Masterclass Oplossingsgericht Werken

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Masterclass Oplossingsgericht Werken"

Transcriptie

1 Masterclass Oplossingsgericht Werken Trainers: Aaltsje Wester Harma van Zon Communicatie,training en coaching 1

2 Korte Geschiedenis: 1. De beginjaren van de psychotherapie (ca ) Centrale vraag: watis het probleem en wat heeft het probleem veroorzaakt? Overtuiging: oorzaak ligt diep in de persoon en diep in het verleden. 2. Een vereenvoudiging: de jaren 50/60/70 Centrale vraag was: wat houdt het probleem hier en nu in stand? Overtuiging: oorzaak van het probleem ligt in het huidige gedrag 3. Opkomst oplossingsgerichte model (vanaf ca. 1980) Centrale vraag: wat wil je bereiken en hoe krijg je dat voor elkaar? Overtuiging: probleemanalyse en diagnose kunnen worden overgeslagen, neem de kortste weg naar het doel Steve de Shazer en Insoo Kim Berg Aanpak: 1. Niet defectgericht maar succesgericht (situaties die relatief goed gingen) 2. Niet het negatieve bestrijden maar positieve versterken 3. Cliënt is zelf in staat om doelen te stellen, beschikt over hulpbronnen en competenties De oplossingsgerichte therapie is in de jaren tachtig ontwikkeld in de V.S. door Steve de Shazer, Insoo Kim Berg en collegae van het Brief Family Therapy Center in Milwaukee. Deze groep onderzoekers was bezorgd over de grote discrepantie die er bestond tussen hetgeen de cliënten kregen aangeboden en wat ze er uiteindelijk mee deden. Ook bleek dat er over de duur van een behandeling door de cliënten veelal anders gedacht werd dan door de behandelaars. De meeste cliënten kwamen na enkele keren niet meer. Ook bleek dat de cliënten meer geïnteresseerd waren in kleine concrete veranderingen dan in fundamentele persoonlijkheidsveranderingen. Met deze gegevens is men gaan zoeken naar- en experimenteren met- een nieuwe manier van werken, waarbij de effectiviteit graadmeter werd. (Nuttig is derhalve een veelvoorkomend woord in een oplossingsgerichte benadering.) Als uitkomst vond men dat het uitspitten van problemen niet van nut was om te komen tot gewenste veranderingen. Ook ontdekte men dat veelal kleine veranderingen automatisch leidden dat verdere veranderingen. (uit Insoo Kim Berg en Peter de Jong 2001). Oplossingsgericht Werken 2

3 Hoe werkt de oplossingsgerichte benadering? Oplossingsgericht werken maakt geen gebruik van een gedetailleerde analyse/diagnose van het probleem. Dit betekent echter niet dat problemen niet onder ogen worden gezien! De oplossingsgerichte manager of adviseur ontkent niet dàt er problemen zijn en ook de ernst van problemen wordt door hem erkend. Maar in plaats van diep in de problemen te duiken, richt de oplossingsgerichte adviseur of manager zich op: 1. het expliciet maken van doelen (hoe willen wij dat dingen worden, ofwel: wat willen wij bereiken?). Bij oplossingsgericht werken is het zo dat het doel wordt geformuleerd in termen van de aanwezigheid van iets positiefs (dus niet eenvoudigweg de afwezigheid van het probleem). Bij het expliciet maken van doelen wordt vaak gebruik gemaakt van de zogenaamde wondervraag. Deze vraag leidt tot het in kaart brengen van de gewenste toekomst 2. het vinden van oplossingen: welke gedragingen en factoren kunnen ons helpen om deze doelen te bereiken? Het is vaak opmerkelijk om te constateren hoezeer een individu of organisatie reeds blijkt te beschikken over een scala aan bruikbare oplossingen en middelen. Vaak worden deze 'herontdekt' tijdens het proces van oplossingsgericht werken. Misschien nog opmerkelijker is het dat eigenschappen en omstandigheden die als negatief werden gezien vaak heel bruikbaar blijken bij het oplossen van het probleem. 3. kleine stappen vooruit zetten: de oplossingen worden uitgeprobeerd. Wat bruikbaar is wordt vaker gedaan, wat niet bruikbaar blijkt wordt niet meer gedaan. Belangrijk is dat er kleine stapjes vooruit gezet worden. Er wordt niet meer veranderd dan strikt nodig. Veelal wordt zelfs gewerkt volgens de regel: verander zo min mogelijk (maar doe het wel in de goede richting). Vaak hebben kleine stapjes grote gevolgen (zie de beschrijving hierboven van non-lineaire verandering). Terzijde: bij het oplossingsgericht werken wordt vaak gebruik gemaakt van schalen Inzoomen op positieve uitzonderingen De oplossingsgerichte adviseur of manager realiseert zich ten volle dat er problemen zijn. Maar hij of zij maakt handig gebruik van het feit dat deze problemen niet continu optreden. Zelfs in perioden waarin we zware problemen ervaren, zijn er altijd momenten zijn waarop de problemen niet of in mindere mate aanwezig zijn. Deze uitzonderingen zijn momenten en omstandigheden waarin sommige van de gewenste resultaten al aan het gebeuren zijn. De uitzonderingen kunt u zien als toegangspoorten tot oplossingen. Door in te zoomen op de positieve uitzonderingen verkrijgt de oplossingsgerichte adviseur/manager: 1. inzicht: het wordt duidelijker hoe hij/zij progressie kan maken in het realiseren van de gewenste resultaten en hoe voorkomen kan worden dat het probleem optreedt, 2. energie: het helpt hem/haar om zijn/haar energie volledig te stoppen in het bereiken van doelen in plaats van energie te verspillen aan het zoeken naar probleemoorzaken, 3. betrokkenheid: wanneer u zich richt op positieve uitzonderingen leidt dit er toe dat andere betrokkenen zich makkelijker betrokken gaan voelen bij het oplossen van het probleem. Ze zullen minder gauw weerstand op voelen komen wanneer er gevraagd wordt naar successen en succesformules dan wanneer gevraagd wordt naar de oorzaken van hun falen. Oplossingsgericht Werken 3

4 Oplossingsgericht werken in organisaties kan worden toegepast in drie soorten situaties. In de eerste plaats kunt u oplossingsgericht werken gebruiken om zijn of haar persoonlijke werkdoelen te bereiken en om eventuele persoonlijke problemen op te lossen. In de tweede plaats kunt u andere oplossingsgericht coachen in hun werk. In de derde plaats kunnen teams en organisaties oplossingsgericht werken benutten. Als een manager vanwege stress verhinderd wordt nog te werken op een efficiënte manier, vragen we niet naar wat hij allemaal niet meer kan, maar eerder naar die dingen die hij nog wèl goed doet, ondanks zijn stressprobleem. Als de financiële resultaten van het bovengenoemde adviesbureau te laag zijn dan zoemen we niet in op degenen die onder hun target presteren maar dan zoeken we naar voorbeelden binnen de organisatie waarin goede financiële resultaten zijn bereikt. Bij degenen die onder hun target presteren doen we hetzelfde: wanneer heb je veel declarabele uren kunnen maken? Probleemonderkenning Probleemanalyse Oplossingsgericht Werken 4

