeveling overgenomen dat er een eigen regeling voor deze sectoren moet komen. Het kan echter niet zo zijn dat dit leidt tot onnodige verwarring of rechtsongelijkheid. Het adagium uniform waar mogelijk, afwijkend waar nodig is zeker bij het onderwerp onvrijwillige zorg op zijn plaats. Indien gekozen zou worden voor één regeling, kan aan de eigenheid en specifieke kenmerken van de psychogeriatrie en verstandelijk-gehandicaptenzorg tegemoet worden gekomen door het inrichten van aparte afdelingen binnen dezelfde wet. Voorlopig ziet het er echter naar uit dat er twee wettelijke regelingen zullen komen. Van belang is dan dat de onderlinge samenhang tussen beide verbeterd wordt. De terminologie, de interne rechtsbescherming en het systeem van verantwoordelijkheidsverdeling zouden daarbij in elk geval meer samenhang moeten vertonen. Voorafgaande toetsing van onvrijwillige zorg De nieuwe Wet zorg en dwang beoogt onder andere cliënten met dementie en een verstandelijke beperking de juiste vorm van rechtsbescherming te bieden: de zogeheten interne rechtsbescherming. Naast de regeling van het klachtrecht, bestaat de rechtsbescherming voor het overige uit het volgen van een zorgvuldige en transparante procedure. Deze procedure bestaat eruit dat middels multidisciplinair overleg alternatieven voor onvrijwillige zorg moeten worden afgewogen en vervolgens als ultimum remedium onvrijwillige zorg kan worden toegepast conform de beginselen van proportionaliteit, subsidiariteit en doelmatigheid. De door de organisatie (zorgaanbieder) aan te wijzen zorgverantwoordelijke draagt vervolgens zorg voor het opnemen van de onvrijwillige zorg in het zorgplan, waarna deze mag worden toegepast. Zolang de evaluatie van het zorgplan echter niet frequenter dan eens in de zes maanden plaatsvindt en zolang de verantwoordelijkheidsverdeling niet minder vrijblijvend dan nu geformuleerd wordt, zoals hierna aan de orde komt, is het de vraag of dit systeem vanuit het oogpunt van interne rechtsbescherming adequaat genoeg is. Een andere manier om de rechtsbescherming van cliënten te verbeteren zoekt de wetgever in artikel 3 lid 4 van het wetsvoorstel. Daarin worden zorgaanbieders verplicht om de benoe- 177

3 ming van een mentor te initiëren bij cliënten die geen vertegenwoordiger hebben. De KNMG en Verenso hebben er al op gewezen dat deze verplichting alleen betrekking mag hebben op wilsonbekwame cliënten en op situaties waarbij sprake is van ingrijpende onvrijwillige zorg. In een recente brief van de staatssecretaris, stelt zij bovendien dat in het wetsvoorstel Zorg en dwang geregeld is dat de cliënt (vertegenwoordiger) in principe altijd betrokken moet worden bij het opstellen van het zorgplan. De inzet moet hierbij gericht zijn op overeenstemming, aldus de staatssecretaris. 32 Ongetwijfeld zal dit de intentie zijn van het wetsvoorstel. Formeel kan het zorgplan echter ook zonder instemming van de cliënt of zijn ver - tegenwoordiger tot stand komen. De nota van toelichting bij het Besluit zorgplanbespreking vermeldt met zoveel woorden dat het zorgplan in die zin geen overeenkomst is. 33 Het meest kenmerkende verschil in rechtsbescherming tussen het wetsvoorstel Zorg en dwang en het wetsvoorstel Verplichte ggz is echter wel het ontbreken in de Wzd van een systeem van voorafgaande onafhankelijke toetsing van gedwongen zorg of behandeling. Beide wetsvoorstellen zouden op dit punt meer samenhang en gelijkwaardigheid moeten vertonen, een volledig ander systeem is niet goed uit te leggen. 34 Juist voor de chronische doelgroepen in de PG- en VG-sector zou het, vanuit de optiek van adequate rechtsbescherming, goed zijn om een systeem van voorafgaande toetsing door een onafhankelijk orgaan in te richten, waarbij bijvoorbeeld met één zorgmachtiging alle dwang, zowel opname als onvrijwillige zorg, vooraf wordt gesanctioneerd. Verantwoordelijkheidsverdeling Het wetsvoorstel Zorg en dwang onderscheidt vijf vormen van onvrijwillige zorg. Voordat de invulling van verantwoordelijkheden en be - voegdheden aan de orde komt, is het van belang om dit kort toe te lichten. Dit omdat de wetgever, bedoeld of onbedoeld, verschillende consequenties verbindt aan de vormen van onvrijwillige zorg voor wat betreft de invulling van verantwoordelijkheden. Ondanks dat de wetgever zelf eerder heeft gesteld nadrukkelijk geen systeem te willen waarbij onderscheid tussen ingrijpende en minder ingrijpende vormen van vrijheidsbeperking wordt gemaakt, zal blijken dat de wetgever dit feitelijk wel bewerkstelligt bij de regeling van de verantwoordelijkheden. Het wetsvoorstel kent dus vijf vormen van onvrijwillige zorg: 1. het toedienen van voeding, vocht of medicatie voor een somatische aandoening; 2. het toedienen van medicatie die van invloed is op het gedrag of de bewegingsvrijheid van de cliënt, vanwege de psychogeriatrische aandoening of verstandelijke handicap. Hierbij gaat het met name om de psychofarmaca; 3. maatregelen die tot gevolg hebben dat de cliënt gedurende enige tijd in zijn bewegingsvrijheid wordt beperkt; 4. maatregelen waarmee toezicht op de cliënt wordt gehouden (domotica); 5. beperkingen in de vrijheid het eigen leven in te richten, die tot gevolg hebben dat de cliënt iets moet doen of nalaten. 32 Kamerbrief Vrijheidsbeperking in de langdurige zorg, 28 november 2011, DLZ/KZ-U , p Besluit, houdende verplichtstelling van een bespreking over het zorgplan bij verlening van zorg als omschreven bij of krachtens de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (Besluit zorgplanbespreking AWBZ-zorg) 2 maart 2009, Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden, 131, p. 8: Het feit dat de zorgaanbieder het resultaat van de bespreking weergeeft in het zorgplan betekent niet dat het zorgplan zonder instemming van de cliënt of zijn vertegenwoordiger niet tot stand kan komen. Het zorgplan is geen overeenkomst. 34 In de Wvggz was aanvankelijk een systeem van voorafgaande toetsing door onafhankelijke en multidisciplinaire commissies voorzien, dit systeem is echter verworpen door de Tweede Kamer omdat dit te veel kosten met zich zou meebrengen. Voor de Wvggz worden nu alternatieven onderzocht voor de commissies. 178

