Burnout bij je personeel: herkennen, voorkomen en genezen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Burnout bij je personeel: herkennen, voorkomen en genezen"

Transcriptie

1 Burnout bij je personeel: herkennen, voorkomen en genezen In drukke tijden is je personeel vatbaar voor stress. Hoe herken je een burnout, hoe voorkom je dat je personeel een burnout krijgt en wat doe je als het tóch zo ver komt? In deze whitepaper: Een burnout, wat is dat? Hoe herken ik een burnout bij mijn werknemers? Hoe voorkom ik dat mijn personeel een burnout krijgt? Hoe begeleid ik werknemers met een burnout? Tips van experts en ondernemers Arko van Brakel, spreker, ondernemer en eigenaar Nieuwe Helden: Ik heb zelf een burnout gehad, twaalf jaar geleden. Ik was 31 en ging letterlijk onderuit tijdens een workshop voor een groep KPN-managers. De dokter zei me drie weken rust te nemen, maar na die korte rustperiode leken de jaren on the edge ondernemen en leven er extra hard uit te komen. Ik sliep vijftien uur per dag, liep met een zonnebril door het huis en kon gesprekken nauwelijks volgen omdat mijn zintuigen overbelast waren. Pas na zes maanden kwam er verbetering, na tien maanden ging ik weer aan het werk en na twee jaar had ik het idee dat de burnout uit mijn systeem was. Een burnout, wat is dat? Het aantal werknemers met burnout-klachten neemt toe. In 2007 voldeed 10 procent van de werknemers aan de criteria van de diagnose burnout, in 2010 was dat percentage gestegen naar 13 procent. Dat blijkt uit cijfers van het CBS. Voorkom dat ook jouw werknemers slachtoffer worden van deze langdurige klachten. Een werknemer met een burnout is langdurig oververmoeid, heeft minder vertrouwen in zijn eigen competenties en neemt afstand van zijn werk. Dit doordat hij langdurig blootgesteld is aan hoge taakeisen, zonder de kans te hebben gehad daarvan voldoende te herstellen. Dat leidt tot uitputting. Door het stijgende aantal werknemers met een burnout zijn veel werkgevers op zoek naar een effectieve aanpak van een burnout. Daarbij zoeken ze vooral praktische oplossingen: Hoe herken je vroege signalen en voorkom je uitval? Op die vragen geven we je antwoord in dit whitepaper. Daarmee verbeter je je werkgeverschap, zorg je voor continuïteit van je bedrijfsvoering, beperk je je kosten en verhoog je de productiviteit van je werknemers. 1

2 Checklist overspanning Heeft je werknemer een van de volgende klachten, kan overspannenheid spelen: moeheid gestoorde of onrustige slaap prikkelbaarheid niet tegen drukte of herrie kunnen emotionele labiliteit piekeren zich gejaagd voelen concentratieproblemen vergeetachtigheid gevoel van controleverlies gevoel van machteloosheid gevoel de grip te verliezen Pieter Molenaar, GZ-psycholoog en directeur Villa Uitzicht: Een burnout is een sluipend proces. Officieel is er pas sprake van als je werknemer langer dan zes maanden overspannen is, maar vaak kun je een burnout al eerder signaleren. Als ik in mijn praktijk een patiënt met een burnout tegenover me heb zitten en vraag wanneer zijn klachten zijn begonnen, blijkt vaak dat het al maanden speelt. Ineens komen subtiele kenmerken boven zoals nekklachten, onrust, slecht slapen of piekeren. Hoe herken ik een burnout bij mijn werknemers? Letterlijk betekent burnout opbranden. Zoals een vuur kan doven door onvoldoende brandstof, zo kan iemands werklust uitdoven door een gebrek aan mentale energie. Heeft één van je werknemers een burnout dan is hij door zijn gebrek aan werklust, weinig energiek en nauwelijks betrokken. Oorzaak burnout Een burnout is het gevolg van een gebrek aan balans tussen stressveroorzakende factoren en iemands verwerkingsvermogen. Hierdoor ervaart iemand controleverlies en demoralisatie. Blijft dit gevoel van controleverlies en overbelasting lang voortduren, dan beginnen de klachten chronisch te worden en krijgt de overbelasting de naam burnout. Ontwikkeling burnout Eigenlijk begint het burnout-proces al wanneer iemands betrokkenheid minder wordt en zijn energieniveau lijkt af te nemen. Zit een werknemer lekker in zijn vel, dan is hij energiek en bereid die energie in het werk te stoppen. Ook als het even tegenzit, is hij vastberaden om vol te houden. Zo n werknemer voelt zich betrokken bij het werk, heeft een eigen inbreng en is enthousiast over het werk. Een dag op kantoor vliegt voor hem voorbij en hij vindt het moeilijk zich los te maken van het werk. Maar iemand die een burnout ontwikkelt, neemt een steeds grotere en meer aanhoudende afstand tot zijn werk. Merk je dus dat je werknemer zijn werkrol niet meer goed kan vervullen, vaker geïrriteerd reageert, minder initiatief neemt en negatiever wordt in zijn houding tot zijn werk, krab jezelf dan eens achter de oren. Kijk ook eens naar de checklist overspanning in het kader. 2

3 Arko van Brakel, spreker, ondernemer en eigenaar Nieuwe Helden: Achteraf waren er signalen genoeg voor een burnout. Ik was al een tijdje sneller geïrriteerd, was steeds vaker moe en moest mezelf bewust oppeppen en erbij slepen om te kunnen blijven functioneren. Mijn lichaam en intuïtie gaven al een hele tijd aan dat ik gas terug moest nemen, maar ik blééf maar doorgaan omdat ik vond dat dat bij me paste. Ik probeerde te voldoen aan het beeld dat de omgeving van me had. Daarmee dreef ik af van wie ik werkelijk was, ten koste van mezelf. Stappenplan bij een dreigende burnout 1. Vraag je werknemer hoeveel hersteltijd hij na werktijd nodig heeft. Hersteltijd langer dan een uur is het symptoom voor een dreigende burnout. 2. Check bij je werknemer hoe de balans is tussen taken die energie kosten en de taken die energie geven. 3. Merk je dat je werknemer veel taken schaart onder energie vrágende taken, vraag hem dan of dit m zit in het werk of in zijn persoonskenmerken (geen nee durven zeggen, onvoldoende kunnen doseren). 4. Herken je meerdere van bovenstaande alarmsignalen, spreek dan je zorgen richting je werknemer uit en schakel een bedrijfsarts of andere professional in. Bij aanwezige burnoutverschijnselen volgt een professionele behandeling en zal alles uit de kast getrokken worden om de werknemer bij het werk betrokken te houden. 5. Heb je een werknemer verwezen naar een professional, zorg dan dat jij als werkgever de regie houdt door in contact te blijven met de bedrijfsarts en de werknemer, zodat je weet wat jij als werkgever kunt betekenen in het proces. Rian Lenting, P&O-functionaris bij het Kennemer Gasthuis: Zodra leidinggevenden bij ons tekenen van ander gedrag bij een werknemer opmerken, bespreken ze dit met de betreffende werknemer. En van medewerkers verwachten we dat ze het bespreken met hun leidinggevende als er sprake is belasting of overbelasting. In de praktijk echter, merken we dat werknemers het onderwerp hoge werkdruk moeilijk vinden om te bespreken. Daardoor raakt een werknemer toch weleens overbelast, wat kan uitdraaien op een burnout en een ziekmelding. 3