5 Basishouding Allereerst de drie basisregels: 1. Houding van het niet weten 2. Niet oordelende houding 3. Erkennen HOUDING VAN HET NIET WETEN Het is nog niet zo gemakkelijk een houding van niet-weten aan te nemen. Het gaat vaak tegen je reflexen in. Bij oplossingsgericht werken laat je alle labels los en neem je een houding van niet weten aan. Dit is voor professionals die de oplossingsgerichte methode aan het leren zijn lastig om te doen. Hoe activeer je bij jezelf deze houding van niet weten en hoe voorkom je dat je gaat labellen? NIET OORDELENDE HOUDING Deze betekent helemaal niet dat je zelf niets mag vinden. Oordelen, opvattingen, ideeën over oplossingen, voorkeuren en dergelijke zul je altijd blijven houden. Het is een illusie om te denken dat je volledig oordeelloos kunt worden. Een reden hiervoor is dat dit soort meningen en gedachten deels buiten je bewuste controle om in je opkomen. De uitdaging bij het doen van oplossingsgerichte coaching is NIET om geen oordelen, reflexen, anti- en sympathieën te hebben. In plaats daarvan is het zo dat de uitdaging is om ervoor te zorgen dat je deze reflexen, oordelen enzovoorts terzijde kunt leggen zodat ze je gesprek met je cliënt niet verstoren. Bij oplossingsgericht coachen gaat het immers om het werken met het perspectief van de cliënt, niet om jouw perspectief. In de woorden van Insoo Kim Berg: We value what the cliënt brings to the situation and work with that. Of course you can t totally leave your ideas behind you. And you don t have to. It is like you have one foot in the cliënt s world and the other in your own. ERKENNEN Het erkennen van het perspectief van de klant of medewerker is een essentiële interventie bij oplossingsgericht werken. Door dat perspectief van de ander expliciet te erkennen, ontstaat bij de ander vaak ruimte om na te gaan denken over wat hij/zij in de plaats van het probleem zou willen. Om die erkenning te laten merken in het gesprek, gebruiken we erkenningsinterventies. Dat zijn alle interventies die erop gericht zijn om de ander te laten merken dat je zijn perspectief begrijpt. Hieronder verstaan we ook het normaliseren en valideren. Oplossingsgericht samenvatten is hierbij een belangrijke sleutel: dus samenvatten in de woorden van de ander op zo n manier dat de ander zich gehoord en begrepen weet. Enkele voorbeelden van kleine erkenningsinterventies zijn: Tjonge. Ja. Prima. Dat begrijp ik. Dat kan ik me voorstellen.. Ik kan me voorstellen dat je daaraan iets wilt veranderen! Ik snap dat je dàt niet meer wilt! Ja, dat lijkt me lastig Oplossingsgericht Werken 5

6 SCHAALVRAGEN wat zou je graag willen bereiken? hoe zou je graag willen dat het was? hoe zou je weten dat het iets beter ging? let op de haalbaarheid van de doelen. Denk je dat het kan? wat zou een kleine volgende stap zijn? op een schaal van 0 tot 10, waar zit je nu? waaraan zou je merken dat je een half puntje hoger zit? Oplossingsgericht Werken 6

7 DE NUTTIGVRAAG Het doel van deze vraag is (uiteraard) om besprekingen zo nuttig mogelijk te laten zijn voor alle betrokkenen. Oplossingsgerichte coaches gebruiken nuttigvragen zowel aan het begin van gesprekken, en tijdens gesprekken als aan het eind van gesprekken. Door het stellen van de nuttigvraag wordt het makkelijker voor mensen om zich te richten op wat ze uit de sessie willen halen. Door de vraag herinneren ze zich wat ze willen bereiken en hoe de sessie daarbij kan helpen. De vraag werkt activerend. Door de vraag te stellen lukt het vaak goed om mensen snel actief en betrokken te maken in het gesprek. Het aardige van de nuttigvraag is dat hij zowel uitstekend bij 1-op-1 gesprekken als bij groepsbijeenkomsten gebruikt kan worden. Oplossingsgericht Werken 7

8 Oplossingsgericht Werken 8

9 De taal van verandering Gedegen observaties wijzen uit dat de taal waarmee over problemen wordt gesproken sterk verschilt van de taal waarmee men over oplossingen praat. Wanneer we problemen uit het verleden bespreken, loopt dat meestal uit op verwijten en verdedigen van oude fouten die wellicht hebben bijgedragen aan de problemen. Geen wonder dat kinderen een defensieve houding aannemen wanneer iemand met ze probeert te praten over hun problemen. Als mensen het gevoel hebben zich te moeten verdedigen zeggen ze meestal, Ik weet het niet, en halen ze de schouders op. Wanneer we het echter over oplossingen hebben, praten we meestal over handelingen of gebeurtenissen in de toekomst, en over wie wat gaat doen en wanneer, waar en hoe. De taal van problemen is meestal negatief, de taal van oplossingen blijft vaker positief. Een simpele woordkeus kan een enorm verschil maken. Bijvoorbeeld, probeer bij de eerstvolgende gelegenheid maar...maar..., eens te vervangen door en. Het verschil zal verbazingwekkend zijn. De vragen die we stellen bepalen de antwoorden die we krijgen. Oefening: Rode woorden M M M Groene woorden Waarom Hoe Taalmatching Paul Watzlawick Suggereerde dat bij het helpen van cliënten het werken met de concepten van de cliënt veel krachtiger is dan werken met professioneel jargon. Als jij, als oplossingsgerichte begeleider, een woord van een cliënt vervangt door een professionele term dan werkt dit doorgaans averechts omdat de cliënt zich mogelijk gecorrigeerd of verkeerd begrepen voelt. Dit proces van taalmatching maakt het gemakkelijk voor cliënten om zich serieus genomen te voelen wat de samenwerking bevordert. Oplossingsgerichte professionals gebruiken de woorden van cliënten zowel in samenvattingen als in vragen. Oplossingsgerichte samenvattingen Eén manier waarop oplossingsgerichte professionals taalmatching gebruiken is door samen te vatten in de woorden van de cliënt. Peter de Jong en Insoo Kim Berg noemden zes belangrijke functies van oplossingsgerichte samenvattingen: 1. De samenvatting verzekert de cliënt ervan dat de oplossingsgerichte professional aandachtig heeft geluisterd, 2. de samenvatting verzekert de oplossingsgerichte professional ervan dat hij de cliënt goed heeft begrepen, 3. Door de woorden van cliënten te gebruiken in samenvattingen toont de professional respect voor het referentiekader van de cliënt, Oplossingsgericht Werken 9