4 JGGZR 2011 De zorgverantwoordelijke (door de zorgaanbieder aan te wijzen functionaris) is verantwoordelijk voor het zorgplan en opnemen van alle vormen van onvrijwillige zorg daarin. Bij de eerste drie vormen van onvrijwillige zorg moet de zorgverantwoordelijke overleg hebben gehad met en toestemming hebben verkregen van een bij de zorg betrokken arts, voordat hij deze onvrijwillige zorg in het zorgplan mag opnemen. Bij de vormen 4 en 5 is dit overleg en deze toestemming niet verplicht. Hiermee ontstaat een onderscheid tussen de eerste drie vormen van onvrijwillige zorg enerzijds en de laatste twee anderzijds. Het wetsvoorstel onderscheidt een aantal disciplines die ieder een verantwoordelijkheid hebben ten aanzien van onvrijwillige zorg. Het gaat respectievelijk om de zorgaanbieder, de zorgverantwoordelijke, de zorgverlener, de arts en een deskundige behorende tot een categorie die wordt aangewezen door de minister. De zorgverantwoordelijke krijgt hierbij een bepalende bevoegdheid en zal verantwoordelijk worden voor het zorgplan en opnemen van onvrijwillige zorg daarin. De zorgaanbieder (dit is de zorgorganisatie) mag zelf bepalen wie hij als zorgverantwoordelijke aanwijst. 35 Dit kan een orthopedagoog, een verzorgende of een verpleegkundige zijn, maar het kan ook een arts zijn. Het enige dat het wetsvoorstel vermeldt is dat de zorgverantwoordelijke over de juiste kennis en ervaring beschikt. Uiteraard is het de verantwoordelijkheid van de zorgaanbieder om ervoor te zorgen dat de verschillende disciplines voldoende geschoold zijn om hun taken te kunnen uitvoeren. Bij de bevoegdheid om vrijheidsbeperking toe te passen lijkt het echter op zijn zachtst gezegd onwenselijk om verschillen tussen instellingen in de hand te werken of in elk geval mogelijk te maken, waar het gaat om niveaus en competenties bij de invulling van de zorgverantwoordelijke. Onder de huidige Wet Bopz wordt in de psychogeriatrie gewerkt met een systeem van Bopz-artsen en/of Bopz-commissies. 36 De Bopz-artsen binnen de instelling hebben een competentieprofiel en werken op basis van een vastgestelde taakomschrijving. In de psychogeriatrie kan de Bopz-arts bij uitstek alle vormen van vrijheidsbeperking bewaken en in samenhang beoordelen. Wanneer de zorgverantwoordelijke in de Wzd geen arts is, zal hij voor de hierboven genoemde meest ingrijpende vormen van vrijheidsbeperking (onvrijwillige zorg) toestemming moeten verkrijgen van de betrokken arts waardoor bovendien een getrapt systeem ontstaat. Vanuit het oogpunt van een samenhangende en heldere verantwoordelijkheidstoedeling, zou het daarom betere waarborgen bieden wanneer de Wzd de verantwoordelijkheid voor het toepassen en (laten) opnemen van onvrijwillige zorg in het zorgplan ondubbelzinnig neerlegt bij een speciale Wzd-arts of Wzd-commissie, zoals ook nu al gangbaar is. 37 Natuurlijk kunnen zorg - aanbieders ervoor kiezen om het systeem van Bopz-artsen of Bopz-commissies in stand te houden onder de nieuwe Wzd. Zorgaanbieders zullen echter naar verwachting niet snel geneigd zijn om speciale artsen of commissies te laten voortbestaan als zij de zorgverantwoordelijke op een andere wijze kunnen in - vullen. In deze afweging kunnen bijvoorbeeld ook kostenaspecten meewegen. Wanneer het echter gaat om vrijheidsbeperking, zou voor een systeem gekozen moeten worden dat het meest recht doet aan de rechtsbescherming van cliënten en in het verlengde daarvan 35 In het wetsvoorstel Verplichte geestelijke gezondheidszorg wordt onder zorgverantwoordelijke verstaan een arts (artikel 1:1h). 36 De term Bopz-arts is daarbij het equivalent van de wettelijke term geneesheer-directeur in de zin van artikel 1 lid 3 van de Wet Bopz. 37 Voor de verstandelijk-gehandicaptensector zou dit ook de orthopedagoog/gedragskundige kunnen zijn, die deze rol in de organisaties voor verstandelijk gehandicapten doorgaans al adequaat vervult. 179

5 aan een heldere en eenduidige verantwoordelijkheidstoedeling. In dat licht bezien dienen aan de zorgverantwoordelijke in de zin van de Wzd in elk geval eisen gesteld te worden ten aanzien van kennisniveau en competenties. Conclusie Hoewel er nog meer kanttekeningen bij het wetsvoorstel Zorg en dwang genoemd kunnen worden, zoals de uitvoerbaarheid van het toezicht in relatie tot de uitbreiding van de reikwijdte van de wet naar de thuiszorg en zoals het ingewikkelde onderscheid tussen vrijwillig en onvrijwillig opgenomen cliënten, 38 heb ik mij in dit artikel beperkt tot de in mijn ogen belangrijkste knelpunten van het wetsvoorstel voor de rechtsbescherming van cliënten en uitvoerbaarheid. Het zou het wetsvoorstel ten goede komen als deze punten worden geadresseerd. Het verdient de voorkeur dat de wettekst een oplossing voor deze punten biedt. Indien de wettekst op deze punten niet wordt aangescherpt, kunnen ministeriële regelingen of AMvB s op basis van de wet een mogelijke uitkomst bieden. Deze uiteenzetting laat onverlet dat het wetsvoorstel zeker ook goede en positieve elementen bevat. Op een aantal vlakken biedt het voorstel een verbetering ten opzichte van de huidige Wet Bopz. Daarbij kan onder meer genoemd worden dat de in het wetsvoorstel genoemde procedure voor het bespreken en opnemen van onvrijwillige zorg in het zorgplan ter legitimatie van het toepassen daarvan, kan aansluiten bij de praktijk in beide sectoren waarin het werken met zorgplannen al gangbaar is. Daar staat tegenover dat de uitwerking van deze procedure, met name door de te algemeen geformuleerde verantwoordelijkheidsverdeling, op gespannen voet staat met een adequate interne rechtsbescherming voor cliënten. De in het wetsvoorstel opgenomen vijf vormen van onvrijwillige zorg betekenen een oprekking van het begrip vrijheidsbeperking of onvrijwillige zorg. Hoewel hier natuurlijk kritiek op mogelijk is, kan als positief genoemd worden dat dit mogelijk leidt tot een grotere bewustwording bij zorgverleners van het gegeven dat vrijheidsbeperking meer is dan het gebruik van onrustbanden en dat ingrijpende en minder ingrijpende vormen van vrijheidsbeperking welbewust worden afgewogen voordat deze worden ingezet. Het is uiteraard te hopen dat dit effect daadwerkelijk wordt bereikt. Een laatste positief punt is dat de komst van een aparte wet voor de sectoren psychogeriatrie en zorg voor mensen met een verstandelijke beperking in beginsel een goede ontwikkeling is omdat beide sectoren nu eindelijk bijzondere aandacht krijgen in tegenstelling tot in de Wet Bopz. Als de samenhang van dit wetsvoorstel met het nieuwe wetsvoorstel voor de psychiatrie echter niet verbetert, de interne rechtspositie niet wordt aangescherpt en de verantwoordelijkheidsverdeling niet veel scherper en duidelijker wordt ingevuld, zou dat een gemiste kans zijn. Het zou niet alleen het draagvlak voor de wet kunnen onder - mijnen, maar bovendien de onduidelijkheid vergroten voor zowel cliënten als hulpver - leners die met de toepassing van deze wet te maken krijgen. 38 Zie onder meer voor een analyse van het wetsvoorstel op meer punten, B.J.M. Frederiks, JGGZR 2009(5), p en B.J.M. Frederiks, J. Legemaate, K. Blankman en C.M.P.M. Hertogh, Het wetsvoorstel zorg en dwang: een verantwoorde verbetering van de rechtspositie van mensen met een verstandelijke beperking en dementie?, Tijdschrift voor Gezondheidsrecht 2010(2), p en B.J.M. Frederiks Voortschrijdende inzichten?, JGGZR 2011(7), nr. 3-4, p

