notitie Opbrengsten onderzoeken naar aanleiding van advies van

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "notitie Opbrengsten onderzoeken naar aanleiding van advies van"

Transcriptie

1 notitie Opbrengsten onderzoeken naar aanleiding van advies van commissie Bosker Bureau van het CvTE Muntstraat ET Utrecht Postbus AH Utrecht Nederland Datum 10 juni 2015 AANLEIDING In 2014 bracht de commissie Bosker advies uit over de vraag in hoeverre de vertaling van de referentieniveaus in rekentoetsen en -examens had plaatsgevonden. De commissie Bosker adviseerde vier onderzoeken uit te voeren. De Tweede Kamer is over deze onderzoeken en de andere acties naar aanleiding van het advies van commissie Bosker geïnformeerd in een notitie bij de brief aan de Tweede Kamer van 17 december De vier onderzoeksvragen die de commissie Bosker stelde, zijn: A. Onderzoek de discrepantie tussen de resultaten op wiskunde-examens en op de rekentoets 2F voor leerlingen in vmbo bb en vmbo kb. B. Onderzoek de mogelijkheden en de consequenties van verschillende vormen van afname van de rekentoets. C. Onderzoek de mogelijkheden en de consequenties van het werken met deelscores. D. Onderzoek de mogelijkheden van het werken met meerdere vragen bij één context. In deze notitie worden de opbrengsten van de onderzoeken A, B en C samengevat en worden tussenresultaten van onderzoek D beschreven. De eindresultaten van onderzoek D zijn na de zomer van 2015 beschikbaar (zie brief 17 december 2014). Deze worden meegenomen in deel 2 van de voortgangsrapportage taal en rekenen. Voor alle onderzoeken geldt dat de onderzoeksrapporten via de website van het CvTE beschikbaar worden gesteld ( ALGEMEEN De vier onderzoeken zijn uitgevoerd door onderzoekers van Stichting Cito. Er is een uitgebreide literatuurstudie gedaan om in beeld te brengen wat uit bestaand onderzoek bekend is in relatie tot de verschillende onderzoeksvragen. De resultaten uit dit literatuuronderzoek onderbouwen de bevindingen in met name onderzoeken B en C. In deze notitie wordt bij de beschrijving van de uitkomsten van de vier onderzoeken steeds dezelfde opzet gehanteerd: aanpak, opbrengsten, conclusie. Daarbij wordt steeds teruggegrepen op de betreffende onderzoeksvraag van de commissie Bosker. Opbrengsten Bosker onderzoeken Pagina 1 van 8

2 A: ONDERZOEK NAAR DE DISCREPANTIE TUSSEN DE RESULTATEN OP WISKUNDE- EXAMENS EN DE REKENTOETS 2F VOOR LEERLINGEN IN VMBO BB EN KB. AANPAK Onderzoek A betreft een analyse van de verschillen en overeenkomsten van inhoud, vorm en afnamecondities van de digitale wiskunde-examens vmbo-bb/kb en de rekentoets 2F. Daarnaast worden de verschillen in scores van leerlingen in vmbo bb of kb die zowel de rekentoets 2F als het digitale centrale examen wiskunde hebben gemaakt, geanalyseerd. Tot slot is onderzocht of de geconstateerde verschillen in scores verklaard kunnen worden door de gevonden verschillen tussen wiskunde-examen en rekentoets. OPBRENGSTEN Het onderzoek is gericht op rekenopgaven in de centrale examens wiskunde vmbo bb en kb en de rekentoetsen 2F uit de schooljaren en Alle onderwerpen uit de rekentoetswijzer 2F komen ook voor in de syllabi van de wiskunde-examens van vmbo bb en kb. Wel bevatten de syllabi onderwerpen die niet in de rekentoetswijzer 2F voorkomen. Afgezien van de contextloze opgaven zouden alle vragen van de rekentoets 2F ook in de centrale examens wiskunde van vmbo bb en kb kunnen voorkomen. Andersom bevatten de wiskunde-examens, met name vmbo bb, vrij veel opgaven die ook in de rekentoets 2F zouden kunnen voorkomen. Het centrale examen wiskunde in vmbo bb en kb verschilt van de rekentoets 2F op de volgende vorm- en afname-aspecten: de toetsduur, het aantal opgaven, het gebruik van contexten, de wijze van scoring en het gebruik van de rekenmachine. Voor de rekentoets is minder tijd beschikbaar, zijn er meer kleinere opgaven en contexten, en mag bij een deel van de toets de rekenmachine niet gebruikt worden. Tot en met 2014 kon in de rekentoets niet worden terug gebladerd. Vanaf 2015 is dat wel mogelijk. Wanneer gekeken wordt naar de contextopgaven van de rekentoets 2F en de opgaven van de centrale examens wiskunde vmbo bb en kb die ook bij de rekentoets 2F zouden kunnen voorkomen, dan blijkt dat de rekentoets 2F significant slechter is gemaakt dan de centrale examens wiskunde vmbo bb en kb in 2013 en Overigens, dit verschil is in absolute zin erg klein. Er is een matige samenhang (een correlatie van gemiddeld rond de 0,65) tussen de scores op de rekentoets en de scores op de centrale examens (zie voor toelichting en verklaring ook onderzoek C). Verklaringen voor de gevonden scoreverschillen op grond van de vastgestelde verschillen tussen de rekentoets en de wiskunde-examens zijn onder andere: o De contextopgaven in de rekentoets 2F zijn inhoudelijk complexer in termen van het aantal benodigde rekenstappen dan de rekenopgaven in de centrale examens wiskunde vmbo bb in 2013 en 2014 en vmbo kb in Het centrale examen wiskunde vmbo kb in 2014 is inhoudelijk vrijwel even complex als de rekentoets 2F. o Als de methode van goed-foutscoring van het eindantwoord die bij de rekentoets 2F wordt gebruikt, ook bij de wiskunde-examens zou worden toegepast, dan worden de verschillen in gemiddelde score tussen de rekentoets en de centrale examens wiskunde kleiner. Het centrale examen wiskunde vmbo kb 2014 blijkt dan moeilijker dan de rekentoets 2F. Opbrengsten Bosker onderzoeken Pagina 2 van 8

3 o Experts schatten de inhoudelijke complexiteit van opgaven van de rekentoets 2F en de centrale examens wiskunde vmbo bb in 2013 en 2014 die even goed worden gemaakt, even hoog in. De experts schatten de inhoudelijke complexiteit van de opgaven van het CE wiskunde vmbo kb hoger in dan die van opgaven die even goed gemaakt zijn op de rekentoets 2F. o Opgaven van de rekentoets 2F en de centrale examens wiskunde vmbo bb en kb die inhoudelijk even complex zijn, worden in 2013 even goed gemaakt. In 2014 geldt dat de opgaven van de centrale examens wiskunde vmbo bb en kb beter worden gemaakt dan de vergelijkbare opgaven van de rekentoets 2F. Hierbij valt echter op dat opgaven met veel rekenstappen in de rekentoets 2F zowel in 2013 als 2014 beter worden gemaakt dan opgaven met evenveel rekenstappen in de centrale examens wiskunde vmbo bb en kb. o Voor vmbo bb en kb is er een indicatie dat prestatieverschillen van leerlingen op de beide toetsen mede verklaard kunnen worden door verschillen in motivatie. o Op basis van een kleinschalige analyse blijkt dat de opgaven van de rekentoets 2F minder talig zijn dan de opgaven van de centrale examens wiskunde vmbo bb en kb. o Voor de centrale examens wiskunde vormt een referentie-examen het uitgangspunt voor de zak-slaaggrens. Voor de rekentoetsen is de zakslaaggrens bepaald door het te behalen referentieniveau. De eisen voor rekenvaardigheid van het referentieniveau liggen hoger dan die van het referentie-examen wiskunde. Hoewel het centrale examen wiskunde vmbo kb moeilijker is, is het daardoor toch eenvoudiger om een voldoende te behalen. CONCLUSIE Inhoudelijk gezien is er een grote overlap tussen de rekentoets en het wiskundeexamen, maar er zijn ook verschillen Op de rekenbasisvaardigheden na kunnen alle onderwerpen uit de rekentoets 2F in het wiskunde-examen voorkomen. Maar met de rekentoets 2F wordt juist de rekenvaardigheid getoetst en ook op een hoger niveau getoetst dan met het wiskunde-examen. De rekentoets toetst of leerlingen een vraagstuk kunnen oplossen, in het wiskunde-examen ligt in de toetsing de nadruk ook op hoe leerlingen dat doen. Op basis van een vergelijking van resultaten blijkt dat leerlingen slechter scoren op de contextvragen in de rekentoets dan op inhoudelijke vergelijkbare vragen in het wiskunde-examen. De taligheid van de rekentoets is geen verklaring voor deze verschillen, want de opgaven in het wiskunde-examen zijn taliger. Tijdnood is wellicht in 2013 een factor maar daarna niet meer. Motivatie lijkt wel een bepalende factor, die mede samenhangt met de complexiteit van de opgaven. De opgaven in de rekentoets zijn complexer bevatten een groter aantal benodigde rekenstappen en daardoor moelijker dan de rekenopgaven in het wiskundeexamen. De verschillen in doelstelling en inhoud tussen rekentoets en wiskunde-examen zijn argumenten om de twee vooralsnog naast elkaar te laten bestaan. Opbrengsten Bosker onderzoeken Pagina 3 van 8