10 4. De samenvatting (mits beschrijvend en gedaan in een open sfeer) heeft het effect van een uitnodiging aan de cliënt om meer te vertellen (te corrigeren, of dingen toe te voegen), 5. De samenvatting zorgt ervoor dat de cliënt beheerst hoe dienst ervaringen worden beschreven, en 6. De samenvatting ondersteunt de professional in het formuleren van de volgende vraag gebruik makend van wat de cliënt net heeft onthuld. Oplossingsgericht Werken 10

11 Vragen Probleem gerichte vragen: Hoe lang heb je dit al? Hoe erg is het? Hoeveel last heb je ervan? Wat is er nog meer aan de hand? Had je dit vroeger ook al? Speelt dit ook op andere gebieden in je leven? Oplossingsgerichte vragen: Hoe vormt dit een probleem? Wat heb je al zelf geprobeerd eraan te doen en wat hielp? Wanneer is het probleem er niet of minder? Hoe lukt je dat? Wat doe je dan anders? Als je eerder in je leven een dergelijk probleem hebt gehad, hoe heb je dat destijds opgelost? Weet je van de manier waarop anderen dit probleem zouden aanpakken? Wat wil je aan het eind van dit gesprekje bereikt hebben om te kunnen zeggen dat je er iets aan hebt gehad en het zinvol was? Vier oplossingsgerichte basisvragen: 1. Waar hoopt u op? 2. Welk verschil zou dat maken? 3. Wat werkt al in de goede richting? 4. Wat zou een volgend teken van vooruitgang zijn? Wat zou een volgende stap zijn? Oplossingsgericht Werken 11

12 OPLOSSINGSGERICHTE VRAGEN WAT WIE Vertel me eens, op welke van de dingen die je hebt bereikt ben je het meest trots? Wat vertelt je dat over jezelf? Wat werkt het best in jouw leven op dit moment? Wat zou je beste vriend zeggen over wat je hebt gedaan om dat te laten gebeuren? Wat zijn volgens je vriend jouw drie beste eigenschappen? Wat zal van jou dan veranderen? Wat moet je doen om deze verandering die je wilt maken vast te houden? Wat is de eerste kleine stap die je kunt zetten om je doel te halen? Wat ga je doen als je de aandrang krijgt om weer terug te vallen in je oude gedrag (of gewoonte)? Welke kleine stap zou je het eerst willen maken? En wat nog meer? Wat doe je dan wel wat je nu niet doet? Wat vertelt je dat je op een zes zit? van wie heb je het meest geleerd over het leven? Hoe leerde deze persoon je dit? Wat nog meer? Wie kunnen jou ondersteunen? Wie helpt je als je in de problemen zit? Wie zal het eerste merken dat je veranderingen doormaakt, dat je veranderd bent? Wie wil graag dat je hier bent? Wat willen zij dat je verandert? WANNEER Wanneer laat je je beste vrienden merken hoe trots je bent op wat je hebt bereikt? Wanneer begin je de stappen te zetten die je wilt? Wat zal dan anders zijn? Wat zal voor jou het goede moment zijn om de eerste stap te maken? Wanneer je deze stappen zet, wie zal deze het eerste opmerken? Wat zal je beste vriend zeggen dat anders aan je is? WAAR Waar besloot je dat je je leven wilde veranderen? Waar zul je zitten op de schaal wanneer je uiteindelijk daadwerkelijk je doelt bereikt (of: wanneer je je 1 ste stap hebt gezet)? Waar zul je zijn wanneer je bij jezelf opmerkt dat je veranderd bent? Waar op de schaal wil je zijn over een jaar vanaf nu? HOE Hoe heb je tot nu toe kunnen overleven? Hoe heb je besloten te luisteren naar je beste vriend? Hoe weet je dat je kunt stoppen met...? Hoe heb je de stappen gezet die je hebt gemaakt in je leven? Hoe zul je weten dat je op de juiste weg zit naar waar je naar toe wilt? Hoe weet je dat het goed voor je is om... te doen? Hoe weet je dat het (nieuwe) gedrag dit keer daadwerkelijk gaat gebeuren? Hoe zul je weten wat het goede dingen is om te doen? Hoe graag wil je deze stappen zetten?en... Oplossingsgericht Werken 12

13 Is er iets, wat dan ook, dat ik vergeten ben te vragen wat wel belangrijk voor je zou kunnen zijn? Is er iets anders, wat dan ook, waarvan jij vindt dat ik het zou moeten weten? Iets anders? Je moet een goede reden hebben om... (... oud gedrag te doen). FEITEN HOREN BIJ HET PROBLEEM, NIET BIJ DE OPLOSSING Oplossingsgericht Werken 13

14 Aaltsje Wester, Communicatie, training en coaching Aaltsje Wester geeft sinds 2004 ondersteuning aan mensen en organisaties die hun resultaten willen verbeteren. Mensen leren hun waardevolle doelen te realiseren met behulp van het begrijpen en toepassen van Oplossingsgericht werken, Neuro-Linguïstisch Programmeren, Systemisch Werk en traumawerk Aaltsje Wester is internationaal gecertificeerd NLP trainer en opgeleid in NLP, Systemisch Werk en traumawerk bij NTI-NLP. Ook op het gebied van Oplossingsgericht Werk heeft zij veel verschillende opleidingen gevolgd. Zij heeft ruime ervaring in het onderwijs als leerkracht, intern begeleider, leidinggevende en adviseur voor leer- en gedragsproblemen. Aaltsje geeft met veel enthousiasme, passie en betrokkenheid training en coaching voor diverse organisaties. Haar motto als trainer en coach is: in de beweging komt inzicht en verandering tot stand. Wetende dat elk mens uniek is en alle mogelijkheden in zich heeft. Woorden die bij Aaltsje passen zijn: enthousiasme, plezier, empathie en doelgerichtheid. Harma van Zon is docent/trainer Nederlands en communicatie, NLP master practitioner en Yogadocent. Zij past combinaties van deze technieken toe bij persoonlijke begeleiding en het trainen van groepen. Zij heeft ruime ervaring in het overbrengen van 'doelgericht en oplossingsgericht werk'. Zowel door enthousiasme, humor als het creëren van rust wordt de focus gelegd richting oplossing. Haar aanpak is mensen hun verborgen kracht te leren (her)kennen en ontwikkelen. Oplossingsgericht Werken 14

Oplossingsgericht werken. Arteveldehogeschool 19 maart 2015

Oplossingsgericht werken. Arteveldehogeschool 19 maart 2015 Oplossingsgericht werken Arteveldehogeschool 19 maart 2015 Vragen Waaraan zou jij morgen kunnen opmerken dat deze workshop vandaag zinvol voor jou was? Wat zou je zelf kunnen doen om het zinvol te maken?

Nadere informatie

Workshop Oplossingsgericht werken, een krachtige aanpak! Annemarie de Koning, huisarts en kaderarts GGZ Annemie Hanssen, POH-GGZ en trainer/coach

Workshop Oplossingsgericht werken, een krachtige aanpak! Annemarie de Koning, huisarts en kaderarts GGZ Annemie Hanssen, POH-GGZ en trainer/coach Workshop Oplossingsgericht werken, een krachtige aanpak Annemarie de Koning, huisarts en kaderarts GGZ Annemie Hanssen, POH-GGZ en trainer/coach Oplossingsgericht werken, een krachtige aanpak praten over

Nadere informatie

Veel begeleiders, managers en adviseurs zijn sterk gericht op problemen en defecten.