Relevante wet- en regelgeving die vandaag aan de orde komt in deze presentatie

Relevante wet- en regelgeving die vandaag aan de orde komt in deze presentatie Presentatie W&T thema Bopz op 9 mei 2016 Opzet: Korte uiteenzetting presentatie Goede zorg aan onze (psychogeriatrische) ouderen Persoonlijke kennistoets deelnemers Presentatie waarin antwoorden volgen

Nadere informatie

Tussen Droom en DaadT

Tussen Droom en DaadT Home no. 3 Juni 2015 Juridische aspecten Eerdere edities Verenso.nl Tussen Droom en DaadT Mr. Roy B.J. Knuiman, juridisch beleidsmedewerker Verenso Prof. dr. Cees Hertogh, hoogleraar ouderengeneeskunde,

Nadere informatie

Voortschrijdend inzicht

Voortschrijdend inzicht Gedwongen zorg in psychogeriatrie en verstandelijk gehandicaptenzorg in één wettelijke regeling met psychiatrie Mr. dr. B.J.M. Frederiks * 1. Inleiding De thematische wetsevaluatie gedwongen zorg zou aanvankelijk

Nadere informatie

Monica de Visser Juridisch Adviesbureau Smaragd 1

Monica de Visser Juridisch Adviesbureau Smaragd 1 Doorkijkje naar toekomstige wet- en regelgeving in het kader van het ondersteuningsplan in de gehandicaptenzorg Monica de Visser Juridisch Adviesbureau Smaragd 1 Huidige wet- en regelgeving Besluit zorgplanbespreking

Nadere informatie

Wet Zorg & Dwang FACTSHEET. April 2014

Wet Zorg & Dwang FACTSHEET. April 2014 Wet Zorg & Dwang Dit factsheet beschrijft het wetsvoorstel Zorg en dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte cliënten (hierna afgekort als: wetsvoorstel Zorg & Dwang). In 15 vragen en antwoorden

Nadere informatie

54 Wetsvoorstel Zorg en dwang: een eerste verkenning. Mr.dr. B.J.M. Frederiks 2. redactionele bijdragen jggzr 2009

54 Wetsvoorstel Zorg en dwang: een eerste verkenning. Mr.dr. B.J.M. Frederiks 2. redactionele bijdragen jggzr 2009 redactionele bijdragen jggzr 2009 de patiënt zich zo duidelijk daartegen verzet. Maar: als goed hulpverlener jegens de naaste betrekkingen van patiënte diende verweerder daarom ook klager (met zijn gezin)

Nadere informatie

Inschatting wilsbekwaamheid volgens KNMG richtlijn

Inschatting wilsbekwaamheid volgens KNMG richtlijn Naam patiënt:.. Geboortedatum patiënt:... Naam afnemer: Datum afname: Inschatting wilsbekwaamheid volgens KNMG richtlijn 1. Wilsbekwaamheid wordt altijd beoordeeld ter zake een bepaald onderzoek of bepaalde

Nadere informatie

Het Wetsvoorstel zorg en dwang: een verantwoorde verbetering voor de rechtspositie van mensen met een verstandelijke beperking en dementie?

Het Wetsvoorstel zorg en dwang: een verantwoorde verbetering voor de rechtspositie van mensen met een verstandelijke beperking en dementie? Het Wetsvoorstel zorg en dwang: een verantwoorde verbetering voor de rechtspositie van mensen met een verstandelijke beperking en dementie? Mr. dr. B.J.M. Frederiks, prof. mr. J. Legemaate, dr. mr. K.

Nadere informatie

Utrecht, 9 september 2011 Kenmerk: 579/YvG Betreft: Wetsvoorstel zorg en dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte cliënten

Utrecht, 9 september 2011 Kenmerk: 579/YvG Betreft: Wetsvoorstel zorg en dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte cliënten Utrecht, 9 september 2011 Kenmerk: 579/YvG Betreft: Wetsvoorstel zorg en dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte cliënten Geachte Kamerleden, Vanuit haar visie waarde-volle zorg is LOC Zeggenschap

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten Generaal Aan de leden van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Tweede Kamer der Staten Generaal Aan de leden van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Tweede Kamer der Staten Generaal Aan de leden van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Datum 18 juli 2013 Ons kenmerk B17072013MD Onderwerp Wetsvoorstel

Nadere informatie

rechtspositie van mensen met een verstandelijke handicap

rechtspositie van mensen met een verstandelijke handicap BJ.M. FREDERIKS rechtspositie van mensen met een verstandelijke handicap Van beperking naar ontplooiing Sdu Uitgevers 2004 Lijst van afkortingen 15 1. Inleiding 19 1.1 Aanleiding 20 1.2 Het juridische

Nadere informatie

Onvrijwillige opname op een BOPZ-afdeling met vrijheidsbeperkende maatregelen Inbewaringstelling of rechtelijke machtiging

Onvrijwillige opname op een BOPZ-afdeling met vrijheidsbeperkende maatregelen Inbewaringstelling of rechtelijke machtiging Onvrijwillige opname op een BOPZ-afdeling met vrijheidsbeperkende maatregelen Inbewaringstelling of rechtelijke machtiging Inleiding Het standpunt van de cliënt ten opzichte van een opname Met deze folder

Nadere informatie

Beleid 'onvrijwillige zorg' Vrijheidsbeperking binnen Lang Verblijf. woonzorg en dagbesteding

Beleid 'onvrijwillige zorg' Vrijheidsbeperking binnen Lang Verblijf. woonzorg en dagbesteding Beleid 'onvrijwillige zorg' Vrijheidsbeperking binnen Lang Verblijf woonzorg en dagbesteding 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Wanneer wordt onvrijwillige zorg toegepast? 4 3. De wetgeving 5 3.1 Wet bijzondere

Nadere informatie

Interzorg en de wet Bopz

Interzorg en de wet Bopz Interzorg en de wet Bopz dicht bij jezelf Interzorg en de wet Bopz Interzorg Noord-Nederland heeft een aantal locaties met een afdeling voor cliënten met een psychogeriatrische aandoening (meestal dementie).