4 Pieter Molenaar, GZ-psycholoog en directeur Villa Uitzicht: Zorg dat je een sfeer op de werkvloer creëert waarin er voor iedereen voldoende ruimte is om aan te geven wanneer hij het te druk heeft. Verder is het belangrijk dat je als werkgever zorgt voor voldoende uitdaging in het werk, een goede werksfeer, inspraakmogelijkheden, goede ondersteuning door collega s en door leidinggevende(n), voldoende tijd om het werk af te kunnen krijgen en duidelijke beslisstructuren. Hoe voorkom ik dat mijn personeel een burnout krijgt? Een verandering of grote hoeveelheid werk is niet direct de oorzaak van een burnout. Slechte communicatie hierover en gebrek aan steun hierbij zijn dat wél. Om een burnout te voorkomen is het zaak om je werknemers tegemoet te komen in hun basisbehoeften. Werknemers die dicht bij hun basisbehoeften blijven, presteren namelijk beter, ook al is er druk. Zowel periodes van rust als energiebronnen op het werk kunnen een basisbehoefte vormen en het negatieve effect van een langdurige blootstelling aan hoge taakeisen compenseren. Overigens is die behoefte voor iedere werknemer anders, dus blijf hierover in gesprek met je werknemers. De één vindt het prettig om een dag in de week thuis te werken, terwijl de ander juist veel energie haalt uit een goede werksfeer. De basisbehoeften van je werknemers zijn grofweg onder te verdelen in autonomie, verbondenheid en ontplooiïng. Energiebronnen van werknemers Onderzoek in functioneringsgesprekken van welke aspecten in het werk je werknemers energie krijgen en hoe hun energieniveau ervoor staat in vergelijking met dat van de afgelopen jaren. Energiebronnen op het werk kunnen bijvoorbeeld bestaan uit steun van collega s en leidinggevenden of het behalen van doelen. Energiebronnen helpen je werknemer om extra inspanning te kunnen leveren bij het halen en vasthouden van een doel. Ook komen ze tegemoet aan de bevrediging van de psychologische basisbehoeften van iedere werknemer, zoals autonomie, verbondenheid en competentie. Een voorbeeld: Geef jij als leidinggevende steun, dan werkt dit enerzijds als motivator om een opdracht binnen te halen en komt dit anderszijds tegemoet aan de behoefte aan verbondenheid die je werknemer heeft. Het aantal verzuimgevallen door een burnout stijgt. Deze stijging vindt vooral plaats onder mannen tussen 26 en 35 jaar en vrouwen tussen 46 en 55 jaar en vanaf 56 jaar. Over het algemeen komt een burnout meer voor bij vrouwen dan bij mannen: in 2011 was 56 procent van de mensen met een burnout vrouw; 44 procent man. 4

5 Rian Lenting, P&O-functionaris bij het Kennemer Gasthuis: Voorkomen van een burnout houdt meer in dan het er met je werknemers over hebben. Leun niet achterover als één van je medewerkers overbelast dreigt te raken, neem een actieve houding aan. Ga in contact met je werknemer, houd de verantwoordelijkheid bij hem en bespreek hoe je hem kunt ondersteunen. Misschien kun je erger voorkomen door het dienstrooster aan te passen, je werknemer tijdelijk minder uren te laten werken of zijn taak aan te passen. Ook persoonlijke hulpbronnen helpen je werknemer om weg te blijven van een burnout. Tot een persoonlijke hulpbron kun jij als leidinggevende behoren, maar het kan ook om de partner, buurvrouw, goede vriend of dokter van je werknemer gaan. Persoonlijke hulpbronnen helpen bij het behalen van doelen, stimuleren persoonlijke groei en ontwikkeling en hebben een directe invloed op het welzijn van de werknemer. Ze reduceren de gevoelens van overspannenheid en versterken het gevoel van betrokkenheid. Nog een manier om een burnout te voorkomen: sturen op resources. Dit vermindert een burnout én bevordert betrokkenheid. Sturen op resources houdt in dat je stuurt op de energiebronnen van je werknemers en mogelijkheden tot zelfstandigheid creëert. In de praktijk komt het erop neer dat je samen met je werknemer kijkt welke taken bij hem passen en wat voor werkzaamheden hij graag zou willen toevoegen aan zijn functie. Arko van Brakel, spreker, ondernemer en eigenaar Nieuwe Helden: Op dit moment heb ik geen directe verantwoordelijkheid voor medewerkers. Dat is een bewuste keuze, ik ben geen manager. Maar er werken natuurlijk wél mensen in ons bedrijf. Zij moeten niet proberen te voorkomen een burnout te krijgen; ze moeten focussen op wat ze wél willen. Dat klinkt misschien gek, maar je brein kent het woord niet niet. Dus als je werknemers bezig zijn met géén burnout krijgen, laat je hen onbewust juist focussen op een burnout. Laat hen focussen op wat ze wel willen: wat zijn hun doelen? Daardoor geef je hen positieve energie en krijgen ze richting. 5

6 Rian Lenting, P&O-functionaris bij het Kennemer Gasthuis: Heeft een van onze werknemers een burnout, vragen we zijn leidinggevende actief mee te denken over de inzet van een passende professional, al dan niet in overleg met een bedrijfsarts. Ook zorgen we dat de leidinggevende actief contact houdt met de medewerker. Belangrijk daarbij is dat hij niet wacht tot de burnout-medewerker zelf contact opneemt. Iemand met een burnout zegt vaak met rust gelaten te willen worden, maar als je daarin mee gaat, zou het weleens heel lang kunnen gaan duren. Pieter Molenaar, GZ-psycholoog en directeur Villa Uitzicht: Hoe langer je werknemer van de werkvloer weg is, hoe moeilijker het voor hem is om terug te komen op het werk. Zorg dat die drempel laag blijft door contact te houden met je werknemer en af te spreken dat hij regelmatig langskomt. Al komt hij alleen langs maar voor een kop koffie: prima. Vraag je werknemer ook vooral hoeveel contact hij prettig vindt. De ene werknemer ziet het als pusherig als je elke week belt, terwijl de andere werknemer zich verloren voelt als je dat níet doet. Hoe begeleid ik werknemers met een burnout? De stap van een burnout naar verzuim is klein. Dit omdat iemand met een burnout zijn werkrol vaak loslaat vanwege zijn klachten. Om je werknemer met een burnout te kunnen helpen, is het belangrijk te weten welke factoren hebben geleid tot de klachten van je werknemer. In de begeleiding van de werknemer pakken de bedrijfsarts en huisarts of psycholoog deze oorzaken structureel aan. De bedrijfsarts stelt in samenspraak met jou als werkgever een reïntegratietraject op en de psycholoog neemt de begeleiding van je werknemer op zich. Wat doet de psycholoog? In de reguliere aanpak van een burnout leert je werknemer hoe hij energieverlies kan voorkomen. Een werknemer met een burnout leert bij bedrijfsmaatschappelijk werk of bij de psycholoog beter doseren, duidelijker zijn over grenzen en niet verzanden in sociaal gewenst gedrag of niet nee kunnen zeggen uit schuldgevoel. Deze klinische benadering heeft als valkuil dat er weinig aandacht is voor die aspecten in het werk, waarvan de werknemer de meeste energie krijgt. Bijvoorbeeld leuke collega s op het werk. Wat kan ík doen? Tijdens het traject adviseert de bedrijfsarts jou als werkgever over de stappen die je kunt nemen. Hij weet of en op welke manier je contact moet houden met je werknemer en kan je vragen mee te denken in het proces. Op welke manier zou jij als werkgever de druk voor je medewerker kunnen verlagen? Je werknemer zal dit als steun ervaren. Een andere optie: kies voor de resourcebenadering: Ga met je werknemer in gesprek en probeer erachter te komen wat hij mist in zijn werk. Help hem nieuwe energiebronnen te vinden in zijn functie of werk. 6