Veel begeleiders, managers en adviseurs zijn sterk gericht op problemen en defecten. Pagina 1 Oplossingsgericht werken De kern van oplossingsgericht werken (OW) is dat de focus ligt op de gewenste situatie (in plaats van het probleem), op reeds bereikte successen (en niet op missers en

Nadere informatie

Oplossingsgericht werken - handleiding

Oplossingsgericht werken - handleiding Oplossingsgericht werken, een handleiding Tekst: Frank Vanderheijden (www.werkenmetsucces.nl) Sommige mensen zien problemen en vragen waarom. Ik droom dromen en vraag waarom niet. (Robert F. Kennedy) De

Nadere informatie

Als wij dit soort vragen stellen dan gaan wij uit van de talenten en mogelijkheden van cliënten.

Als wij dit soort vragen stellen dan gaan wij uit van de talenten en mogelijkheden van cliënten. Hand-out Workshop oplossingsgericht gesprekvoeren. Wat is oplossingsgericht werken? Volgens Mahlberg&Sjöblom (2011) wordt er over het algemeen uit gegaan van een probleem gerichte benadering. Een probleem

Nadere informatie

OPLOSSINGSGERICHTE TEAMCOACHING OPLOSSINGSGERICHTE TEAMCOACHING. Programma

OPLOSSINGSGERICHTE TEAMCOACHING OPLOSSINGSGERICHTE TEAMCOACHING. Programma OPLOSSINGSGERICHTE TEAMCOACHING Coachingscongres HoGent 30 mei 2013 Anton Stellamans info@ilfaro.be www.ilfaro.be OPLOSSINGSGERICHTE TEAMCOACHING Of hoe ik geleerd heb om me geen zorgen meer te maken...

Nadere informatie

Master in Personal. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING:

Master in Personal. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Personal Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Personal Leadership: Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Communiceren en continue

Nadere informatie

Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Motiveren tot gedragsverandering; Wat is lastig en wat kun je doen?

Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Motiveren tot gedragsverandering; Wat is lastig en wat kun je doen? Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Motiveren tot gedragsverandering; Wat is lastig en wat kun je doen? Leerlingen met SOLK Effectieve gesprekken met ouders en leerlingen drs. Hilde Jans psycholoog

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership: Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Communiceren en continue verbeteren met

Nadere informatie

Oplossingsgericht werken: simpel maar niet gemakkelijk

Oplossingsgericht werken: simpel maar niet gemakkelijk Oplossingsgericht werken: simpel maar niet gemakkelijk Oplossingsgericht Werken = Denken in oplossingen In de praktijk van de mantelzorger / vrijwilliger Het enige dat een oplossingsgerichte werker moet

Nadere informatie

Inspiratie voor het oplossingsgericht coachen

Inspiratie voor het oplossingsgericht coachen Inspiratie voor het oplossingsgericht coachen In het begeleid intervisieconcept Eye Opener laten we ons inspireren door het oplossingsgericht werken. Hieronder geven we een kort overzicht van de belangrijkste

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Hoe werkt advies? Ze weten niet wat Ze weten niet waarom Ze weten niet hoe. HersenletselCongres 2014 3 november

Hoe werkt advies? Ze weten niet wat Ze weten niet waarom Ze weten niet hoe. HersenletselCongres 2014 3 november HersenletselCongres 2014 3 november Disclosure belangen sprekers C1 Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Motiveren tot gedragsverandering; wat is lastig en wat kun je als professional doen? (potentiële)

Nadere informatie

READER STUDENTENCOACH

READER STUDENTENCOACH READER STUDENTENCOACH VO Reader studentencoch VO 1 Inleiding Voor jullie ligt de reader die hoort bij het project studentencoach (het coachen van jongerejaars studenten door ouderejaars). In deze reader

Nadere informatie

Oplossingsgerichte gesprekken. Met kinderen

Oplossingsgerichte gesprekken. Met kinderen Oplossingsgerichte gesprekken Met kinderen VANDAAG Geeft meer richting in je gesprekken met kinderen. Leer je loslaten dat jij de oplossing moet hebben. Vanaf NU: Ga je anders handelen. Ben je gericht

Nadere informatie

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN

HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN HET BELANGRIJKSTE OM TE WETEN OM MEER ZELFVERTROUWEN TE KRIJGEN Gratis PDF Beschikbaar gesteld door vlewa.nl Geschreven door Bram van Leeuwen Versie 1.0 INTRODUCTIE Welkom bij deze gratis PDF! In dit PDF

Nadere informatie

De oplossingsgerichte flowchart

De oplossingsgerichte flowchart De oplossingsgerichte flowchart Inleiding De oplossingsgerichte flowchart is een hulpmiddel om de werkrelatie te beschrijven tussen cliënt en hulpverlener. Het instrument kan bij elke client-hulpverlener

Nadere informatie

Motiverende gespreksvoering

Motiverende gespreksvoering Motiverende gespreksvoering Naam Saskia Glorie Student nr. 500643719 SLB-er Yvonne Wijdeven Stageplaats Brijder verslavingszorg Den Helder Stagebegeleider Karin Vos Periode 04 september 2013 01 februari

Nadere informatie

De cirkeltechniek bij organisatieverandering

De cirkeltechniek bij organisatieverandering De cirkeltechniek bij organisatieverandering 2005, Arnoud Huibers en Coert Visser Uit de oplossingsgerichte veranderbenadering is een eenvoudige techniek voortgekomen die vaak goed helpt om overleg over

Nadere informatie

REMIND. Bij u op SCHOOL?

REMIND. Bij u op SCHOOL? REMIND Bij u op SCHOOL? Inhoudsopgave Slim jezelf zijn voor professionals 3 Slim jezelf zijn 3 Programma over persoonlijke ontwikkeling 3 Kostenoverzicht 4 Over Remind 5 Wij willen 5 Trainersopleiding

Nadere informatie

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent Menukaart Loopbaanevents Investeer in jouw talent Inhoud 1. LOOPBAANEVENTS OP LOCATIE... 3 Inleiding... 3 Praktisch... 3 2. TALENT ONTWIKKELEN ( TALENTMANAGEMENT)... 4 (her)ken je Talent/ Kernkwaliteiten...

Nadere informatie

Oplossingsgericht aan de slag met vier oplossingsgerichte competenties

Oplossingsgericht aan de slag met vier oplossingsgerichte competenties Oplossingsgericht aan de slag met vier oplossingsgerichte competenties Gwenda L. Schlundt Bodien Hoe kan een op een plezierige, positieve en snelle manier doelen bereiken? Het is voor de niet altijd gemakkelijk

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Geeft je inzicht in jouw persoonlijke

Nadere informatie

Schaalvragen. Wat maakt schaalvragen nuttig? Valkuilen. Wat maakt schaalvragen nuttig?