Nadere informatie

De regelgeving met betrekking tot de Wet Bijzondere Opnemingen Psychiatrische Ziekenhuizen

De regelgeving met betrekking tot de Wet Bijzondere Opnemingen Psychiatrische Ziekenhuizen De regelgeving met betrekking tot de Wet Bijzondere Opnemingen Psychiatrische Ziekenhuizen Paula Holtzer Paper Westerse Medische Basiskennis Qing Bai Academie Juni 2015 Samenvatting De Wet Bijzondere Opnemingen

Nadere informatie

Commissie VBM September 2015. Procedure Besluitvorming toepassen vrijheidsbeperkende maatregelen

Commissie VBM September 2015. Procedure Besluitvorming toepassen vrijheidsbeperkende maatregelen Commissie VBM September 2015 Procedure Besluitvorming toepassen vrijheidsbeperkende maatregelen Procedure Besluitvorming toepassen vrijheidsbeperkende maatregelen De besluitvorming over en het toepassen

Nadere informatie

Artikel 38, 5e lid Bopz (aangepast) Dwangbehandeling

Artikel 38, 5e lid Bopz (aangepast) Dwangbehandeling Artikel 2 Bopz Voorlopige machtiging (vm) Artikel 14 a Bopz (nw) Voorwaardelijke machtiging Artikel 15 Bopz Rechterlijke machtiging op eigen verzoek Artikel 20 Bopz Inbewaringstelling (ibs) Artikel 14

Nadere informatie

Twee Studiemiddagen. Gezondheidsrecht

Twee Studiemiddagen. Gezondheidsrecht Twee Studiemiddagen Gezondheidsrecht 1. Wetsvoorstel Kwaliteit, klachten en geschillen in de zorg 13 mei 2014, 15.00-19.00 uur Sprekers: mr. M. Biesaart en mr. M. Mostert drs. M. Timmers prof.dr. K. Roes

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 996 Regels ten aanzien van zorg en dwang voor personen met een psychogeriatrische aandoening of een verstandelijke handicap (Wet zorg en dwang

Nadere informatie

dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte cliënten

dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte cliënten Wet zorg en dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte cliënten Een onderzoek naar de consequenties van de Wet Zorg en Dwang voor de onvrijwillige zorg. Titel: Wet zorg en dwang psychogeriatrische

Nadere informatie

Stelling 1 De cliënt is eigenaar van zijn eigen ondersteuningsplan

Stelling 1 De cliënt is eigenaar van zijn eigen ondersteuningsplan Stelling 1 De cliënt is eigenaar van zijn eigen ondersteuningsplan Niet waar Eigendom is het meest omvattende recht dat iemand op een zaak kan hebben. Een eigenaar kan alles met zijn eigendom doen, tenzij

Nadere informatie

De wet BOPZ* binnen Zorggroep Sint Maarten; van opname tot verblijf op een psychogeriatrische afdeling.

De wet BOPZ* binnen Zorggroep Sint Maarten; van opname tot verblijf op een psychogeriatrische afdeling. De wet BOPZ* binnen Zorggroep Sint Maarten; van opname tot verblijf op een psychogeriatrische afdeling. * Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen deel je leven Uitgave april 2014 Waarom

Nadere informatie

De wet BOPZ* binnen Zorggroep Sint Maarten;

De wet BOPZ* binnen Zorggroep Sint Maarten; De wet BOPZ* binnen Zorggroep Sint Maarten; van opname tot verblijf op een psychogeriatrische afdeling. * Wet Bijzondere Opnemingen in Psychiatrische Ziekenhuizen deel je leven Uitgave december 2015 Waarom

Nadere informatie

Circulairenummer Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag, 2007-05-IGZ IGZ-loket 088 120 5000 22 november 2007

Circulairenummer Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag, 2007-05-IGZ IGZ-loket 088 120 5000 22 november 2007 Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag Postadres Postbus 16119 2500 BC Den Haag Telefoon (070) 340 79 11 Telefax (070) 340 51 40 www.igz.nl Internet Circulairenummer Inlichtingen bij Doorkiesnummer

Nadere informatie

Zintuiglijk gehandicapten en ouderen van 80 jaar en ouder geen indicatie meer nodig van CIZ

Zintuiglijk gehandicapten en ouderen van 80 jaar en ouder geen indicatie meer nodig van CIZ Regelingen en voorzieningen CODE 1.4.3.437 Zintuiglijk gehandicapten en ouderen van 80 jaar en ouder geen indicatie meer nodig van CIZ bronnen Rijksoverheid, Nieuwsbericht van het Ministerie van VWS: Indicatiebesluit

Nadere informatie

Factsheet wetgeving. Overzicht wetgeving. Kernbegrippen

Factsheet wetgeving. Overzicht wetgeving. Kernbegrippen Factsheet wetgeving In deze factsheet vindt u een actueel overzicht van de belangrijkste cliëntenwetgeving waarmee medewerkers in de ouderenzorg en gehandicaptenzorg tijdens de uitvoering van hun werk

Nadere informatie

Alleen de hoofdzaken Besturing in de Care Medilex-bijeenkomst 11 januari 2011 Mr. M.M. Janssen. Marg Janssen Jachthavenweg 121

Alleen de hoofdzaken Besturing in de Care Medilex-bijeenkomst 11 januari 2011 Mr. M.M. Janssen. Marg Janssen Jachthavenweg 121 Alleen de hoofdzaken Besturing in de Care Medilex-bijeenkomst 11 januari 2011 Mr. M.M. Janssen Contactgegevens Marg Janssen Jachthavenweg 121 partner Gezondheidszorg 1081 KM Amsterdam Postbus 75265 1070

Nadere informatie

Atlant en de Wet BOPZ*

Atlant en de Wet BOPZ* Atlant en de Wet BOPZ* Alleen als het echt niet anders kan visie wanneer wel, wanneer niet stappenplan klachten * Wet BOPZ - Wet Bijzondere Opname in een Psychiatrisch Ziekenhuis Atlant en de wet BOPZ

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG. Advisering Besluit langdurige zorg.

De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG. Advisering Besluit langdurige zorg. POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 INTERNET www.cbpweb.nl www.mijnprivacy.nl AAN De Staatssecretaris van Volksgezondheid,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 32 402 Wet cliëntenrechten zorg Nr. 11 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Verzet en vrijheidsbeperking bij tandheelkundige behandeling van mensen met een verstandelijke beperking

Verzet en vrijheidsbeperking bij tandheelkundige behandeling van mensen met een verstandelijke beperking VBTGG VISIEDOCUMENT Verzet en vrijheidsbeperking bij tandheelkundige behandeling van mensen met een verstandelijke beperking Vereniging tot Bevordering der Tandheelkundige Gezondheid voor Gehandicapten

Nadere informatie

Wat is een voorlopige machtiging? Wel of geen machtiging. Gevolgen en duur voorlopige machtiging. Wat is machtiging voortgezet verblijf?

