Literatuurlijst Onderzoeksdossier Nog een eeuw fossiel

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Literatuurlijst Onderzoeksdossier Nog een eeuw fossiel"

Transcriptie

1 Literatuurlijst Onderzoeksdossier Nog een eeuw fossiel Hieronder vindt u het bronmateriaal waarnaar wordt verwezen in de geannoteerde versie van 'Nog een eeuw fossiel'. Zie voor alle stukken in het dossier Abvakabo FNV, (persbericht) 'Kolentaks bedreigt duizend arbeidsplaatsen bij energiebedrijven' The Age, , 'European carbon Permit prices cap another losing year' Algemene Energieraad, Adviesraad Internationale Vraagstukken (2006) Energie Buitenlands Beleid, Den Haag Algemene Energieraad (2005) Gas voor morgen, Den Haag, Algemene Rekenkamer (2012) Gasrotonde: Nut, Noodzaak en Risico's. Nederland als Europees knooppunt van gastransport, Tweede Kamer vergaderjaar , , nr. 2, Sdu Uitgevers American Appraisal (2012) Overname Gasunie Deutschland Transport Services GmbH (voorheen geheten: BEB Transport GmbH) door N.V. Nederlandse Gasunie, In opdracht van het Ministerie van Financiën, Rotterdam APX Endex (2011) Annual report 2011, Amsterdam Anders, Roebyem et al. (2009) Beknopte Gids door de Klimaatdoolhof, MGMC ANP, , 'Pronk wil kolencentrales sneller sluiten' ANP, , 'Energiesector maakt zich zorgen' ANP, , 'Centrales mogen blijven stoken' Baarsma, B. & De Nooij, M., maart 2006, SEO onderzoeksrapport, Hoge stroomprijzen voor Nederlandse industriële grootverbruikers: Een schets van oorzaken en oplossingen. Amsterdam In opdracht van FNV Bondgenoten. 1

2 Bloomberg, , 'EU risks 12 years of oversupply in co2 market' Bloomberg, , 'Windmills Overload East Europe's Grid Risking Blackout' Bloomberg New Energy Finance, Global Trends In Renewable Energy Investment 2012, Frankfurt School of Finance & Management ggmbh Bosatlas van de energie (2012) Noordhoff Atlasproducties, Groningen BP, juni 2012, Statistical Review of World Energy. Online versie voor details over globale reserves to production ratios van fossiele brandstoffen. Brattle Group, 2010, Economic Impact of the Dutch Gas Hub Strategy on the Netherlands, In opdracht van Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, Den Haag Buchan, D., Juni 2012, The Energiewende - Germany's Gamble. Oxford Institute for Energy Studies. Capgemini, 2006, Onderzoek naar de structuur en het niveau van elketriciteitsprijzen voor Noordwest-Europese grootverbruikers, Utrecht CE Delft, oktober 2000, Duurzame elektriciteitsmarkt? Delft. CE Delft, 2012, in opdracht van de Tweede Kamer der Staten Generaal, Parlementair onderzoek "Kosten en effecten klimaat-en energiebeleid", Delft Centraal Bureau voor de Statistiek, augustus 2012, Hernieuwbare energie in Nederland Den Haag. Correljé, A. (2011) Aardgas: één verleden en vele toekomstscenario's in: Jurgen Ganzevles, Rinie van Est (red.) Energie in Maatschappelijke keuzes van nu. Den Haag, Rathenau Instituut D-cision, april 2010, Ontwikkeling van de brandstofmix van de Nederlandse elektriciteitsvoorziening, Analyse en synthese van recente studies Dagblad van het Noorden, , 'Onbruikbaar en stervend hout voor RWE-centrale' TNO, juni 2010, Jaarverslag 2009, Delfstoffen en Aardgaswarmte in Nederland in opdracht van Directie Energiemarkt van het Ministerie van Economische Zaken, Den Haag. Deondernemer.nl, , 'Nederland is kolenparadijs' 2

3 Duyvendak, Wijnand (2011) Het groene optimisme. Het drama van 25 jaar klimaatpolitiek. ECN, Energie Verslag Nederland 2006, Elektriciteits- en gasmarkt. ECN, Energie Verslag Nederland 2007, Elektriciteits- en gasmarkt. ECN, september 2007, Factfinding Kernenergie. t.b.v. de SER-Commissie Toekomstige Energievoorziening. ECN, december 2007, Notitie: Vragen over nieuwe kolencentrales. Aan: Ministerie van Economische Zaken ECN, november 2012, Energie-Nederland en Netbeheer Nederland, Energietrends ECN, december Kolencentrales Eemshaven - Dwingende redenen openbaar belang. Antwoorden op vragen van het Ministerie van EL&I. ECN, december Brandstofmix elektriciteit 2020, Inventarisatie, mogelijke problemen en oplossingsrichtingen. ECN, juni Nederland exportland elektriciteit? Nieuwe ontwikkelingen elektriciteitscentrales en effect Schoon & Zuinig. ECN, Elektriciteitsprijs. Economist, 'Shale of the century. The "golden age of gas" could be cleaner than greens think' EDN, oktober 2009, Groene Energie voor de Basislast? Hoofdrapport EDN-Dialoog Vergroening Grootverbruik. Elia Brussel, , (persbericht) 'Winter Outlook from ENTSO-E and for Belgium' Eneco, januari Ambitie, beleid en consistentie: het ABC van 16% Duurzame Energie in Met medewerking van Ecofys en ECN. Energeia energienieuws , 'GDF Suez: 2013 wordt moeilijk jaar' ESB, , 'Kiezen voor groei' artikel secretaris-generaal Buijink. Eurobserver, december 2011, The State of Renewable Energies in Europe. 3

4 European Energy Review, juli German government backtracks on the Energy Transition. By Katharina Mikulcak European Gas Advocacy Forum, februari 2011, Making the Green Journey Work. Optimised pathways to reach 2050 abatement targets with lower costs and improved feasibility, Het Financieele Dagblad, , 'Energiesector heeft zorgen over nota Pronk' Het Financieele Dagblad, , 'Brinkhorst pleit voor bouw nieuwe kolencentrale' Het Financieele Dagblad, , 'Wat kunnen we na de verkiezingen verwachten als het om de energietransitie gaat?' Rodenburg. S, Verslag van het vijfde energiedebat van het FD Het Financieele Dagblad, , 'Perfecte storm teistert Nederlandse stroomsector.' Het Financieele Dagblad , 'Kolenverbruik voor stroom fors omhoog' Het Financieele Dagblad , 'Kolen worden grootste energiebron' Het Financieele Dagblad , 'Kamp verhoogt subsidiebudget duurzame energie aanzienlijk' Het Financieele Dagblad, , 'Centrales niet verplicht tot afvang';energiebedrijven ontkennen afspraken met R'dam over opslag CO2. Het Financieele Dagblad, , 'Extra olie en gas dwarsboomt duurzame Energie' Opinieblad Forum van VNO-NCW, De tegenspraak van minister Brinkhorst (Economische Zaken): 'Grootverbruikers moeten maar wennen aan vrije stroommarkt'. Gas in beeld, Oprichting Gasunie. Ganzevles, Jurgen & Est, van, Rinie, oktober 2011, Energie in 2030, Maatschappelijke keuzes van nu De Gelderlander, , 'Explosie in wijde omtrek te horen' De Gelderlander, , 'Situatie bij Electrabel Stabiel' Greenpeace, oktober 2011, Fuelling a mess. Why Burning Trees for Energy Will Harm People, the Climate and Forests. 4

