LESBRIEF TAFELEN. Slagwerk Den Haag

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "LESBRIEF TAFELEN. Slagwerk Den Haag"

Transcriptie

1 LESBRIEF TAFELEN Choreografie Muziek David Middendorp Slagwerk Den Haag

2 INHOUDSOPGAVE Inleiding De voorstelling De choreograaf David Middendorp Hoe maakt de choreograaf zijn stuk Voorbereiding op de voorstelling Na de voorstelling: een nagesprek Opdrachten in de klas - Knutselopdracht: de fantasiehuiskamer - Twee kijkopdrachten: rond en vierkant - Associatie-opdracht met rond en vierkant - Spelen met verschillende ritmes in de klas - Muziekopdrachten in de klas: ritmes en bewegingen - Vijf dansopdrachten in de gymzaal

3 Inleiding Binnenkort gaat u met uw leerlingen naar een muziek- en dansvoorstelling van Tafelen van choreograaf David Middendorp en muzikanten van Slagwerk Den Haag. Deze lesbrief is ontwikkeld om de leerlingen voor te bereiden op hun voorstellingsbezoek. De kinderen kunnen op verschillende manieren betrokken worden bij de voorstelling Tafelen. Bijvoorbeeld door het maken van de opdrachten die uitgevoerd kunnen worden in de klas, of het uitvoeren van de dansopdrachten in een speellokaal of gymzaal. Het allerleukst is natuurlijk om juist alle verschillende opdrachten uit de lesbrief uit te voeren met de kinderen. Maar er kan ook gekozen worden voor alleen een duidelijke uitleg, de dansopdrachten of knutselopdrachten. De opdrachten kunnen zowel voor als na het bekijken van de voorstelling gegeven worden. Wat voorop staat is dat de lesbrief vooral bedoeld is om de kinderen op een creatieve en fantasievolle manier voor te bereiden op de voorstelling en ze een geweldige ervaring mee te geven! Alvast veel plezier gewenst bij de voorstelling Tafelen! Aline Mommers

4 De voorstelling Tafelen Tafelen is een muzikale en beeldende familievoorstelling van David Middendorp en Slagwerk Den Haag over twee verschillende werelden, in dit geval cirkels en blokken, jongens en meisjes! In deze voorstelling vertellen dans, slagwerk en animatie een verhaal over de strijd tussen rechthoek en cirkel, man en vrouw. Drie echte mannen zitten aan een tafel in een blokkenwereld, waar geen vrouw en melodie te vinden is. Hier wonen de mannen al tijden, hier is alles een blok en elke man een macho. Eigenlijk heel erg saai. Plotseling wordt deze wereld verstoord, er verschijnt een vrouw. Niets zal ooit meer hetzelfde zijn, maar er is wel een melodie... De voorstelling is begonnen met het idee van 1 tafel waar steeds meer dingen uit voortvloeien. Om te beginnen met de muziek uit de voorstelling: deze is communicatief, verrassend en experimenteel. Anders dan gewoon. De muziek binnen de voorstelling Tafelen heeft veel meer bij te dragen dan puur alleen de begeleiding van de dans. De muziek wordt ingezet om de dansers te onderbreken, te stimuleren en te dansers te laten beginnen met dansen. Het is een dialoog die de hele voorstelling wordt voorgezet. Slagwerk Den Haag voor Tafelen heeft bewust gekozen voor aantal componisten. Philip Glass, Hugo Morales, Peter Garland en Steve Reich maken gebruik van minimalistische elementen, in noten en instrumenten. Tijdens het bedenken van de voorstelling, waarbij uitgegaan werd van het simpele element van 1 tafel, vonden ze deze componisten passen. Uiteindelijk komt alles voort uit die ene tafel. De blokken verbergen tal van slagwerkinstrumenten, en worden omgevormd tot een tafel, die later in de voorstelling weer transformeert tot een huiskamer. Daarbij komt ook nog de video-animatie die de wereld nog meer anders doet lijken dan je denkt... De choreograaf David Middendorp is bij het maken van de voorstelling Tafelen letterlijk uitgegaan van de vorm van een tafel. Omdat het een vierkante tafel is heeft hij allerlei associaties met blokken en vierkanten gemaakt. Dat brengt hij tot uiting in de dansers, kostuums, decor en animatie. De animatie is gebruikt als verlenging van de werkelijkheid. Dit betekent dat alles wat de choreograaf bedacht heeft met zijn fantasie ook op het toneel kan plaatsvinden. Zo is het bijvoorbeeld heel lastig om iemand op het toneel te laten vliegen...; maar in de animatie een fuitje van een cent! Hoewel een fuitje van een cent...; het maken van animatie kost erg veel tijd. Zo zit er in elke seconde 25 plaatjes die als je die snel achter elkaar zet, beweging suggereren. Dus zevenenzestigduizendvijfhonderd (67.500) plaatjes in een voorstelling van drie kwartier!!! Om dit plaatje voor plaatje met de hand te tekenen zoals dat vroeger gebeurde, zou nu onmogelijk zijn. De computer kan hierbij helpen, bijvoorbeeld door tussenliggende plaatjes te berekenen. Dat wil zeggen; als een blokje van de linker naar de rechter kant van het scherm beweegt hoef je de computer alleen het begin en het

5 eindpunt te geven, en berekent de computer zelf alle tussenliggende plaatjes. Bij het maken van animaties heten deze begin en eindpunt plaatjes key-frames. Net als de dansers, decor en kostuums draagt de animatie bij aan de boodschap die de choreograaf wil overbrengen.

6 Medewerkers Tafelen Choreografe, animaties: David Middendorp, Beer Buisman Muzikaal leider: Fedor Teunisse Slagwerk: Frank Wienk, Pepe Garcia Dans: Glória Ros Abellana en Jeroen Klein Gunnewiek Coaching/Dramaturgie: Krisztina de Châtel Repetitor: Hope Miller Educatie: Aline Mommers Animatie & videotechniek: Beer Buisman Lichtontwerp & techniek: Andre Goos Kostuums: Dorine van IJsseldijk Decorbouw: Brinkman decor, Quirein Smits Publiciteit: Ilse van Dijk, Mirjam Nebbeling Fotografe: Jochem Jurgens Productie: León Tol, Stephie Büttrich Zakelijke leiding: Frontaal Theaterbureau Tafelen is een coproductie van Frontaal Theaterbureau en Slagwerk Den Haag Financieel ondersteund door Fonds Podiumkunsten en SNS Reaal Fonds Dank aan: NDT, Theater a/h Spui, Menno v.d. Meer

7 De choreograaf David Middendorp begon op zestienjarige leeftijd zijn dansopleiding aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Hij studeerde daar voor klassieke dans. Maar zijn voorkeur ging steeds meer uit naar moderne dans. Daarom stapte hij na een paar jaar over naar de Rotterdamse Dansacademie. In het derde jaar won hij de beurs Dansersfonds '79, waardoor hij drie maanden kon studeren aan de Juilliard School in New York. Daarna danste hij bij verschillende dansgezelschappen zoals Introdans voor de jeugd, het Saarlandische Staatsballet en het Ballettheater München in Duitsland. Tijdens de laatste jaren in München merkte David dat hij liever zelf stukken wilde gaan maken in plaats van te dansen. Sinds zijn terugkeer naar Den Haag in 2003 maakte hij stukken voor Introdans, CaDance, Voorjaarsontwaken en dansgezelschap De Meekers. Zijn laatste voorstelling werd gedanst op de Wereldtentoonstelling Shanghai 2010 in Happy Street. David Middendorp werkt graag met jonge mensen en combineert vaak dans met videoanimatie. In zijn voorstellingen speelt hij graag met fctie en werkelijkheid. Daarbij zijn humor en poëzie ook terugkerende onderwerpen in zijn choreografe. Hoe maakt de choreograaf zijn stuk David krijgt zijn ideeën voor het maken van een voorstelling door allerlei dingen die hem opvallen of raken en die hij meemaakt in zijn leven. Dat kan zijn door een songtekst, muziekstuk, vakantie naar een ver land of een cabaretier. Op Youtube zag hij een flmpje van een cabaretier George Garlin. Zijn verhaal ging over het verschil tussen mannen en vrouwen. Het hoofd van een man is een soort ladekast waarin alles netjes zit weggestopt in ieder laatje. Dit was zijn uitgangspunt om te gaan fantaseren over de strijd tussen man en vrouw en de verschillen daartussen. Zo is zijn eerste idee voor de decorstukken ontstaan. Allemaal blokken die ook weer opgedeeld kunnen worden in kleinere blokken met laatjes. Voordat David met zijn dansers aan de slag gaat heeft hij een raamwerk waarbinnen het stuk gaat plaatsvinden. Daarbij maakt hij alvast wat schetsjes voor animatie-ideeën. Met zijn dansers start David vaak met improvisatieopdrachten. Enkele opdrachten die hij gebruikte voor dit stuk zijn bijvoorbeeld: Pak iets van elkaar af en onthoud de bewegingen die je daarbij maakt. Zoek hoekige en in elkaar passende vormen met je danspartner Hoe zou je bewegen als je een bewegend balletje hebt ingeslikt Hieruit maakt David een selectie van bewegingen die later weer aangepast worden, of worden bewaard voor een ander moment in de voorstelling. Soms maakt David ook zonder hulp van de dansers stukjes choreografe, bijvoorbeeld als de muziek hem precies vertelt hoe de dansers gaan bewegen.