4 B: ONDERZOEK NAAR DE MOGELIJKHEDEN EN CONSEQUENTIES VAN VERSCHILLENDE VORMEN VAN AFNAME VAN DE REKENTOETS. AANPAK In onderzoek B is in kaart gebracht wat de mogelijkheden en de consequenties zijn van een papieren afname van de rekentoets in vergelijking met de digitale afname. Daarnaast is op basis van data uit het project referentiesets onderzoek gedaan naar de vraag hoe leerlingen scoren op papieren en digitale rekenopgaven. OPBRENGSTEN Het onderzoek heeft geleid tot de volgende antwoorden en opbrengsten. Een vergelijking van de mogelijkheden van papieren en digitale toetsen leidt tot het volgende beeld: o automatische scoring van antwoorden (in plaats van met de hand) leidt tot een grotere objectiviteit en biedt de mogelijkheid van een directe uitslag. o automatische scoring kan tegen lagere kosten dan papieren scoring en leidt tot minder tijdsinvestering van docenten. o met digitale toetsen zijn er meer mogelijkheden voor gebruik van beeld en verschillende itemtypen dan op papier. o het gebruik van itembanken leidt tot een nauwkeurige meting van het rekenniveau van de kandidaat en een betrouwbare vergelijking tussen verschillende toetsen en tussen jaren van afname. Met itembanken is adaptieve toetsing mogelijk waarmee het niveau van de kandidaat preciezer in beeld gebracht kan worden. o Het kost tijd om een itembank met voldoende items te vullen; direct (algehele) openbaarmaking van de itembank is daarom niet gewenst. o met digitale afname is een meer flexibele planning en uitvoering van afnames mogelijk dan met papieren toetsen/examens. o digitale afname vraagt een robuuste infrastructuur van de school met betrekking tot de benodigde ICT-omgeving. Grootschalig internationaal onderzoek naar prestaties van leerlingen en studenten op ofwel de papieren ofwel de digitale afname van toetsen laat zien dat er geen tot zeer kleine verschillen in prestaties zijn. Kandidaten die geen kladpapier gebruiken, behalen gemiddeld lagere rekenwiskundeprestaties dan degenen die dat wel doen. Dit geldt voor zowel de digitale als de papieren afname. Ten aanzien van de vraag of de kandidaten bij digitale toetsen meer of minder kladpapier gebruiken laat de literatuur tegenstrijdige uitkomsten zien. Hoe dan ook is belangrijk dat docenten hun leerlingen en studenten trainen op het gebruik van kladpapier. Uit vergelijkend onderzoek tussen papieren en digitale afname van de rekentoets in de context van de referentiesets blijkt: o De rekenvaardigheid wordt met digitale en papieren afname ongeveer even goed gemeten. o Leerlingen presteren op de papieren toets niet beter dan op digitale variant, of andersom. In de enquêtes die na de rekentoetsen in het voorjaar van 2015 door 583 docenten in het vo zijn ingevuld, geeft 49% van de docenten aan een voorkeur te hebben voor digitale afnames en 25% voor papieren afnames. Opbrengsten Bosker onderzoeken Pagina 4 van 8

5 CONCLUSIE Met digitale toetsen kunnen rekenkennis en -vaardigheden net zo goed gemeten worden als met papieren toetsen. Er is inmiddels veel kennis en ervaring met de digitale rekentoets opgedaan en die neemt elk jaar toe. De voordelen van digitale afname afwegende tegen de nadelen leidt tot de conclusie dat het verstandig is om de digitale afname van de rekentoets te handhaven. Opbrengsten Bosker onderzoeken Pagina 5 van 8

6 C: ONDERZOEK NAAR DE MOGELIJKHEDEN EN CONSEQUENTIES VAN HET WERKEN MET DEELSCORES. AANPAK De rekentoets bestaat uit opgaven waarvan alleen het eindantwoord automatisch wordt gescoord met goed of fout. Er is onderzocht of het mogelijk en wenselijk is om in de context van de digitale rekentoets te werken met automatische scoring van deelscores (partial credit genoemd) en wat daar de consequenties van zijn. o In februari 2015 is een internationale expertmeeting georganiseerd om de technische mogelijkheden van het automatisch scoren van open vragen in het kader van de Diagnostische Tussentijdse Toets te onderzoeken. Het werken met deelscores in een digitale toetsomgeving, zoals bij de rekentoets, is hierin meegenomen. o Daarnaast heeft literatuuronderzoek en aanvullend onderzoek in de context van de rekentoets en centrale examens wiskunde inzicht opgeleverd in de verschillen in prestaties van leerlingen op toetsen waarbij gewerkt wordt met deelscores en met toetsen waarbij alleen het eindantwoord goed of fout wordt gescoord. OPBRENGSTEN Het toetsdoel van de rekentoets is om vast te kunnen stellen of een kandidaat een opgave kan oplossen of niet. Het gaat bij de rekentoets niet om inzicht te krijgen in hoe een kandidaat een opgave oplost. Het onderzoek heeft geleid tot de volgende antwoorden en opbrengsten. Voor het betrouwbaar kunnen beslissen of een leerling een toets heeft gehaald, maakt het niet of met deelscores of met eindscores wordt gewerkt.. Het automatisch scoren van tussenstappen in de context van de rekentoets is technisch erg lastig te realiseren: o Een belangrijke beperking van het scoren van tussenstappen is dat niet van te voren duidelijk is welke tussenstappen kandidaten mogelijk zullen zetten bij het beantwoorden van de vraag. o Automatische scoring kan alleen bij van te voren expliciet gevraagde tussenstappen. Dit zou de kandidaten al informatie geven over de te volgen rekenstrategie, terwijl het zelf bedenken van de rekenstrategie een belangrijk aspect is van de rekentoets. Dit is ook een rekendoel zoals genoemd in het referentiekader. Mede op basis van bovenstaande punten zijn de meeste geraadpleegde experts het erover eens dat het niet wenselijk is om scoretoekenning bij de rekentoetsen te baseren op deelscores voor correct uitgevoerde tussenstappen (partial credit). Uit onderzoek waarbij een goed-foutscoring is vergeleken met scoring met gebruik van deelscores, blijkt: o Bij een toets waarbij een goed-foutscoring van alleen het eindantwoord wordt toegepast, halen kandidaten verhoudingsgewijs minder scorepunten dan bij een toets waarbij deelscores mogen worden toegekend.de zak-slaaggrens houdt hier rekening mee; bij partial credit ligt de grens hoger. Het netto effect is hetzelfde. o Normering met goed-foutscoring van alleen het eindantwoord leidt bij 97,1% van de kandidaten die de rekentoets maakten tot dezelfde beslissing over zakken en slagen als bij gebruik van deelscores. Van Opbrengsten Bosker onderzoeken Pagina 6 van 8

