De Toekomst van Aardgas: Een schaakspel op meerdere borden

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Toekomst van Aardgas: Een schaakspel op meerdere borden"

Transcriptie

1 De Toekomst van Aardgas: Een schaakspel op meerdere borden Symposium De Gassamenstelling van de toekomst, 28 mei 2015, Regardz De Eenhoorn, Amersfoort Aad Correljé TU Delft TBM Economics of Infrastructures Clingendael International Energy Programme

2 De beschikbaarheid van gas in de toekomst? 1. Up-stream De impact van LNG markt; De schaliegas revolutie 2. Downstream Andere gassen? Ander gebruik? Ander gebruikers? 3. De rol van de netten en hun beheerders?

3 Internationale energiepolitiek

4 The common wisdom June 2,

5 Common wisdom: Integratie van de wereld gasmarkten Groei LNG productie in Nigeria, Qatar, Rusland, Trinidad & Tobago Marktintegratie US, EU, Asia door arbitrage Delinking van olie en gasprijzen Beeindiging lange termijn contracten voor pijpen en LNG Voila We hebben een wereld gas markt!

6 Major gas trade movements 2004 June 2,

7 Major gas trade movements 2008 June 2,

8 World Energy Outlook 2003 Gas Trade Flows 2030, bcm Source: IEA

9 En toen. Goedkoop unconventional gas in US, Canada, Australie, Ook in China, India, Rusland, Duitsland, Polen, Roemenie, etc?????????????.

10 De USA

11 Major gas trade movements 2010

12 Major gas trade movements 2011

13 Major gas trade movements 2012 June 2,

14 Major gas trade movements 2013

15 Waar komt het voor? En hoeveel?

16 Een belofte? June 2,

17 The Good News About Gas (Deutch 2011/ MIT 2010) Vast amounts of natural gas [ ] have become economically available unmitigated boon for consumers [ ] affordable energy Environmentalists [ ] emit less carbon dioxide.. Governments that hope to reduce the political and market power of today s [ ] producing countries Displace oil in transportation and chemical sectors A more integrated and open gas market with a single price

18 Maar ook wat slecht nieuws, voor sommigen Iran, Qatar, Russia, Saudi Arabia and Turkmenistan [ ] adjust to lower revenues quite severe and potentially destabilizing. Demand [..] will fall [ ] pressure on [ ] prices

19 In Europa?

20 Schaliegas??? In VK, Duitsland, Polen, Roemenie??? Wat gebeurt er met lange termijn contracten voor pijpen en LNG? Wie gaat er dan (nu nog) investeren in LNG? Rusland, de stans, Nigeria, Qatar, Trinidad & Tobago? En in nieuwe pijpen voor gas naar Europa? Rusland nog afhankelijker van Europa?

21

22 Van competitie voor gas met de USA en Azie naar June 2,

23 Compartimentalisering van de markt en handel met een paar leveranciers? June 2,

24 Of draaien we gewoon een paar pijlen om????? June 2,

25 LNG Import capacity 25 June 2, 2015

26 Gasprijzen, concurrentie en wat doet de olie?

27 EU gas consumption 27 June 2, 2015

28 Back to Nuclear? Or 28 June 2, 2015

29 Renewables??

30 De beschikbaarheid van gas in de toekomst? 1. Up-stream De impact van LNG markt; De schaliegas revolutie 2. Downstream Andere gassen? Ander gebruik? Ander gebruikers? 3. De rol van de netten en hun beheerders?

31 Onderwijl in Nederland. Total NL use LDCs Min. EL&I May 2011

32 Welke transities gaat dit te weeg brengen in de energiesector?

33 Biogas

34 Dat is een boeiende curve!!!

35 Maar ook waterstof!

36 De P2G theorie

37 Maar ook dit

38 En dan nog micro LNG!

39 En de praktijk..???

40 Aanbod en vraag???

41 Welke kansen biedt de transitie voor warmte?!

42 Een vraag Seizoensflexibiliteit? Netherlands Norway Total Former Soviet Union Algeria Germany Libya 42

43 En wat gaat gas kosten?

44 De toekomst.

45 Nederlands Het onderzoeksprogramma EDGaR is erkentelijk voor de bijdrage van de financieringsinstellingen: Samenwerkingsverband Noord Nederland. Dit project wordt medegefinancierd door het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en door het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. Cofinanciering vindt eveneens plaats door de Provincie Groningen. English The research program EDGaR acknowledges the contribution of the funding agencies: The Northern Netherlands Provinces (SNN). This project is co-financed by the European Union, European Fund for Regional Development and the Ministry of Economic Affairs, Agriculture and Innovation. Also the Province of Groningen is co-financing the project.

