Aanpak van griep bij het varken: een uitdaging? Dr. Tom Meyns MERIAL Belgium

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Aanpak van griep bij het varken: een uitdaging? Dr. Tom Meyns MERIAL Belgium"

Transcriptie

1 Aanpak van griep bij het varken: een uitdaging? Dr. Tom Meyns MERIAL Belgium

2 Inhoud Influenza Epidemiologie - verspreiding Ziektebeeld Klassieke uitbraken Chronische problemen Complicaties Belang en economische impact Aanpak en preventie 2

3 Varkensinfluenza Influenza type A Type A komt voor bij o.a. varkens, paarden, mensen en vogels Influenza A subtypes onderverdeeld volgens: Haemagglutinin (HA): 1-16 Neuraminidase (NA): 1-9 Hemagglutinin (HA, 1-16) Neuraminidase (NA, 1-9) Matrix (M1 and M2) Nucleoprotein (NP) Polymerase proteins (PA, PB1 [PB1-F2], PB2) 3 Nonstructural proteins (NS1, NEP)

4 Varkensinfluenza Verschillende subtypes bij het varken: H 1 N 1 (sinds 1979) H 3 N 2 (sinds 1984) H 1 N 2 (sinds 1994) 3 subtypes zijn nu in EU gelijktijdig aanwezig Mogelijke overdracht tussen diersoorten Cf. ph 1 N 1 (pandemie 2009) Zoönose 4

5 Epidemiologie Dominant subtype Country H1N1 H3N2 H1N2 Source Belgium ESNIP 2 Italy ESNIP 2 France ESNIP 2 Spain Maldonado et al, Vet Journal 172 (2006) UK ESNIP 2 NL Loeffen et al, Vet Microbiology 137 (2009) Denmark Hjulsager et al, IPVS, 2006 Poland Kowalczyk et al, Krakow, Poland, 2007, p 249 5

6 Voorkomen Influenza Benelux van MERIAL Flu KIT Bewijs betrokkenheid van Influenza bij: Acute respiratoire symptomen vleesvarkens Reproductieve problemen bij zeugen Verdeling BENELUX H1N1 H1N2 H3N2 Alle 3 de subtypes van influenza circuleren in de Benelux 6 * Meyns et al., ESPHM 2012

7 Belang influenza Influenza = Verantwoordelijk voor 50% van de uitbraken van acute luchtwegaandoeningen in NL 1 Slachthuiscontrole toont sterke associatie 2 : Pleuritis letsels (App-like) Pneumonie (M. hyopneumoniae) Ademhalingsaandoeningen zijn belangrijkste reden antibioticagebruik bij vleesvarkens Belang van efficiëntere bestrijding 7 1 Loeffen et al., Vet Rec Meyns et al., Vet. Journal 2011

8 Infectieverloop virusvermeerdering in ademhalingsstelsel Uitscheiding via neus Longschade Opbouw afweer DPI Klinische symptomen Controle SIV longpathologie Foto: Prof. dr. K. van Reeth, UGent 8

9 Ziektebeeld Klassiek: Koorts (40,5ºC 41,7ºC) Moeilijke ademhaling, na korte tijd ontwikkeling hoest Acute sterfte: enkele % Sufheid, niet eten Zeugen: Verhoogd aantal zieke dieren, anorexie, verwerpers, sterfte, terugkomers, etc. Heel snel door bedrijf! 9

10 Klassieke uitbraak (gesloten bedrijf) 10 Varken gevoelig voor Griep

11 Klassieke uitbraak D1 11 Varken geïnfecteerd met Griep

12 Klassieke uitbraak D3 12

13 Klassieke uitbraak D7-14 X X X X 13

14 Klassieke uitbraak D21: virus weg 14 Varkens immuun voor 1 subtype van Griep

15 Ziektebeeld Chronisch verloop: Gelten, zeugen en vleesvarkens met afweer door eerdere infectie Symptomen onduidelijk of beperkt tot enkele dieren (bij zeugen tegenvallende reproductie resultaten) (O.a. afh. van huisvesting, ventilatie, bezettingsgraad, klimaat) Virus kan wel op deze manier op het bedrijf persisteren = continu enkele nieuwe zieke dieren = bron van chronische respiratoire problemen Diagnose moeilijk te stellen: combinatie van symptomen en laboratoriumonderzoek 15

16 Chronisch verloop (gesloten bedrijf) Varken gevoelig voor Griep Varken met (gedeeltelijke) bescherming

17 Chronisch verloop (gesloten bedrijf) Varken met gedeeltelijke en variable bescherming via biest

18 Chronisch verloop (gesloten bedrijf) Maternale immuniteit neemt af, steeds opnieuw gevoelige biggen in batterij. Infectie blijft aan de gang met chronisch verloop.

19 Chronisch verloop (gesloten bedrijf) X Op batterij: continu nieuwe gevoelige dieren Infectie blijft aanwezig

20 Chronisch verloop (gesloten bedrijf) Virus blijft circuleren: Steeds hoestende dieren Nu en dan een verwerping mogelijk Economisch verlies: Gewichtsverlies individuele dieren Chronische hoest met complicaties: uitval, groei, AB gebruik Vruchtbaarheidsstoornissen 20

21 Belang en economische impact Complicaties! Bron van chronische respiratoire infecties Recente gegevens uit Italië (Sandri, ESPHM 2013) Stijging antibioticumgebruik met 7,4% Stijging van de uitval (tot 4%) Economische impact van een uitbraak: Variabel! Zeugenbedrijf (Dréau et al., AFMVP meeting 2010) 15 per aanwezige zeug Gesloten bedrijf met vleesvarkens (Bardini et al., Em. & Re-emerging Diseases 2011 ) 127 per aanwezige zeug 21 * Meyns et al., ESPHM 2012

22 Aanpak en preventie Bioveiligheidsmaatregelen: beperkt succes wegens Varkensdense gebieden Aërogene spreiding Behandeling van zieke dieren: Symptomatisch (ontstekingsremmer) Antibiotica bij secundaire infecties 22 * Meyns et al., ESPHM 2012

23 Aanpak en preventie Preventie dmv. vaccinatie Vaccinatie van gelten en zeugen: Verminderen van klinische symptomen Overdracht van maternale immuniteit naar biggen Vaccinatie van opfok- en vleesvarkens: Verminderen van klinische symptomen Beperken van secundaire infecties Daling van de infectiedruk 23 * Meyns et al., ESPHM 2012