7 o de resterende kandidaten zou ongeveer de helft slagen en de andere helft zakken. De betrouwbaarheid van een examen met goed-foutscoring van alleen het eindantwoord is nagenoeg even groot als de betrouwbaarheid van een examen met gebruik van deelscores. Beide wijzen van scoring leiden tot een vergelijkbaar nauwkeurige rangordening van de kandidaten op basis van hun rekenvaardigheid (correlatie van 0,94). CONCLUSIE Voor de ordening van de prestaties van de leerlingen en studenten en voor de beslissing over het wel of niet behalen van de toets, maakt het nauwelijks verschil of met goed-foutscoring van het eindantwoord of met deelscores wordt gewerkt. Het automatisch scoren van deelscores op een wijze die passend is bij de rekentoets, is bovendien (technisch) lastig te realiseren. Dit geeft geen aanleiding om af te stappen van de huidige methode van automatisch scoren van het eindantwoord. Opbrengsten Bosker onderzoeken Pagina 7 van 8

8 D: ONDERZOEK NAAR DE MOGELIJKHEDEN VAN HET WERKEN MET MEERDERE VRAGEN BIJ ÉÉN DEZELFDE CONTEXT. AANPAK Onderzoek D bestaat uit twee delen. o Ten behoeve van het eerste deel is in de rekentoets vo van en in het rekenexamen mbo in afnameperiode 4 van per toets één context opgenomen waarover drie vragen (clustervragen) worden gesteld. Er is onderzocht hoe kandidaten scoren op de clustervragen en wat de antwoordtijden zijn in vergelijking met de tijden bij niet-clustervragen. o voor het tweede deel van het onderzoek wordt met een beperkt aantal scholen in mei en juni 2015 een aanvullend onderzoek uitgevoerd. Op deze scholen worden speciaal samengestelde korte toetsen met en zonder clustervragen afgenomen. Direct na de afname wordt de deelnemende kandidaten een vragenlijst voorgelegd om de ervaren cognitieve belasting te evalueren. VOORLOPIGE OPBRENGSTEN Het eerste deel van het onderzoek heeft geleid tot de volgende voorlopige antwoorden en opbrengsten: Clustervragen worden niet beter of slechter gemaakt: er is geen verschil tussen gemiddelde scores op reguliere vragen en clustervragen. Van de drie opeenvolgende vragen bij één en dezelfde context worden de tweede en derde vraag niet beter gemaakt dan de voorgaande vraag/vragen. Het aantal niet-beantwoorde vragen loopt op binnen een cluster. Dit duidt er mogelijk op dat kandidaten tijdens het beantwoorden van de clustervragen minder geneigd zijn om de vragen te beantwoorden vanwege de complexiteit van het cluster of vanwege een gebrek aan affiniteit met de inhoud. Clustering van vragen lijkt weinig tot geen tijdwinst op te leveren. De samenhang van de score op de geclusterde vragen met de score op de toets is ongeveer even sterk als de samenhang van de score op de reguliere vragen met de score op de toets. In de enquêtes die na de rekentoetsen in het voorjaar van 2015 zijn afgenomen, geven kandidaten en docenten aan geen voorkeur of afkeur voor clustervragen te hebben. VOORLOPIGE CONCLUSIE De eerste bevindingen tonen aan dat clustervragen niet beter of sneller gemaakt worden. Resultaten uit het tweede deel van het onderzoek zullen meer inzicht moeten geven in hoeverre leerlingen baat hebben bij clustervragen. Op basis van de uitkomsten kan worden bepaald of clustervragen wel of niet in de rekentoets zouden moeten worden gehandhaafd. Opbrengsten Bosker onderzoeken Pagina 8 van 8

Onderzoek Discrepantie Rekentoets vo 2F en CE wiskunde vmbo bb en kb

Onderzoek Discrepantie Rekentoets vo 2F en CE wiskunde vmbo bb en kb Onderzoek Discrepantie Rekentoets vo 2F en CE wiskunde vmbo bb en kb Eindrapportage juni 2015 Franziska van Dalen Met medewerking van: Hendrik Straat en Paul Drijvers Studentnummer: 3693562 Cito, Arnhem

Nadere informatie

Maatregelen naar aanleiding van het advies van de commissie Bosker

Maatregelen naar aanleiding van het advies van de commissie Bosker Stand van zaken invoering referentieniveaus taal en rekenen Brief aan Tweede Kamer d.d. 17 december 2014 Advies Doordacht doorzetten naar een hoger rekenniveau Dit is een servicedocument voor het voortgezet

Nadere informatie

faculteit gedrags- en maatschappijwetenschappen gion onderwijs/onderzoek Drs. R.C. Endert Plv. Directeur VO Ministerie OCW 28 september 2015

faculteit gedrags- en maatschappijwetenschappen gion onderwijs/onderzoek Drs. R.C. Endert Plv. Directeur VO Ministerie OCW 28 september 2015 faculteit gedrags- en maatschappijwetenschappen gion onderwijs/onderzoek Drs. R.C. Endert Plv. Directeur VO Ministerie OCW Prof. Dr. R.J. Bosker T 050 363 6791 r.j.bosker@rug.nl Grote Rozenstraat 3 9712

Nadere informatie

Enkele rekenexperts, docenten en andere betrokkenen. Rekentoetswijzercommissie voortgezet onderwijs. Expertmeeting rekentoetsen vo

Enkele rekenexperts, docenten en andere betrokkenen. Rekentoetswijzercommissie voortgezet onderwijs. Expertmeeting rekentoetsen vo Uitnodiging Aan Enkele rekenexperts, docenten en andere betrokkenen Van Rekentoetswijzercommissie voortgezet onderwijs Datum 16 maart 2011 Agenda Expertmeeting rekentoetsen vo Datum overleg 12 april 2011

Nadere informatie

Verschillende vormen van afname van de rekentoets Eindrapportage, mei 2015

Verschillende vormen van afname van de rekentoets Eindrapportage, mei 2015 Verschillende vormen van afname van de rekentoets Eindrapportage, mei 2015 Inhoudsopgave Samenvatting... 3 Inleiding... 5 Objectiviteit van de scoring... 5 Vorm en inhoud van de rekentoetsen... 6 Kladpapier...

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag.. Voortgezet Onderwijs IPC 2650 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375

Nadere informatie

FLITSBIJEENKOMSTEN PILOT REKENTOETS VO 2013. September en oktober 2012 Maaike Beuving

FLITSBIJEENKOMSTEN PILOT REKENTOETS VO 2013. September en oktober 2012 Maaike Beuving FLITSBIJEENKOMSTEN PILOT REKENTOETS VO 2013 September en oktober 2012 Maaike Beuving REFERENTIENIVEAUS REKENEN IMPLEMENTATIE IN EINDEXAMEN VO Opbouw presentatie 1 Terugblik op pilot rekentoetsen in 2012

Nadere informatie

Datum 24 september 2014 Gevolgen van de referentieniveaus taal voor de normering van de centrale examens Nederlands 2015

Datum 24 september 2014 Gevolgen van de referentieniveaus taal voor de normering van de centrale examens Nederlands 2015 > Retouradres Postbus 35 3500 AH Utrecht De scholen voor voortgezet onderwijs, t.a.v. de directeur, de examensecretaris en de docenten Nederlands Bureau van het CvTE Muntstraat 7 352 ET Utrecht Postbus

Nadere informatie

Docent: Monica Wijers Groep 1. Conny van der Spoel Melek Abaydogan Shirley Slamet

Docent: Monica Wijers Groep 1. Conny van der Spoel Melek Abaydogan Shirley Slamet Docent: Monica Wijers Groep 1 Conny van der Spoel Melek Abaydogan Shirley Slamet Inhoudsopgave Inleiding... 2 Probleemstelling... 3 Onderzoek... 4 Wijze van Aanpak... 4 Verwerking... 5 Conclusie... 6 Bijlagen:

Nadere informatie

SERVICEDOCUMENT BIJ SYLLABUS REKENEN 2F EN 3F VO EN MBO

SERVICEDOCUMENT BIJ SYLLABUS REKENEN 2F EN 3F VO EN MBO SERVICEDOCUMENT BIJ SYLLABUS REKENEN 2F EN 3F VO EN MBO pagina 2 van 14 Inhoud 1 Nieuwe Syllabus rekenen, met ingang van 1 oktober 2015 5 2 Nieuw en anders: Verschillen oude rekentoetswijzers vo/ rekensyllabi