Gaskwaliteit en meetmiddelen

Gaskwaliteit en meetmiddelen Gaskwaliteit en meetmiddelen EDGaR als ruimtestation naar de toekomst Erik Polman Kiwa Technology Themamiddag EDGaR 09.02.2012 Tussenhaltes 1. Issues en trends in gaskwaliteit 2. EDGAR project: Development

Nadere informatie

Nut en noodzaak van schaliegas vanuit energieperspectief

Nut en noodzaak van schaliegas vanuit energieperspectief Nut en noodzaak van schaliegas vanuit energieperspectief Jeroen de Joode Schaliegasbijeenkomst provincie Noord-Brabant s-hertogenbosch, 27 september 2013 www.ecn.nl Hoofdboodschap Rol gas in NL energiesysteem

Nadere informatie

Rotterdam Wereld Balans Wereld Import & Export. Ukraine Export. EU Balans EU Import & Export EU Mais Import Spaanse S&D Nederlandse S&D

Rotterdam Wereld Balans Wereld Import & Export. Ukraine Export. EU Balans EU Import & Export EU Mais Import Spaanse S&D Nederlandse S&D Marktontwikkelingen door W. Helmink Rotterdam 14 5 2014 World Wereld Balans Inhoudsopgave Wereld Import & Export Ukraine, Rusland & Kazakhstan Tarwe Balans Ukraine Export EU EU Balans EU Import & Export

Nadere informatie

FACTSHEET KIWIFRUIT (HS code ) (8 februari 2013)

FACTSHEET KIWIFRUIT (HS code ) (8 februari 2013) FACTSHEET KIWIFRUIT (HS code 08 10 50) (8 februari 2013) Summery De wereldproductie van kiwi s was in de eerste heft van het vorige decennium redelijk stabiel op een niveau van ruim 1 miljoen ton daarna

Nadere informatie

Duurzaamheid begint bij jezelf! Alumni. 11 september 2012. jan.blom@keyknowledge.nl

Duurzaamheid begint bij jezelf! Alumni. 11 september 2012. jan.blom@keyknowledge.nl Duurzaamheid begint bij jezelf! 11 september 2012 Alumni jan.blom@keyknowledge.nl Hoe oud is duurzaamheid?? Duurzaamheid is maar vijfentwintig jaar oud! 16 juni 1987: Gro Harlem Brundtland biedt haar rapport

Nadere informatie

Energie en geopolitiek

Energie en geopolitiek Energie en geopolitiek Pieter Boot Groningen, 15 juni 2009 Deze presentatie Introductie Internationale energiemarkt Energie voorzieningszekerheid Energie en beleid 1 Introductie Dalende prijzen na juli

Nadere informatie

Nut en noodzaak van schaliegas in Nederland

Nut en noodzaak van schaliegas in Nederland Nut en noodzaak van schaliegas in Nederland Paul van den Oosterkamp, Jeroen de Joode Schaliegas Congres - IIR Amersfoort, 30-31 Oktober 2013 www.ecn.nl Visie ECN Rol gas in NL energiesysteem nu en straks

Nadere informatie

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Kees den Blanken Cogen Nederland Driebergen, Dinsdag 3 juni 2014 Kees.denblanken@cogen.nl Renewables genereren alle stroom (in Nederland in

Nadere informatie

FACTSHEET Grapes: special India HScode 08 06 10 (10)

FACTSHEET Grapes: special India HScode 08 06 10 (10) FACTSHEET Grapes: special India HScode 08 06 10 (10) Summery India was sinds 2000 sterk in opkomst als exporteur van druiven. In 2000 ging het nog om een hoeveelheid van 16.000 ton en in 2008 bereikte

Nadere informatie

Geopoli'ek en energie (olie en gas) Coby van der Linde 22 september 2014

Geopoli'ek en energie (olie en gas) Coby van der Linde 22 september 2014 Geopoli'ek en energie (olie en gas) Coby van der Linde 22 september 2014 Plan Ontwikkelingen wereld vraag en aanbod energie Olie en gas markten Europese energievoorziening Dominan'e van fossiele brandstoffen

Nadere informatie

Veranderingen in de petrochemische industrie VS-Lezing. Theo Olijve 27 maart 2014

Veranderingen in de petrochemische industrie VS-Lezing. Theo Olijve 27 maart 2014 Veranderingen in de petrochemische industrie VS-Lezing Theo Olijve 27 maart 2014 Wake-up call! De Europese chemie staat voor een enorme uitdaging De chemie is een motor van de economie; die positie mogen