5 The Guardian, , W'orld headed for irreversible climate change in five years, IEA warns' The Huffington Post Canada, , 'IEA World Energy Outlook 2012: U.S. To Be Energy Independent;; Subsidies To Fossil Fuels Worth $523 Billion' IEA, , (persbericht) 'North America leads shift in global energy balance, IEA says in latest World Energy Outlook' IEA, , (persbericht) 'Coal's share of global energy mix to continue rising, with coal closing in on oil as world's top energy source by 2017' IEA, april 2011, World Energy Outlook, Executive Summary 2011 Interdepartementale Programmadirectie Energietransitie, februari Innovatieagenda Energie. Voortgangsverslag ten behoeve van mid term review maatschappelijke innovatieagenda's. Investor Words, Boom & Bust cycle. KEMA, september Integratie van windenergie in het Nederlands elektriciteitssysteem in de context van de Noordwest Europese elektriciteitsmarkt. Eindrapport revisie. In opdracht van EZ. Köper, Noud (2003) Tegenpolen. De liberalisering van de Nederlandse energiemarkt, Business Cotact Köper, Noud (2009) Hoogspanning, macht en onmacht in de Nederlandse energiesector, Business Contact Köper, Noud (2012) Verslaafd aan Energie, Waarom het Nederland niet lukt schoon, zuinig en duurzaam te worden, Business Contact Korsten, A.F.A., de Jong, P. & Breed, C.J.M., februari Regeren met Programma's. Interdepartementale kabinetsprogramma's van het kabinet-balkenende IV: voortgang en samenwerking. Kroon, J., Anders, R. & Vellinga, P. (2009) Beknopte gids door de klimaatdoolhof: invloed van huidig en toekomstig internationaal klimaatbeleid op duurzame energietransitie en -technologie in Nederland, MGMC 5

6 Leegte. R, in Opinie & Debat, de Volkskrant Groene stroom uit het buitenland is efficiënter. Leeuwarder Courant, 'Energiewende' onbetaalbaar; Interview Hartman, CEO Tennet. Madsen, E en Steward,S. (2007) Gaswinst: over de Nederlandse gasbel en het begin van de Europese energierevolutie. Nieuw Amsterdam Ministerie van Economische Zaken aan de Tweede Kamer, 2004, Voorzienings- en leveringszekerheid energie. Kamerstuk , nummer 4, Vergaderjaar Ministerie van Economische Zaken, 2004, Herstructurering Gasgebouw, Vergaderjaar , , Nr. 6, Den Haag Ministerie van Economische Zaken, 2005, Herstructurering Gasgebouw, Vergaderjaar , , Nr. 7, Den Haag Ministerie van Economische Zaken, 2005, Nu voor Later, Energierapport 2005, Den Haag Ministerie van Economische Zaken, 2006, Brief van minister Brinkhorst aan de Tweede Kamer, 24 februari 2006, Betreft: Voortgang energie-intensieve industrie. Kenmerk, dget/ed/ Ministerie van Economische Zaken, 2006, Visie op de gasmarkt, Den Haag Ministerie van Economische Zaken, 2007, Voorzienings en leveringszekerheid Energie, Vergaderjaar , , Nr. 37, Den Haag Ministerie van Economische Zaken, 2008, Energierapport 2008, Den Haag, Ministerie van Economische Zaken, 2009, Kamerbrief Gasrotonde, Den Haag Ministerie van Economische Zaken, 2009, Interne documenten, briefwisselingen, nota's en kamerbrieven rond het Consortium Energie Intensieve Industrie. Openbaar na een Wob verzoek van Greenpeace. Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, 2011, Energierapport 2011, Den Haag, Ministerie van Economische Zaken, 2011, Landbouw en Innovatie, Voortgangsreportage Gasrotonde 2011, Den Haag

7 Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, 2012, Conceptrapport 'Gasrotonde: Nut Noodzaak en Risico's' Ministerie van Economische Zaken, 2012, Minister Kamp aan de Kamer over openstelling SDE+ in 2013, DGETM-ED / Ministerie van Financien, 2012, Resultaten Onderzoek naar Overname Gasunie Deutschland, Den Haag Ministerie van Financiën, 2012, Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Wet uitwerking fiscale maatregelen Begrotingsakkoord 2013). Memorie van toelichting, ingediend bij de Tweede Kamer. Minister Van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening En Milieubeheer (Cramer) aan de Tweede Kamer, 2007, Voorzienings- en leveringszekerheid energie. Kamerstuk , nummer 77, vergaderjaar De Morgen, "België mogelijk zonder elektriciteit als het eind januari streng wintert". National Petroleum Council, 2011, Prudent Development, Realizing the Potential of North America's Abundant Natural Gas and Oil Resources. Natuur & Milieu, januari Zonne-energie 2013: Goed voor het milieu en de portemonnee. Zonne-energie via Zon Zoekt Dak goedkoper dan energieleverancier. Natuur & Milieu, januari 2008, Heldergroene biomassa. NOS, 'Valse bommelding in Eemshaven' NOS, 'België vreest energietekort' NOS, , 'Protest tegen terugkeer kolentaks' NRC Handelsblad, 'Doe het groen - maar doe het dan wel slim';interviewlex Hartman. NRC Handelsblad, , 'Feest: vijftig jaar boven onze stand geleefd dankzij Slochteren'. 7