Nadere informatie

FLITSBIJEENKOMSTEN REKENTOETS VO 2016. November 2015 Maaike Beuving/Martin van Reeuwijk

FLITSBIJEENKOMSTEN REKENTOETS VO 2016. November 2015 Maaike Beuving/Martin van Reeuwijk FLITSBIJEENKOMSTEN REKENTOETS VO 2016 November 2015 Maaike Beuving/Martin van Reeuwijk OPBOUW PRESENTATIE Terugkijken Terugblik op de afnames in 2015 Resultaten rekentoets VO 2015 Vooruitkijken: afname

Nadere informatie

Product Informatie Blad - Rekentoets

Product Informatie Blad - Rekentoets Product Informatie Blad - Rekentoets PIB240-2010-Rekentoets Context In opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft de commissie Meijerink onderzoek gedaan naar wat leerlingen

Nadere informatie

Ontwikkelingen rondom het rekenbeleid

Ontwikkelingen rondom het rekenbeleid Ontwikkelingen rondom het rekenbeleid 26 maart 2015 Rianne Reichardt Stand van zaken rekenonderwijs Onderwerpen Brief 17 december Info vanuit CvTE (nieuwe rekenkaarten, nieuwe voorbeeldexamens) Verslag

Nadere informatie

Toelichting Ankeronderzoek met Referentiesets. Ankeronderzoek. Beschrijving ankeronderzoek. Saskia Wools & Anton Béguin, Cito 2014

Toelichting Ankeronderzoek met Referentiesets. Ankeronderzoek. Beschrijving ankeronderzoek. Saskia Wools & Anton Béguin, Cito 2014 Toelichting Saskia Wools & Anton Béguin, Cito 2014 Ankeronderzoek Deze handleiding bevat een korte beschrijving van ankeronderzoeken. In het algemeen geldt dat meer informatie te vinden is in het boek

Nadere informatie

CvE-bijlage bij rapportage 2012-2013 invoering centrale toetsing en examinering referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen

CvE-bijlage bij rapportage 2012-2013 invoering centrale toetsing en examinering referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen CvE-bijlage bij rapportage 2012-2013 invoering centrale toetsing en examinering referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen In dit document geeft het College voor Examens gegevens rondom de resultaten

Nadere informatie

Rekentoetswijzer 2F. Eindversie

Rekentoetswijzer 2F. Eindversie Rekentoetswijzer 2F Eindversie Voorwoord De rekentoetswijzer stelt docenten in staat zich een beeld te vormen van wat er in de rekentoetsen rekenen 2F voor het voortgezet onderwijs wel en niet gevraagd

Nadere informatie

Dyscalculieprotocol (locatie mavo-havo-atheneum; versie januari 2015)

Dyscalculieprotocol (locatie mavo-havo-atheneum; versie januari 2015) Dyscalculieprotocol (locatie mavo-havo-atheneum; versie januari 2015) Inleiding Thorbecke Scholengemeenschap heeft de verplichting leerlingen voor rekenen op referentieniveau 2F (mavo) of 3F (havo/atheneum)

Nadere informatie

COE S REKENEN 2F EN 3F

COE S REKENEN 2F EN 3F COE S REKENEN 2F EN 3F Alles over de examens Jan Paul de Vries Maart 2014 REGELGEVING 1. Er zijn referentieniveaus (wet en besluit referentieniveaus): generiek rekenen (2F/3F) die gelden voor alle mbo-opleidingen;

Nadere informatie

Advies over de uitwerking van de referentieniveaus 2F en 3F voor rekenen in toetsen en examens. SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling

Advies over de uitwerking van de referentieniveaus 2F en 3F voor rekenen in toetsen en examens. SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Advies over de uitwerking van de referentieniveaus 2F en 3F voor rekenen in toetsen en examens SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Advies over de uitwerking van de referentieniveaus 2F

Nadere informatie

Advies over de uitwerking van de referentieniveaus 2F en 3F voor rekenen in toetsen en examens. SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling

Advies over de uitwerking van de referentieniveaus 2F en 3F voor rekenen in toetsen en examens. SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Advies over de uitwerking van de referentieniveaus 2F en 3F voor rekenen in toetsen en examens SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Advies over de uitwerking van de referentieniveaus 2F

Nadere informatie

Martin van Reeuwijk CvTE

Martin van Reeuwijk CvTE REKENEN IN MBO ENTREE REKENEXAMENS 2A, 2ER, 2F Martin van Reeuwijk CvTE REKENEN IN MBO ENTREE Diversiteit in instroom Uitstroom en doorstroom Drie rekenexamens 2F, 2A, 2ER Welk examen voor wie? Eén syllabus

Nadere informatie

Protocol Ernstige RekenWiskunde- problemen en Dyscalculie Elde College (in het VO wordt meestal alleen gesproken over rekenen). Esumrt.

Protocol Ernstige RekenWiskunde- problemen en Dyscalculie Elde College (in het VO wordt meestal alleen gesproken over rekenen). Esumrt. Protocol Ernstige RekenWiskunde- problemen en Dyscalculie Elde College (in het VO wordt meestal alleen gesproken over rekenen). Esumrt.2014 Inleiding Rekenen moet, ook in het VO, een aparte plek krijgen.

Nadere informatie

Toolkit Onderwijs en Arbeidsmarkt (TOA)

Toolkit Onderwijs en Arbeidsmarkt (TOA) een beknopte toelichting op de Toolkit Onderwijs en Arbeidsmarkt (TOA) voor vo-scholen Spirit4you, december 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1. Doel van dit document... 3 1.2. Vragen... 3 2. Wat

Nadere informatie

3 e Jaarcongres VMBO. Praktisch VMBO. 24 januari 2012, Reehorst Ede

3 e Jaarcongres VMBO. Praktisch VMBO. 24 januari 2012, Reehorst Ede 3 e Jaarcongres VMBO Praktisch VMBO 24 januari 2012, Reehorst Ede 3 e Jaarcongres VMBO Deelsessie 9 Taal en rekenen: zéker actueel in het vmbo Inhoud van deze workshop Actieplan beter presteren (kort)

Nadere informatie

maak kennis met Het College voor examens

maak kennis met Het College voor examens maak kennis met Het College voor examens College voor Examens 030 28 40 700, info@cve.nl Postbus 315, 3500 AH Utrecht www.cve.nl Het is enorm belangrijk dat de focus altijd gericht blijft op de leerling

Nadere informatie

Begin schooljaar: Mixweek 1: Mixweek 2: Maart: Juni: Beleidsplan Rekenen Bovenbouw HAVO 2015-2016

Begin schooljaar: Mixweek 1: Mixweek 2: Maart: Juni: Beleidsplan Rekenen Bovenbouw HAVO 2015-2016 Beleidsplan Rekenen Bovenbouw HAVO 2015-2016 4 havo Voor deze lichting geldt dat rekenen in de kernvakkenregeling komt. Dit houdt dus in dat ze voor Ne, En, Wi en Rek maximaal één 5 mogen hebben. Ze hebben

Nadere informatie

Verantwoordingsdocument bij Conceptsyllabus COErekenen 2F voor MBO niveau 2 en 3.