Schaalvragen. Wat maakt schaalvragen nuttig? Valkuilen. Wat maakt schaalvragen nuttig? Inzoemen op een techniek : schaalvragen Ontstaan van de schaalvragen Steve De Shazer en Insoo Kim Berg gebruikten deze technieken in elk gesprek Chris Van Dam Wat maakt schaalvragen nuttig? Een gedifferentieerde

Nadere informatie

Workshop 8 De leerkracht als medeopvoeder Sven Bussens - Fmw, Vbjk, Stop maart 2014

Workshop 8 De leerkracht als medeopvoeder Sven Bussens - Fmw, Vbjk, Stop maart 2014 Inspiratiedag Ouderbetrokkenheid: Betrokken (groot)ouders, sterke school Workshop 8 De leerkracht als medeopvoeder Sven Bussens - Fmw, Vbjk, Stop4-7 13 maart 2014 INHOUD: Referentiekaders 6 x G (RET)

Nadere informatie

Verbindingsactietraining

Verbindingsactietraining Verbindingsactietraining Vaardigheden Open vragen stellen Luisteren Samenvatten Doorvragen Herformuleren Lichaamstaal laten zien Afkoelen Stappen Werkafspraken Vertellen Voelen Willen Samen Oplossen Afspraken

Nadere informatie

Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Workshop Motiverende Gespreksvoering Hoe werkt advies? drs. Hilde Jans psycholoog hilde.jans@cambiamo.

Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Workshop Motiverende Gespreksvoering Hoe werkt advies? drs. Hilde Jans psycholoog hilde.jans@cambiamo. Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Workshop Motiverende Gespreksvoering Hoe werkt advies? drs. Hilde Jans psycholoog hilde.jans@cambiamo.nl Waarom mensen niet? Dus wat kun je doen? Ze weten niet

Nadere informatie

De opleiding tot NLP Practitioner

De opleiding tot NLP Practitioner De opleiding tot NLP Practitioner Wat is Neuro-Linguïstisch Programmeren (NLP)? Neuro Linguïstisch Programmeren (NLP ) wordt gedefinieerd als: de structuur van de subjectieve ervaring en wat daaruit verwacht

Nadere informatie

[2015] Oplossingsgericht werken met Kinderen. "Kids Skills" Gerrit van de Vegte www.centrumoplossingsgerichtwerken.nl gerritvandevegte@home.

[2015] Oplossingsgericht werken met Kinderen. Kids Skills Gerrit van de Vegte www.centrumoplossingsgerichtwerken.nl gerritvandevegte@home. [2015] Oplossingsgericht werken met Kinderen "Kids Skills" Gerrit van de Vegte gerritvandevegte@home.nl WAT IS KIDS SKILLS? Kids Skills is een speelse,praktische en oplossingsgerichte benadering om kinderen

Nadere informatie

Beoordelingsformulieren

Beoordelingsformulieren Beoordelingsformulieren In elke prestatie zitten zoals hierboven uiteengezet (p. 81) vijf elementen verpakt. Het Takenblad is daarop gebaseerd. Om elk van die vijf elementen grondig te kunnen beoordelen

Nadere informatie

COACHEN EN TRAINEN Korte weergave

COACHEN EN TRAINEN Korte weergave COACHEN EN TRAINEN Korte weergave Geschreven door: Freek Verbeet Body2Coach 1. Wat is coaching? In mijn eigen nieuwe boek, waar ik nog mee bezig ben, schrijf ik over coaching. Door middel van verschillende

Nadere informatie

Welkom bij Prisma. Verbinden 15-12-2014. Kijk, verbind en verwonder. Komen tot warmte in zorg en perspectief voor de cliënt en professional

Welkom bij Prisma. Verbinden 15-12-2014. Kijk, verbind en verwonder. Komen tot warmte in zorg en perspectief voor de cliënt en professional Welkom bij Prisma Datum Inservice2014 www.inserviceautisme.nl Verbinden Kijk, verbind en verwonder Komen tot warmte in zorg en perspectief voor de cliënt en professional 2 1 Bregje Dieden en Marijke Doevendans

Nadere informatie

Thema. Kernelementen. Oplossingsgericht taalgebruik Voorbeeld van communiceren 10 communicatie-tips

Thema. Kernelementen. Oplossingsgericht taalgebruik Voorbeeld van communiceren 10 communicatie-tips Thema Kernelementen Oplossingsgericht taalgebruik Voorbeeld van communiceren 10 communicatie-tips Tips voor de trainer: Doseer je informatie: less is more. Beoordeel wat je gymnasten doen, niet wie ze

Nadere informatie

INZICHT OEFENING: MEER ZELFVERTROUWEN KRIJGEN

INZICHT OEFENING: MEER ZELFVERTROUWEN KRIJGEN INZICHT OEFENING: MEER ZELFVERTROUWEN KRIJGEN Bedenken wat je allemaal niet goed doet en wat er allemaal beter kan is voor de meeste van ons a piece of cake. Hoe vaak boren we onszelf niet de grond in.

Nadere informatie

WERKEN MET WEERSTAND

WERKEN MET WEERSTAND WERKEN MET WEERSTAND Weerstand wordt gewoonlijk gezien als een negatieve kracht. Maar weerstand kan ook als een positieve kracht gezien worden, die mensen versterkt en waarmee doelen bereikt kunnen worden.

Nadere informatie

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg

Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Wie doet wat hij deed, krijgt wat hij kreeg Voor wie? Waarom? Wat? Hoe? Voor Omdat leiding Ervaringsgerichte Door middel van leidinggevenden, geven, adviseren en coaching en werkvormen waarbij het adviseurs

Nadere informatie

INZICHT OEFENING: MEER ZELFVERTROUWEN KRIJGEN

INZICHT OEFENING: MEER ZELFVERTROUWEN KRIJGEN INZICHT OEFENING: MEER ZELFVERTROUWEN KRIJGEN Bedenken wat je allemaal niet goed doet en wat er allemaal beter kan is voor de meeste van ons a piece of cake. Hoe vaak boren we onszelf niet de grond in.

Nadere informatie

21 Niveaus van interveniëren in groepen 22

21 Niveaus van interveniëren in groepen 22 21 Niveaus van interveniëren in groepen 22 ASPECTEN VAN COMMUNICATIE IN GROEPEN In iedere relatie en in elk relatienetwerk waar mensen net elkaar communiceren zijn er vier aspecten te onderscheiden. De

Nadere informatie

Progressiegerichte organisatieverandering van oplossing naar progressie

Progressiegerichte organisatieverandering van oplossing naar progressie Progressiegerichte organisatieverandering van oplossing naar progressie Gwenda Schlundt Bodien Stagnatie Drie managers van een dienstverlenende organisatie voor hulpbehoevende cliënten wilden progressiegericht

Nadere informatie

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl 13 Acquisitietips AngelCoaching Coaching en training voor de creatieve sector Tip 1 Wat voor product/dienst ga je aanbieden? Maak een keuze, niemand kan alles! Tip 1 Veel ondernemers zijn gezegend met

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

3. Principes ophalen en groeperen: wat is voor de groep dus effectief samenwerken?

3. Principes ophalen en groeperen: wat is voor de groep dus effectief samenwerken? FCE / Stichting Opleidingskunde 2007 Een groep interviewen met de waarderende methode Bijvoorbeeld over samenwerken... 1. Thema scherp (het gaat in dit voorbeeld over effectief samenwerken ) 2. In kleine

Nadere informatie

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou.