7 Arko van Brakel, spreker, ondernemer en eigenaar Nieuwe Helden: Tijdens mijn burnout had ik natuurlijk medische begeleiding van mijn huisarts. Maar wat echt verschil maakte, was een persoonlijkheidstest. Daardoor kreeg ik inzicht in mijn talenten en mijn natuurlijke rol binnen een team. Ik begreep ineens waarom het ondernemen mij zoveel energie kostte: Ik ben niet zozeer een ondernemer, maar vooral inhoudelijk gedreven. De rol van manager en ondernemer legde een druk op mijn schouders. Dus mijn tip voor werknemers met een burnout: ga op zoek naar wie je bent en wie je wil zijn en klankbord hierover met mensen die je respecteert en die je objectief de waarheid durven te vertellen. Zij brengen je verder en trekken je weer omhoog. Aangepaste werkzaamheden Om de oorzaak van zijn burnout aan te kunnen pakken, begint je werknemer tijdens zijn reïntegratieproces met aangepaste werkzaamheden, zodat hij leert om de oplossingen die hij krijgt aangereikt van de bedrijfsarts of psycholoog in de werkpraktijk toe te passen. Heeft je werknemer een moeilijke functie met bijvoorbeeld veel klantcontact, zorg dan dat je een passende reïntegratiefunctie voor je werknemer bedenkt. Misschien kan hij een tijdje administratief werk doen. Het doel daarvan is dat je personeelslid op een goede plek kan reïntegreren, waardoor hij zijn werk volledig kan hervatten en de kans op herhaling zo klein mogelijk is. Terugval 19 procent van de werknemers die langer dan zes weken heeft verzuimd door psychische oorzaken, valt binnen anderhalf jaar na betermelding wéér uit met dezelfde diagnose. Soms blijkt een burnout zo ernstig te zijn dat de stap naar ander werk de enige oplossing is. Geeft de bedrijfsarts of je werknemer aan dat hij dit werk niet meer aan kan, probeer hem dan te begeleiden naar een andere baan. 7

8 Tips van experts en ondernemers Pieter Molenaar Pieter Molenaar, GZ-psycholoog en directeur Villa Uitzicht: Het zijn vaak je meest ijverige werknemers die een grote kans hebben een burnout te krijgen. Ze gáán maar door, stellen hoge eisen aan zichzelf, hebben een sterke drive. Signalen die wijzen op overspannenheid, zetten ze vaak aan de kant. Ze merken die signalen niet op of wíllen ze niet opmerken. Houd als werkgever deze perfectionistische werknemers daarom extra goed in de gaten. Arko van Brakel, spreker, ondernemer en eigenaar Nieuwe Helden: Mijn belangrijkste tip voor mensen met een burnout: je hebt een giga-signaal gekregen van je lijf, een signaal dat jij hebt overleefd. Je hele omgeving snapt dat dit niet nog eens mag gebeuren, dus iedereen staat paraat om je te helpen een nieuwe start te maken. Pak die kans! Wees daarbij extreem zelf-kritisch. Je was er zelf bij toen je een burnout ontwikkelde, dus je moet hem zelf oplossen. Probeer te begrijpen hoe het heeft kunnen gebeuren en ga onderzoeken wat je echt wil. Eigenlijk vormt een burnout de ultieme kans om de allerbeste versie van jezelf te worden. Daarom gun ik iedereen zijn eigen burnout. Arko van Brakel Powered by Over MKB Servicedesk. Als gebruikersportaal van MKB-Nederland is de MKB Servicedesk de vraagbaak voor ondernemend Nederland. Op vind je betrouwbare, concrete en betaalbare antwoorden op alle ondernemersvragen in het middenen kleinbedrijf. Maandelijks bezoeken meer dan ondernemers mkbservicedesk.nl. Het is niet toegestaan om beeldmateriaal en informatie afkomstig uit dit document zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van MKB Servicedesk te kopiëren in welke vorm dan ook. Servicedesk 8

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out Online Psychologische Hulp 2 Therapieland 3 Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Overspanning & Burn-out van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

Zo herken je een burn-out - en zo doe je er wat aan

Zo herken je een burn-out - en zo doe je er wat aan Uit: NRC, 3 februari 2016, Door: Geertje Tuenter Zo herken je een burn-out - en zo doe je er wat aan Uitgeput Een op de zeven werkende Nederlanders heeft last van burn-outklachten als oververmoeidheid

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Angst & Paniek

Online Psychologische Hulp Angst & Paniek Online Psychologische Hulp Angst & Paniek 2 Therapieland Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Angst & Paniek van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

HEADS LARGER THAN HANDS

HEADS LARGER THAN HANDS HEADS LARGER THAN HANDS Op zoek naar meer balans Drs. Annemarije Struik Psycholoog HOE ZIT HET MET JOU?? Quotes uit de praktijk Ik vind het allemaal zo leuk Ik geef dingen niet graag uit handen Als ik

Nadere informatie

Wat gaan we doen? Wat is bevlogenheid? Wat heb je er aan? (als werkgever, als werknemer) Hoe er op sturen? Binden en boeien! Wie wil er wat mee?

Wat gaan we doen? Wat is bevlogenheid? Wat heb je er aan? (als werkgever, als werknemer) Hoe er op sturen? Binden en boeien! Wie wil er wat mee? Wat gaan we doen? Wat is bevlogenheid? Wat heb je er aan? (als werkgever, als werknemer) Hoe er op sturen? Binden en boeien! Sturen op energiebronnen Je stijl als leidinggevende Wie wil er wat mee? Wat

Nadere informatie

Arbocatalogus Grafimedia

Arbocatalogus Grafimedia Arbocatalogus Grafimedia Van werkdruk naar werkplezier Presentatie voor gebruik in eigen bedrijf Arbocatalogus Grafimedia Van Werkdruk naar Werkplezier Presentatie voor gebruik in het eigen bedrijf Deze

Nadere informatie

Wat is er aan de hand?