Verantwoordingsdocument bij Conceptsyllabus COErekenen 2F voor MBO niveau 2 en 3. Verantwoordingsdocument bij Conceptsyllabus COErekenen 2F voor MBO niveau 2 en 3. Versie 1 december 2011 Inleiding In dit verantwoordingsdocument onderbouwt de syllabuscommissie rekenen 2F voor MBO niveau

Nadere informatie

REKENTOETSWIJZER 3F 2015 REKENTOETS VO 2015

REKENTOETSWIJZER 3F 2015 REKENTOETS VO 2015 REKENTOETSWIJZER 3F 2015 REKENTOETS VO 2015 pagina 2 van 16 Inhoud Voorwoord 5 Vooraf 6 1 Inleiding 7 1.1 Wat is een rekentoetswijzer? 7 1.2 De rekentoets 3F 7 1.3 Uitgangspunten bij de constructie van

Nadere informatie

Digitale centrale examens en toetsen in Facet

Digitale centrale examens en toetsen in Facet Digitale centrale examens en toetsen in Facet Nynke de Boer College voor Toetsen en Werkgroep Uitwisseling Toetsmateriaal (NLQTI) 16 december 2014 CENTRALE TOETSEN EN EXAMENS 104.000 55.000 38.000 MBO

Nadere informatie

INSIGHT Rekentoets. Witboek Insight rekentoets. Tijd voor rekenen! 1

INSIGHT Rekentoets. Witboek Insight rekentoets. Tijd voor rekenen! 1 INSIGHT Rekentoets Witboek Insight rekentoets Tijd voor rekenen! 1 Colofon Titel: Uitgave door: Adres: Witboek Insight Rekentoets AMN b.v. Arnhem De Wetstraat 1 6814 AN Arnhem Tel. 026-3557333 info@amn.nl

Nadere informatie

2. CEVO/CvE 3. Coe voor niveau 4 4. Niveau 1, 2 en 3 5. Verkenning vanuit voorbeelden vmbo

2. CEVO/CvE 3. Coe voor niveau 4 4. Niveau 1, 2 en 3 5. Verkenning vanuit voorbeelden vmbo Taal en rekenen in het mbo Op weg naar centraal ontwikkelde examens GDW kennisdelingsconferentie 16 april 2009 Jan Paul de Vries/Mia van Boxel Centraal ontwikkelde examens taal & rekenen mbo 1. Coe t&r

Nadere informatie

Protocol Ernstige Reken/Wiskunde problematiek en Dyscalculie

Protocol Ernstige Reken/Wiskunde problematiek en Dyscalculie Protocol Ernstige Reken/Wiskunde problematiek en Dyscalculie Naam notitie Protocol ernstige reken/wiskunde problematiek en dyscalculie Portefeuillehouder Karel de Waal Versienummer 3 Status document *

Nadere informatie

TOA: Toolkit én schatkist

TOA: Toolkit én schatkist TOA: Toolkit én schatkist Ruim 1,7 miljoen toetsen afgenomen. Wat weten we nu? Taal en rekenen 2 jaar onderweg en wat heeft ons dit nu gebracht? Bekijk de resultaten van 2 jaar meten. Bureau ICE is in

Nadere informatie

Rekenvaardigheden toetsen in een mbo koksopleiding

Rekenvaardigheden toetsen in een mbo koksopleiding Rekenvaardigheden toetsen in een mbo koksopleiding Mark Hoogenboezem, ROC Midden Nederland (met aanvullingen vanuit de docenten opleiding rekenen mbo: Vincent Jonker, Fokke Munk, Rinske Stelwagen, Monica

Nadere informatie

Tweede meting: een indicatie van leerprestaties in termen van het referentiekader

Tweede meting: een indicatie van leerprestaties in termen van het referentiekader Cito Primair onderwijs, voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs Meting taal en rekenen 2010 Tweede meting: een indicatie van leerprestaties in termen van het referentiekader Meting taal en rekenen

Nadere informatie

Implementatie referentieniveaus taal en rekenen in eindexamen VO

Implementatie referentieniveaus taal en rekenen in eindexamen VO Implementatie referentieniveaus taal en rekenen in eindexamen VO maart 2012 Voortgezet onderwijs Implementatie referentieniveaus taal en rekenen in eindexamen VO 2 Deze brochure beschrijft de stand van

Nadere informatie

Doordacht doorzetten naar een hoger rekenniveau

Doordacht doorzetten naar een hoger rekenniveau Doordacht doorzetten naar een hoger rekenniveau Advies van de commissie verantwoorde invoering rekentoets in vo en mbo SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Doordacht doorzetten naar een

Nadere informatie

Cesuur. bij variantenn. Omzettingstabellen. van de. Nieuw is

Cesuur. bij variantenn. Omzettingstabellen. van de. Nieuw is Utrecht, 7 maart 2014 Toelichting bij omzettingstabellen en vaardigheidsscore pilott COE 3F (februari 2014) Cesuur Dit is het derde pilotjaar van de COE s 3F. Vanwege de pilotfase waarin de COE s zich

Nadere informatie

Rotterdam, februari 2013 Betreft: Verandering invoering nieuwe eisen m.b.t. Nederlands en rekenen. Geachte ouders/verzorgers en leerlingen,

Rotterdam, februari 2013 Betreft: Verandering invoering nieuwe eisen m.b.t. Nederlands en rekenen. Geachte ouders/verzorgers en leerlingen, Postbus 57613 3008 BP Rotterdam Aan de ouders/verzorgers en leerlingen van CSG Calvijn Rotterdam, februari 2013 Betreft: Verandering invoering nieuwe eisen m.b.t. Nederlands en rekenen Bezoekadres Centrale

Nadere informatie

maatschappijleer II - vmbo : vakspecifieke informatie centraal examen 2015

maatschappijleer II - vmbo : vakspecifieke informatie centraal examen 2015 maatschappijleer II - vmbo : vakspecifieke informatie centraal examen 2015 Deze informatie maakt deel uit van de Septembermededeling van het College voor Toetsen Examens (het CvTE) (zie Examenblad.nl).

Nadere informatie

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN WISKUNDE B VWO EERSTE TIJDVAK 2014

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN WISKUNDE B VWO EERSTE TIJDVAK 2014 TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN WISKUNDE B VWO EERSTE TIJDVAK 2014 Inleiding Quickscan Via WOLF (Windows Optisch Leesbaar Formulier) geven examinatoren per vraag de scores van hun kandidaten voor het centraal

Nadere informatie

FLEXIBILISERING VAN CENTRALE TOETSEN EN EXAMENS

FLEXIBILISERING VAN CENTRALE TOETSEN EN EXAMENS FLEXIBILISERING VAN CENTRALE TOETSEN EN EXAMENS VISIE VAN HET COLLEGE VOOR TOETSEN EN EXAMENS pagina 2 van 8 Aanleiding en historisch perspectief De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Nadere informatie

Wat betekent het twee examens aan elkaar te equivaleren?

Wat betekent het twee examens aan elkaar te equivaleren? Wat betekent het twee examens aan elkaar te equivaleren? Op grond van de principes van eerlijkheid en transparantie van toetsing mogen kandidaten verwachten dat het examen waarvoor ze opgaan gelijkwaardig

Nadere informatie

Cursus rekendidactiek. bijeenkomst 1 23 oktober 2012 monica wijers, vincent jonker Freudenthal Instituut

Cursus rekendidactiek. bijeenkomst 1 23 oktober 2012 monica wijers, vincent jonker Freudenthal Instituut Cursus rekendidactiek bijeenkomst 1 23 oktober 2012 monica wijers, vincent jonker Freudenthal Instituut deel 0 Vooraf - voorstellen deel 1 cursus rekenen: opbouw en deelnemers Cursusbijeenkomsten 23 oktober

Nadere informatie

REKENTOETSWIJZER 3F T.B.V. SCHOOLJAAR 2013-2014

REKENTOETSWIJZER 3F T.B.V. SCHOOLJAAR 2013-2014 REKENTOETSWIJZER 3F T.B.V. SCHOOLJAAR 2013-2014 Juli 2013 Inleiding Voor de rekentoets VO heeft de rekentoetswijzer dezelfde functie als de syllabus voor een centraal examen VO. De functie ervan is een

Nadere informatie

examenstof zie syllabus 2014 NB de syllabus is leidend (niet de educatieve methode)

examenstof zie syllabus 2014 NB de syllabus is leidend (niet de educatieve methode) wiskunde - vmbo : vakspecifieke informatie centraal examen 2014 Deze informatie maakt deel uit van de Septembermededeling van het College voor Examens (CvE) (zie Examenblad.nl). Alle leerwegen: BB, KB

Nadere informatie

De diagnostische tussentijdse toets

De diagnostische tussentijdse toets De diagnostische tussentijdse toets Een toets om van te leren Diagnostische tussentijdse toets In september 2014 is de meerjarige pilotperiode van de diagnostische tussentijdse toets (DTT) van start gegaan.