8 Voorbereiding op de voorstelling Het bezoeken van een dansvoorstelling Om de kinderen goed voor te bereiden op de voorstelling is het handig om kort iets te vertellen over Tafelen. Waar gaat de voorstelling over? Wie zijn de makers? Wat wordt er verwacht van de leerlingen in het theater? Vaak willen de kijkers de voorstelling (of soms zelfs elke beweging) helemaal begrijpen. Terwijl er vaak naar muziek geluisterd wordt waar soms helemaal geen tekst is, of Engels wat je niet helemaal kan verstaan. En toch luistert iedereen er graag naar. Op deze onbevangen manier zou je eigenlijk ook naar dans kunnen kijken. Om de kinderen meer te betrekken kun je vragen je vragen stellen als: wie er wel eens naar een dansvoorstelling geweest is, en of hij/zij misschien nog weet wat voor dansstijl er gedanst werd? zijn er ook leerlingen die zelf dansen? Welke dansvorm ze kennen? Schrijf dit evt. op het bord zoals: breakdance, hiphop, musicaldans, jazzdans, moderne dans, klassiek ballet, salsa, tango wat is je favoriete muziek? En begrijp je die? vind je het nodig om alles in een dansvoorstelling te begrijpen? Kortom, het is een leuke voorbereiding op het bezoek aan het theater en de kinderen kennis te laten maken met de verschillende aspecten die horen bij het zien van een voorstelling! TIP! Bereid de kinderen erop voor dat het donker wordt voordat de voorstelling begint! De Theaterregels Laat de kinderen eerst zelf ontdekken wat de regels zijn. Meestal komen ze aardig in de buurt van wat er daadwerkelijk wel en niet mag. Zo realiseren ze zich spelenderwijs dat het bezoek aan een dansvoorstelling iets heel anders is dan een bezoek aan de bioscoop of thuis op de bank televisie kijken! Voor de televisie kun je praten, snoepen, weglopen. Hoogstens is dat vervelend voor je ouders, broertje of zusje, maar de mensen op de televisie hebben daar absoluut geen last van. Voor de dansers en de muzikanten in de voorstelling is dat anders. Het is uitermate storend voor ze als er in de zaal wordt gekletst of onnodig herrie wordt gemaakt. Ze hebben al hun aandacht en concentratie nodig om de voorstelling goed te kunnen uitvoeren. Ook andere kinderen in de zaal hebben last van lawaai van anderen: het is moeilijk om van een voorstelling te genieten als er naast je hardop gekletst wordt. Wijs de leerlingen erop dat ze hun reacties op de voorstelling ook na de voorstelling kunnen uitwisselen. Als de voorstelling afgelopen in het de gewoonte om de dansers en muzikanten te bedanken met een applaus. Een applaus omdat je de voorstelling mooi vond of omdat je de dansers en muzikanten wilt laten merken dat je het fjn vond dat ze erg hun best voor jou hebben gedaan..

9 Na de voorstelling Na het bekijken van de voorstelling krijgen de kinderen de gelegenheid hun eerste indrukken van de voorstelling met elkaar te bespreken. Het gaat snel over mooi en lelijk en of je het wel of niet goed vond. Maar daardoor wordt er niet echt over de voorstelling gesproken. Om de kinderen op een andere manier te laten terugkijken kun je met behulp van onderstaande vragen beginnen. Wat was er allemaal te zien op het toneel? Zijn de dansers en de muzikanten altijd op het toneel te zien? Waardoor werd de rust verstoord? Wat denken jullie dat de verschillen tussen jongens en meisjes zijn, en kon je dat ook terugzien in de voorstelling? Wat voor muziekinstrumenten kon je ontdekken en hoe kwamen ze tevoorschijn? Wat werd er gedaan met animatie in de voorstelling? Heb je een muziekinstrument gehoord wat geen slagwerkinstrument was? Waren er dingen in het stuk die je helemaal niet had verwacht? Hoe kan je aan iemand zijn bewegingen zien dat hij boos is? Wat zou het kunnen betekenen als een iemand hoekig beweegt?

10 Opdrachten voor in de klas Opdracht 1 Knutselopdracht: de fantasiehuiskamer Het is handig om eerst uit te leggen wat decor is. Dat kunnen allerlei dingen zijn die de choreograaf helpen bij het overbrengen van zijn boodschap. Vooral bij de voorstellingen van David Middendorp hebben decorstukken vaak een dubbele functie, zeker in de voorstelling Tafelen!! De tafel waar de muzikanten aan zitten zijn tevens de instrumenten van de muzikanten. Hij transformeert later zelfs ook nog tot een hele huiskamer! De docent kopieert onderstaand knipsel voor ieder kind in de klas. De kinderen knippen alle blokjes los en plakken ze op een A4 tje voor een eigen fantasiehuiskamer. Alles kan en alles mag je bedenken, dus misschien komen er wel heel andere dingen uit dan een televisie, bankstel of een cavia-hok? TIP! Alle zelfbedachte fantasiehuiskamers kunnen natuurlijk naast elkaar opgehangen worden in de klas, zodat je goed alle verschillen kan zien.

11 Opdracht 2 Kijkopdracht 1 Kan je ontdekken waar de choreograaf ronde en vierkante vormen heeft gebruikt? Zoek ze bij de dansers op foto 1 en 2! Foto 1 Foto 2

12 Foto 3

13 Opdracht 3 Kijkopdracht 2 Kopieer de foto 3 voor de leerlingen en geef bij de foto met stippellijntjes aan waar de ronde en vierkante vormen zitten! Opdracht 4 Associatie-opdracht met rond en vierkant De kinderen krijgen allemaal een leeg vel papier, waarop ze op de ene helft een cirkel en de andere helft een vierkant mogen tekenen. Om of in de cirkel schrijven ze alles wat ze maar kunnen bedenken wat rond is, of wat aan rond doet denken. Hetzelfde geldt voor het vierkant. De opdracht kan ook klassikaal worden gedaan waarbij de leraar het voorbeeld hieronder overneemt op het schoolbord. Wat kun je er allemaal bij verzinnen?? Voorbeeld:

14 Opdracht 5 Spelen met verschillende ritmes in de klas Bespreek met de leerlingen wat een ritme is: een herhalend patroon, wat je op alle verschillende manieren kan variëren. In muziek is het ritme vaak gekoppeld aan een maatsoort. Bijvoorbeeld een driekwartsmaat. Dan zitten er 3 tellen in een maat. Daarnaast kan je ook een bepaalde sfeer of emotie oproepen met ritmes. Welke ritmes zijn spannend en stoer, en welke zijn juist lief en mooi? Welke ritmes zijn om van te schrikken? Of heeft het te maken met hard en zacht? - Opdracht 6 Muziekopdrachten in de klas Leerdoelen voor de muziekopdrachten: De leerlingen kunnen zelf ritmes bedenken en uitvoeren op verschillende manieren. De leerlingen ervaren hun eigen creativiteit in te zetten, het zelf maken. De leerlingen kunnen bewust gebruik maken van contrasterende aspecten. De leerlingen ervaren hun eigen expressie en fantasie. De leerlingen kunnen werken in groepjes van 4. De leerlingen observeren elkaar. - Wat heb je nodig bij de muziekopdrachten: een open vierkant van tafels waar de kinderen aan passen. voor ieder kind een stoel! Ga met de leerlingen aan de tafels zitten en leg beide handpalmen plat op tafel. De docent probeert verschillende ritmes uit bijvoorbeeld: 3x snel en 1x langzaam 2x heel snel en kort achter elkaar 4x de rechter en linker hand afwisselen Hetzelfde kun je herhalen met andere lichaamsvormen, begin eerst met gebalde vuisten. En daarna met 2 ellebogen? Klinkt dat heel anders? En kan je net zoveel geluid maken? Ziet het er gek uit? Indien aanwezig kan er ook gewerkt worden met muziekinstrumentjes. Daarna maken de leerlingen in groepjes van 4 een eigen stukje, door eerst de ritmes aan elkaar aan te leren. En daarna in een zelfgekozen volgorde aan elkaar te plakken. Als afsluiting kunnen de groepjes hun muziekstukjes aan elkaar laten zien en horen. Deze opdracht kun je ook uitvoeren met extra bewegingen erbij aan de tafel! De kinderen volgen de docent met het aanleren van 3 danshoudingen aan de tafel. een ronde houding een vierkante houding een houding om de tafel Daarna kunnen de leerlingen zelf aan de slag met het bedenken van een eigen danshouding. 1 Als verwerking kunnen de zelfgemaakte ritmes en danshouding samen worden

15 uitgevoerd. TIP! De docent kan de leerlingen stimuleren door de ritmes en bewegingen op verschillende manieren te laten uitvoeren; bijvoorbeeld met kracht, langzaam, snel en plotseling.

16 - - Opdracht 7 Dansopdrachten in de gymzaal Leerdoelen voor de dansopdrachten: De leerlingen ervaren hun eigen creativiteit in te zetten, het zelf maken De leerlingen kunnen bewust gebruik maken van contrasterende aspecten. De leerlingen ervaren hun eigen expressie en fantasie. De leerlingen ervaren verschillende manieren van beweging op de muziek. De leerlingen kunnen werken in tweetallen. De leerlingen observeren elkaar. Wat heb je nodig bij de dansopdrachten: Muziek: gebruik muziek uit de eigen verzameling als achtergrond muziek. Aantal kinderen: de hele groep Waar: het liefst in een speellokaal of gymzaal Materialen: eigen muziek en cd-speler A3 vel papier Inleidend gesprekje Maak een kring en zorg ervoor dat iedereen zit. Bespreek het volgende met de leerlingen. We gaan vandaag aan de slag met ronde en vierkante vormen uit de voorstelling Tafelen. In het begin van de voorstelling zijn er alleen vierkante vormen, met een paar mannen aan een tafel waardoor het eigenlijk allemaal heel rustig en overzichtelijk is. Maar dan opeens komt er een danseres die alleen maar ronde bewegingen maakt. Daardoor raakt bij de mannen alles in de war! Wat is rond en wat is vierkant, en hoe kan je dat zien in dans? Let hierbij op verschillen tussen zelf een hoek maken in je lichaam of heel hoekig bewegen, denk hierbij aan een robot. Dat is een groot verschil! Voorbeeld: TIP! Je kan hierbij ook de voorbeeldfoto's laten zien van de kijkopdracht, of de improvisatie-opdrachten van de choreograaf. Warming-up, meteen meedoen!

17 - Begin staand in de kring. Maak bewegingen die het lichaam opwarmen en gebruik verschillende bewegingen zoals: Sprongetjes op en neer (op de plaats) Dribbelen (zo snel je kan!, op de plaats) Stampen (zo hard je kan!, op de plaats) Schudden (armen, benen, schouders, hoofd, billen) Met 2 vingers de grond aanraken (terwijl je benen gestrekt blijven!) Balanceren (op 1 been staan en zolang mogelijk blijven staan!) Sluit af met het maken van rechte strakke armen omhoog en opzij, en jezelf helemaal in een balletje vouwen (alvast een voorproefje op de komende opdrachten) Dansopdracht 7.1: stokstijf-stil-stop-freeze De kinderen staan verspreid door de zaal. Ze dansen kriskras door de ruimte, zet de muziek stop en de kinderen blijven stokstijf staan, zonder ook maar iets te bewegen. Ofwel een freeze (een bevroren houding waarbij ook een bepaalde spanning hoort, zodat ze niet om kunnen vallen). Stop een aantal keren na 1 minuut via de pauzeknop, waarbij ze de volgende stop in een hoekige vorm gaan staan. Bij een volgende stop maken ze een hoekige vorm alleen met de armen. Deze stops kan je gaan variëren met verschillende lichaamsdelen die de grond wel of niet aan mogen raken. Dansopdracht 7.2: stokstijf-stil-stop-freeze met 2 De kinderen dansen in tweetallen door de zaal, en ze voeren nu samen de freeze uit als de muziek stopt. Bij de volgende stop in de muziek mogen de tweetallen samen een ronde freeze maken. Of een variatie waarbij ze samen een houding bedenken waarbij de een rond en de ander vierkant is. Aanwijzing voor deze opdracht is om duidelijk aan te geven dat ze elkaar minstens met een lichaamsdeel moeten aanraken. En dan kun je een voorbeeld geven door met een elleboog in de knieholte van de ander te leunen. Een andere stop kan zijn doordat ze een houding bedenken met 1 voet op de grond, 1 knie tegen de knie van de ander en 2 handen! Dansopdracht 7.3: inkrimpen en uitvouwen Deze opdracht is gericht op de vierkante en hoekige vormen. Zorg dat de kinderen goed verdeeld in de ruimte staan en allen de docent goed kunnen zien. Houd een groot vel (A3) voor, prop dit niet te snel in elkaar en trek het daarna weer uit elkaar. Wijs erop dat je dat geluid goed moet kunnen horen. Beginhouding: de kinderen gaan liggen als een groot vierkant. Als je de krant langzaam in elkaar propt, vouwen de kinderen steeds meer hoeken in. Als je stopt met proppen, blijven de kinderen ook stil in een freeze -houding staan. Het is de bedoeling dat ze uiteindelijk komen te staan in een superhoekige vorm. Als dit goed gaat kunnen de kinderen ook in tweetallen aan de slag met een A4tje. Dansopdracht 7.4: stuiteren en kolken Begin de opdracht in een kring. We zitten met z'n allen in een hele grote pan en het water begint langzaam te koken... De luchtbelletjes komen langzaam onder je oksels en zorgen voor een golf door je hele lijf!

18 Begin langzaam met het borrelen van de handen, en armen, de romp en alle denkbare ledematen, met uiteindelijk de benen en voeten. Het zijn allemaal golvende kolkende bewegingen die constant opgevolgd worden door weer een nieuwe! Laat de kinderen langzaam uit de kring borrelen en kolken, totdat ze allemaal goed verspreid staan om de ruimte. (Bij deze opdracht kun je ook weer werken met stops door de muziek aan en uit te zetten.) Dansopdracht 7.5: Spiegelen Zet de kinderen 2 aan 2. Een van het tweetal heeft een (denkbeeldige) stuiterbal ingeslikt die door het hele lichaam heen blijft stuiteren! Deze leerling mag de bewegingen bedenken en de ander volgt. Na een paar minuten wisselen ze om. TIP! Zorg ervoor dat de diegene die de bewegingen bedenkt niet te snel gaat, anders kan je niet goed spiegelen! De opdracht kan uitgebreid worden met verplaatsen door de zaal. Waardoor het logisch overgaat in leiden en volgen. Als de muziek start, mogen ze op ontdekkingstocht door de zaal. Wanneer de muziek stopt, blijven samen in een freeze staan, Als echte afsluiting kunnen alle kinderen samen tot 1 supergrote FREEZE komen!