Wat is er aan de hand? Wat is er aan de hand? Hieronder staan allerlei praktijksituaties die op jou van toepassing kunnen zijn. Herken je hier iets van? Als je op de items klikt, krijg je als advies welke oplossingen uit de

Nadere informatie

Burn-out Traject begeleiding

Burn-out Traject begeleiding F o l d e r Burn-out Traject begeleiding Burn-out Aanpak en Preventie ter voorkoming van langdurige uitval Het leven stelt voortdurend bepaalde eisen aan de mens. Werk is in veel gevallen het levensgebied

Nadere informatie

Arbeid en psychische gezondheid

Arbeid en psychische gezondheid Arbeid en psychische gezondheid Waar gaat het fout en hoe is een en ander te voorkomen? Mariëlle Damoiseaux Presentatie tgv symposium BPL 25 september 2014 Opbouw presentatie 1. Ziekteverzuim, arbeidsongeschiktheid

Nadere informatie

Kenmerken van werkstress en werkplezier en tips en handreikingen

Kenmerken van werkstress en werkplezier en tips en handreikingen Kenmerken van werkstress en werkplezier en tips en handreikingen Ten aanzien van de kenmerken van de gevolgen van werkstress werkplezier wordt een viertal categorieën onderscheiden, t.w. 1. emotionele

Nadere informatie

Hoe ons brein ons bij de neus neemt!

Hoe ons brein ons bij de neus neemt! Hoe ons brein ons bij de neus neemt! Wie is hier de baas, jij of je verstand? Over een half uur: 1. Verstand is heel slim met taal 2. Kan zijn eigenaar tot uitputting drijven 3. Hoe help je medewerkers

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Whitepaper Werkstress

Whitepaper Werkstress Whitepaper Werkstress Wat is stress eigenlijk? En hoe ontstaat het? Stress kan belemmerend werken op je dagelijks functioneren. En andersom kan de manier waarop je dagelijks functioneert stress opleveren.

Nadere informatie

Samen werken aan minder psychisch verzuim

Samen werken aan minder psychisch verzuim Samen werken aan minder psychisch verzuim Tips voor de medewerker Werkgeversvereniging voor energie, kabel&telecom, afval&milieu Inleiding Als je niet goed in je vel zit Het overkomt ons bijna allemaal

Nadere informatie

Onderzoek werknemers met kanker

Onderzoek werknemers met kanker Onderzoek werknemers met kanker Dinsdag 15 april 2013 Over dit onderzoek Dit onderzoek is gehouden in samenwerking met de Nederlandse Federatie voor Kankerpatiëntenorganisaties (NFK). Aan het onderzoek

Nadere informatie

GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT. Training en ondersteuning in mentaal fit werken

GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT. Training en ondersteuning in mentaal fit werken GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT Training en ondersteuning in mentaal fit werken 2 Gezond Werken Gezonde werknemers gaan met plezier naar het werk. Ze zijn geestelijk fit en blijven fit. Gezonde werkdruk biedt

Nadere informatie

Denkt u. vast te lopen. in uw werk?

Denkt u. vast te lopen. in uw werk? Denkt u vast te lopen in uw werk? Het leven kan veel van u vragen. Soms misschien teveel. Zeker als u langdurig onder druk staat of een tegenslag te verwerken krijgt. U heeft bijvoorbeeld al lange tijd

Nadere informatie

Hoe medewerkers bevlogen aan het werk houden?

Hoe medewerkers bevlogen aan het werk houden? Hoe medewerkers bevlogen aan het werk houden? Hoe medewerkers bevlogen aan het werk houden? Bevlogenheid en burn-out in België Uitdagend werk, positieve relaties met collega s en leidinggevenden, opleidingsmogelijkheden

Nadere informatie

Mijn werknemer meldt zich ziek, en nu?

Mijn werknemer meldt zich ziek, en nu? Mijn werknemer meldt zich ziek, en nu? Heb je een zieke werknemer, dan is het belangrijk om de procedurele kant van het verhaal goed en volledig te doorlopen. Belangrijk voor de gezondheid van je werknemer

Nadere informatie

BURN- OUT RISICO CHECK

BURN- OUT RISICO CHECK BURN- OUT RISICO CHECK Vul onderstaande vragenlijst in door ja of nee aan te kruisen. VRAAG JA NEE 1 Nemen jij en je gezin s ochtends rustig de tijd om op te staan en goed te ontbijten? 2 Zie je vaak tegen

Nadere informatie

BURN-OUT BIJ YOUNG PROFESSIONALS YOUNG BY SCHOUTEN & NELISSEN ANOUK

BURN-OUT BIJ YOUNG PROFESSIONALS YOUNG BY SCHOUTEN & NELISSEN ANOUK BURN-OUT BIJ YOUNG PROFESSIONALS YOUNG BY SCHOUTEN & NELISSEN ANOUK ZIJN WE WAKKER? Willen we teveel of luisteren we te weinig? Wist je dat het aantal werknemers met burn-outklachten het hoogst is onder

Nadere informatie

Welkom. Presentatie 100 Present Verzuimmanagement. #meetingeptp

Welkom. Presentatie 100 Present Verzuimmanagement. #meetingeptp Welkom Presentatie 100 Present Verzuimmanagement Even voorstellen! Start 1 januari 2016 Eigenrisicodragerschap (ERD) Ziektewet voor alle verzuimmeldingen van de flexibele medewerkers op de loonlijst van

Nadere informatie

Overspanning / Burn-out als beroepsziekte

Overspanning / Burn-out als beroepsziekte Overspanning / Burn-out als beroepsziekte Update van de registratie richtlijn Gerda de Groene Bedrijfsarts, klinisch arbeidsgeneeskundige Nederlands Centrum voor Beroepsziekten, voor Arbeid en Gezondheid,

Nadere informatie

Succesverhaal. over pesten op het werk

Succesverhaal. over pesten op het werk Supermarktmedewerkster Fenny gaat met plezier naar haar werk. Dat is zeer opmerkelijk als je bedenkt dat ze lange tijd werd gepest. Op het dieptepunt hoopte ze zelfs dat haar onderweg naar de supermarkt

Nadere informatie

Psychisch verzuim voorkomen kán! Zo werk je prettiger!

Psychisch verzuim voorkomen kán! Zo werk je prettiger! Psychisch verzuim voorkomen kán! Zo werk je prettiger! Vooraf Psychisch verzuim Problemen. Op het werk of privé. Die Psychisch verzuim is ziekteverzuim vanwege hebben we allemaal wel eens. Uw psychische

Nadere informatie

Hoe voorkomt u schulden bij uw medewerkers?

Hoe voorkomt u schulden bij uw medewerkers? Hoe voorkomt u schulden bij uw medewerkers? 7 praktische tips voor werkgevers Hoe voorkomt u schulden bij uw medewerkers? Tip 1: Herken het probleem tijdig Door financiële problemen bij werknemers vroegtijdig

Nadere informatie

Mentaalrijk voor verwijzers. Integrale aanpak tot verhoogde mentale weerbaarheid. Voorkomt en reduceert verzuim.