Wat is een voorlopige machtiging? Wel of geen machtiging. Gevolgen en duur voorlopige machtiging. Wat is machtiging voortgezet verblijf? Wat is een voorlopige machtiging? Wel of geen machtiging Over de Wet Bopz Voorlopige machtiging en machtiging tot voortgezet verblijf Gevolgen en duur voorlopige machtiging Wat is machtiging voortgezet

Nadere informatie

Zorg in vrijheid. Vrijheidsbeperkende maatregelen Informatie over beleid Voor cliënten en familie. Versie 4

Zorg in vrijheid. Vrijheidsbeperkende maatregelen Informatie over beleid Voor cliënten en familie. Versie 4 Zorg in vrijheid Vrijheidsbeperkende maatregelen Informatie over beleid Voor cliënten en familie Versie 4 Inleiding Vrijheid is voor de meeste mensen in Nederland een gegeven. Toch komt het in zorginstellingen

Nadere informatie

Bopz. Bopz. De Wet Bopz voor verzorgenden. en verpleegkundigen. Begrippen en toepassingen in verpleeg- en verzorgingshuizen

Bopz. Bopz. De Wet Bopz voor verzorgenden. en verpleegkundigen. Begrippen en toepassingen in verpleeg- en verzorgingshuizen Bopz Begrippen en toepassingen in verpleeg- en verzorgingshuizen De Wet Bopz voor verzorgenden en verpleegkundigen Bopz Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische

Nadere informatie

Bijgewerkt t/m nr. 33 (5 e NvW d.d. 26 juni 2012)

Bijgewerkt t/m nr. 33 (5 e NvW d.d. 26 juni 2012) Bijgewerkt t/m nr. 33 (5 e NvW d.d. 26 juni 2012) 31 996 Regels ten aanzien van zorg en dwang voor personen met een psychogeriatrische aandoening of een verstandelijke handicap (Wet zorg en dwang psychogeriatrische

Nadere informatie

Bopz. Bopz. De Wet Bopz voor cliënt en familie. Begrippen en toepassingen in verpleeg- en verzorgingshuizen

Bopz. Bopz. De Wet Bopz voor cliënt en familie. Begrippen en toepassingen in verpleeg- en verzorgingshuizen Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport De Wet Bopz voor cliënt en familie Bopz Begrippen en toepassingen in verpleeg- en verzorgingshuizen Bopz Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen

Nadere informatie

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Uitgave: Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postadres: Postbus 20350, 2500 EJ Den Haag Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag Telefoon (070) 340 79 11 Publieksvoorlichting: Meer exemplaren

Nadere informatie

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2011. Bijlage 7. Behandeling

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2011. Bijlage 7. Behandeling 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstelling functie 4 2.1 Algemeen 4 2.2 Continue, systematische, langdurige en multidisciplinaire zorg (CSLM) 5 2.3 gericht op herstel en/of het aanleren van vaardigheden

Nadere informatie

Mr. Kees Blankman c.blankman@vu.nl

Mr. Kees Blankman c.blankman@vu.nl Mr. Kees Blankman c.blankman@vu.nl Zelf een wilsverklaring opstellen voor een latere situatie van wilsonbekwaamheid: bijv. een nietbehandelverklaring (non-reanimatie) of een euthanasieverklaring of orgaandonatie;

Nadere informatie

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2010. Bijlage 7. Behandeling

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2010. Bijlage 7. Behandeling 2010 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstelling functie 4 2.1 Algemeen 4 2.2 Aanvullende functionele diagnostiek 5 2.3 Kortdurende behandeling gericht op herstel en/of het aanleren van vaardigheden of

Nadere informatie

Beleid mantelzorg. Versie 031109 Herzieningsdatum 031112

Beleid mantelzorg. Versie 031109 Herzieningsdatum 031112 Beleid mantelzorg Herzieningsdatum 031112 Mantelzorgbeleid Cederhof Mantelzorg kan worden gedefinieerd als de extra zorg en begeleiding die mensen, vrijwillig, langdurig en onbetaald, verlenen aan personen

Nadere informatie

Van de Wet Bopz naar Wet Zorg en Dwang Veranderingen voor Avoord Zorg en Wonen met betrekking tot dwangbehandeling bij psychogeriatrische cliënten

Van de Wet Bopz naar Wet Zorg en Dwang Veranderingen voor Avoord Zorg en Wonen met betrekking tot dwangbehandeling bij psychogeriatrische cliënten Van de Wet Bopz naar Wet Zorg en Dwang Veranderingen voor Avoord Zorg en Wonen met betrekking tot dwangbehandeling bij psychogeriatrische cliënten Etten-Leur, 11 januari 2015 Auteur: Manon Leppens 2046115

Nadere informatie

Journaal Ggzenrecht. Thema: Nieuwsbrief voor de psychiatrie, verstandelijk gehandicaptenzorg en psychogeriatrie. Inhoud

Journaal Ggzenrecht. Thema: Nieuwsbrief voor de psychiatrie, verstandelijk gehandicaptenzorg en psychogeriatrie. Inhoud journaal ggz en recht 11-3 11-08-11 10:00 Pagina 61 Nummer 3-4 Augustus 2011 Jaargang 7 Thema: Wetsvoorstellen cliëntenrechten: actuele stand van zaken Journaal Ggzenrecht Nieuwsbrief voor de psychiatrie,

Nadere informatie

Beleid Vrijheidsbeperkende maatregelen/ BOPZ

Beleid Vrijheidsbeperkende maatregelen/ BOPZ Beleid Vrijheidsbeperkende maatregelen/ BOPZ 1. Doel Het zorgvuldig toepassen van vrijheidsbeperkende maatregelen binnen de kaders van de geldende wetgeving, in het bijzonder de Wet Bopz (Wet Bijzondere

Nadere informatie

De Registratiekamer voldoet hierbij gaarne aan uw verzoek.

De Registratiekamer voldoet hierbij gaarne aan uw verzoek. R e g i s t r a t i e k a m e r Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid..'s-Gravenhage, 19 januari 1999.. Onderwerp AMvB informatieplicht banken Bij brief van 8 oktober 1998 heeft u de Registratiekamer

Nadere informatie

Protocol RM psychogeriatrie Gooi & Vechtstreek

Protocol RM psychogeriatrie Gooi & Vechtstreek Protocol RM psychogeriatrie Gooi & Vechtstreek Netwerk Dementie Gooi & Vechtstreek Januari 2013 INLEIDING Dit protocol is tot stand gekomen vanuit het Netwerk Dementie Gooi & Vechtstreek. De volgende personen

Nadere informatie

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Over de Wet bopz Actueel overzicht van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Over de Wet bopz Actueel overzicht van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Over de Wet bopz Actueel overzicht van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen Over de Wet bopz Actueel overzicht van de Wet bijzondere

Nadere informatie

Leg hoofdbehandelaarschap bij de psychiater

Leg hoofdbehandelaarschap bij de psychiater Leg hoofdbehandelaarschap bij de psychiater Publica tie Jaargan g Rubrie k Auteur Pagina' s Nr. 26-27 juni 2013 2013 Medisch Contact Artikelen Chris Vleugels 1448-1450 Regie in gespecialiseerde ggz hoort

Nadere informatie

Samenvatting. Adviesvragen

Samenvatting. Adviesvragen Samenvatting Adviesvragen Een deel van de mensen die kampen met ernstige en langdurige psychiatrische problemen heeft geen contact met de hulpverlening. Bij hen is geregeld sprake van acute nood. Desondanks

Nadere informatie

Klachten? Welkom. Zorg met aandacht

Klachten? Welkom. Zorg met aandacht Klachten? Welkom Zorg met aandacht Wij hechten bijzonder veel waarde aan de mening van onze cliënten en streven voortdurend naar verbetering van onze dienstverlening. Bent u tevreden over onze dienstverlening