19

spreekbeurtpakket introdans

spreekbeurtpakket introdans spreekbeurtpakket introdans inleiding Heb je binnenkort een spreekbeurt? Moet je een werkstuk maken? Of ben je gewoon benieuwd naar de wereld van Introdans? Gebruik dan dit pakket met informatie en ontdek

Nadere informatie

NDT 2 Danst lesmateriaal

NDT 2 Danst lesmateriaal NDT 2 Danst lesmateriaal s\ OP BEZOEK BIJ NDT! Ken jij Nederlands Dans Theater al? Samen met je klasgenoten kom jij binnenkort bij ons in het theater op bezoek. Hieronder vind je wat weetjes over ons,

Nadere informatie

Shadow Games T42 (Zwitserland)

Shadow Games T42 (Zwitserland) l e s b ri ef Shadow Games T42 (Zwitserland) +31 (0)76-515 49 84 t +31(0)76-513 81 25 stiltefestival techniek@destilte.nl 4811 TL Breda 4811 KB Breda F facebook.com/ +31(0)6-11 62 32 91 Nieuwe Huizen 41

Nadere informatie

Het geluidenvierkant. De menselijke xylofoon

Het geluidenvierkant. De menselijke xylofoon Het geluidenvierkant De leerkracht tekent op het bord een groot vierkant. Dit wordt vervolgens in een aantal hokjes verdeeld. In samenspraak met de kinderen verschijnt in ieder hokje een tekening van iets

Nadere informatie

Het circus komt 3+ Clair de Lune Théâtre (België)

Het circus komt 3+ Clair de Lune Théâtre (België) lesbrief Het circus komt 3+ Clair de Lune Théâtre (België) onderbouw (groep 1 t/m 4) bezoekadres Markendaalseweg 75a Het doek gaat op. Er komt een schaduwcircus aan en alles is ineens mogelijk! Schaduwen

Nadere informatie

Little Doll Dance Company

Little Doll Dance Company Little Doll Dance Company LESBRIEF UIT GROOTMOEDERS TIJD! Een grote KOFFER met daarin materialen die met een beetje fantasie uitnodigen tot dans! Paco de postduif neemt je mee op reis door het verleden

Nadere informatie

Buurman in de Winter Plan D / Andreas Denk (Nederland)

Buurman in de Winter Plan D / Andreas Denk (Nederland) lesbrief Buurman in de Winter Plan D / Andreas Denk (Nederland) bovenbouw (groep 5 t/m 8) www.stiltefestival.com E info@destilte.nl F facebook.com/ stiltefestival afdeling educatie Nieuwe Huizen 41 4811

Nadere informatie

Hiervoor zet ik me in! in klas

Hiervoor zet ik me in! in klas Hiervoor zet ik me in! in klas Ik ben voorzichtig met de spullen van een ander. Ik kom altijd op tijd op school. In de klas praat ik zachtjes met andere leerlingen. Ik behandel anderen zoals ik zelf behandeld

Nadere informatie

Mongens en Jeisjes De Stilte (Nederland)

Mongens en Jeisjes De Stilte (Nederland) l e s b ri ef Mongens en Jeisjes De Stilte (Nederland) 4811 TL Breda F facebook.com/ stiltefestival 4811 KB Breda t +31(0)76-513 81 25 +31 (0)76-515 49 84 techniek@destilte.nl Nieuwe Huizen 41 E info@destilte.nl

Nadere informatie

1. Dansacties 1. Dansacties 1. Dansacties 1. Dansacties

1. Dansacties 1. Dansacties 1. Dansacties 1. Dansacties Verdeling vakinhoud leerlijn DANS groep 1-8 Toelichting op het schema Geel gemarkeerd = dansbegrippen uit de kerndoelen en de vermogens uit De Culturele Ladekast; aanbevolen door de vakleerkracht Groep

Nadere informatie

JA BUKA! Trešnja Municipal Theatre (Kroatië)

JA BUKA! Trešnja Municipal Theatre (Kroatië) lesbrief JA BUKA! Trešnja Municipal Theatre (Kroatië) bovenbouw (groep 5 t/m 8) www.stiltefestival.com E info@destilte.nl afdeling educatie Nieuwe Huizen 41 4811 TL Breda +31 (0)76-515 49 84 afdeling techniek

Nadere informatie

Op zoek naar mooie geluiden. Lerarenhandleiding Basisonderwijs groep 1, 2, 3 en 4

Op zoek naar mooie geluiden. Lerarenhandleiding Basisonderwijs groep 1, 2, 3 en 4 Op zoek naar mooie geluiden Lerarenhandleiding Basisonderwijs groep 1, 2, 3 en 4 Geachte leerkracht, Binnenkort gaan uw leerlingen met onze slagwerker Joep Everts Op zoek naar mooie geluiden tijdens een

Nadere informatie

lesbrief bij de voorstelling

lesbrief bij de voorstelling lesbrief bij de voorstelling 1 informatie voor de leerkracht V O O R W O O R D Door Jack Timmermans artistiek leider De Stilte Voor u ligt de lesbrief van de voorstelling VOGELKIND. In deze lesbrief bieden

Nadere informatie

Villanella & Club Kathoorn

Villanella & Club Kathoorn LESMAP Villanella & Club Kathoorn Beste leerkracht, Binnenkort komt u met uw leerlingen naar de voorstelling Luchtfietsers kijken. Wij hopen dat jullie er samen van genieten. Hieronder vindt u achtergrondinformatie

Nadere informatie

Groep 1-3 - "Nog 100 nachtjes slapen" (prentenboek)

Groep 1-3 - Nog 100 nachtjes slapen (prentenboek) Groep 1-3 - "Nog 100 nachtjes slapen" (prentenboek) Inleiding Introductie "Nog 100 nachtjes slapen" Bewegingsspel 5 minuten Kring Benodigdheden: Prentenboek "Nog 100 nachtjes slapen" Deze dramales beweging

Nadere informatie

Tekst: Lucia Marthas en Tjeerd P. Oosterhuis Productie & muziek: Tjeerd P. Oosterhuis Choreografie en lesopzet: Lucia Marthas Institute for

Tekst: Lucia Marthas en Tjeerd P. Oosterhuis Productie & muziek: Tjeerd P. Oosterhuis Choreografie en lesopzet: Lucia Marthas Institute for Tekst: Lucia Marthas en Tjeerd P. Oosterhuis Productie & muziek: Tjeerd P. Oosterhuis Choreografie en lesopzet: Lucia Marthas Institute for Performing Arts 1 Inleiding Koningsspelen 2016 Dit jaar maakt

Nadere informatie

Kleur Kleur is een dansvoorstelling voor kinderen vanaf 2 t/m 6 jaar.

Kleur Kleur is een dansvoorstelling voor kinderen vanaf 2 t/m 6 jaar. Kleur Kleur is een dansvoorstelling voor kinderen vanaf 2 t/m 6 jaar. LESBRIEF In Kleur bewegen twee dansers op een vloer van papier. Zij sluipen, rollen, draaien zich over de vloer. Met hun bewegingen

Nadere informatie

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Groep 8 Les 1. Boeven in beeld Les 1. Boeven in beeld Nationaal Gevangenismuseum Groep 8 120 minuten Samenvatting van de les De les begint met een klassikaal

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Leef! Sociaal-emotionele vaardigheden klas 3-4

Lesvoorbereiding Leef! Sociaal-emotionele vaardigheden klas 3-4 Lesvoorbereiding Leef! Sociaal-emotionele vaardigheden klas 3-4 Hoofdstuk Vaardigheid: Leerdoel: 1 Geluk Weten wat geluk is en dit kunnen omschrijven De leerling kan: zijn definitie van geluk geven; feiten

Nadere informatie

Prinses Palaver Poederneus

Prinses Palaver Poederneus LaMelis danst H.K.H.P.P.P. Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Palaver Poederneus Een voorstelling voor groep 3 en 4 van het primair onderwijs Handleiding Beste leerkracht, Binnenkort bezoekt u met uw leerlingen

Nadere informatie

DieDrie. Lesbrief bij de voorstelling Zeg het met muziek

DieDrie. Lesbrief bij de voorstelling Zeg het met muziek DieDrie Lesbrief bij de voorstelling Muziekles (deel1) ±35 minuten (incl. filmpjes) (uitleg en filmpjes) Groep 3 t/m 8 Hoe? In groepjes op 1 of meer computers (met internet), of klassikaal met beamer of