Mentaalrijk voor verwijzers. Integrale aanpak tot verhoogde mentale weerbaarheid. Voorkomt en reduceert verzuim. Mentaalrijk voor verwijzers Integrale aanpak tot verhoogde mentale weerbaarheid. Voorkomt en reduceert verzuim. duurzaam resultaat wetenschappelijk onderbouwd Verminderde productiviteit en verzuim Iedere

Nadere informatie

Wees duidelijk tegen je klanten

Wees duidelijk tegen je klanten Ronald Dingerdis Wees duidelijk tegen je klanten 3 In onze training Klantgerichtheid en communicatie vroeg een cursist me onlangs of je tegen je klant kan zeggen dat hij extreem vervelend is. Dat hij onredelijk

Nadere informatie

Werk. Omdat een andere blik je leven verrijkt

Werk. Omdat een andere blik je leven verrijkt Werk vanuit bekeken Omdat een andere blik je leven verrijkt (Samen)werken met autisme Autisme heeft invloed op het hele leven, dus ook op de werkplek. Autisme brengt talenten en kwaliteiten met zich mee

Nadere informatie

Samen in gesprek over plezier in het werk

Samen in gesprek over plezier in het werk Samen in gesprek over plezier in het werk Gesprekshandleiding Samen in gesprek over plezier in het werk Inleiding Werkdruk is een ervaring. Twee mensen in dezelfde situatie, in dezelfde organisatie kunnen

Nadere informatie

Hoe ga je om met stress?

Hoe ga je om met stress? Hoe ga je om met stress? Bij stress ontstaat er in ons lichaam een natuurlijke reactie die ons in staat stelt om snel en alert te reageren op gevaar: onze polsslag en ademhaling versnellen, de spieren

Nadere informatie

fit for work MEDEWERKERS MET EEN CHRONISCHE AANDOENING HANDREIKING LEIDINGGEVENDE

fit for work MEDEWERKERS MET EEN CHRONISCHE AANDOENING HANDREIKING LEIDINGGEVENDE HANDREIKING LEIDINGGEVENDE MEDEWERKERS MET EEN CHRONISCHE AANDOENING fit for work Eén op de drie mensen krijgt te maken met een chronische aandoening. Werken met een chronische aandoening is goed mogelijk.

Nadere informatie

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid Hersenschudding In deze folder vertellen we wat de gevolgen van een hersenschudding kunnen zijn en wat u kunt verwachten tijdens het herstel. Ook geven we adviezen over wat u het beste wel en niet kunt

Nadere informatie

Hoe vergroot ik mijn vitaliteit? Tinka van Vuuren Proeverij HNW en Vitaliteit 11 november 2013

Hoe vergroot ik mijn vitaliteit? Tinka van Vuuren Proeverij HNW en Vitaliteit 11 november 2013 Hoe vergroot ik mijn vitaliteit? Tinka van Vuuren Proeverij HNW en Vitaliteit 11 november 2013 2 Inhoud workshop Welke zaken bevorderen mijn vitaliteit en welke zaken belemmeren mijn vitaliteit? Waar krijg

Nadere informatie

Workshop Re-integratie op de werkvloer bij (langdurige) ziekte. «Ervaringen vanuit de praktijk»

Workshop Re-integratie op de werkvloer bij (langdurige) ziekte. «Ervaringen vanuit de praktijk» Workshop Re-integratie op de werkvloer bij (langdurige) ziekte «Ervaringen vanuit de praktijk» Mijn missie is: Samen met mensen met werkgerelateerde (hulp)vragen een nieuw perspectief vinden dat bijdraagt

Nadere informatie

Vermoeidheid bij kanker

Vermoeidheid bij kanker Vermoeidheid bij kanker Vermoeidheid bij kanker Vermoeidheid bij kanker is een veel voorkomend probleem. Het heeft met veel verschillende dingen te maken. Door chemotherapie en radiotherapie neemt het

Nadere informatie

In 5 stappen naar meer vrijheid én verbinding in je relatie

In 5 stappen naar meer vrijheid én verbinding in je relatie In 5 stappen naar meer vrijheid én verbinding in je relatie Hallo! Je houdt van je partner. Jullie zijn al geruime tijd samen en hebben misschien samen kinderen. Jullie leiden een druk bestaan en tijd

Nadere informatie

Arbeidsgerelateerde stress, surmenage en burn-out 15 april

Arbeidsgerelateerde stress, surmenage en burn-out 15 april Arbeidsgerelateerde stress, surmenage en burn-out 15 april 2015 www.nooitmeerburn-out.nl www.roelandscoaching.nl Registerpsycholoog NIP Arbeid & Organisatie - Yoga achtergrond - Voice Dialogue facilitator

Nadere informatie

Training Persoonlijke Kracht!

Training Persoonlijke Kracht! Training Persoonlijke Kracht! Zet binnen acht weken stevige stappen in je persoonlijke ontwikkeling en leer te werken vanuit jouw persoonlijke kracht! Training Persoonlijke Kracht! Persoonlijk leiderschapsprogramma

Nadere informatie

VAN WERKDRUK NAAR WERKPLEZIER. Noortje Wiezer

VAN WERKDRUK NAAR WERKPLEZIER. Noortje Wiezer VAN WERKDRUK NAAR WERKPLEZIER Noortje Wiezer Themagebieden van TNO Waarom is het belangrijk om over werkdruk, werkstress en werkplezier te praten? Wat is stress? Een (noodzakelijke) reactie op een bedreigende

Nadere informatie

Revalidatieprogramma

Revalidatieprogramma Revalidatiegeneeskunde Revalidatieprogramma Chronische pijn Deze folder geeft u algemene informatie over revalidatie bij chronische pijn. Uiteraard komt de folder niet in plaats van een gesprek met uw

Nadere informatie

Handreiking leidinggevende Medewerkers met een chronische aandoening

Handreiking leidinggevende Medewerkers met een chronische aandoening Handreiking leidinggevende Medewerkers met een chronische aandoening Eén op de drie mensen krijgt te maken met een chronische aandoening. Werken met een chronische aandoening is goed mogelijk. Vaak wel

Nadere informatie

DE KERN boz Centrum voor biodynamische osteopathie, bewustwording, ontplooiing, spiritualiteit

DE KERN boz Centrum voor biodynamische osteopathie, bewustwording, ontplooiing, spiritualiteit DE KERN boz Centrum voor biodynamische osteopathie, bewustwording, ontplooiing, spiritualiteit DE KERN boz is lid van: VBAG (Vereniging ter Bevordering van Alternatieve Geneeswijze) Shibumi (International

Nadere informatie

Preventie van werkdruk in de bouwsector. Werknemer

Preventie van werkdruk in de bouwsector. Werknemer Preventie van werkdruk in de bouwsector Werknemer Inhoud Wat is werkdruk/stress? Welke factoren bevorderen stress op het werk? Hoe herken ik stress-symptomen bij mezelf? Signalen van een te hoge werkdruk

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Wat kan je als leidinggevende doen om psychosociale moeilijkheden bij medewerkers bespreekbaar te maken?