Nadere informatie

Over een relatie met een (ex-)zorgvrager. Aanvulling bij Omgaan met aspecten van seksualiteit tijdens de beroepsuitoefening

Over een relatie met een (ex-)zorgvrager. Aanvulling bij Omgaan met aspecten van seksualiteit tijdens de beroepsuitoefening Over een relatie met een (ex-)zorgvrager Aanvulling bij Omgaan met aspecten van seksualiteit tijdens de beroepsuitoefening 1 Inleiding In 2011 heeft de V&VN Commissie Ethiek de notitie Omgaan met aspecten

Nadere informatie

Wet Verplichte GGZ en de rol van de psychiater

Wet Verplichte GGZ en de rol van de psychiater Wet Verplichte GGZ en de rol van de psychiater Dwang en vrijheidsbeperkingen in de zorg Najaarsvergadering Vereniging voor Gezondheidsrecht Bussum, 6 november 2009. Dr Adger J.K. Hondius, psychiater Introductie

Nadere informatie

De behandelbevoegdheid van De behandelbevoegdheid van de verpleegkundig specialiste

De behandelbevoegdheid van De behandelbevoegdheid van de verpleegkundig specialiste Home no. 3 Juni 2015 Juridische aspecten Eerdere edities Verenso.nl De behandelbevoegdheid van De behandelbevoegdheid van de verpleegkundig specialiste Dr. Corry Ketelaars, coördinerend specialistisch

Nadere informatie

Handleiding voor het invullen van het Overdrachtsdocument palliatieve zorg

Handleiding voor het invullen van het Overdrachtsdocument palliatieve zorg Handleiding voor het invullen van het Overdrachtsdocument palliatieve zorg A. Algemeen Proactieve zorgplanning: markering Het palliatief overdrachtsdocument is bedoeld voor palliatieve patiënten. Vaak

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 996 Regels ten aanzien van zorg en dwang voor personen met een psychogeriatrische aandoening of een verstandelijke handicap (Wet zorg en dwang

Nadere informatie

Artikel 2 Wet Bopz Voorlopige machtiging. Artikel 14a Wet Bopz Voorwaardelijke machtiging

Artikel 2 Wet Bopz Voorlopige machtiging. Artikel 14a Wet Bopz Voorwaardelijke machtiging Over de Wet Bopz Overzicht van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen Artikel 2 Wet Bopz Voorlopige machtiging Artikel 14a Wet Bopz Voorwaardelijke machtiging Artikel 32 Wet Bopz Rechterlijke

Nadere informatie

VRIJHEIDSBEPERKING: STATE OF THE ART

VRIJHEIDSBEPERKING: STATE OF THE ART VRIJHEIDSBEPERKING: STATE OF THE ART Mr.dr. Brenda Frederiks (VUmc) Mr.dr. Vivianne Dorenberg (VUmc) Dr. Jolanda Habraken (Tilburg University/Tranzo) Drs. Baukje Schippers (VU) Dr. Clasien de Schipper

Nadere informatie

Ik krijg nu AWBZ-zorg. Wat krijg ik in 2015?

Ik krijg nu AWBZ-zorg. Wat krijg ik in 2015? Factsheet Ik krijg nu AWBZ-zorg. Wat krijg ik in 2015? De overheid gaat de langdurige zorg anders organiseren. Hoe is de overgang van de ene wet naar de andere geregeld? Vanaf 1 januari 2015 verandert

Nadere informatie

De Minister van Justitie

De Minister van Justitie = POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Juliana van Stolberglaan 4-10 TEL 070-88 88 500 FAX 070-88 88 501 E-MAIL info@cbpweb.nl INTERNET www.cbpweb.nl AAN De Minister van Justitie DATUM

Nadere informatie

KLACHTENREGELING. Hoofdstuk 1 Inleiding

KLACHTENREGELING. Hoofdstuk 1 Inleiding Reglement Onafhankelijke Klachtencommissie KLACHTENREGELING Hoofdstuk 1 Inleiding Op 1 augustus 1995 is de Wet Klachtrecht Cliënten Zorgsector (WKCZ) in werking getreden. Deze Wet verplicht zorginstellingen

Nadere informatie

1 RAPPORT. Rapport naar aanleiding van het extra bezoek aan Triade Midden-Flevoland op 21 januari 2009

1 RAPPORT. Rapport naar aanleiding van het extra bezoek aan Triade Midden-Flevoland op 21 januari 2009 1 RAPPORT Rapport naar aanleiding van het extra bezoek aan Triade Midden-Flevoland op 21 januari 2009 Amsterdam, april 2009 2 INSPECTIE VOOR DE GEZONDHEIDSZORG Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Resultaten

Nadere informatie

Handboek gezondheidsrecht

Handboek gezondheidsrecht Handboek gezondheidsrecht Deell Rechten van mensen in de gezondheidszorg Vijfde.geheel herziene druk Prof. dr. H.J.J. Leenen t Prof. mr.j.k.m.gevers Prof. mr. J. Legemaate Bohn Stafleu van Loghum Houten

Nadere informatie

Geen zorgen over zorgplannen

Geen zorgen over zorgplannen Geen zorgen over zorgplannen Kennisdagen mei 2014 Kennisdagen mei 2014 Vigerende wet- en regelgeving Van groot naar klein Kwaliteitswet zorginstellingen Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten Besluit zorgplanbespreking

Nadere informatie

Wetsvoorstel Wkkgz, klachten en geschillen

Wetsvoorstel Wkkgz, klachten en geschillen Wetsvoorstel Wkkgz, klachten en geschillen Studiemiddag 13 mei 2014 Mr. M. (Menno) Mostert Opbouw 1. Vooraf 2. Het wetsvoorstel; klachten 3. Het wetsvoorstel; geschillen 4. Het wetsvoorstel; geheimhouding

Nadere informatie

Bopz. Bopz. De Wet Bopz voor artsen. Begrippen en toepassingen in verpleeg- en verzorgingshuizen

Bopz. Bopz. De Wet Bopz voor artsen. Begrippen en toepassingen in verpleeg- en verzorgingshuizen Bopz Begrippen en toepassingen in verpleeg- en verzorgingshuizen De Wet Bopz voor artsen Bopz Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen Inhoudsopgave

Nadere informatie

Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG

Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG Post Bits of Freedom Bank 55 47 06 512 M +31 613380036 Postbus 10746 KvK 34 12 12 86 E ton.siedsma@bof.nl 1001 ES Amsterdam W https://www.bof.nl Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie Postbus

Nadere informatie

VIERDE NOTA VAN WIJZIGING. Ontvangen. Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:

VIERDE NOTA VAN WIJZIGING. Ontvangen. Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd: 31 996 Regels ten aanzien van zorg en dwang voor personen met een psychogeriatrische aandoening of een verstandelijke handicap (Wet zorg en dwang psychogeriatrische en verstandelijk gehandicapte cliënten)

Nadere informatie

Patiëntenrechten De belangrijkste patiëntenrechten op een rijtje 1. Het recht op informatie De hulpverlener heeft de plicht u te informeren over:

Patiëntenrechten De belangrijkste patiëntenrechten op een rijtje 1. Het recht op informatie De hulpverlener heeft de plicht u te informeren over: Patiëntenrechten De belangrijkste patiëntenrechten op een rijtje De overheid regelt in verschillende wetten de rechten én plichten van de patiënt. Hieronder vindt u een overzicht van de belangrijkste.