8 Nu.nl, , 'Recordexport Duitse stroom naar Nederland' Omroep Gelderland, , 'Explosie bij Electrabel Nijmegen' Platts, december Insight Global Energy Outlook. Regieorgaan Energietransitie Nederland, november Duurzame energie in een nieuwe economische orde. Hoe maken we de energievoorziening betrouwbaar, betaalbaar en klimaatneutraal? Rotmans, Jan (2012) In het oog van de orkaan, Aeneas, Boxtel Rotmans, Jan, augustus De staat van de energietransitie in Nederland. REN21. Renewables 2012, Global Status Report. RTV Noord, 'Reuzenwindmolens getest in Eemshaven' Sectorakkoord Energie , oktober Convenant tussen Rijksoverheid en Energiebranches in het kader van het werkprogramma Schoon en Zuinig. Van Soest, Jan Paul, augustus 2011, Klompen in de machinerie, Bewuste en onbewuste sabotage van de transitie naar een duurzame energiehuishouding, Essay voor Raad Leefomgeving en Infrasructuur, Den Haag Stichting Onderzoek Multinationale Ondernemingen (SOMO), februari Duurzaamheid in de Nederlandse Elektriciteitssector. Stellinga, Bart (2012) Privatisering, ontvlechting en marktwerking in de energiesector, een casusonderzoek, parlementaire beraadslagingen over de Wet onafhankelijk netbeheer, uit: Parlementair Onderzoek Privatisering/Verzelfstandiging Overheidsdiensten (2012). Verbinding verbroken? Onderzoek naar de parlementaire besluitvorming over de privatisering en verzelfstandiging van overheidsdiensten. Verslagen openbare gesprekken. Eerste Kamer, vergaderjaar , C, D. Tennet, juni 2009, Kwaliteits- en Capaciteitsplan Eindverslag marktconsultatie. Tennet, april 2006, Rapport Monitoring Leveringszekerheid Tennet, juli 2007, Rapport Monitoring Leveringszekerheid

9 Tennet, mei 2011, Rapport Monitoring Leveringszekerheid Tennet, juni 2012, Rapport Monitoring Leveringszekerheid Verbong, G., (red.), (2001) Een kwestie van lange adem. De geschiedenis van duurzame energie in Nederland. Aeneas, Boxtel. Veld, op het, Roy, (2008) De strijd om energie. Hoe de groeiende honger naar olie en gas de wereld in een crisis stort. De Volkskrant, , 'De schok van groene stroom' De Volkskrant, , 'Veelgeprezen Duits groene- energiebeleid blijkt prijzig' De Volkskrant, , 'De kolencentrales zijn echt nodig'. Interview Hans Alders. De Volkskrant, , 'Regeringspartijen oneens over doelen groene energie' VNO-NCW, (persbericht) Doorbraak voor industriële grootverbruikers. VNO-NCW Noord, MKB Noord, FNV Noordoost, de NOM, de Kamers van Koophandel van de provincies Groningen, Drenthe en Friesland en de gezamenlijke noordelijke provinciebesturen, Brief aan de minister van EZ, Laurens Jan Brinkhorst. Haren, november Betreft: Dramatische consequenties prijsontwikkeling energie; een klemmende oproep tot actie. Ref.: hah/jvm/sego/213. VNO-NCW, Brief Bernard Wientjes, voorzitter aan Vaste Commissie voor Economische Zaken van de Tweede Kamer. 9 oktober Briefnummer 06/12.793/FG/NG. Wikipedia, Varkenscyclus. Wikipedia, Biomass. Wolf. K, (1988) Ondergronds rijk: 25 jaar Gasunie en aardgas uit: De Jong, Frits red. (2009) Bonanza in de Polder: Een historische analyse van het Nederlands aardgasbeleid, Masterscriptie, Amsterdam 9

Nut en noodzaak van schaliegas vanuit energieperspectief

Nut en noodzaak van schaliegas vanuit energieperspectief Nut en noodzaak van schaliegas vanuit energieperspectief Jeroen de Joode Schaliegasbijeenkomst provincie Noord-Brabant s-hertogenbosch, 27 september 2013 www.ecn.nl Hoofdboodschap Rol gas in NL energiesysteem

Nadere informatie

Mondiale en Europese energie trends Uitdagingen, prioriteiten en kansen

Mondiale en Europese energie trends Uitdagingen, prioriteiten en kansen Mondiale en Europese energie trends Uitdagingen, prioriteiten en kansen 28/09/2015 Kees van der Leun Klimaat raakt al ontwricht bron: John Mason, skepticalscience.com bron: Guardian 2 100% duurzaam? Energie-efficiëntie

Nadere informatie

Komt CCS op tijd of haalt duurzame energie in? Pieter Boot Vijfde nationaal CCS Symposium 25 juni 2010

Komt CCS op tijd of haalt duurzame energie in? Pieter Boot Vijfde nationaal CCS Symposium 25 juni 2010 Komt CCS op tijd of haalt duurzame energie in? Pieter Boot Vijfde nationaal CCS Symposium 25 juni 2010 Cutting Energy Related CO 2 Emissions Baseline Emissions 62 Gt BLUE Map Emissions 14 Gt 2030 Key aspects

Nadere informatie

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken;

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken; INTENTIEVERKLARING CO 2 AFVANG, TRANSPORT en OPSLAG Partijen 1. De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, vertegenwoordigd door de heer ir. J. van der Vlist, Secretaris-Generaal

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

Mark Frequin. Voormalig Directeur-Generaal Energie en Telecom Ministerie van Economische Zaken

Mark Frequin. Voormalig Directeur-Generaal Energie en Telecom Ministerie van Economische Zaken Mark Frequin Voormalig Directeur-Generaal Energie en Telecom Ministerie van Economische Zaken Energiebeleid: van context tot acties. Mark Frequin Rijks Universiteit Groningen Inhoud 1. Context 2. Richting

Nadere informatie

Nut en noodzaak van schaliegas in Nederland

Nut en noodzaak van schaliegas in Nederland Nut en noodzaak van schaliegas in Nederland Paul van den Oosterkamp, Jeroen de Joode Schaliegas Congres - IIR Amersfoort, 30-31 Oktober 2013 www.ecn.nl Visie ECN Rol gas in NL energiesysteem nu en straks

Nadere informatie

Energiewende vs Energietransitie

Energiewende vs Energietransitie Energiewende vs Energietransitie Jan Rotmans Amsterdam, 23-09-2013 www.twitter.com/janrotmans Cijfermatige Trends Energiemix Duitsland versus Nederland Duitsland Nederland kolen 25% 7% olie 34% 56% aardgas

Nadere informatie

30196 Duurzame ontwikkeling en beleid. 32813 Kabinetsaanpak Klimaatbeleid op weg naar 2020. Brief van de minister van Economische Zaken

30196 Duurzame ontwikkeling en beleid. 32813 Kabinetsaanpak Klimaatbeleid op weg naar 2020. Brief van de minister van Economische Zaken 30196 Duurzame ontwikkeling en beleid 32813 Kabinetsaanpak Klimaatbeleid op weg naar 2020 Nr. 380 Brief van de minister van Economische Zaken Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

Reguleren is balanceren

Reguleren is balanceren De energieketen Reguleren is balanceren afnemers netbeheerders producenten efficiëntie betaalbaarheid betrouwbaarheid milieuvriendelijkheid Te bespreken reguleringsmaatregelen Onderdeel energieketen Type

Nadere informatie

Datum 26 oktober 2012 Betreft Beantwoording vragen Kamerlid Mulder (CDA) over capaciteitsheffing energieleveranciers

Datum 26 oktober 2012 Betreft Beantwoording vragen Kamerlid Mulder (CDA) over capaciteitsheffing energieleveranciers > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal Energie, Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594

Nadere informatie

Een Duurzaam Nederlands Energiebeleid?