24 De uitdaging! Hogere vaccinatiegraad bij varkens kan bijdragen aan een daling van het antibioticumgebruik. 24 * Meyns et al., ESPHM 2012

Is de diagnostiek van GRIEP eenvoudig? Pieter den Hartog, dierenarts Technical services manager production animals

Is de diagnostiek van GRIEP eenvoudig? Pieter den Hartog, dierenarts Technical services manager production animals Is de diagnostiek van GRIEP eenvoudig? Pieter den Hartog, dierenarts Technical services manager production animals Indeling presentatie Inleiding Oorzaken luchtwegproblemen Het onderzoek Laboratoriumonderzoek

Nadere informatie

Belang van diergezondheid en bioveiligheid in de intensieve varkenshouderij Prof. dr. D. Maes

Belang van diergezondheid en bioveiligheid in de intensieve varkenshouderij Prof. dr. D. Maes Belang van diergezondheid en bioveiligheid in de intensieve varkenshouderij Prof. dr. D. Maes Afdeling bedrijfsdiergeneeskunde varken Faculteit Diergeneeskunde UGent Brugge, 29 november 2013 1 Belang van

Nadere informatie

Het neusje van de zalm in PRRS bescherming op uw varkensbedrijf.

Het neusje van de zalm in PRRS bescherming op uw varkensbedrijf. Porcilis PRRS Het neusje van de zalm in PRRS bescherming op uw varkensbedrijf. Aandachtspunten in de PRRS bestrijding: Zorg dat de bio-security van het bedrijf op orde is of geoptimaliseerd wordt. Goede

Nadere informatie

Effect van vaccinatie op samenstelling van biest en immuniteit

Effect van vaccinatie op samenstelling van biest en immuniteit Effect van vaccinatie op samenstelling van biest en immuniteit Dr. Sjouke Van Poucke MERIAL Benelux Varkenswroeten: Effect van vaccinatie op samenstelling van biest en immuniteit 1. Afweer: definities

Nadere informatie

Influenza surveillance

Influenza surveillance Influenza surveillance Tijdens de pandemie Hoe het begon in 2009 Begin april eerste infecties Verenigde Staten/Mexico In Nederland 1 e infectie 30 april 11 juni : WHO pandemie Interpandemische fase Laag

Nadere informatie

Samen ruiken aan het succes van complete APP bescherming

Samen ruiken aan het succes van complete APP bescherming Porcilis APP Samen ruiken aan het succes van complete APP bescherming APP in een notendop A. pleuropneumoniae (APP) is een bacterie en veroorzaakt acute- (sterfte) en chronische long- en borstvliesontsteking.

Nadere informatie

VACCINATIE ADVIES VOOR DE VARKENSHOUDERIJ GEKADERD BINNEN EEN GOEDE HYGIENE EN BIOVEILIGHEID OP HET VARKENSBEDRIJF

VACCINATIE ADVIES VOOR DE VARKENSHOUDERIJ GEKADERD BINNEN EEN GOEDE HYGIENE EN BIOVEILIGHEID OP HET VARKENSBEDRIJF VACCINATIE ADVIES VOOR DE VARKENSHOUDERIJ GEKADERD BINNEN EEN GOEDE HYGIENE EN BIOVEILIGHEID OP HET VARKENSBEDRIJF Eerste editie, 2016 Situering In het kader van een rationeel en verminderd gebruik van

Nadere informatie

Samenvatting. Etiologie. samenvatting

Samenvatting. Etiologie. samenvatting Samenvatting Hoofdstuk 1 is een algemene inleiding op dit proefschrift. Luchtweginfecties zijn veel voorkomende aandoeningen, die door een groot aantal verschillende virussen en bacteriën veroorzaakt kunnen

Nadere informatie

DE STREPTOKOK, TE TACKELEN?

DE STREPTOKOK, TE TACKELEN? Tekst: Sarah De Smet & Kelly Relaes (Varkensloket), Willem Van Praet en Tamara Vandersmissen (Dierengezondheidszorg Vlaanderen) DE STREPTOKOK, TE TACKELEN? Streptokokken worden aanzien als één van de belangrijkste

Nadere informatie

Kinkhoest. Kinkhoest of pertussis is een acute bacteriële infectie van de luchtwegen.

Kinkhoest. Kinkhoest of pertussis is een acute bacteriële infectie van de luchtwegen. Kinkhoest Ziektebeeld Kinkhoest of pertussis is een acute bacteriële infectie van de luchtwegen. Het ziektebeeld kan variëren van een milde hoest tot ernstige ziekte. Klassiek wordt kinkhoest gekenmerkt

Nadere informatie

Serologische testen en interpretatie van testresultaten

Serologische testen en interpretatie van testresultaten Serologische testen en interpretatie van testresultaten Serologische testen Serologie is de leer van de stoffen die zich bevinden in het bloedserum. Bloedserum is het vocht dat verkregen is nadat bloed

Nadere informatie

The future of vaccination is here. IDAL - IntraDermal Application of Liquids

The future of vaccination is here. IDAL - IntraDermal Application of Liquids The future of vaccination is here IDAL - IntraDermal Application of Liquids The future of vaccination is here Wat is de IDAL? IDAL staat voor IntraDermal Application of Liquids. Met de IDAL wordt zonder

Nadere informatie

vzw VLAAMS PAARDENLOKET - Dossier Rhinopneumonie

vzw VLAAMS PAARDENLOKET - Dossier Rhinopneumonie 1 DOSSIER RHINOPNEUMONIE Rhinopneumonie of Equine Herpesvirus type 1 komt nagenoeg elk jaar voor in Vlaanderen. Er bestaan ernstige en minder gevaarlijke varianten. Enkele mogelijke gevolgen van de ziekte

Nadere informatie

BVD, het aanpakken waard! Ruben Tolboom Intervisie 2014

BVD, het aanpakken waard! Ruben Tolboom Intervisie 2014 BVD, het aanpakken waard! Ruben Tolboom Intervisie 2014 Voorstellen Ruben Tolboom Tot 1 mei 2014: rundveedierenarts Vanaf heden: Field Technical Service Manager Technische achtergrond produkten-dierziekten

Nadere informatie

{ nieuwsbrief. voor ondernemende varkenshouders

{ nieuwsbrief. voor ondernemende varkenshouders { nieuwsbrief voor ondernemende varkenshouders 02 ZOMER 2009 editoriaal Circovirus en mycoplasmen: 2 aandachtspunten voor de varkenshouder In deze nieuwsbrief brengen we u nieuws over enkele onderwerpen