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou. JUST BE YOU.NL Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen Marian Palsgraaf - www.justbeyou.nl Het mooiste wat je kunt worden is jezelf. Mijn passie is mensen te helpen

Nadere informatie

Arrangement 1 De Luisterthermometer

Arrangement 1 De Luisterthermometer Arrangement 1 De Luisterthermometer DEEL 1 De manager Naam: Organisatie: Datum: Luisterprincipe 1 Luisteren begint met luisteren naar jezelf 1.1 Inventariseren van stemmen Vertel eens van een situatie

Nadere informatie

Welkom. Doel van workshop. LoopbaanNed. Dr. Dieta Mietus

Welkom. Doel van workshop. LoopbaanNed. Dr. Dieta Mietus Welkom Doel van workshop Oplossingsgericht werken LoopbaanNed Dr. Dieta Mietus Kennismaking Wat zou je willen doen zodat deze workshop nuttig voor je is? Oplossingsgericht werken aan project Projectmanager:

Nadere informatie

Index. 1. Voorwoord 2 2. Algemene Tips... 3 3. Gesprek 1.. 6 4. Gesprek 2.. 8

Index. 1. Voorwoord 2 2. Algemene Tips... 3 3. Gesprek 1.. 6 4. Gesprek 2.. 8 Index 1. Voorwoord 2 2. Algemene Tips... 3 3. Gesprek 1.. 6 4. Gesprek 2.. 8 1 1. Voorwoord Welkom bij deze handleiding. Deze handleiding is bedoeld als gids bij het identificeren van de kwaliteiten van

Nadere informatie

"Zinvolle gesprekken met schijnbaar doelloze jongeren. Wat helpt?

Zinvolle gesprekken met schijnbaar doelloze jongeren. Wat helpt? "Zinvolle gesprekken met schijnbaar doelloze jongeren. Wat helpt? Ben hopeloos aan het proberen om de motivatie te vinden om op zoek te gaan naar motivatie Enkele ideeën en gesprekstechnieken uit oplossingsgericht

Nadere informatie

Centrale vraag vanuit toren 2: WELKE AANWIJZING WERKT?

Centrale vraag vanuit toren 2: WELKE AANWIJZING WERKT? L3B HSB3LH1-6: Inzicht en handelen in stagesituaties DP-VO Vrijdag 5 maart 2010 Les 3.02 Goed onderwijs heeft drie pijlers: 1. Het organiseren van bewegingssituaties (loopt t uitkijkpost 1) 2. Het optimaliseren

Nadere informatie

HANDVATEN VOOR TEAMVEERKRACHT. Anton Stellamans OPZ GEEL 6 december 2012

HANDVATEN VOOR TEAMVEERKRACHT. Anton Stellamans OPZ GEEL 6 december 2012 HANDVATEN VOOR TEAMVEERKRACHT Anton Stellamans OPZ GEEL 6 december 2012 1 2 Thema Handvaten om de veerkracht van de teams waarin we werken te vergroten Ofwel: Hoe word ik een veerkracht guerrilla op mijn

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

ZO WORDEN VERGADERINGEN INTERESSANT VOOR JE. 4 SIMPELE TACTIEKEN

ZO WORDEN VERGADERINGEN INTERESSANT VOOR JE. 4 SIMPELE TACTIEKEN E-BLOG ZO WORDEN VERGADERINGEN INTERESSANT VOOR JE. 4 SIMPELE TACTIEKEN In carriere Zo worden vergaderingen interessant voor je. 4 simpele tactieken De vergadering is bij uitstek een plaats waar je kunt

Nadere informatie

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen.

Als je nog steeds hoopt dat oplossingen buiten jezelf liggen dan kun je dit boekje nu beter weg leggen. Theoreasy de theorie is eenvoudig. Je gaat ontdekken dat het nemen van verantwoordelijkheid voor je eigen denken en doen dé sleutel is tot a beautiful way of life. Als je nog steeds hoopt dat oplossingen

Nadere informatie

2.3 Wanneer ben je een goede werkbegeleider? Methodisch werken als werkbegeleider 18

2.3 Wanneer ben je een goede werkbegeleider? Methodisch werken als werkbegeleider 18 15 De werkbegeleider Samenvatting De werkbegeleider heeft een belangrijke rol binnen zorg- en welzijnsorganisaties. Zij helpt de student zich het vak eigen te maken en leert tegelijkertijd zelf hoe zij

Nadere informatie

Om te beginnen Maak je niet DIK. 15 Wees een HELD. Laat je OMA wat vaker thuis. ANNA mag daarentegen vaker mee. Wees een OEN.

Om te beginnen Maak je niet DIK. 15 Wees een HELD. Laat je OMA wat vaker thuis. ANNA mag daarentegen vaker mee. Wees een OEN. luisterwijzer 1 7 Laat je OMA wat vaker thuis 8 ANNA mag daarentegen vaker mee 9 Wees een OEN 10 Gebruik LSD 12 Maak je niet DIK 13 Smeer NIVEA Om te beginnen... Communiceren doen de we de hele dag door.

Nadere informatie

Trainingen Coaching Intervisie Supervisie. Voor de zorg

Trainingen Coaching Intervisie Supervisie. Voor de zorg Trainingen Coaching Intervisie Supervisie Voor de zorg Professioneel communiceren met 2013 Training Professioneel communiceren met Voor wie? De training is bedoeld voor mensen in de zorg die hun communicatie

Nadere informatie

Arrangement 1 De Luisterthermometer

Arrangement 1 De Luisterthermometer Arrangement 1 De Luisterthermometer DEEL 2 De medewerker Naam: Organisatie: Manager: Datum: Luisterprincipe 2 Luisteren is geven 2.1 Gehoord zijn Je hebt de afgelopen weken vast een keer met je manager

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Wil je professioneel leren coachen?