Een Duurzaam Nederlands Energiebeleid? Een Duurzaam Nederlands Energiebeleid? "Dutch energy policy; Part 1: Which priorities for renewable energy? 6e Energy Economics Policy Seminar CPB, Tilec, EZ en NMa 7 december 2010 Aad Correljé TU Delft

Nadere informatie

Energie-Nederland heeft zich gebogen over de vraag wat er nodig is om tot een succesvol transitiebeleid voor de energievoorziening te komen.

Energie-Nederland heeft zich gebogen over de vraag wat er nodig is om tot een succesvol transitiebeleid voor de energievoorziening te komen. Vereniging Energie-Nederland Lange Houtstraat 2 2511 CW Den Haag T. 070 311 43 50 ENL-2012-00754 Hans Alders Telefoon 070-3114350 E-mail info@energie-nederland.nl Datum 24 september 2012 Ons kenmerk Behandeld

Nadere informatie

De Toekomst van Aardgas: Een schaakspel op meerdere borden

De Toekomst van Aardgas: Een schaakspel op meerdere borden De Toekomst van Aardgas: Een schaakspel op meerdere borden Symposium De Gassamenstelling van de toekomst, 28 mei 2015, Regardz De Eenhoorn, Amersfoort Aad Correljé TU Delft TBM Economics of Infrastructures

Nadere informatie

De potentie van diepe geothermie voor de transitie naar duurzame energie. Technologische kansen voor de Nederlandse industrie

De potentie van diepe geothermie voor de transitie naar duurzame energie. Technologische kansen voor de Nederlandse industrie De potentie van diepe geothermie voor de transitie naar duurzame energie Technologische kansen voor de Nederlandse industrie Diepe geothermie heeft vele voordelen Characteristics Geothermal Geothermal

Nadere informatie

Dynamieken in de elektriciteitsmarkt

Dynamieken in de elektriciteitsmarkt 2 oktober 2013 Dynamieken in de elektriciteitsmarkt Eneco Energy Trade Paul Hendrix, Bart van Paassen Kengetallen Eneco Groep 2,2 miljoen klanten in Nederland en België 7.000 vakkundige en betrokken medewerkers

Nadere informatie

Hét groene energieplan voor Nederland

Hét groene energieplan voor Nederland Hét groene energieplan voor Nederland Doelen Green4sure Ontwikkeling pakket instrumenten en strategie voor reductie van 50% broeikasgassen in 2030. Verbeteren energievoorzieningzekerheid Tonen baten en

Nadere informatie

De energietransitie: kansen grijpen kansen creëren

De energietransitie: kansen grijpen kansen creëren De energietransitie: kansen grijpen kansen creëren Inspiratie voor de avond Marc Londo, ECN Beleidsstudies Alkmaar 1 april 2015 www.ecn.nl Boodschappen 1. De energiehuishouding verandert, en daar zijn

Nadere informatie

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort Historisch perspectief 1945-1970 Keerpunten in de jaren 70 oliecrisis en milieu Tsjernobyl (1986) ramp door menselijke fouten Kyoto protocol (1997) (CO 2 en global warming problematiek) Start alternatieven

Nadere informatie

Nationale Energieverkenning 2014

Nationale Energieverkenning 2014 Nationale Energieverkenning 2014 Remko Ybema en Pieter Boot Den Haag 7 oktober 2014 www.ecn.nl Inhoud Opzet van de Nationale Energieverkenning (NEV) Omgevingsfactoren Resultaten Energieverbruik Hernieuwbare

Nadere informatie

MANAGEMENT SAMENVATTING ENERGIERAPPORT 2008

MANAGEMENT SAMENVATTING ENERGIERAPPORT 2008 MANAGEMENT SAMENVATTING ENERGIERAPPORT 2008 Er is de komende jaren een fundamentele verandering van onze energievoorziening nodig om het hoofd te bieden aan de mondiale uitdagingen op energiegebied: de

Nadere informatie

Energievoorziening Rotterdam 2025

Energievoorziening Rotterdam 2025 Energievoorziening Rotterdam 2025 Trends Issues Uitdagingen 9/14/2011 www.bollwerk.nl 1 Trends (1) Wereld energiemarkt: onzeker Toenemende druk op steeds schaarsere fossiele bronnen Energieprijzen onvoorspelbaar,

Nadere informatie

Energiedossiers tijdens het Italiaanse voorzitterschap

Energiedossiers tijdens het Italiaanse voorzitterschap Energiedossiers tijdens het Italiaanse voorzitterschap Jan Haers 2 juli 2014 Vleva en SAR-Minaraad Overzicht Energiebeleid op Europese Raad Tijdens het Griekse voorzitterschap Prioriteiten van het Italiaanse

Nadere informatie

6 Pijler 4: Het energietransportnetwerk gereedmaken

6 Pijler 4: Het energietransportnetwerk gereedmaken 6 Pijler 4: Het energietransportnetwerk gereedmaken 6.1 Aanpassingen van de infrastructuur in Nederland De energietransitie kan ingrijpende gevolgen hebben voor vraag en aanbod van energie en voor de netwerken

Nadere informatie

: Nederlandse elektriciteitscentrales en onconventioneel gas

: Nederlandse elektriciteitscentrales en onconventioneel gas 30109151-Consulting 10-2303, rev.2 8-Feb-11 HKo/JMW Notitie aan van Betreft : AER/Den Haag : KEMA Nederland : Nederlandse elektriciteitscentrales en onconventioneel gas 1 INLEIDING De AER gaat een advies

Nadere informatie

Hernieuwbare energie: noodzaak, visie op 2050 en beleid

Hernieuwbare energie: noodzaak, visie op 2050 en beleid Hernieuwbare energie: noodzaak, visie op 2050 en beleid Remko Ybema Lezing Den Bosch 12 oktober 2010 www.ecn.nl Inhoud Noodzaak van duurzame energie Een duurzame energievoorziening in 2050 Doelen van het