Wat kan je als leidinggevende doen om psychosociale moeilijkheden bij medewerkers bespreekbaar te maken? Infofiche werkgever_analyse Wat kan je als leidinggevende doen om psychosociale moeilijkheden bij medewerkers bespreekbaar te maken? Psychosociale moeilijkheden opmerken is geen evidentie. Evenmin is het

Nadere informatie

pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM&CO-leden

pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM&CO-leden pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM&CO-leden Enquête Mantelzorg en dementie 2014 Vooraf In juli 2014 vroegen wij onze leden naar hun ervaringen met mantelzorg in het algemeen, en mantelzorg

Nadere informatie

Kanker en Werk Begeleiding en Re-integratie Stap.nu in mogelijkheden

Kanker en Werk Begeleiding en Re-integratie Stap.nu in mogelijkheden Kanker en Werk Begeleiding en Re-integratie Stap.nu in mogelijkheden Regionaal Genootschap Fysiotherapie Midden Nederland Zelfmanagement bij kanker De realiteit 100.000 nieuwe diagnoses in 2012 Het aantal

Nadere informatie

VZW LOOPBAANCENTRUM. Voor u zit iemand met een burn-out. wat nu?

VZW LOOPBAANCENTRUM. Voor u zit iemand met een burn-out. wat nu? VZW LOOPBAANCENTRUM Voor u zit iemand met een burn-out wat nu? Voor u zit iemand met een burn-out... wat nu? Een burn-out heb je niet alleen Voordat iemand een burn-out krijgt, is hij al lange tijd roofbouw

Nadere informatie

De wereld achter onbenut vermogen

De wereld achter onbenut vermogen De wereld achter onbenut vermogen Goed voor de zaak en goed voor jezelf Op zoek naar een vitale organisatie U werkt, uw collega s en medewerkers werken. Dus het werkt zou u bijna denken. Maar ergens voelt

Nadere informatie

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Afdeling revalidatie mca.nl Inhoudsopgave Wat is chronische pijn en vermoeidheid? 3 Chronische pijn en vermoeidheid bij tieners 4 Rustig aan of toch

Nadere informatie

Present. Gezond en vitaal aan het werk

Present. Gezond en vitaal aan het werk Present Gezond en vitaal aan het werk Uw werkgever heeft naast de collectieve zorgverzekering ook Present afgesloten bij Zilveren Kruis Achmea. Present biedt een compleet pakket aan diensten en maatregelen

Nadere informatie

Verzuimbeleid s-hertogenbosch past bij gemeente. Tekst: Martine van Dijk A+O fonds Gemeenten / Fotografie: Kees Winkelman

Verzuimbeleid s-hertogenbosch past bij gemeente. Tekst: Martine van Dijk A+O fonds Gemeenten / Fotografie: Kees Winkelman Dynamische inzetbaarheid in plaats van verzuimbeheersing Verzuimbeleid s-hertogenbosch past bij gemeente Tekst: Martine van Dijk A+O fonds Gemeenten / Fotografie: Kees Winkelman Gemeente breed ligt het

Nadere informatie

Verzuim als team te lijf

Verzuim als team te lijf 18 Unieke multidisciplinaire samenwerking richt zich op pas bevallen politieagentes Verzuim als team te lijf Tekst: Ard Agteresch beeld: Jeroen van Kooten Bij de aanpak van verzuim bieden standaardprocedures

Nadere informatie

De business case voor Vitaliteit

De business case voor Vitaliteit De business case voor Vitaliteit Loes Meijlink, TheSparkCompany, 2011, 2012 T: +31 (0)6 11799488 E: Loes@TheSparkCompany.nl W: www.thesparkcompany.nl 1 Vitale bedrijven presteren beter Gallup Consulting,

Nadere informatie

Maatschappelijk werk (alweer)

Maatschappelijk werk (alweer) Maatschappelijk werk (alweer) Na mijn tweede miskraam heb ik toch weer besloten om het er op te wagen naar maatschappelijk werk te gaan. Ik vond de stap echt wel heel zwaar, want ik hou er niet zo van.

Nadere informatie

Psychosomatische fysiotherapie

Psychosomatische fysiotherapie Psychosomatische fysiotherapie bij DE KERN boz Praktijk voor Natuurgeneeskunde De Snoostraat 13 4624 VJ Bergen op Zoom Telefoon 0164-210700 Email: info@dekernboz.nl Website: www.dekernboz.nl Kamer van

Nadere informatie

Handreiking werknemer Aan het werk blijven met een chronische aandoening

Handreiking werknemer Aan het werk blijven met een chronische aandoening Handreiking werknemer Aan het werk blijven met een chronische aandoening Eén op de drie mensen krijgt te maken met een chronische aandoening. Werken met een chronische aandoening is goed mogelijk. Vaak

Nadere informatie

Psychische Problemen?

Psychische Problemen? Coach-Loura Psychische Problemen? PSYCHOSOCIALE ONDERSTEUNING FOLDER voor BEDRIJVEN & ONDERNEMERS Loura van Goch 2015 w w w. h a p p y s u c c e s v o l. n l Inhoudsopgave Inleiding Belasting Belastbaarheid

Nadere informatie

Burn-out: een geluk bij een ongeluk

Burn-out: een geluk bij een ongeluk Burn-out: een geluk bij een ongeluk Als ik Els (39) voor het eerst spreek, is zij al bijna een jaar thuis vanwege een burn-out. Ze werkt zeven jaar als communicatiemedewerker voor een sportbond wanneer

Nadere informatie

Nell van de Ligt, Stress- en burn-outexpert www.ligtpunt.nl info@ligtpunt.nl

Nell van de Ligt, Stress- en burn-outexpert www.ligtpunt.nl info@ligtpunt.nl Ligtpunt.nl / Nell van de Ligt : Stress en burn-outexpert Bachstraat 35 6521 EH Nijmegen www.ligtpunt.nl info@ligtpunt.nl Tel: 06.14022339 Kvk: 09159941 Inhoudsopgave Voor wie?... blz. 1 Schade voor de

Nadere informatie

jouw gezondheid telt! Ziekteverzuim HAIRDRESSER

jouw gezondheid telt! Ziekteverzuim HAIRDRESSER HEALTHY jouw gezondheid telt! Ziekteverzuim HAIRDRESSER Ziekteverzuim Ziekteverzuim komt altijd voor. Een hoog ziekteverzuim is een probleem. Hoog verzuim kan een financiële molensteen zijn en de teamsfeer

Nadere informatie

Tuut-tuut-tuut, opzij, ik ben hulpverlener en maak mij druk. Eric van der Meijden 16 september 2011

Tuut-tuut-tuut, opzij, ik ben hulpverlener en maak mij druk. Eric van der Meijden 16 september 2011 Tuut-tuut-tuut, opzij, ik ben hulpverlener en maak mij druk. Eric van der Meijden 16 september 2011 Opbouw workshop Inleiding Ervaren van stress Wat is druk/stress? Pesso therapie Ervaren van basisbehoeften

Nadere informatie

Nieuw Gedrag, Nieuwe Mogelijkheden! Ineke van Gent Psycholoog NIP EFT-Relatietherapeut

Nieuw Gedrag, Nieuwe Mogelijkheden! Ineke van Gent Psycholoog NIP EFT-Relatietherapeut Nieuw Gedrag, Nieuwe Mogelijkheden! Ineke van Gent Psycholoog NIP EFT-Relatietherapeut 06 41 86 03 80 info@psycholoogvannu.nl Niet lekker in je vel? Ontevreden hoe het gaat met jezelf of met je relatie?