Wil je professioneel leren coachen? Wil je professioneel leren coachen? Coaching is in deze tijd een vanzelfsprekend begrip geworden. Het lijkt wel of iedereen met coaching bezig is. Bij doorvragen blijkt, dat coaching een zeer rekbaar begrip

Nadere informatie

Aan de slag met de context: tips en tricks

Aan de slag met de context: tips en tricks Aan de slag met de context: tips en tricks Werkvelddag Keep Calm and Get Inspired 5 juni 2014 De huidige situatie binnen MFC s Kind ouders Gezins begeleider Context begeleider Doel van de lezing Focus

Nadere informatie

Het Nieuwe Beoordelen voor medewerkers

Het Nieuwe Beoordelen voor medewerkers Het Nieuwe Beoordelen voor medewerkers KWALITEITEN ONTDEKKEN PRESTATIES VERBETEREN EIGEN START: REGIE 2015 ROI: 100% KLANTWAARDERING: Het Nieuwe Beoordelen Een paar feiten over beoordelingsgesprekken en

Nadere informatie

Het VERANDERVERHAAL Reiswerk Opleidingencongres 23 sep 2013

Het VERANDERVERHAAL Reiswerk Opleidingencongres 23 sep 2013 Het VERANDERVERHAAL Reiswerk Opleidingencongres 23 sep 2013 Ze zeggen dat, als je iets wilt veranderen het belangrijk is een concreet doel te formuleren over wat je wilt realiseren. Het liefst zo smart

Nadere informatie

Trainingen. Attitude en Mindset. Moraal Resultaatgericht Coachen

Trainingen. Attitude en Mindset. Moraal Resultaatgericht Coachen Moraal Resultaatgericht Coachen coaching & training voor bedrijven en particulieren Hoornplantsoen 64 2652 BM Berkel en Rodenrijs telefoon 010-5225426 Hoornplantsoen 64 mobiel 06-40597816 info@resultaatgericht-coachen.nl

Nadere informatie

Het Brugse Model de flow chart

Het Brugse Model de flow chart Het Brugse Model de flow chart De flowchart is een nuttig instrument dat in de eerste plaats ontwikkeld werd om te gebruiken in een therapeutische situatie. Uiteraard kan je dit ook gebruiken tijdens een

Nadere informatie

LIEVERWIJS. kindercoaching & training. kindercoaching basisschool trainingen kindercoach op bestelling. Een rups kan altijd nog een vlinder worden

LIEVERWIJS. kindercoaching & training. kindercoaching basisschool trainingen kindercoach op bestelling. Een rups kan altijd nog een vlinder worden LIEVERWIJS kindercoaching & training kindercoaching basisschool trainingen kindercoach op bestelling Een rups kan altijd nog een vlinder worden Kindercoaching Van Rups naar Vlinder Voor kinderen in de

Nadere informatie

Overzicht workshops 2e Onderwijsdag

Overzicht workshops 2e Onderwijsdag Donderdag 26 mei 2016 Overzicht workshops 2e Onderwijsdag 10.30-12.00 uur School of Medical Sciences Totaaloverzicht van alle workshops 1. Wat werkt wel? Motiverende gespreksvoering 1. Wat werkt wel? Motiverende

Nadere informatie

Oplossingsgerichte benadering MBO platformdag, 9 april 2015

Oplossingsgerichte benadering MBO platformdag, 9 april 2015 Oplossingsgerichte benadering MBO platformdag, 9 april 2015 Joost Iserief & Ingrid Kroezen Waarom oplossingsgerichte gespreksvoering? Praten over problemen leidt vaak niet tot oplossingen, praten over

Nadere informatie

Continu verbeteren. Coaching Kata MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: 2015 ZIE AGENDA KLANTWAARDERING:

Continu verbeteren. Coaching Kata MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: 2015 ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Continu verbeteren Coaching Kata MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: 2015 ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Coaching Kata Cultuur en gedragsverandering zijn de sleutels tot succesvolle Lean initiatieven

Nadere informatie

WAAROM DEZE WORKSHOP?

WAAROM DEZE WORKSHOP? ONEDERFUL PURPOSE ONTDEK JE LEVENSDOEL WAAROM DEZE WORKSHOP? Omdat ieder mens een persoonlijke missie heeft en jij je misschien afvraagt wat die van jou is. Omdat je graag duidelijk wilt krijgen wat je

Nadere informatie

Principles of AI. Images of the Future Positive Images Positive Actions. Stories unite across generations

Principles of AI. Images of the Future Positive Images Positive Actions. Stories unite across generations Principles of AI Constructionist Principle Principle of Simultaneity Open Book Poetic Principle Anticipatory Principle Positive Principle Narrative Principle Words Create Worlds: We move in the direction

Nadere informatie

VOOR COACHES EN BEGELEIDERS DAVERENDE DILEMMA S. Francine ten Hoedt & Philine Spruijt

VOOR COACHES EN BEGELEIDERS DAVERENDE DILEMMA S. Francine ten Hoedt & Philine Spruijt 33 DAVERENDE DILEMMA S Francine ten Hoedt & Philine Spruijt VOOR COACHES EN BEGELEIDERS Beste coach, Een van de basisvereisten om coach te zijn is, volgens ons, willen ontwikkelen en willen leren. Hoe

Nadere informatie

DEEL 1. BOUWSTEEN 5 Theorie Eigen Keuze Monique van Dam DEEL 1: YOU

DEEL 1. BOUWSTEEN 5 Theorie Eigen Keuze Monique van Dam DEEL 1: YOU DEEL 1 1 BOUWSTEEN 5 Theorie Eigen Keuze BOUWSTEEN 5 Eigen Keuze 2 Inhoud Introductie bouwsteen 5: Eigen Keuze 3 ANDERS denken 4 Waar kies je voor? Wist je dat? 5 Nieuwe kansen 12 Van toen naar nu 13 Nieuwe

Nadere informatie

Sales: een nieuw inzicht

Sales: een nieuw inzicht Vergeet IQ-tests: het werkgeheugen is een betere voorspeller voor een succesvolle carrière dan het IQ. Dit nieuwe inzicht is een van de belangrijke vindingen van psychologisch onderzoek uit de afgelopen

Nadere informatie

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen

Nadere informatie

Diversiteit en beroepsvaardigheden Leer jezelf kennen Basishouding en diversiteit Discriminatie Gedrag bij diversiteit Pesten. Hoofdstuk 2: werken

Diversiteit en beroepsvaardigheden Leer jezelf kennen Basishouding en diversiteit Discriminatie Gedrag bij diversiteit Pesten. Hoofdstuk 2: werken Diversiteit en beroepsvaardigheden Leer jezelf kennen Basishouding en diversiteit Discriminatie Gedrag bij diversiteit Pesten Hoofdstuk 2: werken Werkwijze en opdrachten Boek en laptop nodig voor iedere

Nadere informatie

Onderwijsconcept op de Herman Broerenschool te Delft. (met behulp van de methode Kids Skills) Eigen Initiatief Model (Begeleid ontdekkend leren)

Onderwijsconcept op de Herman Broerenschool te Delft. (met behulp van de methode Kids Skills) Eigen Initiatief Model (Begeleid ontdekkend leren) Onderwijsconcept op de Herman Broerenschool te Delft SO (4 tot 13 jaar) VSO (13 tot 20 jaar) Oplossingsgericht werken (met behulp van de methode Kids Skills) Eigen Initiatief Model (Begeleid ontdekkend

Nadere informatie

Licensed Practitioner of Neuro-Linguistic Programming

Licensed Practitioner of Neuro-Linguistic Programming Licensed Practitioner of Neuro-Linguistic Programming Studieprogramma 2015 Lelystad, april 2015-1 - Inleiding... 3 Hoe en waarom NLP leren?... 4 Subjectiviteit en ervaring... 4 Trainen en ervaren... 4