Nadere informatie

Besmet met IBR. Congres Gezonde melkveehouderij 10-11-2015. En hoe nu verder? copyright Gezondheidsdienst voor Dieren 1. Inhoud presentatie IBR

Besmet met IBR. Congres Gezonde melkveehouderij 10-11-2015. En hoe nu verder? copyright Gezondheidsdienst voor Dieren 1. Inhoud presentatie IBR Besmet met IBR En hoe nu verder? Drs. Frederik Waldeck, dierenarts Congres Gezonde melkveeh Zwolle, 10 november 2015 Inhoud presentatie IBR Stand van zaken Besmet: hoe komt het, wat is het? Aanpak Boerderij,

Nadere informatie

Porcilis M Hyo ID Once en IDAL

Porcilis M Hyo ID Once en IDAL Porcilis M Hyo ID Once en IDAL Een krachtige win-wincombinatie voor mens èn dier 2 Porcilis M Hyo ID Once, veilig, effectief en gemakkelijk toe te dienen Met Porcilis M Hyo ID Once introduceert MSD Animal

Nadere informatie

Ziekteverwekkende micro-organismen dringen via lichaamsopeningen het lichaam binnen:

Ziekteverwekkende micro-organismen dringen via lichaamsopeningen het lichaam binnen: IMMUNITEIT 1 Immuniteit Het lichaam van mens en dier wordt constant belaagd door organismen die het lichaam ziek kunnen maken. Veel van deze ziekteverwekkers zijn erg klein, zoals virussen en bacteriën.

Nadere informatie

Uw partner in preventie. 02 zomer 2012. Nieuwsbrief

Uw partner in preventie. 02 zomer 2012. Nieuwsbrief Uw partner in preventie 02 zomer 2012 Nieuwsbrief Editoriaal In het vooruitzicht van de verplichte groepshuisvesting voor drachtige zeugen die op 1 januari 2013 van kracht wordt, hebben veel varkenshouders

Nadere informatie

Focus op BVD. Praktische handleiding

Focus op BVD. Praktische handleiding Focus op BVD Praktische handleiding Met de steun van Voorwoord Beste veehouder, Beste dierenarts, Boviene virale diarree, kortweg BVD, is veruit de belangrijkste infectieziekte bij het rund. Goed de helft

Nadere informatie

Cobactan 2,5% Eerste hulp bij hersenvliesontsteking.

Cobactan 2,5% Eerste hulp bij hersenvliesontsteking. Cobactan 2,5% Eerste hulp bij hersenvliesontsteking. Cobactan 2,5% Hersenvliesontsteking is een acuut probleem, dat op elk zeugenbedrijf voorkomt. Nagenoeg ieder zeugenbedrijf is bekend met hersenvliesontsteking.

Nadere informatie

Dierengezondheidszorg Vlaanderen vzw. Vaccinaties: wie, wat, waar, wanneer

Dierengezondheidszorg Vlaanderen vzw. Vaccinaties: wie, wat, waar, wanneer Dierengezondheidszorg Vlaanderen vzw Vaccinaties: wie, wat, waar, wanneer Dierengezondheidszorg Vlaanderen vzw Ellen de Jong Dierenarts Varkensgezondheidszorg Veepeiler Varken ellen.dejong@dgz.be 050/230

Nadere informatie

Gezondheidsmanagement. Paul van der Meijden

Gezondheidsmanagement. Paul van der Meijden Gezondheidsmanagement Paul van der Meijden Paul van der Meijden Varkenshouder Franchise gever Franchise nemer Elite concept Afname Elite gelten Speenbiggen productie volgens Elite concept Elite zorgt voor

Nadere informatie

Slakken en benauwde kittens

Slakken en benauwde kittens Utrecht University Slakken en benauwde kittens NVP Najaar symposium 20 nov 2015 Paul A.M. Overgaauw DVM PhD Dipl. ACVM Institute for Risk Assessment Sciences Division Veterinary Public Health Casus In

Nadere informatie

Porcilis ColiClos. Samen de juiste E. coli / Clostridium vaccinatiestrategie bepalen

Porcilis ColiClos. Samen de juiste E. coli / Clostridium vaccinatiestrategie bepalen Porcilis ColiClos Samen de juiste E. coli / Clostridium vaccinatiestrategie bepalen Porcilis ColiClos Percentage secties van zuigende biggen waarbij infectie met Clostridium perfringens werd vastgesteld,

Nadere informatie

Dierenkliniek Goeree Overflakkee

Dierenkliniek Goeree Overflakkee Dierenkliniek Goeree Overflakkee De teksten van onze artikelen worden geschreven aan de hand van wetenschappelijke literatuur, maar ook op basis van onze eigen inzichten en ervaringen. Daarom kan de informatie

Nadere informatie

Porcilis Glässer. Het bewezen antwoord op Haemophilus parasuis infecties

Porcilis Glässer. Het bewezen antwoord op Haemophilus parasuis infecties Porcilis Glässer Het bewezen antwoord op Haemophilus parasuis infecties Ziekte van Glässer Haemophilus parasuis De ziekte van Glässer, veroorzaakt door Haemophilus parasuis, werd ooit beschouwd als een

Nadere informatie

GRIEPVACCINATIE VOOR ZORGVERLENERS Hoe kan griep voorkomen worden?

GRIEPVACCINATIE VOOR ZORGVERLENERS Hoe kan griep voorkomen worden? GRIEPVACCINATIE VOOR ZORGVERLENERS Hoe kan griep voorkomen worden? WAT IS SEIZOENSGRIEP? WAT IS SEIZOENSGRIEP? > Een acute luchtweginfectie: Plots begin met koorts en rillingen Hoofdpijn Spierpijn Keelpijn

Nadere informatie

Blauw Tong vaccinatie??