Nadere informatie

LESBRIEF ZWAAILICHTBRIGADE

LESBRIEF ZWAAILICHTBRIGADE LESBRIEF ZWAAILICHTBRIGADE Educatie: Deborah Donker 1 Lesbrief Zwaailichtbrigade Inhoud Lesbrief : Inleiding voor de docent over dansgezelschap MEEKERS. Informatie over de voorstelling Zwaailichtbrigade

Nadere informatie

Tetris De Dansers Lesbrief voor docenten

Tetris De Dansers Lesbrief voor docenten Tetris De Dansers Lesbrief voor docenten Inhoudsopgave 1. Samenvatting 2. Inleiding a. Introductie gezelschap b. Introductie voorstelling 3. Voor de voorstelling a. voorbereiding met de klas b. afspraken

Nadere informatie

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA Hotel Hallo - Thema 4 Hallo opdrachten OPA EN OMA 1. Knip de strip. Strip Knip de strip los langs de stippellijntjes. Leg de stukken omgekeerd en door elkaar heen op tafel. Draai de stukken weer om en

Nadere informatie

De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan gebeuren vooraan in de klas. Iedereen moet dat goed kunnen zien.

De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan gebeuren vooraan in de klas. Iedereen moet dat goed kunnen zien. Foto s uitbeelden 1 Doel: de leerlingen kunnen een eenvoudige handeling uitbeelden in houding en mimiek Benodigdheden: een fototoestel De kinderen zitten in een hoefijzeropstelling, omdat er iets gaan

Nadere informatie

Lesbrief. Mongens en Jeisjes

Lesbrief. Mongens en Jeisjes Lesbrief Mongens en Jeisjes Blauw of roze, vanaf de geboorte wordt het onderscheid tussen jongens en meisjes benadrukt. Maar wat als de baby zelf geen kleur bekent? Zes dansers, drie mannen en drie vrouwen,

Nadere informatie

Het houden van een spreekbeurt

Het houden van een spreekbeurt Het houden van een spreekbeurt In deze handleiding staan tips over hoe je een spreekbeurt kunt houden. Waar moet je op letten? Wat moet je wel doen? En wat moet je juist niet doen? We hopen dat je wat

Nadere informatie

Lees en bekijk de activiteitkaarten bij de activiteiten. Hierop. staat de uitleg van de activiteit. met tekst en plaatjes.

Lees en bekijk de activiteitkaarten bij de activiteiten. Hierop. staat de uitleg van de activiteit. met tekst en plaatjes. LES 7: Sport 2 Activiteit Atletiek: lopen en verspringen. Materialen & tekening 1. 10 pionnen 5 touwtjes/1-meterstokken Stopwatch 2. 4 kleine matjes 3. Pion 4 kleine matjes Tape 1-meterstok. Activiteitkaarten

Nadere informatie

Voorlezen is leuk en nuttig. Maar hoe doe je dat eigenlijk, goed voorlezen? Hieronder vindt u de belangrijkste tips en trucs.

Voorlezen is leuk en nuttig. Maar hoe doe je dat eigenlijk, goed voorlezen? Hieronder vindt u de belangrijkste tips en trucs. R.K. Basisschool Anselderlaan 10 6471 GL Eygelshoven Tel: 045-5351434 De fijne kneepjes van het voorlezen Voorlezen is leuk en nuttig. Maar hoe doe je dat eigenlijk, goed voorlezen? Hieronder vindt u de

Nadere informatie

Lesbrief. Vliegende Koe

Lesbrief. Vliegende Koe Lesbrief Vliegende Koe De Stilte danst Vliegende Koe U gaat met de kinderen naar een voorstelling kijken van dansgezelschap De Stilte. Ter introductie van het gezelschap kunt u het volgende filmpje bekijken.

Nadere informatie

Dans. Marijke Vancoillie Nico Van den Abeele

Dans. Marijke Vancoillie Nico Van den Abeele Dans Expressie Marijke Vancoillie Nico Van den Abeele Inhoud Woord vooraf... 7 Deel 1: Inleiding: muzische vorming en dans... 9 Bewegingsexpressie... 9 Dansexpressie... 10 Kinderen en dansexpressie...

Nadere informatie

PRAATPRET DOE EN PRAAT BOEKJE VOOR THUIS

PRAATPRET DOE EN PRAAT BOEKJE VOOR THUIS PRAATPRET DOE EN PRAAT BOEKJE VOOR THUIS Thema 1: Ik (lichaam/familie) Dit boekje is van:................. Logo gemeente Auteursteam Projectgroep Kinderklanken & Peuterpraat Margriet van Engen Maaike Preijde

Nadere informatie

Pokon. De Dansers Kunstmenu 2015 2016 groep 4 /5 /6

Pokon. De Dansers Kunstmenu 2015 2016 groep 4 /5 /6 Pokon De Dansers Kunstmenu 2015 2016 groep 4 /5 /6 Lesbrief voor leerkrachten Inhoudsopgave 1. Samenvatting 2. Inleiding a. Introductie gezelschap b. Introductie voorstelling 3. Voor de voorstelling 4.

Nadere informatie

Lesbrief. Traverse (6+) Cie. Arcosm Frankrijk

Lesbrief. Traverse (6+) Cie. Arcosm Frankrijk Lesbrief Traverse (6+) Cie. Arcosm Frankrijk In de geborgenheid van een overvol huis zien we een man, alleen en geheel in beslag genomen door de dagelijkse beslommeringen. Identieke handelingen die hij

Nadere informatie

RV 07 R.K. Basisschool de Vlinder groep 8 Stockholm 3 / 8 3124 SG Schiedam Tel.: 010-4717036 / 010-2470164

RV 07 R.K. Basisschool de Vlinder groep 8 Stockholm 3 / 8 3124 SG Schiedam Tel.: 010-4717036 / 010-2470164 R.K. Basisschool De Vlinder RV 07 R.K. Basisschool de Vlinder groep 8 Stockholm 3 / 8 3124 SG Schiedam Tel.: 010-4717036 / 010-2470164 GOEDE STUDIEGEWOONTEN Bij goed studeren (leren) of huiswerk maken

Nadere informatie

Oefenprogramma revalidatie

Oefenprogramma revalidatie Oefenprogramma revalidatie Dit oefenprogramma ontvangt u van uw revalidatiearts. Oefen dit programma bij voorkeur 2x per dag. Oefeningen moet u pijnvrij kunnen doen, en adem door! Schouder en arm oefeningen:

Nadere informatie

Het stappenplan om snel en goed iets nieuws in te studeren

Het stappenplan om snel en goed iets nieuws in te studeren Studieschema voor goed en zelfverzekerd spelen Page 1 of 5 Het stappenplan om snel en goed iets nieuws in te studeren Taak Een nieuw stuk leren zonder instrument Noten instuderen Opname beluisteren Notenbeeld

Nadere informatie

Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek

Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek KIEZEN Een goed begin is het kiezen van het juiste boek. Er zijn zo veel mooie verhalen waardoor het soms lastig is om een goede keuze

Nadere informatie

tauberbach LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING

tauberbach LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING tauberbach LESBRIEF VOOR LEERKRACHTEN DEEL II: NAVERWERKING Chris Van der Burght!! OPGELET!! Wij gaan er bij Publiekswerking steeds van uit dat er geen vaststaande antwoorden zijn op onderstaande vragen.