Nadere informatie

Les Kernenergie. Werkblad

Les Kernenergie. Werkblad LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Kernenergie Werkblad Les Kernenergie Werkblad Wat is kernenergie? Het Griekse woord atomos betekent ondeelbaar. Het woord atoom is hiervan afgeleid. Ooit dachten wetenschappers

Nadere informatie

Change. Hoe moet het morgen met de energievoorziening? Document. magazine

Change. Hoe moet het morgen met de energievoorziening? Document. magazine Hoe moet het morgen met de energievoorziening? Nederland is verslaafd aan fossiele energie, zeker in vergelijking met landen om ons heen, vertelt Paul Korting, directeur van ECN. Er zijn genoeg scenario

Nadere informatie

Een toekomstvisie op het gebruik van (aard)gas in Nederland

Een toekomstvisie op het gebruik van (aard)gas in Nederland Een toekomstvisie op het gebruik van (aard)gas in Nederland Volledig duurzaam in 2050 Nederland wil in het jaar 2050 een volledig duurzame energievoorziening. De energievoorziening dient bovendien betaalbaar

Nadere informatie

Nog een eeuw fossiel BELIA HEILBRON, JELMER MOMMERS, THOMAS MUNTZ & HUIB DE ZEEUW

Nog een eeuw fossiel BELIA HEILBRON, JELMER MOMMERS, THOMAS MUNTZ & HUIB DE ZEEUW De Groene Amsterdammer, 23 januari 2013 Onderzoeksdossier Land van gas en kolen Geannoteerde versie http://www.groene.nl/2013/4/nog-een-eeuw-fossiel-geannoteerde-versie Nog een eeuw fossiel De Nederlandse

Nadere informatie

Naar een duurzame energievoorziening

Naar een duurzame energievoorziening Naar een duurzame energievoorziening De schone taak van aardgas 1 2 We staan voor belangrijke keuzes De wereld staat voor dringende keuzes. Neem het energievraagstuk. De wereldbevolking groeit in korte

Nadere informatie

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Roemenië ligt geografisch gezien in het midden van Europa (het zuidoostelijk deel van Midden-Europa). Het land telt 21,5 miljoen inwoners en

Nadere informatie

Windturbines: Dweilen met de kraan open op kosten van de burger!

Windturbines: Dweilen met de kraan open op kosten van de burger! Windturbines: Dweilen met de kraan open op kosten van de burger! Windturbines en economie Burgers en bedrijven dragen jaarlijks via belas/ngen en heffingen 7,5 miljard bij aan fossiele- en 1,4 miljard

Nadere informatie

KCD 2013. Netplanning tijdens turbulente tijden - geen sinecure! Gert van der Lee Arnhem, 4 maart 2014

KCD 2013. Netplanning tijdens turbulente tijden - geen sinecure! Gert van der Lee Arnhem, 4 maart 2014 KCD 2013 Netplanning tijdens turbulente tijden - geen sinecure! Gert van der Lee Arnhem, 4 maart 2014 Juridisch kader TenneT heeft wettelijke plicht om aangeslotenen voldoende transportcapaciteit te bieden.

Nadere informatie

Energie Transitie: traagheid en versnelling

Energie Transitie: traagheid en versnelling twitter.com/janrotmans Energie Transitie: traagheid en versnelling Den Haag, 26 Juni 2014 In welke fase zit energietransitie? Transitie naar Duurzame Energie Pre-development stage Through development stage

Nadere informatie

GP/VAN HOUDT. Kernenergie: overbodig onheil. www.greenpeace.nl

GP/VAN HOUDT. Kernenergie: overbodig onheil. www.greenpeace.nl GP/VAN HOUDT Kernenergie: overbodig onheil www.greenpeace.nl Wat zijn de oplossingen? Kernenergie is volgens sommigen onvermijdelijk als we de uitstoot van broeikasgassen willen beperken. Onzin! Greenpeace

Nadere informatie

Denktank vernieuwing energiemarkt. Frans Rooijers

Denktank vernieuwing energiemarkt. Frans Rooijers Denktank vernieuwing energiemarkt Frans Rooijers Agenda Kennismaking Stand van zaken Problemen Oplossingen Werkwijze Afspraken 2 Deelnemers? Stichting Natuur & Milieu - ECF Ministerie EZ E.On APX TenneT

Nadere informatie

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Kees den Blanken Cogen Nederland Driebergen, Dinsdag 3 juni 2014 Kees.denblanken@cogen.nl Renewables genereren alle stroom (in Nederland in

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 538 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Den Haag 26 februari 2007

Den Haag 26 februari 2007 Zijne Excellentie Mr. dr. J.P. Balkenende Minister-President Ministerie van Algemene Zaken Binnenhof 20 2513 AA DEN HAAG Briefnummer 07/10.419/FG/NG Den Haag 26 februari 2007 Excellentie, Het voorstel

Nadere informatie

Discussie over voor- en nadelen van windenergie

Discussie over voor- en nadelen van windenergie Argumenten in het maatschappelijke debat en de politieke besluitvorming rondom wind op zee Mogelijkheden en beperkingen van MKBA s 04/11/2014, KIVI, Den Haag Discussie over voor- en nadelen van windenergie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 32 813 Kabinetsaanpak Klimaatbeleid op weg naar 2020 Nr. 54 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Derde Energienota Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergade~aar1995-1996 24525 Derde Energienota Nr. 2 INHOUDSOPGAVE DERDE ENERGIENOTA 1995 Samenvatting en conclusies Inleiding Hoofdstuk 1 De uitdaging

Nadere informatie

Ontwikkelingen Zonne-energie

Ontwikkelingen Zonne-energie Ontwikkelingen Zonne-energie : Energieke Samenleving onderweg naar morgen Bert Bakker NIEUW: Bezuidenhoutseweg 50 2594 AW Den Haag 070 3040114 De oorsprong van (duurzame) energie De zon als energieleverancier

Nadere informatie

De rol van biomassa in de energietransitie.

De rol van biomassa in de energietransitie. De rol van biomassa in de energietransitie. Bert de Vries Plaatsvervangend directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging, Ministerie van Economische Zaken Inhoud 1. Energieakkoord 2. Energietransitie

Nadere informatie

Caro De Brouwer 27/11/2013

Caro De Brouwer 27/11/2013 Caro De Brouwer 27/11/2013 Caro De Brouwer 2e Master Irw Energie, KUL Erasmus Imperial College London Thesis: Solvent storage for postcombustion CCS in coal fired plants Voorzitter YERA Young Energy Reviewers

Nadere informatie

Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie

Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag Voorzitter van de SER T.a.v. de heer dr. A.H,G, Rinnooy Kan Bezuidenhoutseweg 60 Postbus 90405 2509

Nadere informatie

Hoe verder na het energieakkoord?