Blauw Tong vaccinatie?? Blauw Tong vaccinatie?? Veearts Marcel Van Aert Vakgroep voortplanting, verloskunde en bedrijfsdiergeneeskunde Universiteit Gent Vaccinatie??? Inleiding Gewenste karakteristieken van BT-vaccins BT-vaccins

Nadere informatie

MODEL BEDRIJFSGEZONDHEIDS- EN BEDRIJFSBEHANDELPLAN FOK-, OPFOK- EN VERMEERDERINGSBEDRIJVEN VLEESKUIKENSECTOR

MODEL BEDRIJFSGEZONDHEIDS- EN BEDRIJFSBEHANDELPLAN FOK-, OPFOK- EN VERMEERDERINGSBEDRIJVEN VLEESKUIKENSECTOR BIJLAGE 1 BIJ HET BESLUIT VASTSTELLING MODELLEN BEDRIJFSGEZONDHEIDSPLAN EN BEDRIJFSBEHANDELPLAN VERORDENING REGISTRATIE EN VERANTWOORDING ANTIBIOTICAGEBRUIK PLUIMVEESECTOR (PPE) 2011 MODEL BEDRIJFSGEZONDHEIDS-

Nadere informatie

BVD, het aanpakken waard! Monique Driesse en Ruben Tolboom Januari 2015

BVD, het aanpakken waard! Monique Driesse en Ruben Tolboom Januari 2015 BVD, het aanpakken waard! Monique Driesse en Ruben Tolboom Januari 2015 Voorstellen Monique Driesse Rundveedierenarts 7 jaar praktijk, 5 jaar in Canada Sinds 2007 bij Boehringer Ingelheim Ruben Tolboom

Nadere informatie

De totale PRRS aanpak van Boehringer Ingelheim. Nieuwe PRRS vaccins op maat voor zeugen en biggen MEER INFORMATIE: WWW.PRRS.NL

De totale PRRS aanpak van Boehringer Ingelheim. Nieuwe PRRS vaccins op maat voor zeugen en biggen MEER INFORMATIE: WWW.PRRS.NL De totale PRRS aanpak van Boehringer Ingelheim Nieuwe PRRS vaccins op maat voor zeugen en biggen MEER INFORMATIE: WWW.PRRS.NL PRRS veroorzaakt veel schade bij zeugen, biggen en vleesvarkens PRRS-symptomen

Nadere informatie

Melkproductieproblemen bij zeugen; achtergronden en oplossingen vanuit de farmaceutische industrie.

Melkproductieproblemen bij zeugen; achtergronden en oplossingen vanuit de farmaceutische industrie. Melkproductieproblemen bij zeugen; achtergronden en oplossingen vanuit de farmaceutische industrie. Drs. Harm Voets Boehringer Ingelheim Animal Health Corporate Marketing Doel Definities en achtergronden

Nadere informatie

Leven met vogelgriep. Arjan Stegeman Gezondheidszorg Landbouwhuisdieren j.a.stegemanuu.nl

Leven met vogelgriep. Arjan Stegeman Gezondheidszorg Landbouwhuisdieren j.a.stegemanuu.nl Leven met vogelgriep Arjan Stegeman Gezondheidszorg Landbouwhuisdieren j.a.stegemanuu.nl Leven met vogelgriep Achtergrond informatie Insleep en verspreiding milde variant vogelgriep Insleep en verspreiding

Nadere informatie

Kinkhoest in Vlaanderen anno 2014. Dr. Luc Pattyn

Kinkhoest in Vlaanderen anno 2014. Dr. Luc Pattyn Kinkhoest in Vlaanderen anno 2014 Dr. Luc Pattyn Kinkhoest bordetella sp *Gram negatieve bacterie *species : pertussis, parapertussis,holmesii, hinzii.. *Virulentie : productie van pertussistoxine, filamentair

Nadere informatie

Geschreven door Diernet Team zondag, 31 oktober 2010 00:00 - Laatst aangepast zondag, 31 oktober 2010 14:56

Geschreven door Diernet Team zondag, 31 oktober 2010 00:00 - Laatst aangepast zondag, 31 oktober 2010 14:56 Omschrijving Oorzaken Verschijnselen Diagnose Therapie Prognose Omschrijving Rhinitis is een ontsteking van de slijmvliezen van de neus. Sinusitis is een ontsteking van de sinussen (de bijholten) of de

Nadere informatie

BIJSLUITER Ingelvac PRRS KV emulsie voor injectie voor varkens (zeugen en gelten)

BIJSLUITER Ingelvac PRRS KV emulsie voor injectie voor varkens (zeugen en gelten) BIJSLUITER Ingelvac PRRS KV emulsie voor injectie voor varkens (zeugen en gelten) 1. NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN EN DE FABRIKANT VERANTWOORDELIJK VOOR VRIJGIFTE,

Nadere informatie

Waarom vaccinatie zo belangrijk is voor konijnen

Waarom vaccinatie zo belangrijk is voor konijnen Waarom vaccinatie zo belangrijk is voor konijnen en Viraal Haemorrhagisch Syndroom (VHS) zijn twee ernstige (maar te voorkomen) besmettelijke ziekten bij konijnen. VHS wordt ook wel rabbit haemorrhagic

Nadere informatie

Onzichtbare PIA doet pijn (in de portemonnee)

Onzichtbare PIA doet pijn (in de portemonnee) Onzichtbare PIA doet pijn (in de portemonnee) ABZ Diervoeding studieavond april 2015 abcd Historie PIA 1931 (Biester and Schwarte) beschrijving Proliferatieve Enteropathie bij varkens 1973 (Rowland, Lawson

Nadere informatie

Veterinaire volksgezondheid en vogelinfluenza

Veterinaire volksgezondheid en vogelinfluenza Veterinaire volksgezondheid en vogelinfluenza NVAG themamiddag d.d. 02-03 2006, Utrecht Prof.dr. Frans van Knapen influenza virus typeringen: H-antigeen N-antigeen Permanente veranderingen in influenza

Nadere informatie

beschouwd als een aandoening bij jonge dieren, gekenmerkt door fibrineuze polyserositis, polyartritis,

beschouwd als een aandoening bij jonge dieren, gekenmerkt door fibrineuze polyserositis, polyartritis, De ziekte van Glässer De ziekte van Glässer wordt veroorzaakt door Haemophilus parasuis (Hps). De ziekte werd vroeger beschouwd als een aandoening bij jonge dieren, gekenmerkt door fibrineuze polyserositis,

Nadere informatie

Een verkoudheid? Acupunctuur kan helpen. Kou vatten

Een verkoudheid? Acupunctuur kan helpen. Kou vatten Een verkoudheid? Acupunctuur kan helpen Kou vatten Het overkomt ieder wel eens door koude te worden gevat. In de volksmond noemt men dit een verkoudheid. Eigenlijk is het een aanval van een virus op de

Nadere informatie

Josine Beek, DVM. Faculteit Diergeneeskunde, Vakgroep Verloskunde, Voortplanting en Bedrijfsdiergeneeskunde.