Nadere informatie

Rekentoetswijzer 2F. Voortgezet onderwijs. SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling

Rekentoetswijzer 2F. Voortgezet onderwijs. SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Rekentoetswijzer 2F Voortgezet onderwijs SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Rekentoetswijzer 2F voortgezet onderwijs December 2011 Verantwoording 2011 SLO (nationaal expertisecentrum

Nadere informatie

HANDREIKING REKENEN 2F MBO

HANDREIKING REKENEN 2F MBO HANDREIKING REKENEN 2F MBO TEN BEHOEVE VAN REKENONDERWIJS CENTRAAL ONTWIKKELDE EXAMENS pagina 2 van 24 Inhoud 1 Voorwoord 5 2 Algemeen 6 3 Domein getallen 7 4 Domein verhoudingen 9 5 Domein Meten en Meetkunde

Nadere informatie

05-02-2013. 1 Doorlopende toetslijn Nederlandse taal en rekenen TAAL EN REKENEN IN EXAMINERING ONDERWERPEN

05-02-2013. 1 Doorlopende toetslijn Nederlandse taal en rekenen TAAL EN REKENEN IN EXAMINERING ONDERWERPEN TAAL EN REKENEN IN EXAMINERING Vmbo conferentie Nijkerk 31 januari 2013 André Coenders Maaike Beuving ONDERWERPEN 1 Doorlopende toetslijn Nederlandse taal en rekenen 2 Invoering referentieniveaus examen

Nadere informatie

BROCHURE. adaptievedigitaleeindtoets

BROCHURE. adaptievedigitaleeindtoets BROCHURE adaptievedigitaleeindtoets Vanaf april 2015 zijn scholen in het regulier primair onderwijs verplicht om leerlingen uit groep 8 een eindtoets te laten maken. De afnamedatum van de eindtoets in

Nadere informatie

Certificeren van rekendocenten

Certificeren van rekendocenten Certificeren van rekendocenten Bij de ROC s is een grote behoefte aan goed gekwalificeerde rekendocenten. Hiervoor worden verschillende cursussen, scholingen en workshops aangeboden die kunnen leiden tot

Nadere informatie

Activiteitenplanning rekentoets VO 2015

Activiteitenplanning rekentoets VO 2015 Activiteitenplanning rekentoets VO 2015 versie 1, oktober 2014 Deze activiteitenplanning is tot stand gekomen onder verantwoordelijkheid van het College voor Toetsen en Examens. Leeswijzer Deze activiteitenplanning

Nadere informatie

Product Informatie Blad Toets Engels

Product Informatie Blad Toets Engels Product Informatie Blad Toets Engels PIB-2014-Engels Context Beheersing van de Engelse taal is een belangrijk onderdeel in het Nederlandse onderwijs. In het VO is Engels één van de doorstroomrelevante

Nadere informatie

De Centrale Eindtoets in het basisonderwijs. Regionale bijeenkomst PO-Raad 5 november 2015

De Centrale Eindtoets in het basisonderwijs. Regionale bijeenkomst PO-Raad 5 november 2015 De Centrale Eindtoets in het basisonderwijs Regionale bijeenkomst PO-Raad 5 november 2015 VERANTWOORDELIJKHEDEN VAN HET CVTE Namens de overheid: kwaliteitsborging centrale examens en toetsen waarborgen

Nadere informatie

SAMENVATTING DIGITALE VELDRAADPLEGING. Syllabus Nederlands 2014 havo

SAMENVATTING DIGITALE VELDRAADPLEGING. Syllabus Nederlands 2014 havo SAMENVATTING DIGITALE VELDRAADPLEGING Syllabus Nederlands 2014 havo Juni 2012 2 Inhoud Inleiding 4 1. Resultaten digitale veldraadpleging 5 2. Samenvatting en conclusie syllabuscommissie 7 Bijlage 1: Vragenlijst

Nadere informatie

Activiteitenplanning Rekentoets VO 2014

Activiteitenplanning Rekentoets VO 2014 Activiteitenplanning Rekentoets VO 2014 versie 1, september Deze activiteitenplanning is tot stand gekomen onder verantwoordelijkheid van het College voor Examens. Leeswijzer Deze activiteitenplanning

Nadere informatie

ROUTE 8 is een digitale, adaptieve eindtoets die in 2 à 3 klokuren via internet wordt afgenomen. 2 www.route8.nl

ROUTE 8 is een digitale, adaptieve eindtoets die in 2 à 3 klokuren via internet wordt afgenomen. 2 www.route8.nl Vanaf april 2015 zijn scholen in het basisonderwijs verplicht om leerlingen uit groep 8 een eindtoets te laten maken. De afnameperiode van de eindtoets in groep 8 is verplaatst van februari naar 15 april

Nadere informatie

TUSSENRAPPORTAGE CENTRAAL ONTWIKKELDE EXAMENS MBO EN REKENTOETS VO, 2013-2014

TUSSENRAPPORTAGE CENTRAAL ONTWIKKELDE EXAMENS MBO EN REKENTOETS VO, 2013-2014 TUSSENRAPPORTAGE CENTRAAL ONTWIKKELDE EXAMENS MBO EN REKENTOETS VO, 2013-2014 INVOERING CENTRALE TOETSING EN EXAMINERING REFERENTIENIVEAUS NEDERLANDSE TAAL EN REKENEN pagina 2 van 40 Inhoud Inleiding 4

Nadere informatie

training rekenspecialist Amarantis Bijeenkomst 1, 10 april 2012 Monica Wijers Freudenthal Instituut

training rekenspecialist Amarantis Bijeenkomst 1, 10 april 2012 Monica Wijers Freudenthal Instituut training rekenspecialist Amarantis Bijeenkomst 1, 10 april 2012 Monica Wijers Freudenthal Instituut Rekenen als voorafje Rekenen sommen 1 Rekenen sommen 2 Welke weet u meteen? 12 x 12 412 + 99 Rekenen

Nadere informatie

Een Europees Referentiekader voor talenexamens. Een utopie?

Een Europees Referentiekader voor talenexamens. Een utopie? Een Europees Referentiekader voor talenexamens Een utopie? José Noijons VLoD 34. Jahreshochschultagung 07.11.2008 Stichting CITO Instituut voor Toetsontwikkeling 1 Europees Referentiekader (ERK) Ontwikkeld

Nadere informatie

Aan alle leerlingen van klas 4 vmbo en hun ouders/verzorgers. Datum : 23 februari 2015 Ref. : WIL/SvK/U15-42 (2.4.07) Betreft : rekentoets VO vmbo

Aan alle leerlingen van klas 4 vmbo en hun ouders/verzorgers. Datum : 23 februari 2015 Ref. : WIL/SvK/U15-42 (2.4.07) Betreft : rekentoets VO vmbo Aan alle leerlingen van klas 4 vmbo en hun ouders/verzorgers Datum : 23 februari 2015 Ref. : WIL/SvK/U15-42 (2.4.07) Betreft : rekentoets VO vmbo Beste leerlingen, (geachte ouder(s)/verzorger(s), Zoals

Nadere informatie

Rapportage sociaal-emotionele ontwikkeling Playing for Success

Rapportage sociaal-emotionele ontwikkeling Playing for Success Rapportage sociaal-emotionele ontwikkeling Playing for Success Leercentrum Nijmegen Oberon, november 2012 1 Inleiding Playing for Success heeft, naast het verhogen van de taal- en rekenprestaties van de

Nadere informatie

Facet. Het nieuwe computerexamensysteem voor de centraal ontwikkelde examens in het MBO

Facet. Het nieuwe computerexamensysteem voor de centraal ontwikkelde examens in het MBO Facet Het nieuwe computerexamensysteem voor de centraal ontwikkelde examens in het MBO Gebruikersdag sambo-ict 29 september 2014 Jan Schrevel Projectleider Blauwdruk Onderwijsgroep Tilburg Lid Klankbordgroep

Nadere informatie

Wat leren we uit de COE rekentoetsen over ERWD? Hendrik Straat en Mieke Hodzelmans Cito

Wat leren we uit de COE rekentoetsen over ERWD? Hendrik Straat en Mieke Hodzelmans Cito Wat leren we uit de COE rekentoetsen over ERWD? Hendrik Straat en Mieke Hodzelmans Cito Opzet Achtergrond van het onderzoek Bekijken van rekenitems Resultaten en discussie Aanleiding Introductie van rekentoetsen