Nadere informatie

REIMSREISJE. Lesmateriaal

REIMSREISJE. Lesmateriaal REIMSREISJE Lesmateriaal LES 1 OPDRACHT 1: WAT IS...? Bekijk het filmpje Opera, wat is dat? Hierin zie je wie en wat er allemaal nodig is om een opera te maken. Wat is een opera eigenlijk? A Een voorstelling

Nadere informatie

Mijn lichaam is goed! Doe-opdrachten rond lichaamsbeeld voor 5-6 BaO

Mijn lichaam is goed! Doe-opdrachten rond lichaamsbeeld voor 5-6 BaO Mijn lichaam is goed! Doe-opdrachten rond lichaamsbeeld voor 5-6 BaO Hieronder vind je een lesvoorbereiding voor twee lesuren rond lichaamsbeeld bij kinderen van 10 tot 12 jaar. Het bevat verschillende

Nadere informatie

LESBRIEF BIJ VOORSTELLING WOLFJE VAN THEATERGROEP ARTHUR GROEP 3-4-5

LESBRIEF BIJ VOORSTELLING WOLFJE VAN THEATERGROEP ARTHUR GROEP 3-4-5 LESBRIEF BIJ VOORSTELLING WOLFJE VAN THEATERGROEP ARTHUR GROEP 3-4-5 Wolfje is voorbestemd om een SprookjesWolf te worden. Hij is namelijk de oudste zoon van de oudste zoon in de oudstezonenfamilielijn.

Nadere informatie

LESBRIEF POEZIE OVER DE POST. Beste leerkracht,

LESBRIEF POEZIE OVER DE POST. Beste leerkracht, LESBRIEF POEZIE OVER DE POST Beste leerkracht, In deze lesbrief staan de lesopbouw, tips en aanvullende informatie om met de woorden die per post zijn opgestuurd aan de slag te gaan met de leerlingen.

Nadere informatie

maak zelf een filmpje

maak zelf een filmpje maak zelf een filmpje 1 Zelf een filmpje maken is nog nooit zo makkelijk geweest. Iedereen kan een IPAD met camera oppakken en aan de slag gaan. Maar bij het maken van een goed filmpje (dat veel kijkers

Nadere informatie

Lesbrief HyperISH. ISH_lesplan.indd 1 18-02-13 11:23

Lesbrief HyperISH. ISH_lesplan.indd 1 18-02-13 11:23 Lesbrief HyperISH I don t even know what I was running for - I guess I just felt like it. Holden Caulfield in The Catcher in the Rye door J.D. Salinger De maatschappij zit vol verwachtingen, de eisen zijn

Nadere informatie

Cursus Rust. Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie KINDERGENEESKUNDE TELEFOONNUMMER 020-512 45 42

Cursus Rust. Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie KINDERGENEESKUNDE TELEFOONNUMMER 020-512 45 42 Het Slotervaart, een ziekenhuis met ambitie Het Slotervaartziekenhuis, een opmerkelijk en ambitieus ziekenhuis in Amsterdam. In een informele en vertrouwde omgeving werken wij aan innovatieve medische

Nadere informatie

Polka. Muzido ANNIE LANGELAAR FONDS

Polka. Muzido ANNIE LANGELAAR FONDS Polka Muzido ANNIE LANGELAAR FONDS Polka: het lied... 3 De muziekopname... 3 Activiteiten per leeftijd: Baby s... 4 Babydans... 4 Met muziekinstrumenten... 4 Dreumesen... 4 Klinkend materiaal... 4 Trommelen...

Nadere informatie

Groep 5/6 - Joris en de draak

Groep 5/6 - Joris en de draak Groep 5/6 - Joris en de draak Inleiding Introductie "Joris en de draak" Techniek: Tijdsduur: Beginopstelling: Benodigdheden: Bewegingsspel 5 minuten Kring Verhaal "Joris en de draak" (download) Een bekend

Nadere informatie

U gaat binnenkort onze nieuwste voorstelling Kaspar H. zien. Wij verheugen ons daar op!

U gaat binnenkort onze nieuwste voorstelling Kaspar H. zien. Wij verheugen ons daar op! KASPAR H. Lesbrief Welkom U gaat binnenkort onze nieuwste voorstelling Kaspar H. zien. Wij verheugen ons daar op! Deze lesbrief bevat zowel informatie en oefenstof als voorbereiding voor de voorstelling

Nadere informatie

Schaop. Etienne Borgers. Lerarenhandleiding. bij de voorstelling. voor de groep 1,2,3 en 4. van het basisonderwijs -1-

Schaop. Etienne Borgers. Lerarenhandleiding. bij de voorstelling. voor de groep 1,2,3 en 4. van het basisonderwijs -1- Schaop Etienne Borgers Lerarenhandleiding bij de voorstelling voor de groep 1,2,3 en 4 van het basisonderwijs -1- Inleiding Voor u ligt de lerarenhandleiding bij de voorstelling Schaop van Etienne Borgers

Nadere informatie

DADA EN POMPIDOM GROEP 1-2

DADA EN POMPIDOM GROEP 1-2 DADA EN POMPIDOM GROEP 1-2 Klankhoogte Een eigen liedje Bron: Alma ten Bruin Opstelling: De kinderen zitten in een kring in het speellokaal Benodigdheden: CD: Klankhoogte Bijlage 1 2 3 4 Melodie instrumenten

Nadere informatie

Balletschool De Dansacker

Balletschool De Dansacker Balletschool De Dansacker Informatieboekje seizoen 2014-2015 Welkom bij Balletschool De Dansacker Balletschool De Dansacker is een begrip in Pijnacker en omgeving. Al meer dan 30 jaar vinden kinderen hun

Nadere informatie

Lesideeën claves: onderbouw

Lesideeën claves: onderbouw Lesideeën claves Lesideeën claves: onderbouw Lesideeën middenbouw: pagina 4 Lesideeën bovenbouw: pagina 6 Getal onder de 10 Doel: de leerlingen oefenen met tellen en klappen/spelen op een vooraf bepaald

Nadere informatie

Belangrijke aanwijzingen voordat u met de oefeningen begint:

Belangrijke aanwijzingen voordat u met de oefeningen begint: Belangrijke aanwijzingen voordat u met de oefeningen begint: Rek/Strek oefeningen mogen nooit pijn veroorzaken. Mocht u pijn krijgen stop dan onmiddellijk met de oefening. Het is belangrijk om de rek niet

Nadere informatie

De olifant die woord hield

De olifant die woord hield De olifant die woord hield Een voorstelling van verhalenverteller Peter Faber www.peterfaber.eu Inleiding Aan het eind van haar leven las Annie MG Schmidt al haar sprookjes nog eens door. Genadeloos streepte

Nadere informatie

Beleef NDT met je klas - activiteiten voor primair onderwijs Praktische informatie Danswaaier - Een lessenreeks op school Data Locatie Duur

Beleef NDT met je klas - activiteiten voor primair onderwijs Praktische informatie Danswaaier - Een lessenreeks op school Data Locatie Duur Beleef NDT met je klas - activiteiten voor primair onderwijs Voor leerlingen van primair onderwijs stellen wij een combinatie van activiteiten samen waarbij moderne dans en NDT centraal staan, onder de

Nadere informatie

Geen tijd om elke dag te sporten? Kom thuis in actie met 1-minuut oefeningen!

Geen tijd om elke dag te sporten? Kom thuis in actie met 1-minuut oefeningen! Geen tijd om elke dag te sporten? Kom thuis in actie met 1-minuut oefeningen! Astrid Witte zomer 2014 Even vooraf: - Deze oefeningen zijn bedoeld voor gezonde volwassenen - Heb je klachten, overleg dan

Nadere informatie

H.A.N.G. PLEKKEN. Heel Aardig? Niet Geweldig! > OP BEZOEK BIJ HET NAI

H.A.N.G. PLEKKEN. Heel Aardig? Niet Geweldig! > OP BEZOEK BIJ HET NAI H.A.N.G. PLEKKEN Heel Aardig? Niet Geweldig! > OP BEZOEK BIJ HET NAI Binnenkort ga je met je klas op bezoek bij het Nederlands Architectuur instituut (NAi). Daar zal je het programma H.A.N.G. plekken volgen.

Nadere informatie

Handleiding. Pleindans. O.B.S. Kiezel en Kei

Handleiding. Pleindans. O.B.S. Kiezel en Kei Handleiding Pleindans O.B.S. Kiezel en Kei Inhoudsopgave handleiding pleindans Inleiding Pleindanshoofdstuk 1 Groep 1/2 Pleindanshoofdstuk Groep 3/4 Pleindanshoofdstuk Groep 5/6 Pleindanshoofdstuk Groep

Nadere informatie

en zelfbeeld Lichamelijke ontwikkeling Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 1: Wie ben ik Lesoverzicht

en zelfbeeld Lichamelijke ontwikkeling Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 1: Wie ben ik Lesoverzicht I Lichamelijke ontwikkeling en zelfbeeld Les 1: Wie ben ik Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen worden zich meer bewust van eigen talenten en eigenschappen en ontwikkelen een positief zelfbeeld. Kinderen kunnen

Nadere informatie

3. Delen oefenen: De groepjes van 2 verzinnen een eigen melodie en noteren deze op de melodiekaartjes. Ze oefenen dit op hun instrument.