Josine Beek, DVM. Faculteit Diergeneeskunde, Vakgroep Verloskunde, Voortplanting en Bedrijfsdiergeneeskunde. Vaccinatie in de varkenshouderij In de varkenshouderij zijn er een groot aantal commerciële vaccins beschikbaar tegen ziekten veroorzaakt door bacteriën en virussen. Het vaccineren van biggen heeft als

Nadere informatie

Biestmanagement, zo kan het ook. Inge Nijhoving MSD Animal Health - NL

Biestmanagement, zo kan het ook. Inge Nijhoving MSD Animal Health - NL Biestmanagement, zo kan het ook Inge Nijhoving MSD Animal Health - NL Biest Zorgt voor specifieke (IgG) en aspecifieke afweer (witte bloedcellen) Eigen veestapel bedrijfsspecifieke ziektekiemen Bevat op

Nadere informatie

Brabant-Zuidoost. Zicht op Q-koorts. Ronald ter Schegget. arts infectieziektebestrijding. GGD Brabant-Zuidoost

Brabant-Zuidoost. Zicht op Q-koorts. Ronald ter Schegget. arts infectieziektebestrijding. GGD Brabant-Zuidoost Zicht op Q-koorts Ronald ter Schegget arts infectieziektebestrijding GGD Brabant-Zuidoost 1 Kernboodschap Q-koorts kunt u oplopen door het inademen van de bacterie. Wees alert op de verschijnselen van

Nadere informatie

De rol van virussen bij verteringsstoornissen bij varkens en pluimvee. Naomi de Bruijn

De rol van virussen bij verteringsstoornissen bij varkens en pluimvee. Naomi de Bruijn De rol van virussen bij verteringsstoornissen bij varkens en pluimvee Naomi de Bruijn Virale darminfecties: Algemeen Betreft vooral jonge dieren Meer ziekte verschijnselen Veelal relatief milde darmschade

Nadere informatie

Maak kennis met het Nieuwe ResPig

Maak kennis met het Nieuwe ResPig Maak kennis met het Nieuwe ResPig Victor Geurts Dierenarts/Jurist MSD AH Intervet Nederland BV 1 Inhoud Ontstaan ResPig ResPig onderdelen ResPig mogelijkheden Enquête Nieuwe ResPig 2 Onstaan ResPig Voeding

Nadere informatie

Bronchiolitis bij kinderen

Bronchiolitis bij kinderen Kindergeneeskunde Bronchiolitis bij kinderen i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Uw kind is opgenomen in het ziekenhuis omdat het een ontsteking van de kleine luchtwegen heeft. Lang niet

Nadere informatie

INFOVOORMIDDAG HOUDEN EN VERZORGEN VAN PAARDEN. Verschillend bedrijf. Verschillend schema - vaccinatie - ontworming

INFOVOORMIDDAG HOUDEN EN VERZORGEN VAN PAARDEN. Verschillend bedrijf. Verschillend schema - vaccinatie - ontworming INFOVOORMIDDAG HOUDEN EN VERZORGEN VAN PAARDEN Vaccineren en Ontwormen in de Praktijk Filip De keersmaecker Vakdierenarts Paard Verschillend bedrijf Verschillend schema - vaccinatie - ontworming 1 Vaccineren

Nadere informatie

De problemen van de oude hen. Algemene gezondheid van hennen op leeftijd. Deel 1. Wat zien we nu eigenlijk het meeste bij de oude hen?

De problemen van de oude hen. Algemene gezondheid van hennen op leeftijd. Deel 1. Wat zien we nu eigenlijk het meeste bij de oude hen? Algemene gezondheid van hennen op leeftijd Robert Jan Molenaar De problemen van de oude hen Deel 1- de ziektes Wat zien we vaak? Extra gevoelig Positief nieuws Deel 2 de risico s Opnieuw gevoelig Afsluitend,

Nadere informatie

RSV-gerelateerde bronchiolitis: vraag over de bescherming van pasgeboren kinderen in risicogroepen

RSV-gerelateerde bronchiolitis: vraag over de bescherming van pasgeboren kinderen in risicogroepen RSV-gerelateerde bronchiolitis: vraag over de bescherming van pasgeboren kinderen in risicogroepen Dr M. Kalenga, neonatoloog en diensthoofd Neonatale Intensieve Zorgen CHR Namen Het Respiratoir Syncytieel

Nadere informatie

Virussen zonder grenzen

Virussen zonder grenzen Virussen zonder grenzen Prof. Eric Snijder Afdeling Medische Microbiologie Leids Universitair Medisch Centrum 1 Inferno, een kolfje naar mijn hand 2 1 2012... MERS Nature, October 4, 2012 3 Ebola 4 2 Ebola...

Nadere informatie

Inhoud. 1 Zorgvragers met aandoeningen aan het bewegingsstelsel 1

Inhoud. 1 Zorgvragers met aandoeningen aan het bewegingsstelsel 1 IX Inhoud 1 Zorgvragers met aandoeningen aan het bewegingsstelsel 1 1 Anatomie en fysiologie van het bewegingsstelsel 2 1.1 Inleiding 2 1.2 Botten 2 1.3 Spierweefsel 3 2 Zorgvragers met gewrichtsaandoeningen

Nadere informatie

@rboinfect alertsysteem

@rboinfect alertsysteem Samenvatting: Nieuwe website van VWS Arboprofessionals werkzaam de gemeente Arboprofessionals o.a. werkzaam in het onderwijs Griep Check Nederlands Huisartsen genootschap Niet zorg: wanneer mag ik weer

Nadere informatie

Kengetallen: Welke zijn bepalend voor de evaluatie van de bedrijfsvoering? Isabelle Degezelle 27 nov 2015

Kengetallen: Welke zijn bepalend voor de evaluatie van de bedrijfsvoering? Isabelle Degezelle 27 nov 2015 Kengetallen: Welke zijn bepalend voor de evaluatie van de bedrijfsvoering? Isabelle Degezelle 27 nov 2015 Bedrijfsvoering EVENWICHT ZOEKEN KOSTEN BATEN Meten is weten wanneer je weet wat je meet!!! Kengetallen

Nadere informatie

Prof. Dr. Marc Van Ranst Klinische Virologie & Epidemiologie K.U.Leuven en KULAK EPIDEMIOLOGIE