Nadere informatie

Protocol Dyscalculie. Olympus College 2014-2015. Protocol Dyscalculie Olympus College 2014-2015 Pagina 1 van 7

Protocol Dyscalculie. Olympus College 2014-2015. Protocol Dyscalculie Olympus College 2014-2015 Pagina 1 van 7 Protocol Dyscalculie Olympus College 2014-2015 Protocol Dyscalculie Olympus College 2014-2015 Pagina 1 van 7 Inhoud Voorwoord 3 Protocol dyscalculie 4 De rekentoets 5 Bijlage 1 Aanmeldformulier dyscalculie

Nadere informatie

TERUGBLIK CENRAAL EXAMEN MAATSCHAPPIJLEER II VMBO GL/TL

TERUGBLIK CENRAAL EXAMEN MAATSCHAPPIJLEER II VMBO GL/TL TERUGBLIK CENRAAL EXAMEN MAATSCHAPPIJLEER II VMBO GL/TL EERSTE TIJDVAK 2011 1 Inleiding 1. Quickscan Via WOLF (Windows Optisch Leesbaar Formulier) geven examinatoren per vraag de scores van hun kandidaten

Nadere informatie

Welkom. Het rekenexamen als kader. Consequenties voor het onderwijs. Presentatie door: Karin Snoodijk

Welkom. Het rekenexamen als kader. Consequenties voor het onderwijs. Presentatie door: Karin Snoodijk Welkom Het rekenexamen als kader Consequenties voor het onderwijs Presentatie door: Karin Snoodijk Resultaten mbo 2014: cijferverdeling Verdeling cijfers rekenen over de drie afnameperiodes in 2013-2014

Nadere informatie

ENQUÊTE: toetsing op maat

ENQUÊTE: toetsing op maat ENQUÊTE: toetsing op maat Bezoekers van de website van de PO-Raad konden hun mening geven over toetsing op maat. Tussen 22 januari en 6 februari 2013 hebben 201 mensen de enquête volledig ingevuld. De

Nadere informatie

Over toetsing. Toetsen vmbo-mbo. Wat is 2F? Kenmerken opgaven 2F. Zijn er al officiële 2F toetsen? Onderwerpen (vaststelling programma)

Over toetsing. Toetsen vmbo-mbo. Wat is 2F? Kenmerken opgaven 2F. Zijn er al officiële 2F toetsen? Onderwerpen (vaststelling programma) Toetsen vmbo-mbo Rekenpiloot 13 april 2010 Monica Wijers, Freudenthal Instituut Over toetsing Wat toets je? Inhoud Vaardigheden Waarom toets je? Diagnose met welk doel? voor wie? behandeling? Peiling ten

Nadere informatie

www.masterplandyscalculie.nl

www.masterplandyscalculie.nl In gesprek met... www.masterplandyscalculie.nl Gesprekken Deze waaier is voor zorgcoördinatoren, rekencoördinatoren en rekenspecialisten die gesprekken voeren met en over een student met ernstige rekenwiskunde-problemen.

Nadere informatie

Facet. Het nieuwe computerexamensysteem voor de centraal ontwikkelde examens in het MBO

Facet. Het nieuwe computerexamensysteem voor de centraal ontwikkelde examens in het MBO Facet Het nieuwe computerexamensysteem voor de centraal ontwikkelde examens in het MBO FACET Nodig voor alle digitale examens en toetsen die onder verantwoordelijkheid vallen van het College voor Toetsen

Nadere informatie

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN NASK 1 VMBO EERSTE TIJDVAK 2013

TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN NASK 1 VMBO EERSTE TIJDVAK 2013 TERUGBLIK CENTRAAL EXAMEN NASK 1 VMBO EERSTE TIJDVAK 2013 Inleiding Quickscan Via WOLF (Windows Optisch Leesbaar Formulier) geven examinatoren per vraag de scores van hun kandidaten voor het centraal examen

Nadere informatie

Onderwerp Vooronderzoek en vrije afnames van diagnostische toetsen taal en rekenen Resultaten mbo. Kenmerk. Datum november 2009

Onderwerp Vooronderzoek en vrije afnames van diagnostische toetsen taal en rekenen Resultaten mbo. Kenmerk. Datum november 2009 Onderwerp Vooronderzoek en vrije afnames van diagnostische toetsen taal en rekenen Resultaten mbo Kenmerk Datum november 2009 Stichting Cito Instituut voor Toetsontwikkeling / KvK 09103470 1 Inleiding

Nadere informatie

ERWD-beleid HNL. (Ernstige Reken- Wiskundeproblemen en Dyscalculie)

ERWD-beleid HNL. (Ernstige Reken- Wiskundeproblemen en Dyscalculie) ERWD-beleid HNL (Ernstige Reken- Wiskundeproblemen en Dyscalculie) 2015/2016 ! Inhoudsopgave! Doel%van%deze%brochure% 2! Wat%is%het%verschil%tussen%rekenproblemen%en%dyscalculie?% 2! ERWD%en%Het%Nieuwe%Lyceum%

Nadere informatie

filmpje bewindslieden (http://www.taalenrekenen.nl/)

filmpje bewindslieden (http://www.taalenrekenen.nl/) SLO oktober 2009 filmpje bewindslieden (http://www.taalenrekenen.nl/) Achtergrond Nederland heeft een goed onderwijssysteem. Maar, er is maatschappelijke zorg over de kwaliteit van het reken- en taalonderwijs.

Nadere informatie

IEP Eindtoets. IEP Eindtoets - informatie voor ouders. Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens

IEP Eindtoets. IEP Eindtoets - informatie voor ouders. Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens IEP Eindtoets is overzichtelijk en ziet er aantrekkelijk uit IEP Eindtoets - informatie voor ouders Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens IEP Eindtoets voor een goed beeld van uw kind Vanaf

Nadere informatie

CENTRALE (PILOT)EXAMENS IN HET MBO: NEDERLANDSE TAAL, REKENEN EN ENGELS

CENTRALE (PILOT)EXAMENS IN HET MBO: NEDERLANDSE TAAL, REKENEN EN ENGELS CENTRALE (PILOT)EXAMENS IN HET MBO: NEDERLANDSE TAAL, REKENEN EN ENGELS STUDIEJA AR 2015-2016 Centrale examens taal en rekenen mbo Inhoud Inleiding 4 1 2 3 4 5 6 7 8 Rekenen 7 3F 9 Engels mbo-4 10 Deelnemers

Nadere informatie

IEP Eindtoets. IEP Eindtoets - informatie voor ouders. Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens

IEP Eindtoets. IEP Eindtoets - informatie voor ouders. Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens IEP Eindtoets is overzichtelijk en ziet er aantrekkelijk uit IEP Eindtoets - informatie voor ouders Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens IEP Eindtoets voor een goed beeld van uw kind Sinds

Nadere informatie

Product Informatie Blad Toets Engels

Product Informatie Blad Toets Engels Product Informatie Blad Toets Engels PIB-2014-Engels Context Beheersing van de Engelse taal is een belangrijk onderdeel in het Nederlandse onderwijs. In het VO is Engels één van de doorstroomrelevante

Nadere informatie

INFORMATIE- BIJEENKOMST DTT. LOCATIE: Zwolle, Utrecht en Tilburg DATUM: 6, 10 en 17 november 2015

INFORMATIE- BIJEENKOMST DTT. LOCATIE: Zwolle, Utrecht en Tilburg DATUM: 6, 10 en 17 november 2015 INFORMATIE- BIJEENKOMST DTT LOCATIE: Zwolle, Utrecht en Tilburg DATUM: 6, 10 en 17 november 2015 AGENDA 1. Welkom & animatie a. Quiz 2. Wat is de DTT? a. Wat maakt de DTT bijzonder? b. De meerwaarde van

Nadere informatie

Servicedocument Vervolgbeleid rekenen

Servicedocument Vervolgbeleid rekenen Servicedocument Vervolgbeleid rekenen naar aanleiding van Brief aan Tweede Kamer d.d. 6 oktober 2015 1 Aangenomen moties in Tweede Kamer op 13 oktober 2015 2 Brief aan Tweede Kamer d.d. 22 oktober 2015

Nadere informatie

Datum 17 december 2014 Betreft Stand van zaken invoering referentieniveaus taal en rekenen in vo en mbo.