3. Delen oefenen: De groepjes van 2 verzinnen een eigen melodie en noteren deze op de melodiekaartjes. Ze oefenen dit op hun instrument. spel melodie grafisch notatie Groep Groep 5/6 en 7/8 afhankelijk van niveau Eindproduct De kinderen maken in groepjes van 2 x 2 een samenspel van hun eigen melodieimprovisatie Onderdeel O Zingen X Muziek

Nadere informatie

ADHD en lessen sociale competentie

ADHD en lessen sociale competentie ADHD en lessen sociale competentie Geeft u lessen sociale competentie én heeft u een of meer kinderen met ADHD in de klas, dan kunt u hier lezen waar deze leerlingen tegen aan kunnen lopen en hoe u hier

Nadere informatie

Lesbrief Voorleestekst: Over dertien hectare Vragen: Voorleestekst: Over het thema van de tentoonstelling

Lesbrief Voorleestekst: Over dertien hectare Vragen: Voorleestekst: Over het thema van de tentoonstelling Lesbrief Over dertien hectare dertien hectare organiseert elke twee jaar een tentoonstelling in Heeswijk-Dinther. De eerste was in 2003. De tentoonstelling van de kunstwerken was altijd buiten op een grasveld

Nadere informatie

Lesbrief. Vliegende Koe (4+) De Stilte Nederland

Lesbrief. Vliegende Koe (4+) De Stilte Nederland Lesbrief Vliegende Koe (4+) De Stilte Nederland Spelen is leuk en ernstig tegelijk. Als je er helemaal in opgaat, kan alles. Twee meisjes en een jongen gaan op de vleugels van de verbeelding de strijd

Nadere informatie

Judo. Zumba. Bootcamp

Judo. Zumba. Bootcamp Judo Jullie zijn op een speelse manier actief bezig met judo en werken samen met jonge leeftijdsgenootjes die al een tijdje bezig zijn met judo. Daarbij leren jullie actief de fijne kneepjes van een sport

Nadere informatie

oktober 2013 vanaf 9 jaar Klaar voor de start tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof

oktober 2013 vanaf 9 jaar Klaar voor de start tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof oktober 2013 vanaf 9 jaar Klaar voor de start tekst: Marian van Gog muziek: Ton Kerkhof Klaar voor de start 1 Skaten, rennen, rollen, fietsen. Dansen, springen op één been. Zwemmen, roeien, kanovaren.

Nadere informatie

Verslag leerorkest studieochtend. Zingen tijdens de instrumentale groepsles

Verslag leerorkest studieochtend. Zingen tijdens de instrumentale groepsles Verslag leerorkest studieochtend Zingen tijdens de instrumentale groepsles 6 maart 2012 Muziekcentrum Zuidoost 7 maart 2012 Muziekschool Amsterdam Noord 9 maart 2012 Muziekschool Amsterdam Docent: Otto

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

september 2013 Huygens College Kernuur Leesles Muziek Engels Dans PROJECT TITEL Werkboek First ID

september 2013 Huygens College Kernuur Leesles Muziek Engels Dans PROJECT TITEL Werkboek First ID september 2013 Huygens College Kernuur NAAM JAAR KLAS VAK PROJECT TITEL Leesles Muziek Engels Dans Werkboek First ID Inhoud Werkboek First ID 4 Het gebruik van de Powerpoint 7 Instructie voor het gebruik

Nadere informatie

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel.

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel. 4 communicatie Communicatie is het uitwisselen van informatie. Hierbij gaat het om alle informatie die je doorgeeft aan anderen en alle informatie die je van anderen krijgt. Als de informatie aankomt,

Nadere informatie

MINUTEN BEWEGEN. Onderwijs Maak Je Samen. www.5minutenspelletjes.nl

MINUTEN BEWEGEN. Onderwijs Maak Je Samen. www.5minutenspelletjes.nl MINUTEN BEWEGEN www.5minutenspelletjes.nl 12 Jongleren met ballonnen Benodigdheden een aantal ballonnen 1-2 3-4 Je kunt deze activiteit klassikaal doen, of in jes. Ga in een kring staan en gooi een aantal

Nadere informatie

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken - 2 - Weer huiswerk? Nee, deze keer geen huiswerk, maar een boekje óver huiswerk! Wij (de meesters en juffrouws) horen jullie wel eens mopperen als je huiswerk opkrijgt.

Nadere informatie

Lesbrief 'Vivi's fantastische pretflat'

Lesbrief 'Vivi's fantastische pretflat' Lesbrief 'Vivi's fantastische pretflat' Kinderen van groep 8 gaan in drie lessen een stopmotion animatie maken. Per drietal krijgen ze een opdracht. Naar aanleiding van de opdracht maken ze een kort script

Nadere informatie

Co-creatie met basisschool De Ontdekking Groep 7-8

Co-creatie met basisschool De Ontdekking Groep 7-8 PAS OP JE TELLEN Werken met breuken, inhoud en oppervlakte m.b.v. muziek(les) GROEP 7-8 maatsoort, akkoordschema, vormschema Co-creatie met basisschool De Ontdekking Groep 7-8 Oktober/november 2015 1 Overzicht

Nadere informatie

LESBRIEF BIJ DE VOORSTELLING IEP!

LESBRIEF BIJ DE VOORSTELLING IEP! LESBRIEF BIJ DE VOORSTELLING IEP! Naar het boek van Joke van Leeuwen Met Ottolien Boeschoten en Gerold Guthman Toneelbewerking: Tom Sijtsma Regie: Bruun Kuijt Beste leerkracht, Wat leuk dat jullie naar

Nadere informatie

LEREN LEREN LEREN. een overzicht met leerhulpjes voor de diverse vakgebieden. Hieronder kun je lezen over het leren/maken van:

LEREN LEREN LEREN. een overzicht met leerhulpjes voor de diverse vakgebieden. Hieronder kun je lezen over het leren/maken van: LEREN LEREN LEREN een overzicht met leerhulpjes voor de diverse vakgebieden Hieronder kun je lezen over het leren/maken van: 1. DICTEE 2. TAFELS 3. VRAGEN EN OPDRACHTEN 4. STUKKEN TEKST (bijv. hoofdstuk

Nadere informatie

V O O R G R O E P S V O R M I N G D O E N W E A L L E R L E I E N E R G I Z E R S E N C O Ö P E R A T I E V E O P D R A C H T E N.

V O O R G R O E P S V O R M I N G D O E N W E A L L E R L E I E N E R G I Z E R S E N C O Ö P E R A T I E V E O P D R A C H T E N. Sova in groep 6A V O O R G R O E P S V O R M I N G D O E N W E A L L E R L E I E N E R G I Z E R S E N C O Ö P E R A T I E V E O P D R A C H T E N. H I E R U I T E E N K L E I N E G R E E P. Onderwerp:

Nadere informatie

lesmateriaal Taalkrant

lesmateriaal Taalkrant lesmateriaal Taalkrant Toelichting Navolgend vindt u een plan van aanpak en 12 werkbladen voor het maken van de Taalkrant in de klas, behorende bij het project Taalplezier van Stichting Wereldleren. De

Nadere informatie

Lenig worden. Inhoud: Inleiding Warming up Stretchen Cooling-down Poses. M.koning

Lenig worden. Inhoud: Inleiding Warming up Stretchen Cooling-down Poses. M.koning Lenig worden Inhoud: Inleiding Warming up Stretchen Cooling-down Poses M.koning Inleiding: Leniger worden, dat willen we allemaal wel. Maar hoe word je nou eigenlijk lening? En wat is de beste manier om

Nadere informatie

Waar gaat dit boek over? Verschillende beelddenkers. Dit boek gaat over kinderen die in beelden denken.