Hoe verder na het energieakkoord? Hoe verder na het energieakkoord? Michiel Hekkenberg Utrecht - EU-2050 Power lab 25 november 2013 www.ecn.nl ECN ECN: Energieonderzoek Centrum Nederland sinds 1955 Meer dan 500 medewerkers in 7 onderzoeksgebieden

Nadere informatie

WKK in Nederland Toen, Nu, Straks. BezinningsGroep Energie Utrecht, 28 juni 2006

WKK in Nederland Toen, Nu, Straks. BezinningsGroep Energie Utrecht, 28 juni 2006 WKK in Nederland Toen, Nu, Straks BezinningsGroep Energie Utrecht, 28 juni 2006 WKK is goed en moet Energie is meer dan elektriciteit WKK fundamenteel energetisch WKK voordelen, potentie en nadelen WKK

Nadere informatie

... Eneco België B.V. Le coût-vérité de l énergie Energie tegen werkelijke prijzen. 25 oktober 2012. CMS DeBacker / Edora

... Eneco België B.V. Le coût-vérité de l énergie Energie tegen werkelijke prijzen. 25 oktober 2012. CMS DeBacker / Edora Eneco België B.V.... Le coût-vérité de l énergie Energie tegen werkelijke prijzen CMS DeBacker / Edora 25 oktober 2012 Christophe Degrez Algemeen Directeur Eneco België Prijs en kosten: wat is de juiste

Nadere informatie

Biobrandstoffen voor trucks Duurzaamheid en beschikbaarheid

Biobrandstoffen voor trucks Duurzaamheid en beschikbaarheid Biobrandstoffen voor trucks Duurzaamheid en beschikbaarheid 18/03/2015 Wouter Bakker Intro 2 ECOFYS 18/03/2015 Wouter Bakker Waarom bio-energie? > Renewable and sustainable Regrows Reduces greenhouse gas

Nadere informatie

Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN

Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN Referentiescenario De WETO-studie (World Energy, Technology and climate policy Outlook 2030) bevat een referentiescenario

Nadere informatie

Kennissessie. Energietransitie. Willem Altena John Kerkhoven

Kennissessie. Energietransitie. Willem Altena John Kerkhoven Kennissessie Energietransitie Willem Altena John Kerkhoven 2 Programma Kennissessie Introductie Toelichting Energieakkoord Uitleg Pauze Toepassen ETM 3 Programma Kennissessie Introductie Toelichting Energieakkoord

Nadere informatie

GDF SUEZ LNG Solutions

GDF SUEZ LNG Solutions BECOMES GDF SUEZ LNG Solutions Nationale Distributiedag - 15 oktober 2015 Jan-Joris van Dijk Managing Director GDF SUEZ LNG Solutions GDF SUEZ LNG SOLUTIONS Een nieuw bedrijf binnen de groep met focus

Nadere informatie

Duurzaamheidsdoelstellingen, nationaal of Europees? IIR, Nationaal elektriciteitsplatform Den Haag, 21 april 2010

Duurzaamheidsdoelstellingen, nationaal of Europees? IIR, Nationaal elektriciteitsplatform Den Haag, 21 april 2010 Duurzaamheidsdoelstellingen, nationaal of Europees? Sjak Lomme IIR, Nationaal elektriciteitsplatform Den Haag, 21 april 2010 Inhoud Handel in emissierechten Waarom duurzaamheidsdoelstellingen? Renewables

Nadere informatie

Kwaliteits- en Capaciteitsplan 2013

Kwaliteits- en Capaciteitsplan 2013 Kwaliteits- en Capaciteitsplan 2013 Bevindingen van de marktconsultatie Team Long term Grid Planning Arnhem, 11 september 2013 Inhoudsopgave Vraagontwikkeling Ontwikkelingen grootschalige productievermogen

Nadere informatie

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu Beleggen in de toekomst de kansen van beleggen in klimaat en milieu Angst voor de gevolgen? Stijging van de zeespiegel Hollandse Delta, 6 miljoen Randstedelingen op de vlucht. Bedreiging van het Eco-systeem

Nadere informatie

Investeerders op de energieladder?

Investeerders op de energieladder? Investeerders op de energieladder? Rotterdam 10 december 2015 Coby van der Linde Plan Twee CIEP studies over koolstofbel Het internationale energiesysteem altijd in transitie De prikkels tot verandering:

Nadere informatie

Kennis van Energietransitie Kansen voor Noord Nederland EDIAAL

Kennis van Energietransitie Kansen voor Noord Nederland EDIAAL Kennis van Energietransitie Kansen voor Noord Nederland EDIAAL EDIAAL is een programma van Energy Delta Institute dat zich toelegt op het verzamelen, bewerken en ontsluiten van onafhankelijke, toepasbare

Nadere informatie

Economische aspecten Kernenergie

Economische aspecten Kernenergie Economische aspecten Kernenergie Den Haag, 9 november 2007 KIVI Symposium Job van Roijen Essent Business Development Inleiding Een aantal voor utilities relevante elementen worden besproken Deze worden

Nadere informatie

De evolutie van de olieprijs in de context van de energiemarkten DEEL 1

De evolutie van de olieprijs in de context van de energiemarkten DEEL 1 De evolutie van de olieprijs in de context van de energiemarkten DEEL 1 September 2006 Eric Raets Portfolio Manager Energy and Cyclical Sectors Active Equity Fund Management KBC Asset Management Inhoud

Nadere informatie

CO2-opslag: oplossing of gevaar? Utrecht 6 december 2006, Symposium Schoon Fossiel Ron Wit, Stichting Natuur en Milieu

CO2-opslag: oplossing of gevaar? Utrecht 6 december 2006, Symposium Schoon Fossiel Ron Wit, Stichting Natuur en Milieu CO2-opslag: oplossing of gevaar? Utrecht, Symposium Schoon Fossiel Ron Wit, Stichting Natuur en Milieu Klimaatverandering zeer ingrijpend 2 Stabilisatie nodig: 400-450 ppm CO2e 3 Tijdsklem: 30% CO2-reductie

Nadere informatie

Volkspartij voor Vrijheid en Democratie

Volkspartij voor Vrijheid en Democratie Kamerlid: Leegte Fractie: VVD Den Haag, 15-1-2013 Spreektekst EZ begroting 2013 Europa armer, de wereld warmer (Noot van de webbeheerder: alleen de gesproken tekst geldt) Voorzitter, Europa armer, de wereld