Datum 17 december 2014 Betreft Stand van zaken invoering referentieniveaus taal en rekenen in vo en mbo. >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag.. Voortgezet Onderwijs IPC 2650 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375

Nadere informatie

Meedoen met de Monitor

Meedoen met de Monitor Meedoen met de Monitor Een school die deelneemt aan de Monitor de Bibliotheek op school wil doelgericht samenwerken met de bibliotheek om de taalontwikkeling van de leerlingen te stimuleren. Dat gebeurt

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor 2014

Drentse Onderwijsmonitor 2014 Drentse Onderwijsmonitor 2014 9 de editie Imke Oosting CMO Groningen Wat is de Drentse onderwijsmonitor? In beeld brengen van onderwijspositie en prestaties van Drentse leerlingen Van basisschool tot en

Nadere informatie

Datum : 27 mei 2014 Ref. : WIL/LR/U14-348 (1.4.01) Betreft : examen wiskunde KB digitaal: mogelijkheid tot ongeldigverklaring

Datum : 27 mei 2014 Ref. : WIL/LR/U14-348 (1.4.01) Betreft : examen wiskunde KB digitaal: mogelijkheid tot ongeldigverklaring Aan alle leerlingen van klas 4 vmbo KB (en hun ouders/verzorgers) Datum : 27 mei 2014 Ref. : WIL/LR/U14-348 (1.4.01) Betreft : examen wiskunde KB digitaal: mogelijkheid tot ongeldigverklaring Beste leerling,

Nadere informatie

[Klik hier om de titel in te voeren] TOELICHTING BIJ DE SYLLABUS REKENEN 2F EN 3F. VO EN MBO versie mei 2015

[Klik hier om de titel in te voeren] TOELICHTING BIJ DE SYLLABUS REKENEN 2F EN 3F. VO EN MBO versie mei 2015 [Klik hier om de titel in te voeren] TOELICHTING BIJ DE SYLLABUS REKENEN 2F EN 3F VO EN MBO versie mei 2015 apri 2018 2015 College voor Toetsen en Examens, Utrecht. Alle rechten voorbehouden. Alles uit

Nadere informatie

Scores en referentieniveaus.. Scores per leerjaar per toets.. Streefscores klas 1 blz.3. Streefscores klas 2 blz.5. Streefscores klas 3 blz.

Scores en referentieniveaus.. Scores per leerjaar per toets.. Streefscores klas 1 blz.3. Streefscores klas 2 blz.5. Streefscores klas 3 blz. Diataal- leeswijzer Scores en referentieniveaus.. Scores per leerjaar per toets.. blz.2 blz.3 Streefscores klas 1 blz.3 Streefscores klas 2 blz.5 Streefscores klas 3 blz.6 Verband tussen streefscore en

Nadere informatie

Doel Het in kaart brengen van de persoonlijkheid, de houding en de tevredenheid van een leerling met betrekking tot schoolgerelateerde onderwerpen

Doel Het in kaart brengen van de persoonlijkheid, de houding en de tevredenheid van een leerling met betrekking tot schoolgerelateerde onderwerpen Product Informatie Blad - PHT (Persoonlijkheid, Houding, Tevredenheid) PIB110-2010-PHT Doel Het in kaart brengen van de persoonlijkheid, de houding en de tevredenheid van een leerling met betrekking tot

Nadere informatie

Test- en trainingscentrum Onderwijsadviesbureau TESTEN IS MEER DAN EEN UITKOMST

Test- en trainingscentrum Onderwijsadviesbureau TESTEN IS MEER DAN EEN UITKOMST Test- en trainingscentrum Onderwijsadviesbureau TESTEN IS MEER DAN EEN UITKOMST Programma Wie zijn wij? Eindtoets ROUTE 8 Aanmeldprocedure Adaptieve Digitale Intelligentietest (ADIT) Wie zijn wij? Bevordering

Nadere informatie

De centrale examens Beeldende Vakken vmbo 2015: Anders

De centrale examens Beeldende Vakken vmbo 2015: Anders De centrale examens Beeldende Vakken vmbo 2015: Anders Het Thema Anders, een thema waarmee je, zo op het eerste gezicht, alle kanten op kunt. Leuk! werd er geroepen bij de bekendmaking, maar konden docenten

Nadere informatie

Hulp bij rekenwiskundeproblemen in het VO

Hulp bij rekenwiskundeproblemen in het VO Hulp bij rekenwiskundeproblemen in het VO Utrecht, 9 december 2014 Conferentie Masterplan dyscalculie Hans van Luit Protocol ERWD voor VO Programma s voor het VO/MBO 12Count Startrekenen NU rekenen Got

Nadere informatie

www.masterplandyscalculie.nl

www.masterplandyscalculie.nl In gesprek met... www.masterplandyscalculie.nl Gesprekken Deze waaier is voor zorgcoördinatoren, rekencoördinatoren en rekenspecialisten die gesprekken voeren met en over een leerling met ernstige rekenwiskunde-problemen.

Nadere informatie

RAPPORTAGE 2012-2013 INVOERING CENTRALE TOETSING EN EXAMINERING REFERENTIENIVEAUS NEDERLANDSE TAAL EN REKENEN

RAPPORTAGE 2012-2013 INVOERING CENTRALE TOETSING EN EXAMINERING REFERENTIENIVEAUS NEDERLANDSE TAAL EN REKENEN RAPPORTAGE 2012-2013 INVOERING CENTRALE TOETSING EN EXAMINERING REFERENTIENIVEAUS NEDERLANDSE TAAL EN REKENEN Voorwoord Voor u ligt de tussenrapportage van het College voor Examens (CvE) inzake de centrale

Nadere informatie

IEP Eindtoets. IEP Eindtoets - informatie voor ouders. Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens

IEP Eindtoets. IEP Eindtoets - informatie voor ouders. Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens IEP Eindtoets is overzichtelijk en ziet er aantrekkelijk uit IEP Eindtoets - informatie voor ouders Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen en examens IEP Eindtoets voor een goed beeld van uw kind Vanaf

Nadere informatie

Compleet Rekenen Ben van der Stee Examentraining 2F & 3F

Compleet Rekenen Ben van der Stee Examentraining 2F & 3F Compleet Rekenen Ben van der Stee Examentraining 2F & 3F Woensdag 4 november 2015 11.00 12.00 uur Rekenconferentie: Op weg naar goed rekenonderwijs www.compleetrekenen.nl Rekenen? Rekenen telt niet mee

Nadere informatie

Product Informatie Blad - Taaltoets

Product Informatie Blad - Taaltoets Product Informatie Blad - Taaltoets PIB150-2010-Taaltoets Context In opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) heeft de Commissie Meijerink onderzoek gedaan naar wat leerlingen

Nadere informatie

De Referentieniveaus Taal. BAVO Eemlanden 14 maart 2012

De Referentieniveaus Taal. BAVO Eemlanden 14 maart 2012 De Referentieniveaus Taal BAVO Eemlanden 14 maart 2012 2 Wat komt aan de orde? Aanleiding tot de referentieniveaus Wat zijn referentieniveaus? Status en ontwikkelingen rond de referentieniveaus Referentieniveaus

Nadere informatie

Voor een betrouwbaar bovenbouwadvies per vak

Voor een betrouwbaar bovenbouwadvies per vak Voor een betrouwbaar bovenbouwadvies per vak Beschikbaar per 1 september 2015 NIEUW TOA Profielkeuzetoets vmbo en havo Biologie, economie, natuurkunde en wiskunde Bureau ICE De nieuwe generatie toetsen

Nadere informatie

optimaal groeien TOA: digitaal leerlingvolgsysteem voor het voortgezet onderwijs

optimaal groeien TOA: digitaal leerlingvolgsysteem voor het voortgezet onderwijs Eerlijk meten, optimaal groeien TOA: digitaal leerlingvolgsysteem voor het voortgezet onderwijs Methode-onafhankelijke toetsen voor rekenen, Nederlands, Engels, Duits en Frans Bureau ICE De nieuwe generatie

Nadere informatie