Nadere informatie

Februari 2012 Workshop Eviont

Februari 2012 Workshop Eviont Het Brein heeft een doel nodig! Februari 2012 Workshop Eviont Het Brein heeft een doel nodig! Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE...2 LEESWIJZER...3 INLEIDING...4 STAP 1: HET KADER...5 STAP 2: STATE, GEDRAG EN

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Coachend Leiderschap change-principles

Coachend Leiderschap change-principles Coachend Leiderschap change-principles principles-choice choice 11/4/2013 De moderne coach/ Amsterdam Peter Murphy Opbouw workshop Inleiding Wat is coachend leiderschap/opdracht Teamontwikkling vgl.tuckman

Nadere informatie

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Zakenwijzer Het is tijd voor nieuw en ander leiderschap en management We kunnen ons niet meer verloven te blijven doen wat we deden. Als alles verandert,

Nadere informatie

DE 12 VAN DOK12. Dit ben ik

DE 12 VAN DOK12. Dit ben ik Dit ben ik Op DOK12 verwerf ik kennis, vaardigheden en ontwikkel ik mij als persoon. Ik krijg ruimte om mijzelf goed te leren kennen, te zijn wie ik ben en mijn talenten te ontwikkelen. Ook leer ik oog

Nadere informatie

Inzicht in je eigen prioriteiten

Inzicht in je eigen prioriteiten Inzicht in je eigen prioriteiten Inhoudsopgave 0. Tips voor succes 1. Bepaal je leerdoel 2. Redenen om inzicht in je eigen prioriteiten te verwerven 3. Drie manieren om inzicht te verwerven 4. Actielijst

Nadere informatie

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen COMMUNICATIE training effectief communiceren met iedereen Een training van COMMUNICERENENZO Mensen zijn belangrijk. Resultaten ook Mensen zijn belangrijk en waardevol. Resultaten worden behaald dankzij

Nadere informatie

Presenteren & Promoveren 2014

Presenteren & Promoveren 2014 Presenteren & Promoveren 2014 Een training voor promovendi De dissertatie is af. Het was een klus, maar de manuscriptcommissie heeft haar goedkeuring gegeven. De datum voor de promotie is al weken bekend.

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

Meer bereiken in projectteams Een online training voor ingenieurs en ontwerpers

Meer bereiken in projectteams Een online training voor ingenieurs en ontwerpers Leer je vakkennis overtuigend over te brengen in projectteams, om te gaan met conflicterende belangen en te bereiken wat voor jou belangrijk is! Ben je een adviseur, architect of projectleider, en werk

Nadere informatie

Carefulness AANDACHT VOOR ZORG ZORG VOOR AANDACHT

Carefulness AANDACHT VOOR ZORG ZORG VOOR AANDACHT Carefulness AANDACHT VOOR ZORG ZORG VOOR AANDACHT Inleiding Aandacht is een essentieel onderdeel in de zorg. Aandacht voor de patiënt en de zorgverlener vergroot de vitaliteit, de effectiviteit en de kwaliteit

Nadere informatie

Motiverende gespreksvoering

Motiverende gespreksvoering Motiverende gespreksvoering Hoe begeleid je mensen bij het realiseren van veranderingen in hun leven? Jaarcongres 2013 Merel van Uden Waar gaat MGV over? Cliënt / cliëntsysteem worstelt met door ziekte

Nadere informatie

HOE KIJK JIJ? Van probleemgericht naar oplossingsgericht

HOE KIJK JIJ? Van probleemgericht naar oplossingsgericht HOE KIJK JIJ? Van probleemgericht naar oplossingsgericht Rik Prenen VCLB-Limburg Collegiaal praatje : Stel dat deze leerdag voor jou bijzonder nuttig is. Je hebt één en ander geleerd. Je komt morgen terug

Nadere informatie

Hand out Ontwikkelgesprekken voeren

Hand out Ontwikkelgesprekken voeren Hand out Ontwikkelgesprekken voeren Wil je als leidinggevende vanuit een waarderend perspectief ontwikkelgesprekken voeren met medewerkers? Dan is deze hand out zeer behulpzaam. De waarderende benadering

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

Van huidige situatie ------------ naar --------------------------------- gewenste situatie

Van huidige situatie ------------ naar --------------------------------- gewenste situatie Doelen stellen NLP is een doelgerichte, praktische en mensvriendelijke techniek. NLP = ervaren, ervaren in denken, voelen en doen. Middels een praktisch toepasbaar model leren we om de eigen hulpmiddelen,

Nadere informatie

Leiderschapsontwikkeling: inspiratie en resultaat

Leiderschapsontwikkeling: inspiratie en resultaat OPEN YOUR EYES Leiderschapsontwikkeling: inspiratie en resultaat Leiderschap ontwikkeling vanuit de kern Leiderschap is van grote invloed op de resultaten van de organisatie. Hoe kunnen we onze ambities

Nadere informatie

Aansluiten bij ouders. Kanteling organisatie vanuit een waarderende benadering

Aansluiten bij ouders. Kanteling organisatie vanuit een waarderende benadering Aansluiten bij ouders Kanteling organisatie vanuit een waarderende benadering Wie zijn we? Kind & Gezin Vlaanderen Afdeling Limburg Consultatiebureau voor zuigelingen een lange traditie Start: medische

Nadere informatie

Drs. Afke van de Wouw Fysiotherapeut, Bewegingswetenschapper, Sportpsycholoog

Drs. Afke van de Wouw Fysiotherapeut, Bewegingswetenschapper, Sportpsycholoog Sportpsychologie door: Drs. Afke van de Wouw Fysiotherapeut, Bewegingswetenschapper, Sportpsycholoog 4-staps leerproces Onbewust onbekwaam Bewust onbekwaam Bewust bekwaam Onbewust bekwaam Communicatie

Nadere informatie

Competenties en kwaliteiten van de topsporter (1 van 9)

Competenties en kwaliteiten van de topsporter (1 van 9) (1 van 9) Doorzettingsvermogen Dit is een eigenschap die elke topsporter bezit. Gaan voor het hoogst haalbare doel en hiervoor niet afwijken als er een teleurstelling of tegenslag is. Resultaatgerichtheid

Nadere informatie

Timemanagement? Manage jezelf!

Timemanagement? Manage jezelf! Timemanagement? Manage jezelf! Trefwoorden Citeren timemanagement, zelfmanagement, stress, overtuigingen, logische niveaus van Bateson, RET, succes citeren vanuit dit artikel mag o.v.v. bron: www.sustrainability.nl

Nadere informatie

De Sleutel tot het benutten van potentie

De Sleutel tot het benutten van potentie De Sleutel tot het benutten van potentie Wat is potentie eigenlijk? Een snelle blik in een woordenboek levert de volgende resultaten op: het kunnen; dat waartoe iemand of iets toe in staat is; vermogen.

Nadere informatie