Nadere informatie

Ik krijg nu AWBZ-zorg. Wat krijg ik in 2015?

Ik krijg nu AWBZ-zorg. Wat krijg ik in 2015? Factsheet Ik krijg nu AWBZ-zorg. Wat krijg ik in 2015? De overheid gaat de langdurige zorg anders organiseren. Hoe is de overgang van de ene wet naar de andere geregeld? Vanaf 1 januari 2015 verandert

Nadere informatie

Besluit van. Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, kenmerk ;

Besluit van. Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, kenmerk ; Besluit van houdende tijdelijke regels inzake de zelfstandige bevoegdheid tot het verrichten van voorbehouden handelingen van verpleegkundig specialisten (Besluit tijdelijke zelfstandige bevoegdheid verpleegkundig

Nadere informatie

Klachtenregeling. Directeur De directeur van Pool Management & Organisatie b.v.

Klachtenregeling. Directeur De directeur van Pool Management & Organisatie b.v. Klachtenregeling Inleiding Klachtenregeling Pool Management Academy inzake cursussen, trainingen, opleidingen, coaching of begeleidingstrajecten, uitgevoerd door Pool Management Academy in opdracht van

Nadere informatie

Aanvraagformulier Persoonsgebonden budget Verpleging en Verzorging

Aanvraagformulier Persoonsgebonden budget Verpleging en Verzorging Aanvraagformulier Persoonsgebonden budget Verpleging en Verzorging Deel 1: verpleegkundig-deel 1. Geadresseerde Zorgverzekeraar : 2. Aanvrager Voor wie wordt dit PGB aangevraagd? Achternaam : Voorletters

Nadere informatie

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG INHOUDSOPGAVE A. ALGEMEEN

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG INHOUDSOPGAVE A. ALGEMEEN 32 399 Wijziging van de Wet Regels voor het kunnen verlenen van verplichte zorg aan een persoon met een psychische stoornis (Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg) NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG

Nadere informatie

5 Dementerenden en de Wet BOPZ

5 Dementerenden en de Wet BOPZ 5 Dementerenden en de Wet BOPZ 58 5.1 Inleiding Op 5 juni 2003 publiceerde de Algemene Rekenkamer het rapport Dementerenden en de Wet BOPZ. 1 In november 2004 is de Algemene Rekenkamer nagegaan in hoeverre

Nadere informatie

Nr. 3 MEMORIE VAN TOELICHTING

Nr. 3 MEMORIE VAN TOELICHTING 29311 Wijziging van de Algemene wet gelijke behandeling en enkele andere wetten naar aanleiding van onderdelen van de evaluatie van de Algemene wet gelijke behandeling, de Wet gelijke behandeling van mannen

Nadere informatie

Soort uitspraak: IgA = indicatiegeschil AWBZ Datum: 21 juni 2010 Uitgebracht aan: CIZ Zorgvorm: PV, BG, VB/ZZP. Onderstaand de volledige uitspraak.

Soort uitspraak: IgA = indicatiegeschil AWBZ Datum: 21 juni 2010 Uitgebracht aan: CIZ Zorgvorm: PV, BG, VB/ZZP. Onderstaand de volledige uitspraak. Onderwerp: Samenvatting: Grondslagen bij ZZP Het betreft hier een geschil over meerdere grondslagen bij een verblijfsindicatie. Op grond van de beleidsregels kiest het CIZ een dominante grondslag op basis

Nadere informatie

Wils (on) bekwaamheid. Rechtsbescherming voor demen1epa1ënten. Wilsonbekwaamheid. Wat doet een mentor? 24-11-2010. Wie stelt wilsonbekwaamheid vast?

Wils (on) bekwaamheid. Rechtsbescherming voor demen1epa1ënten. Wilsonbekwaamheid. Wat doet een mentor? 24-11-2010. Wie stelt wilsonbekwaamheid vast? Wils (on) bekwaamheid Rechtsbescherming voor demen1epa1ënten Wat is dat? Wie stelt wilsonbekwaamheid vast? Welke bescherming is mogelijk? Mentorschap Bewindvoering Curatele Volmacht Vertegenwoordiging

Nadere informatie

1 RAPPORT. Rapport naar aanleiding van het extra bezoek aan Triade Almere op 21 januari 2009

1 RAPPORT. Rapport naar aanleiding van het extra bezoek aan Triade Almere op 21 januari 2009 1 RAPPORT Rapport naar aanleiding van het extra bezoek aan Triade Almere op 21 januari 2009 Amsterdam, april 2009 2 INSPECTIE VOOR DE GEZONDHEIDSZORG Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Resultaten inspectiebezoek

Nadere informatie

ADL: Algemene Dagelijkse Levensverrichtingen Dagelijkse activiteiten zoals eten en drinken, aan- en uitkleden en persoonlijke hygiëne.

ADL: Algemene Dagelijkse Levensverrichtingen Dagelijkse activiteiten zoals eten en drinken, aan- en uitkleden en persoonlijke hygiëne. 4: Begrippenlijst ADL: Algemene Dagelijkse Levensverrichtingen Dagelijkse activiteiten zoals eten en drinken, aan- en uitkleden en persoonlijke hygiëne. Artikel 60 opname procedure (Wet Bopz) Sommige cliënten

Nadere informatie

Instrument samenwerkingsafspraken huisarts specialist ouderengeneeskunde t.b.v. patiënten met pg-problematiek

Instrument samenwerkingsafspraken huisarts specialist ouderengeneeskunde t.b.v. patiënten met pg-problematiek Instrument samenwerkingsafspraken huisarts specialist ouderengeneeskunde t.b.v. patiënten met pg-problematiek Projectgroep samenwerkingsafspraken huisarts - specialist ouderengeneeskunde 2007-2009 Instrument

Nadere informatie

Standpunt NVGzP inzake hoofdbehandelaarschap in de specialistische

Standpunt NVGzP inzake hoofdbehandelaarschap in de specialistische Standpunt NVGzP inzake hoofdbehandelaarschap in de specialistische GGZ In april van dit jaar publiceerde de Inspectie voor de Gezondheidszorg een concept-advies over het hoofdbehandelaarschap in de specialistische

Nadere informatie

Over de Wet Bopz De inbewaringstelling (ibs) Wat is ibs? Eisen en procedures. Gevolgen en duur. Voortzetting ibs. Praktijk. Middelen voor de patiënt

Over de Wet Bopz De inbewaringstelling (ibs) Wat is ibs? Eisen en procedures. Gevolgen en duur. Voortzetting ibs. Praktijk. Middelen voor de patiënt Wat is ibs? Eisen en procedures Gevolgen en duur Over de Wet Bopz De inbewaringstelling (ibs) Voortzetting ibs Praktijk Middelen voor de patiënt Rechtspraak achterkant Voorwoord Met de serie brochures

Nadere informatie

Startbijeenkomst Decentralisatie AWBZ A2-gemeenten

Startbijeenkomst Decentralisatie AWBZ A2-gemeenten Startbijeenkomst Decentralisatie AWBZ A2-gemeenten Agenda Opening Toelichting algemene ontwikkelingen (Ilse Vos); Project ondersteuningsarrangementen (Anne Rademakers); Onderzoek kortdurend verblijf (Anne

Nadere informatie

De vertrouwenspersoon in de gezondheidszorg: visie Vlaams Patiëntenplatform vzw

De vertrouwenspersoon in de gezondheidszorg: visie Vlaams Patiëntenplatform vzw De vertrouwenspersoon in de gezondheidszorg: visie Vlaams Patiëntenplatform vzw Els Meerbergen Projectverantwoordelijke patiëntenrechten en eerstelijnsgezondheidzorg VPP Studiedag Decreet rechtspositie

Nadere informatie

Datum: 25 september 2012 Uitgebracht aan: Onderstaand de volledige uitspraak.