Waar gaat dit boek over? Verschillende beelddenkers. Dit boek gaat over kinderen die in beelden denken. Verschillende beelddenkers Twee vriendinnen: Fátima en Jolijn. Allebei denken ze in beelden, maar allebei op hun eigen manier. Fátima is een kei in dansen. Ze heeft een goed ritmegevoel en kan een dans

Nadere informatie

september 2014 Over-Y College Nederlands Mentorles Engels Muziek JAAR VAK PROJECT TITEL Werkboek First ID

september 2014 Over-Y College Nederlands Mentorles Engels Muziek JAAR VAK PROJECT TITEL Werkboek First ID september 2014 Over-Y College NAAM JAAR VAK PROJECT TITEL KLAS Nederlands Mentorles Engels Muziek Werkboek First ID Inhoud Werkboek First ID 4 Het gebruik van de afbeeldingen voor werkhouding 7 Mentorles

Nadere informatie

In Evacuate the dancefloor van Cascada wordt een langer motief gebruikt. Meteen daarna wordt een variatie gespeeld.

In Evacuate the dancefloor van Cascada wordt een langer motief gebruikt. Meteen daarna wordt een variatie gespeeld. Naam:.... Klas:. Herhalen is iets nog een keer spelen zonder er iets aan te veranderen. Als je in een muziekstuk het motief alleen maar herhaalt, wordt het wel een beetje saai. Daarom maakt een componist

Nadere informatie

LESBRIEF HARTENJAGERS 3.0

LESBRIEF HARTENJAGERS 3.0 INHOUDSOPGAVE Voorwoord Inhoudsopgave Docentenhandleiding Leerlingenbladen: Jonge Harten Theaterfestival FILMmmmmmmmm Wie werkt er mee aan een voorstelling? Opdracht Papagaaienjas Kijkwijzer LESBRIEF HARTENJAGERS

Nadere informatie

Werkblad. LES 9: Ouders. www.gavoorgezond.nl GROEP 1-2. Bijlage 1. Rood actief inspannen/ sporten. Oranje middelmatig inspannen.

Werkblad. LES 9: Ouders. www.gavoorgezond.nl GROEP 1-2. Bijlage 1. Rood actief inspannen/ sporten. Oranje middelmatig inspannen. Werkblad GROEP 1-2 Bijlage 1 Rood actief inspannen/ sporten Oranje middelmatig inspannen Rust Werkblad GROEP 1-2, vervolg Bijlage 2 Dagen van de week Maandag Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag

Nadere informatie

Lesbrief bij de voorstelling Op de tafel lag een briefje van Theatercollectief Zonder Mouwen

Lesbrief bij de voorstelling Op de tafel lag een briefje van Theatercollectief Zonder Mouwen Lesbrief bij de voorstelling Op de tafel lag een briefje van Theatercollectief Zonder Mouwen Beste docent, Binnenkort gaat u met uw klas naar de voorstelling Op de tafel lag een briefje : een beeldende,

Nadere informatie

Tip. In de herfst en winter is de maan vroeg in de ochtend goed te zien.

Tip. In de herfst en winter is de maan vroeg in de ochtend goed te zien. Reis naar de maan GROEP 3-4 22 20 & 50 minuten, verdeeld over twee lessen 1, 23, 46 en 54 De leerling: leert samenwerken leert bewegen op muziek leert luisteren naar ritme en muziek herkent vier fasen

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen week 17 20 april 2015 - Schrijfopdrachten niveau A, les 1 Les 1: Een overtuigende tekst schrijven Beantwoord deze vragen: Een mooie manier om te herdenken 1. Waarom is het volgens jou belangrijk om de

Nadere informatie

Werkboek. Wij werken samen. Nederlands Mentorles Duits Geschiedenis Kunst Muziek Percussie. oktober - december 2015 Meridiaan College JAAR VAK

Werkboek. Wij werken samen. Nederlands Mentorles Duits Geschiedenis Kunst Muziek Percussie. oktober - december 2015 Meridiaan College JAAR VAK oktober - december 2015 Meridiaan College NAAM JAAR VAK PROJECT TITEL KLAS Nederlands Mentorles Duits Geschiedenis Kunst Muziek Percussie Werkboek Wij werken samen Wat gaan we doen? Het Meridiaan College

Nadere informatie

LES 2 THEMA S UIT DE FILM GODS LAM EN PANTOMIME

LES 2 THEMA S UIT DE FILM GODS LAM EN PANTOMIME LES 2 THEMA S UIT DE FILM GODS LAM EN PANTOMIME Algemene opzet van de les Doelen: - Kinderen kunnen gedachten, gevoelens en houdingen bij thema s uit de film Gods Lam uitdrukken in dramavorm. - Kinderen

Nadere informatie

Lesmateriaal bij de dansvoorstelling VICTOR VIERT FEEST

Lesmateriaal bij de dansvoorstelling VICTOR VIERT FEEST Lesmateriaal bij de dansvoorstelling VICTOR VIERT FEEST Inleiding Binnenkort gaan de leerlingen van uw groep kijken naar de voorstelling Victor viert feest van Drents Jeugdtheater Garage TDI. Voor u ligt

Nadere informatie

Handleiding Werkvormen Vragen stellen

Handleiding Werkvormen Vragen stellen Handleiding Werkvormen Vragen stellen Inhoud 1. Inleiding 2. Vragen stellen 3. Werkvormen 3.1. Vragenvuurtje 3.2. Geen Ja / Geen Nee 3.3. Doorzagen 3.4. De onbekende weg 1. Inleiding Voor de dialoog is

Nadere informatie

Nederlands in Uitvoering

Nederlands in Uitvoering Nederlands in Uitvoering Een leefbare school Een presentatie houden Enge plekken Zijn er bij jullie op school of in de buurt enge of lelijke plekken? Plekken die slecht verlicht zijn, of slecht onderhouden

Nadere informatie

Muziekinstrument. Introductie klassikaal, uitvoering in teams van 3-4 leerlingen

Muziekinstrument. Introductie klassikaal, uitvoering in teams van 3-4 leerlingen Casus Muziekinstrument De BZT-show organiseert de grote XXL muziekwedstrijd, waarbij leerlingen mee kunnen doen met hun eigen fantasieinstrument. In deze casus wordt stap voor stap uitgelegd hoe leerlingen

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Lesbrief Sirkoes Boediman

Lesbrief Sirkoes Boediman Lesbrief Sirkoes Boediman Geachte leerkracht, Binnenkort bezoekt u met uw groep de voorstelling Sirkoes Boediman. Dit is een maskerspel voorstelling waarin gesproken wordt met jabbertalk (brabbeltaal).

Nadere informatie

GLOBAL: workshop webdesign

GLOBAL: workshop webdesign Dit werkblad is van: klas: GLOBAL: workshop webdesign Ontwerp en maak je eigen website met zelfgemaakte foto s, teksten, links en buttons! Geen onderwerp zo gek, of er is wel een website over gemaakt:

Nadere informatie

PODIUMPRESENTATIE DE MUZIEKSCHOOL TWENTE MAART 2006

PODIUMPRESENTATIE DE MUZIEKSCHOOL TWENTE MAART 2006 PODIUMPRESENTATIE DE MUZIEKSCHOOL TWENTE MAART 2006 INHOUD 1. Wat is podiumpresentatie 2. De voorbereiding 3. Het podium op 4. Tijdens het spelen 5. Als het stuk uit is 6. Je optreden zit erop 7. Het interview

Nadere informatie

Educatieproject Zwanenmeer Bijlmermeer In 2006 vond een bijzondere ontmoeting plaats tussen dansers van Het Nationale Ballet, danstheatergroep

Educatieproject Zwanenmeer Bijlmermeer In 2006 vond een bijzondere ontmoeting plaats tussen dansers van Het Nationale Ballet, danstheatergroep ZWANENMEER BIJLMERMEER II Educatieproject Zwanenmeer Bijlmermeer In 2006 vond een bijzondere ontmoeting plaats tussen dansers van Het Nationale Ballet, danstheatergroep Don t Hit Mama en jongeren van scholen

Nadere informatie