Prof. Dr. Marc Van Ranst Klinische Virologie & Epidemiologie K.U.Leuven en KULAK EPIDEMIOLOGIE Prof. Dr. Marc Van Ranst Klinische Virologie & Epidemiologie K.U.Leuven en KULAK EPIDEMIOLOGIE EPIDEMIOLOGIE Academiejaar 2003-200 2004 Marc Van Ranst Tel (secr( secr.): 016-347908 marc.vanranst vanranst@uz.kuleuven.ac.be

Nadere informatie

BIJLAGE 9 - MODEL BEDRIJFSGEZONDHEIDSPLAN EN BEDRIJFSBEHANDELPLAN PLUIMVEEBEDRIJVEN IKB EI

BIJLAGE 9 - MODEL BEDRIJFSGEZONDHEIDSPLAN EN BEDRIJFSBEHANDELPLAN PLUIMVEEBEDRIJVEN IKB EI BIJLAGE 9 - MODEL BEDRIJFSGEZONDHEIDSPLAN EN BEDRIJFSBEHANDELPLAN PLUIMVEEBEDRIJVEN IKB EI Gegevens opstellers bedrijfsgezondheidsplan Datum:. -..-... Kipnummer: UBN nummer: Naam pluimveehouder Paraaf

Nadere informatie

We wensen u veel gebruiksplezier! Equine Team MSD Animal Health

We wensen u veel gebruiksplezier! Equine Team MSD Animal Health VACCINATIEWIJZER INHOUDSOPGAVE VOORWOORD Virussen en bacteriën... 4 Waarom vaccineren?... 7 De Wereldorganisatie voor Diergezondheid (OIE)... 8 Vaccineren tegen paardengriep... 11 Vaccineren tegen tetanus...

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 7. 1. Medische achtergrondkennis 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 17

Inhoud. Inleiding 7. 1. Medische achtergrondkennis 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 17 Inhoud Inleiding 7 1. 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 17 2. De intake 23 - Ernst van de klachten 24 - Het intakegesprek 26 3. Geneesmiddelen 31 - Medicijnen tegen griep en verkoudheid 32

Nadere informatie

Samenvatting. Griepvaccinatie: wie wel en wie niet?

Samenvatting. Griepvaccinatie: wie wel en wie niet? Samenvatting Griepvaccinatie: wie wel en wie niet? Griep (influenza) wordt veroorzaakt door het influenzavirus. Omdat het virus steeds verandert, bouwen mensen geen weerstand op die hen een leven lang

Nadere informatie

Vertaalde positieve lijst diergeneesmiddelen (versie 03032015) voor PVV/IKB varkensbedrijven, uitgegeven door Dierenkliniek De Kempen.

Vertaalde positieve lijst diergeneesmiddelen (versie 03032015) voor PVV/IKB varkensbedrijven, uitgegeven door Dierenkliniek De Kempen. Vertaalde positieve lijst diergeneesmiddelen (versie 03032015) voor PVV/IKB varkensbedrijven, uitgegeven door Dierenkliniek De Kempen. Beste IKB-varkenshouder. Er zijn kleine wijzigingen opgetreden sinds

Nadere informatie

Influenza vaccinatie van ziekenhuismedewerkers

Influenza vaccinatie van ziekenhuismedewerkers Influenza vaccinatie van ziekenhuismedewerkers Achtergrond Het RIVM en Vernet Verzuimnetwerk B.V. hebben een onderzoek uitgevoerd onder ziekenhuismedewerkers naar de relatie tussen de influenza vaccinatiegraad

Nadere informatie

1. Hygiëne/Preventie en Beheersing van de Infectie

1. Hygiëne/Preventie en Beheersing van de Infectie 1. Hygiëne/Preventie en Beheersing van de Infectie Inleiding De virulentie van een pandemievirus en dus de klinische gevolgen in geval van nosocomiale overdracht verschillen van de ene pandemie tot de

Nadere informatie

Wat is een RS-infectie

Wat is een RS-infectie Het RS-virus Wat is een RS-infectie Het RS (Respiratoir Syncytieel)-virus is de meest voorkomende verwekker van luchtweginfecties bij zuigelingen en peuters. Dit virus kan het hele jaar door infecties

Nadere informatie

Rhinopneumonie. Een vaste meebewoner van onze paarden. Belangrijkste aandachtspunten

Rhinopneumonie. Een vaste meebewoner van onze paarden. Belangrijkste aandachtspunten Rhinopneumonie Rhinopneumonie komt nagenoeg elk jaar voor in Vlaanderen. Een infectie kan zich snel verspreiden onder andere paarden. Meestal krijgen paarden die rhino oplopen enkel te kampen met een milde

Nadere informatie

Presentatie karkaskwaliteit Praktijknetwerk Karkaskwaliteit. Erna van Brenk & Gert Hemke

Presentatie karkaskwaliteit Praktijknetwerk Karkaskwaliteit. Erna van Brenk & Gert Hemke Presentatie karkaskwaliteit Praktijknetwerk Karkaskwaliteit Erna van Brenk & Gert Hemke Agenda Farmingnet Waar staan we nu Verschillen Karkaskenmerken Verschillen management, voer, gezondheid Correlatie

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Wat is RSV? 3. Hoe kunt u RSV herkennen? 3. Hoe gevaarlijk is RSV? 4. Is RSV besmettelijk? 5. Is een RSV-infectie te voorkomen?

Inhoudsopgave. Wat is RSV? 3. Hoe kunt u RSV herkennen? 3. Hoe gevaarlijk is RSV? 4. Is RSV besmettelijk? 5. Is een RSV-infectie te voorkomen? RSV-infectie Inhoudsopgave Wat is RSV? 3 Hoe kunt u RSV herkennen? 3 Hoe gevaarlijk is RSV? 4 Is RSV besmettelijk? 5 Is een RSV-infectie te voorkomen? 6 RSV: wat moet u onthouden? 7 Medische behandeling

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 7. 1. Medische achtergrondkennis 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 17

Inhoud. Inleiding 7. 1. Medische achtergrondkennis 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 17 Inhoud Inleiding 7 1. 9 - Anatomie en fysiologie 10 - Ziektebeelden 17 2. Zorgvraag verhelderen 23 - Recepten 24 - Zelfzorgvragen 30 3. Geneesmiddelen 37 - Medicijnen tegen griep en verkoudheid 38 - De

Nadere informatie

Niet-technische samenvatting 2015132-2. 1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project

Niet-technische samenvatting 2015132-2. 1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project Niet-technische samenvatting 2015132-2 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project Het ontwikkelen van voeders en voersupplementen die de gezondheid van varkens ondersteunen. 1.2 Looptijd van het project

Nadere informatie

Preventie 2.0. Voer voor gezonde darmen. Hoe voorkomt u dat infecties binnenkomen op uw bedrijf en omslaan in ziektes?