Nadere informatie

De energiesector is deel van de oplossing

De energiesector is deel van de oplossing Energieconferentie En En, Glazen Zaal, Den Haag, 20 juni 2011 Inleiding Hans Alders, Voorzitter Energie-Nederland De energiesector is deel van de oplossing Op 1 januari 2011 zijn EnergieNed en VME (De

Nadere informatie

LBW 2006. Copyright. De route naar betrouwbare, betaalbare en schone energie

LBW 2006. Copyright. De route naar betrouwbare, betaalbare en schone energie LBW 2006 Copyright Zonder uitdrukkelijke schriftelijke toestemming van Lukkes Business Writing is het niet toegestaan deze tekst en berichtgevingen die verstrekt worden via deze site op enigerlei wijze

Nadere informatie

Visie elektriciteitscentrale en biomassa in de toekomst

Visie elektriciteitscentrale en biomassa in de toekomst Visie elektriciteitscentrale en biomassa in de toekomst André Zeijseink (KEMA) Biomassa Meestook Symposium, Amsterdam, 27 mei 2010 Inleiding KEMA in t kort Belangrijke energie-drivers Rol van kolen in

Nadere informatie

EU ETS herziening post 2020. Standpunt van de elektriciteitssector. FEBEG. Silvie Myngheer. 30.09.2015 CCIM Stakeholders dialoog

EU ETS herziening post 2020. Standpunt van de elektriciteitssector. FEBEG. Silvie Myngheer. 30.09.2015 CCIM Stakeholders dialoog EU ETS herziening post 2020. Standpunt van de elektriciteitssector. FEBEG Silvie Myngheer 30.09.2015 CCIM Stakeholders dialoog Federatie van de Belgische Elektriciteits- en Gasbedrijven Fédération Belge

Nadere informatie

Brainport Eindhoven ENERGIE. Studievoormiddag Energie in de Noorderkempen 29 april 2010

Brainport Eindhoven ENERGIE. Studievoormiddag Energie in de Noorderkempen 29 april 2010 Brainport Eindhoven ENERGIE Studievoormiddag Energie in de Noorderkempen 29 april 2010 Brainport Development, 2010 agenda Brainport innovatieve regio energietransitie de Brainport aanpak belang/kansen

Nadere informatie

Aggiornamento. Bedreigingen en uitdagingen voor de. industrie VWEC. Een perspectief voor Vlaanderen. Een perspectief voor Vlaanderen

Aggiornamento. Bedreigingen en uitdagingen voor de. industrie VWEC. Een perspectief voor Vlaanderen. Een perspectief voor Vlaanderen Een perspectief voor Vlaanderen Bedreigingen en uitdagingen voor de Aggiornamento industrie Een perspectief voor Vlaanderen VWEC auteur functie datum Marc Van den Bosch Sr. Adviseur energie en milieu VOKA

Nadere informatie

Water crisis - kunnen ingenieurs nog iets bijbrengen?

Water crisis - kunnen ingenieurs nog iets bijbrengen? Water crisis - kunnen ingenieurs nog iets bijbrengen? James.Leten@siwi.org Wereldwijds Opportuniteiten Regionaal - Stroomgebied Lokaal: checklist 2000 2015 millennium ontwikkelingsdoelstellingen 2000 2015

Nadere informatie

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen?

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? Energieakkoord voor duurzame groei Juli 2014 WERK IN UITVOERING Ed Nijpels Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? 1 Waarom een Energieakkoord? Perspectief Consistentie Ambitie Realiteit Groei

Nadere informatie

Duurzame liberalisering in Nederland?

Duurzame liberalisering in Nederland? Duurzame liberalisering in Nederland? Inleiding De afgelopen jaren is de vraag naar groene stroom enorm gestegen. Maar er is in Nederland onvoldoende aanbod aan duurzaam elektriciteitsvermogen zoals windmolens,

Nadere informatie

Grootschalige energie-opslag

Grootschalige energie-opslag Er komt steeds meer duurzame energie uit wind Dit stelt extra eisen aan flexibiliteit van het systeem Grootschalige opslag is één van de opties om in die flexibiliteit te voorzien Uitgebreid onderzoek

Nadere informatie

Grootschalige energie-opslag

Grootschalige energie-opslag Er komt steeds meer duurzame energie uit wind Dit stelt extra eisen aan flexibiliteit van het systeem Grootschalige opslag is één van de opties om in die flexibiliteit te voorzien TenneT participeert in

Nadere informatie

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen achtergrond Afscheid van fossiel kan Klimaatverandering is een wereldwijd probleem. Energie(on)zekerheid ook. Dat betekent dat een transitie naar een veel duurzamere economie noodzakelijk is. Het recept

Nadere informatie

Betekenis Energieakkoord voor Duurzame Groei voor de Installatiebranche. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel 3 februari 2014 / VSK beurs

Betekenis Energieakkoord voor Duurzame Groei voor de Installatiebranche. Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel 3 februari 2014 / VSK beurs Betekenis Energieakkoord voor Duurzame Groei voor de Installatiebranche Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel 3 februari 2014 / VSK beurs Inhoud Introductie Duurzame Energie Koepel en Sector beschrijving

Nadere informatie

Energie voor morgen, vandaag bij GTI

Energie voor morgen, vandaag bij GTI Energie voor morgen, vandaag bij GTI Jet-Net docentendag 5 juni 2008 GTI. SMART & INVOLVED GTI is in 2009 van naam veranderd: GTI heet nu Cofely SLIMME ENERGIENETWERKEN, NU EN MORGEN 2008 2010 Centrale

Nadere informatie

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013 16% Energie van eigen bodem 17 januari 2013 Inhoud Klimaatverandering Energie in Nederland Duurzame doelen Wind in ontwikkeling Northsea Nearshore Wind Klimaatverandering Conclusie van het IPCC (AR4, 2007)

Nadere informatie

Power to gas onderdeel van de energietransitie

Power to gas onderdeel van de energietransitie Power to gas onderdeel van de energietransitie 10 oktober 2013 K.G. Wiersma Gasunie: gasinfrastructuur & gastransport 1 Gastransportnet in Nederland en Noord-Duitsland Volume ~125 mrd m 3 aardgas p/j Lengte

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 14 maart 2012

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 14 maart 2012 > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal voor Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 30 2594 AV Den

Nadere informatie

De waarde van het BBP Onderzoek naar de consumptie van energie

De waarde van het BBP Onderzoek naar de consumptie van energie De waarde van het BBP Onderzoek naar de consumptie van energie Geschreven door: Lesley Huang en Pepijn Veldhuizen Vakken: Economie School en klas: Scholengemeenschap Were Di, vwo 6 Begeleider: De heer

Nadere informatie

Vlaams afval- en materialencongres 6 april

Vlaams afval- en materialencongres 6 april Vlaams afval- en materialencongres 6 april Erik de Baedts Directeur NVRD President MWE Board member ISWA Strategisch omgaan met grondstoffen Nederlandse vereniging van gemeenten ogv afvalbeheer & reiniging

Nadere informatie

14-10-2010 / Theo Henrar. Adriaan Vollebergh. Director Sales & Marketing Tata Steel Europe

14-10-2010 / Theo Henrar. Adriaan Vollebergh. Director Sales & Marketing Tata Steel Europe 14-10-2010 / Theo Henrar The De Staalindustrie world of steel anno 2011 Adriaan Vollebergh Director Sales & Marketing Tata Steel Europe 1 Exposure Lelystad 2 Ontwikkeling staalvraag 2011 2009: Terugval

Nadere informatie

WKK: de energiebesparingtechnologie bij uitstek!