Datum: 25 september 2012 Uitgebracht aan: Onderstaand de volledige uitspraak. Onderwerp: Samenvatting: Soort uitspraak: Behandelmijder en minimale zorginzet In deze casus speelt de vraag of een verzekerde die (optimale) behandeling ten laste van de Zvw afwijst, een zogeheten behandelmijder,

Nadere informatie

MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN. 1. Inleiding en achtergrond

MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN. 1. Inleiding en achtergrond MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN 1. Inleiding en achtergrond Met dit wetsvoorstel geven wij uitvoering en nadere invulling aan het kabinetsstandpunt over de derde evaluatie van de Wet bijzondere opnemingen

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2015 139 Besluit van 25 maart 2015, houdende wijziging van het Besluit beschikbaarheidbijdrage WMG en van het Besluit uitbreiding en beperking werkingssfeer

Nadere informatie

b. In het eerste lid, onderdeel l, wordt bij besluit als bedoeld in artikel 21 vervangen door: bij besluit als bedoeld in artikel 20.

b. In het eerste lid, onderdeel l, wordt bij besluit als bedoeld in artikel 21 vervangen door: bij besluit als bedoeld in artikel 20. 28 447 Regeling met betrekking tot tegemoetkomingen in de kosten van kinderopvang en waarborging van de kwaliteit van kinderopvang (Wet basisvoorziening kinderopvang) Vierde nota van wijziging Het voorstel

Nadere informatie

AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat?

AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat? AWBZ-zorg aanvragen, hoe regelt u dat? AWBZ: zorg bij ziekte, handicap of ouderdom Als u zorg wilt die wordt betaald uit de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ), onderzoekt het Centrum indicatiestelling

Nadere informatie

Zelftest clie ntondersteuning voor gemeenten

Zelftest clie ntondersteuning voor gemeenten Zelftest clie ntondersteuning voor gemeenten Aanleiding Op 16 oktober heeft de Tweede Kamer een motie aangenomen die de regering verzoekt om een zelftest aan gemeenten aan te reiken die gemeenteraden,

Nadere informatie

Professioneel statuut vakgroep Specialisten Ouderengeneeskunde

Professioneel statuut vakgroep Specialisten Ouderengeneeskunde Professioneel statuut vakgroep Specialisten Ouderengeneeskunde VOORWOORD De ouderenzorg is volop in beweging. Zorgorganisaties en specialisten ouderengeneeskunde dragen daarbij een bijzondere verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Open of gesloten woonzorgcentra voor cliënten met dementie?op

Open of gesloten woonzorgcentra voor cliënten met dementie?op Home no. 3 Juni 2015 Juridische aspecten Eerdere edities Verenso.nl Open of gesloten woonzorgcentra voor cliënten met dementie?op Op weg naar een organisatie met open deuren binnen de reikwijdte van de

Nadere informatie

Startnotitie. Terugdringen toepassen vrijheidsbeperkende middelen en maatregelen

Startnotitie. Terugdringen toepassen vrijheidsbeperkende middelen en maatregelen Startnotitie Terugdringen toepassen vrijheidsbeperkende middelen en maatregelen STATUS Beleidsnotitie Startnotitie Vrijheidsbeperkende maatregelen Auteur(s) Anke Nieuwland Datum 15 April 2010 Advies/instemming

Nadere informatie

Normen, wetten en de beroepscode

Normen, wetten en de beroepscode 13 Normen, wetten en de beroepscode Introductie Om met het zorgplan te kunnen werken, is het noodzakelijk dat je het (juridisch) kader kent waarbinnen het zorgplan valt. Om de zorg betaald ( bekostigd

Nadere informatie

Ethische kwesties. bij de Zorgboog. Behandeling en zelfbeschikking. Wat betekent dit voor u?

Ethische kwesties. bij de Zorgboog. Behandeling en zelfbeschikking. Wat betekent dit voor u? Ethische kwesties bij de Zorgboog In deze folder leest u over een aantal levensaspecten die een rol kunnen spelen bij uw behandeling, verzorging en verpleging binnen de Zorgboog. Het gaat hierbij om vragen

Nadere informatie

ONDERZOEK Implementatie Wet Bopz in verzorgingshuizen

ONDERZOEK Implementatie Wet Bopz in verzorgingshuizen ONDERZOEK Implementatie Wet Bopz in verzorgingshuizen EINDRAPPORTAGE mr. L.A.P. Arends ibmg Erasmus Universiteit Rotterdam in opdracht van Arcares November 2001, Rotterdam INLEIDING... 3 ONDERZOEKSOPZET...

Nadere informatie

Gedwongen opname. informatie voor cliënten

Gedwongen opname. informatie voor cliënten Gedwongen opname informatie voor cliënten Inhoud 1 Voorwoord 1 Hoe kunt u gedwongen opgenomen worden? 1 Inbewaringstelling (ibs) 3 Rechterlijke machtiging (rm) 7 Recht op een behandelplan 7 Schadevergoeding

Nadere informatie

Wegwijzer in zorgland. Wegwijzer in zorgland

Wegwijzer in zorgland. Wegwijzer in zorgland Wegwijzer in zorgland Is een en informatieve publicatie van Pagina 1 van 8 Ziekte in de familie geeft veel onrust en frustratie Soms voelt u zich als familie ongerust over de situatie rondom uw ouder(s).

Nadere informatie

Informatiefolder voor cliënten: vrijwillig opgenomen Meer informatie: www.ggzwnb.nl

Informatiefolder voor cliënten: vrijwillig opgenomen Meer informatie: www.ggzwnb.nl VRIJWILLIG OPGENOMEN INHOUD Woord vooraf Wat betekent een vrijwillige opname? Welke rechten hebt u? Wat gebeurt er de eerste dagen? Kan een vrijwillige opname een gedwongen opname worden? Ontslag bij een

Nadere informatie

Introductie Wet BOPZ Helga Saez, 24 september 2014

Introductie Wet BOPZ Helga Saez, 24 september 2014 Introductie Wet BOPZ Helga Saez, 24 september 2014 Wet BOPZ In werking getreden in 1994 Doel: rechtsbescherming van onvrijwillig opgenomen cliënten 1 Onderdelen Wet BOPZ (1) 1. Definities/begrippen 2.

Nadere informatie