Nadere informatie

De business case voor Vitaliteit. Loes Meijlink, TheSparkCompany, 2011

De business case voor Vitaliteit. Loes Meijlink, TheSparkCompany, 2011 De business case voor Vitaliteit Loes Meijlink, TheSparkCompany, 2011 1 Vitaliteit: wat levert het op? Onderzoek 2009/2010 (Securex): optimalisering van vitaliteit werknemers is zeer belangrijk. Vitale

Nadere informatie

CP16. ziek- en betermelden

CP16. ziek- en betermelden CP16 ziek- en betermelden Bent u ziek? Kunt u daarom niet werken? Geef het dan door aan uw baas. Dat is normaal in Nederland. Als u wat langer ziek bent, maakt u een afspraak met de bedrijfsarts. Als u

Nadere informatie

Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis

Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis Presentatie Tranzo Zorgsalon 29 november 2012 Christine Kliphuis Geachte dames en heren, Zelfredzaamheid is een mooi en positief begrip. Immers, elk kind wil dingen zelf leren doen, jezelf kunnen redden

Nadere informatie

Medewerkerstevredenheidsonderzoek

Medewerkerstevredenheidsonderzoek Medewerkerstevredenheidsonderzoek Dit medewerkerstevredenheidsonderzoek bestaat uit een aantal standaard onderwerpen die vaak gebruikt worden in medewerkerstevredenheidsonderzoeken. Afhankelijk van de

Nadere informatie

Evaluatieverslag mindfulnesstraining

Evaluatieverslag mindfulnesstraining marijke markus spaarnestraat 37 2314 tm leiden Evaluatieverslag mindfulnesstraining 06 29288479 marijke.markus@freeler.nl www.inzichtinzicht.nl kvk 28109401 btw NL 079.44.295.B01 postbank 4898261 14 oktober

Nadere informatie

Inleiding. * Bron: DUO-onderzoek, 2012. Zie Bronnenlijst. TIMEMANAGEMENT VOOR LEERKRACHTEN 3

Inleiding. * Bron: DUO-onderzoek, 2012. Zie Bronnenlijst. TIMEMANAGEMENT VOOR LEERKRACHTEN 3 Inleiding De werkdruk in het onderwijs is hoog. Er worden steeds nieuwe, vaak hogere, eisen gesteld. De administratieve druk is hoog en leerkrachten hebben een veelheid aan taken buiten het lesgeven om.

Nadere informatie

Informatieleaflet voor werkgevers

Informatieleaflet voor werkgevers Informatieleaflet voor werkgevers Werk en verslaving Het aantal verslaafden aan alcohol, drugs en medicijnen in Nederland groeit. Het merendeel van deze mensen heeft een baan en kampt met de verslaving

Nadere informatie

Hoe blijf ik (psychisch) gezond?! Simone Traa Klinisch psycholoog psychotherapeut Medische Psychologie, Máxima Medisch Centrum

Hoe blijf ik (psychisch) gezond?! Simone Traa Klinisch psycholoog psychotherapeut Medische Psychologie, Máxima Medisch Centrum Hoe blijf ik (psychisch) gezond?! Simone Traa Klinisch psycholoog psychotherapeut Medische Psychologie, Máxima Medisch Centrum Inhoud Definitie gezond Biopsychosociaal model Psychische gezondheid Stress

Nadere informatie

99 OPLOSSINGEN TEGEN WERKSTRESS

99 OPLOSSINGEN TEGEN WERKSTRESS 99 OPLOSSINGEN TEGEN WERKSTRESS Er is niet één oplossing voor werkstress: er zijn veel knoppen waar je aan kunt draaien. Dat geldt voor de werkgever en de werknemer. Daarom gaan we op zoek naar 99 oplossingen

Nadere informatie

Vertrouwelijk INDIVIDUEEL RAPPORT Wilma Zorg 18-10-2013

Vertrouwelijk INDIVIDUEEL RAPPORT Wilma Zorg 18-10-2013 Vertrouwelijk INDIVIDUEEL RAPPORT Wilma Zorg 18-10-2013 Beste Wilma, Dit rapport geeft een totaaloverzicht van jouw energie- en stressbronnen op organisatie- en functieniveau. De antwoorden die jij hebt

Nadere informatie

Werk. Omdat een andere blik je leven verrijkt

Werk. Omdat een andere blik je leven verrijkt Werk vanuit bekeken Omdat een andere blik je leven verrijkt (Samen)werken met autisme Autisme heeft invloed op het hele leven, dus ook op de werkplek. Autisme brengt talent en kwaliteiten met zich mee

Nadere informatie

De Psycholoog van Arbeid en Gezondheid Actief begeleiden van gezond werken

De Psycholoog van Arbeid en Gezondheid Actief begeleiden van gezond werken De Psycholoog van Arbeid en Gezondheid Actief begeleiden van gezond werken De Psycholoog van Arbeid en Gezondheid Een groot deel van ons leven besteden we aan werk. Werk is volgens de filosoof Achterhuis

Nadere informatie

Chronische longziekten en werk

Chronische longziekten en werk Chronische longziekten en werk Mensen met een longziekte hebben meer moeite om aan het werk te blijven of een betaalde baan te vinden dan de rest van de bevolking. Slechts 42% van de mensen met COPD heeft

Nadere informatie

Onderzoek je energiebalans*

Onderzoek je energiebalans* Onderzoek je energiebalans* Om je gevoel van stress aan te pakken, is het van belang dat je eerst ziet hoe je energiebalans er uit ziet op 5 verschillende gebieden. Met deze vragenlijst krijg je inzicht

Nadere informatie

Training - Begeleiding - Coaching BALANS DE BAAS VOOR VROUWEN DIE MAMA ZIJN OF WORDEN

Training - Begeleiding - Coaching BALANS DE BAAS VOOR VROUWEN DIE MAMA ZIJN OF WORDEN Training - Begeleiding - Coaching BALANS DE BAAS VOOR VROUWEN DIE MAMA ZIJN OF WORDEN HERKEN JE DIT? Heb je steeds het gevoel het net niet goed genoeg te doen voor iedereen? Zijn de dagen te kort voor

Nadere informatie

Leef Slimmer. Werk Slimmer.

Leef Slimmer. Werk Slimmer. Leef Slimmer. Werk Slimmer. Vitaliteit, focus en meer energie. Een visie op duurzame inzetbaarheid van werknemers Whitepaper 2015 Het Belang van Duurzaamheid Duurzame inzetbaarheid van werknemers is een

Nadere informatie

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen

Nadere informatie

Altijd moe... Jochem Verdonk

Altijd moe... Jochem Verdonk Altijd moe... Jochem Verdonk Onderwerpen Wat is ME/CVS? Soorten vermoeidheid Gevolgen vermoeidheid Omgaan met vermoeidheid Leven met vermoeidheid Tips Wat is ME/CVS? ME: Myalgische Encefalomyelitis myalgisch:

Nadere informatie

Wat is mindfulness? Beoefening van mindfulness betekent op een speciale manier oplettend zijn in het hier en nu, zónder te oordelen.