WKK: de energiebesparingtechnologie bij uitstek! WKK: de energiebesparingtechnologie bij uitstek! Deze notitie belicht puntsgewijs de grote rol van WKK bij energiebesparing/emissiereductie. Achtereenvolgens worden de volgende punten besproken en onderbouwd:

Nadere informatie

Lancering NVDE Question & Answers

Lancering NVDE Question & Answers Lancering NVDE Question & Answers Q: Waarom is NVDE opgericht? A: Met de oprichting van de NVDE is er nu een brede brancheorganisatie die de slagkracht van de sector zal vergroten. Negen verschillende

Nadere informatie

Energiemarkt moet op de schop

Energiemarkt moet op de schop jeroen de haas Energiemarkt moet op de schop De liberalisering van de Europese energiemarkt heeft niet goed uitgewerkt voor Nederland, zegt Jeroen de Haas, bestuursvoorzitter van Eneco. Zitten we straks

Nadere informatie

[Plaats], [Datum] Aan het College van B & W en de Gemeenteraad van de Gemeente [.] Betreft: Afstoten financiële belangen in de fossiele industrie

[Plaats], [Datum] Aan het College van B & W en de Gemeenteraad van de Gemeente [.] Betreft: Afstoten financiële belangen in de fossiele industrie [Plaats], [Datum] Aan het College van B & W en de Gemeenteraad van de Gemeente [.] Betreft: Afstoten financiële belangen in de fossiele industrie Geachte leden van het College van B & W en de Gemeenteraad,

Nadere informatie

Meer duurzaamheid in een vrije markt

Meer duurzaamheid in een vrije markt CE CE Oplossingen voor Oplossingen voor milieu, economie milieu, economie en technologie en technologie Oude Delft 180 Oude Delft 180 2611 2611 HH HH Delft Delft tel: 015 2 150 150 fax: 015 2 150 151 e-mail:

Nadere informatie

Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document 2013

Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document 2013 Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document 2013 Marktconsultatie Team Long term Grid Planning Arnhem, 30 november 2012 Kwaliteits- en Capaciteitsplan Document 2013 30 november 2012 Marktconsultatie KCD 2013

Nadere informatie

trends en ervaringen

trends en ervaringen 5 "ntwi''elingen op de energiemar't in het 3uitenland trends en ervaringen 1 "ondiale trends van marktmacht naar staatsmacht "e sterk gestegen vraag en onvoldoende 0itbreiding van de prod04tie- 4apa4iteit

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

Bouwen is Vooruitzien

Bouwen is Vooruitzien Bouwen is Vooruitzien Energie van visie tot projecten Peter Op t Veld Inhoud Waar staan we? Europees energie en klimaatbeleid Tegenstelling collectief belang individueel belang Waar gaan we naar toe?

Nadere informatie

Elektrisch rijden in de praktijk

Elektrisch rijden in de praktijk We gaan elektrisch vooruit! Een impuls voor elektrisch vervoer in Rotterdam Elektrisch rijden in de praktijk Klimaatprobleem? Google earth januari 2009 Rotterdam Climate Initiative Als stad met wereldhaven

Nadere informatie

CIR-Isolatie Raad vzw

CIR-Isolatie Raad vzw 15 de ISOLATIEDAG energetisch renoveren bestaande gebouwen Georges Timmermans gti@skynet.be CIR-Isolatie Raad vzw koepel Belgische isolatiesector Duurzame Bouwsystemen 1 CIR-Isolatie Raad vzw jaarlijkse

Nadere informatie

2 Is het waar dat de effectieve capaciteit van wind door inpassingseffecten niet 23% maar minder dan 8% is?

2 Is het waar dat de effectieve capaciteit van wind door inpassingseffecten niet 23% maar minder dan 8% is? > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Kosten van windenergie wat zijn gevolgen voor de electriciteitsvoorziening?

Kosten van windenergie wat zijn gevolgen voor de electriciteitsvoorziening? 1 Kosten van windenergie wat zijn gevolgen voor de electriciteitsvoorziening? Prof. dr. Machiel Mulder Faculteit Economie en Bedrijfskunde, RUG Economisch Bureau, Autoriteit Consument en Markt 2 e NLVOW

Nadere informatie

Staatssecretaris Infrastructuur en Milieu. 16 november ProRail / Nederlandse Spoorwegen. 28 november Arriva / Veolia / Connexxion

Staatssecretaris Infrastructuur en Milieu. 16 november ProRail / Nederlandse Spoorwegen. 28 november Arriva / Veolia / Connexxion Staatssecretaris Infrastructuur en Milieu 2012 16 november / 28 november Arriva / Veolia / Connexxion 10 december / 11 december Nederlandse Vereniging voor Duurzame Biobrandstoffen Koninklijke Luchtvaart

Nadere informatie

De economie van kolencentrales

De economie van kolencentrales De economie van kolencentrales GP/Beentjes Staatssteun voor een vervuilende bedrijfstak Kolencentrales zijn door de hoge CO 2-uitstoot de meest vervuilende manier om elektriciteit te produceren. Maar zijn

Nadere informatie

Biomassa: brood of brandstof?

Biomassa: brood of brandstof? RUG3 Biomassa: brood of brandstof? Centrum voor Energie en Milieukunde dr ir Sanderine Nonhebel Dia 1 RUG3 To set the date: * >Insert >Date and Time * At Fixed: fill the date in format mm-dd-yy * >Apply

Nadere informatie

Windenergie goedkoper dan kernenergie!

Windenergie goedkoper dan kernenergie! Go Wind - Stop nuclear Briefing 1 26 june 2002 Windenergie goedkoper dan kernenergie! Electrabel geeft verkeerde informatie over kostprijs van kernenergie en windenergie. Electrabel beweert dat windenergie

Nadere informatie