Preventie 2.0. Voer voor gezonde darmen. Hoe voorkomt u dat infecties binnenkomen op uw bedrijf en omslaan in ziektes? Preventie 2.0 Voer voor gezonde darmen Hoe voorkomt u dat infecties binnenkomen op uw bedrijf en omslaan in ziektes? Neem een kijkje in onze innovatieve keuken Even voorstellen: Evelien Alderliesten Master

Nadere informatie

Longontsteking bij uw kind

Longontsteking bij uw kind Longontsteking bij uw kind Uw kind heeft een longontsteking (pneumonie). In deze folder leest u meer over deze aandoening en de behandeling ervan. Informatie voor ouders en verzorgers. Neem altijd uw verzekeringsgegevens

Nadere informatie

BIJSLUITER ReproCyc PRRS EU lyofilisaat en ImpranFLEX oplosmiddel voor suspensie voor injectie voor varkens

BIJSLUITER ReproCyc PRRS EU lyofilisaat en ImpranFLEX oplosmiddel voor suspensie voor injectie voor varkens BIJSLUITER ReproCyc PRRS EU lyofilisaat en ImpranFLEX oplosmiddel voor suspensie voor injectie voor varkens 1. NAAM EN ADRES VAN DE HOUDER VAN DE VERGUNNING VOOR HET IN DE HANDEL BRENGEN EN DE FABRIKANT

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Een groot deel van de infectieziekten die in mensen voorkomt, is afkomstig uit het dierenrijk, zoals HIV/AIDS, SARS, Ebola en recentelijk H7N9 influenza. Omdat deze zogenaamde

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1 1. NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL Circovac emulsie en suspensie voor emulsie voor injectie bij varkens 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Elke

Nadere informatie

Niet technische samenvatting. 1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project

Niet technische samenvatting. 1 Algemene gegevens. 2 Categorie van het project Niettechnische samenvatting 1 Algemene gegevens 1.1 Titel van het project Respiratoir Syncytieel Virus (RSV) in kalveren 1.2 Looptijd van het project 1.3 Trefwoorden (maximaal 5) Oktober 2015 oktober 2020

Nadere informatie

Dr. B. BROCHIER WIV - Virologie J. Wytsmanstraat, 14 1050 Brussel Tel. : 02/642.55.98 Fax : 02/642.56.92

Dr. B. BROCHIER WIV - Virologie J. Wytsmanstraat, 14 1050 Brussel Tel. : 02/642.55.98 Fax : 02/642.56.92 1. Gegevens van het referentielaboratorium Dr. B. BROCHIER WIV - Virologie J. Wytsmanstraat, 14 1050 Brussel Tel. : 02/642.55.98 Fax : 02/642.56.92 2. Programmaverantwoordelijke contactpersoon Dr Isabelle

Nadere informatie

informatie om droes onder controle te houden

informatie om droes onder controle te houden informatie om droes onder controle te houden Wat is droes? Droes is een besmettelijke ziekte die wordt veroorzaakt door de bacterie Streptococcus equi. Droes kan voorkomen bij paarden en pony s van elke

Nadere informatie

Antibioticumgebruik in de varkenshouderij

Antibioticumgebruik in de varkenshouderij Antibioticumgebruik in de varkenshouderij Achtergronden, uitdagingen en mogelijkheden Drs. Merel Postma Faculteit Diergeneeskunde Universiteit Gent Inhoud presentatie Gebruik van antimicrobiële middelen

Nadere informatie

Bioveiligheid in de moderne varkenshouderij Gezonde varkens kweken is een kunst

Bioveiligheid in de moderne varkenshouderij Gezonde varkens kweken is een kunst Bioveiligheid in de moderne varkenshouderij Gezonde varkens kweken is een kunst Bioveiligheid in de moderne varkenshouderij DAP Vedanko 8 dierenartsen Begeleiding cliënteel Danis Zeugen, biggen, vleesvarkens,

Nadere informatie

Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP

Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Zwangerschap en vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A (H1N1) Nieuwe Influenza A, ook wel Mexicaanse griep genoemd, geeft

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/37049 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/37049 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/37049 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Gooskens, Jairo Title: Molecular and clinical insights into seasonal and pandemic

Nadere informatie

Gezondheidsaspecten met betrekking tot KI

Gezondheidsaspecten met betrekking tot KI Gezondheidsaspecten met betrekking tot KI Fits Bouwkamp 17 november 2012 Bevruchten van de zeug Natuurlijke dekking Eigen beer Geen eigen beer Kunstmatige Inseminatie Inseminatoren KI Doe Het Zelf KI (DHZ-KI)

Nadere informatie

Eieren & Pluimvee. afrekenen met bacteriën, virussen + schimmels

Eieren & Pluimvee. afrekenen met bacteriën, virussen + schimmels Eieren & Pluimvee Eieren en Pluimvee Vires5 Animalia laat steeds weer enorme resultaten zien. Dieren die dagelijks 3% Vires5 Animalia in hun drinkwater drinken, zien er gezonder uit, zijn fitter en minder

Nadere informatie

RSV Risicogroep Oorzaak Symptomen van RSV

RSV Risicogroep Oorzaak Symptomen van RSV RS virus Uw kind is opgenomen op de kinderafdeling van het VUmc in verband met een infectie van RSV. Opname in het ziekenhuis vindt plaats bij ernstige benauwdheid en als zich voedingsproblemen voordoen.

Nadere informatie

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1/21

BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1/21 BIJLAGE I SAMENVATTING VAN DE PRODUCTKENMERKEN 1/21 1. NAAM VAN HET DIERGENEESMIDDEL Purevax RCPCh FeLV 2. KWALITATIEVE EN KWANTITATIEVE SAMENSTELLING Werkzame bestanddelen: Per dosis van 1 ml: Gevriesdroogde

Nadere informatie

Infectiepreventie. De jaarlijkse griepprik

Infectiepreventie. De jaarlijkse griepprik Infectiepreventie De jaarlijkse griepprik 1 De jaarlijkse griepprik Deze folder informeert u over de vaccinatie tegen de seizoensgriep. U krijgt deze folder omdat u, net als uw collega s, ook dit jaar

Nadere informatie

VERKOUDHEID OF GRIEP?