Wat is mindfulness? Beoefening van mindfulness betekent op een speciale manier oplettend zijn in het hier en nu, zónder te oordelen. Wat is mindfulness? Beoefening van mindfulness betekent op een speciale manier oplettend zijn in het hier en nu, zónder te oordelen. Jon Kabat-Zinn Vaak zit ons verstand ons wat in de weg. We piekeren

Nadere informatie

Denk jij dat je. vastloopt tijdens. je studie?

Denk jij dat je. vastloopt tijdens. je studie? Denk jij dat je vastloopt tijdens je studie? Soms loopt het leven niet zoals jij zou willen. Misschien ben je somber, twijfel je erover wie je bent, loopt het niet zo met contacten of worstel je met je

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

Hou stress op het werk gezond

Hou stress op het werk gezond Hou stress op het werk gezond Bewustwording en theoretisch kader rond oorzaken van stress The Human Link The Human Link Gedragstherapeutisch expertisecentrum: stress Nadruk op PREVENTIE (van psychisch

Nadere informatie

Voorkomen van psychisch verzuim

Voorkomen van psychisch verzuim Voorkomen van psychisch verzuim in de Schoonmaak- en Glazenwassersbranche Zo werk je prettiger! Legenda Gesproken tekst In deze waaier worden diverse gespreksvoorbeelden gegeven. In de schema s wordt het

Nadere informatie

Afdeling revalidatie. Psychosomatische fysiotherapie

Afdeling revalidatie. Psychosomatische fysiotherapie Afdeling revalidatie Psychosomatische fysiotherapie Gespannen??? Pijn??? Vermoeid???? UIT BALANS. IN BALANS In deze folder krijgt u informatie over psychosomatiek, over wat psychosomatische klachten zijn

Nadere informatie

WBSQ Results 1 3/16/2016

WBSQ Results 1 3/16/2016 WBSQ Results 1 3/16/2016 VRAGENLIJST BURNOUT EN WERKBELEVING - Sociaal-contactuele beroepen PERSOONLIJKE RAPPORTAGE Naam Persoon XYZ Afnamedatum 16 Maart 2016 15:57:00 WBSQ Results 2 3/16/2016 Voor de

Nadere informatie

Doe de grote zelftest

Doe de grote zelftest Doe de grote zelftest Ben ik burn-out? Het verraderlijke van burn-ut is dat je zelf vaak de laatste bent die het wil weten. De omgeving maakt je erop attent, dwingt je naar de dokter te gaan, of je stort

Nadere informatie

PDS B e l a n g e n v e r e n

PDS B e l a n g e n v e r e n r a b l D e PDS B e l a n g e n v e r e n r m S y n d r o a o m i g e i n g k k i r P PDS in relatie tot anderen 2 PDS in relatie tot anderen Bij het Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) is één van de symptomen

Nadere informatie

13 Jij en pesten. Ervaring

13 Jij en pesten. Ervaring 82 13 Jij en pesten Wat doe ik hier vandaag? P Ik word me ervan bewust hoe erg het is om iemand te pesten en gepest te worden. P Ik leer dat ik met anderen steeds weer respectvol moet omgaan. P Ik ken

Nadere informatie

Vragenlijst Depressie

Vragenlijst Depressie Vragenlijst Depressie Deze vragenlijst bestaat uit een aantal uitspraken die in groepen bij elkaar staan (A t/m U). Lees iedere groep aandachtig door. Kies dan bij elke groep die uitspraak die het best

Nadere informatie

Inleiding. En hoewel het er soms op lijkt dat je deze aspecten van het vak van nature hoort te beheersen, zijn er maar weinig docenten die dat kunnen.

Inleiding. En hoewel het er soms op lijkt dat je deze aspecten van het vak van nature hoort te beheersen, zijn er maar weinig docenten die dat kunnen. binnenwerk timemanagement:opmaak 1 24-07-2013 11:49 Pagina 3 Inleiding De werkdruk in het onderwijs is hoog. Er worden steeds nieuwe, vaak hogere, eisen gesteld. De administratieve druk is hoog en docenten

Nadere informatie

Light up your fire voordat burnout toeslaat. Muriël Van Langenhove Psycholoog Coach Dienst Welzijn Personeel UZ Gent

Light up your fire voordat burnout toeslaat. Muriël Van Langenhove Psycholoog Coach Dienst Welzijn Personeel UZ Gent Light up your fire voordat burnout toeslaat Muriël Van Langenhove Psycholoog Coach Dienst Welzijn Personeel UZ Gent Wat is jouw droom? Vuur - energie Waarden, zaken die voor jou belangrijk zijn in je leven

Nadere informatie

Verslag van een ervaringsdeskundige. Nu GAP-deskundige.

Verslag van een ervaringsdeskundige. Nu GAP-deskundige. Burn out Verslag van een ervaringsdeskundige. Nu GAP-deskundige. Ik was al een tijd druk met mijn werk en mijn gezin. Het viel mij zwaar, maar ik moest dit van mezelf doen om aan de omgeving te laten zien

Nadere informatie

VZW LOOPBAANCENTRUM. Opgebrand. wat nu?

VZW LOOPBAANCENTRUM. Opgebrand. wat nu? VZW LOOPBAANCENTRUM Opgebrand wat nu? Een burn-out heb je niet alleen Op dit moment worstelt ongeveer één op de tien mensen die werken met burn-outklachten. En ongeveer één derde van alle afwezigheden

Nadere informatie

Bijlage 1: Stappenplan hoe werknemers te

Bijlage 1: Stappenplan hoe werknemers te Bijlage 1: Stappenplan hoe werknemers te bewegen tot scholing en opleiding Doel van dit stappenplan is aan te geven hoe P&O leidinggevenden kan helpen bij het selecteren van de doelgroep, het voeren van

Nadere informatie

Klachten na een hersenschudding algemene informatie

Klachten na een hersenschudding algemene informatie Een hersenschudding ontstaat door een klap op het hoofd, bijvoorbeeld bij een ongeluk. Je wordt duizelig of raakt bewusteloos. Meestal duurt het enige tijd voor de hersenen hiervan herstellen. Zolang de

Nadere informatie

ESF - Project: Morele stress bij zorgverleners in de ouderenzorg Info- en inspiratiesessie preventie psychosociale risico s op het werk 9/12/ 14

ESF - Project: Morele stress bij zorgverleners in de ouderenzorg Info- en inspiratiesessie preventie psychosociale risico s op het werk 9/12/ 14 ESF - Project: Morele stress bij zorgverleners in de ouderenzorg Info- en inspiratiesessie preventie psychosociale risico s op het werk 9/12/ 14 Céline Baele Dorine Coolen Herlinde Dely ESF-project: Morele

Nadere informatie