VERKOUDHEID OF GRIEP? VERKOUDHEID OF GRIEP? Een verkoudheid wordt meestal veroorzaakt door besmetting met een virus. Die kan via speekseldruppeltjes maar meestal besmetten we ons zelf nadat we met onze handen in contact zijn

Nadere informatie

Richtlijn INFLUENZA. Oktober 2012. Richtlijn Influenza oktober 2012 1

Richtlijn INFLUENZA. Oktober 2012. Richtlijn Influenza oktober 2012 1 Richtlijn INFLUENZA Deze richtlijn is tot stand gekomen via een intercollegiale discussie tussen de leden van de NVAVG commissie Infectieziekten en preventie met terugkoppeling ter evaluatie naar een regionale

Nadere informatie

Onderwerp: preventie gezondheid bij paarden waarbij o.a. aan de orde kwamen het ontwormen, entingen en welke gevaren er zoal op de loer liggen.

Onderwerp: preventie gezondheid bij paarden waarbij o.a. aan de orde kwamen het ontwormen, entingen en welke gevaren er zoal op de loer liggen. Studieclub Het Friesch Paard Limburg Bezoek aan Dierenkliniek Landhorst, Grote Baan 9 Landhorst op maandag 18 maart 2013. Inleiding door de heer Rob Heijmans, dierenarts Onderwerp: preventie gezondheid

Nadere informatie

toch ziektetekens opwekken. Anderzijds kunnen om dezelfde reden de symptomen van een ziekte erger worden dan ze zouden zijn zonder de bijkomende

toch ziektetekens opwekken. Anderzijds kunnen om dezelfde reden de symptomen van een ziekte erger worden dan ze zouden zijn zonder de bijkomende De BVD Boviene virale diarree of BVD is een aandoening bij runderen die zwaar onderschat wordt.de besmetting brengt veel meer schade toe aan de veestapel dan men over het algemeen aanneemt, maar komt ook

Nadere informatie

Bij een metabole acidose is er een daling van de ph en het bicarbonaatgehalte. Compensatoir kan het CO2 gehalte in het bloed dalen.

Bij een metabole acidose is er een daling van de ph en het bicarbonaatgehalte. Compensatoir kan het CO2 gehalte in het bloed dalen. ZUUR BASE EVENWICHT Afwijkingen in het zuur base evenwicht worden onderverdeeld in respiratoire en metabole acidose, respiratoire en metabole alkalose en gemengde aandoeningen. 1.1 Respiratoire acidose

Nadere informatie

Inleiding Symptomen Werking van de neus

Inleiding Symptomen Werking van de neus VERKOUDHEID 202 Inleiding U komt op de polikliniek Keel-, Neus- en Oorheelkunde, omdat u last heeft van verkoudheid. Verkoudheid is een ontsteking van het slijmvlies in uw neus, bijholten en uw keel. Verkoudheid

Nadere informatie

Onderwerp : aanbieding briefadvies Vaccinatie tegen Mexicaanse griep Uw kenmerk : - Ons kenmerk : U-5242/JAK/msj/824-E Bijlagen : 1 Datum : 8 mei 2009

Onderwerp : aanbieding briefadvies Vaccinatie tegen Mexicaanse griep Uw kenmerk : - Ons kenmerk : U-5242/JAK/msj/824-E Bijlagen : 1 Datum : 8 mei 2009 Gezondheidsraad Health Council of the Netherlands Voorzitter Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de heer dr. A. Klink Postbus 20350 2500 EJ Den Haag Onderwerp : aanbieding briefadvies Vaccinatie

Nadere informatie

Stilleestekst deel 1. Figuur 1: aantal nieuwe gevallen (incidentie) van influenza in functie van de leeftijd. Stilleestekst deel 1 Pagina 1 van 12

Stilleestekst deel 1. Figuur 1: aantal nieuwe gevallen (incidentie) van influenza in functie van de leeftijd. Stilleestekst deel 1 Pagina 1 van 12 Figuur 1: aantal nieuwe gevallen (incidentie) van influenza in functie van de leeftijd. Stilleestekst deel 1 Pagina 1 van 12 Epidemiologie (tekst 1) Epidemiologie bestudeert de verspreiding van ziekten

Nadere informatie

GRIEPVACCINATIE 2012. Waardoor komt het? Wat zijn de verschijnselen? Adviezen

GRIEPVACCINATIE 2012. Waardoor komt het? Wat zijn de verschijnselen? Adviezen GRIEPVACCINATIE 2012 De griepprik zal dit jaar op woensdag 14 november worden gegeven, tussen 15 en 18 uur. Mensen die ervoor in aanmerking komen krijgen ongeveer 2 weken van tevoren een uitnodiging toegestuurd.

Nadere informatie

9 e Post-O.N.S. Meeting

9 e Post-O.N.S. Meeting 9 e Post-O.N.S. Meeting Neutropenie & Antibiotica resistentie Heleen Klein Wolterink Research verpleegkundige Medische Oncologie UMC Utrecht Schiphol introductie Neutropenie: Definitie Symptomen MASSC

Nadere informatie

RSV. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

RSV. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! RSV De arts heeft bij uw kind de diagnose Respiratoir Syncytieel Virus (RSV) gesteld. Dit virus is zeer besmettelijk. Bij de behandeling van de verschijnselen van dit virus worden daarom speciale maatregelen

Nadere informatie

Hoesten, niezen en neus snuiten in papieren zakdoekje. Zakdoekje direct weggooien. Handen wassen met water en zeep. ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP

Hoesten, niezen en neus snuiten in papieren zakdoekje. Zakdoekje direct weggooien. Handen wassen met water en zeep. ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Hoesten, niezen en neus snuiten in papieren zakdoekje. Zakdoekje direct weggooien. Handen wassen met water en zeep. ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Lees deze brochure aandachtig. In deze brochure staat praktische

Nadere informatie

Nederlands Centrum voor Beroepsziekten. Informatiemap Leptospirosen. Map voor professionals. A.P. Nauta, bedrijfsarts juli 1997 ACHTERGROND DIAGNOSE

Nederlands Centrum voor Beroepsziekten. Informatiemap Leptospirosen. Map voor professionals. A.P. Nauta, bedrijfsarts juli 1997 ACHTERGROND DIAGNOSE Nederlands Centrum voor Beroepsziekten Informatiemap Leptospirosen Map voor professionals A.P. Nauta, bedrijfsarts juli 1997 ACHTERGROND DIAGNOSE PREVENTIE Referenties en nuttige adressen ACHTERGROND Inleiding

Nadere informatie