Nadere informatie

De hobbelige weg naar Coby van der Linde

De hobbelige weg naar Coby van der Linde De hobbelige weg naar 2050 Coby van der Linde Waar gebruiken we energie voor? Transport (vooral olie) Lage temperstuur warmte (in Nederland vooral gas) Koelen van gebouwen (elektriciteit) Industriële warmte

Nadere informatie

FACTSHEET CUT FLOWERS RUSSIA import jan-may 2015

FACTSHEET CUT FLOWERS RUSSIA import jan-may 2015 IMPORT IN MILLION DOLLAR Factsheet RUSSIA cut flowers FACTSHEET CUT FLOWERS RUSSIA import Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com RUSSISCHE IMPORT SNIJBLOEMEN BEGIN DIT

Nadere informatie

Een Duurzaam Nederlands Energiebeleid?

Een Duurzaam Nederlands Energiebeleid? Een Duurzaam Nederlands Energiebeleid? "Dutch energy policy; Part 1: Which priorities for renewable energy? 6e Energy Economics Policy Seminar CPB, Tilec, EZ en NMa 7 december 2010 Aad Correljé TU Delft

Nadere informatie

Klimaatneutraal bouwen in de praktijk. 1. Uitdaging klimaat. klimaatverandering

Klimaatneutraal bouwen in de praktijk. 1. Uitdaging klimaat. klimaatverandering Klimaatneutaal bouwen in de praktijk Chiel Boonstra directeur De uitdaging van het klimaat Wat is klimaatneutraal bouwen Waarom passief bouwen Projectvoorbeelden BergenopZoom, oktober 9. Uitdaging klimaat

Nadere informatie

Press release Statistics Netherlands

Press release Statistics Netherlands Press release PR00-277 8-12-2000 9:30 AM Inflation rate in November levelling out Consumer prices in November were up 3.0% on November last year. The inflation rate is therefore 0.1% lower than last month,

Nadere informatie

FACTSHEET Chile Apples 2013

FACTSHEET Chile Apples 2013 Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; jankeesboon15@gmail.com FACTSHEET Chile Apples Export Chileense appelen dit jaar 5% groter Vooral meer naar Europa De Chileense appeloogst zou het lopende

Nadere informatie

Asparagus: Acreage and companies in the Netherlands

Asparagus: Acreage and companies in the Netherlands FACTSHEET ASARAGUS Areaal Nederland groeit niet meer In 2012 is er een einde gekomen aan het gestaag groeien van het areaal asperges in Nederland. Het CBS registreerde vorig jaar een areaal van 2.890 ha.

Nadere informatie

FACTSHEET CHAMPIGNONS

FACTSHEET CHAMPIGNONS FACTSHEET CHAMPIGNONS Fruit & Vegetable Facts; Jan Kees Boon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com NEDERLAND VERLIEST STEEDS MEER TERREIN BIJ HANDEL IN VERSE CHAMPIGNONS Positie op wereldmarkt van champignonconserven

Nadere informatie

FACTSHEETshort PEPPERS

FACTSHEETshort PEPPERS FACTSHEETshort PEPPERS Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts15@gmail.com Paprika s: Nederland verliest terrein aan Spanje Export Nederland dit jaar fors gedaald De Nederlands export

Nadere informatie

CIJFERS BELGIË OVERNIGHT STAYS

CIJFERS BELGIË OVERNIGHT STAYS OVERNACHTINGEN 2015-2016 - 9 maanden VOORLOPIGE CIJFERS BELGIË OVERNIGHT STAYS 2015-2016 - 9 months PRELIMINARY FIGURES BELGIUM België 15 668 923 15 878 478 +209 555 +1,3% Belgium Nederland 4 071 014 3

Nadere informatie

FACTSHEET NEW ZEALAND EXPORT FRESH FRUIT AND VEGETABLES JAN-JUN 2016

FACTSHEET NEW ZEALAND EXPORT FRESH FRUIT AND VEGETABLES JAN-JUN 2016 TONNES Factsheet NEW ZEALAND export fresh fruit and vegetables jan-jub FACTSHEET NEW ZEALAND EXPORT FRESH FRUIT AND VEGETABLES JAN-JUN Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com

Nadere informatie

IChO26 landenklassement Oslo Noorwegen 1994

IChO26 landenklassement Oslo Noorwegen 1994 IChO26 landenklassement Oslo Noorwegen 1994 1 P.R. of China 317,601 2 United Kingdom 313,998 3 U.S. of America 303,541 4 Austria 300,036 5 Singapore 299,143 6 Korea 294,383 7 Chinese Taipei 292,39 8 Czech

Nadere informatie

Toerisme in cijfers Tourism in figures XL

Toerisme in cijfers Tourism in figures XL www.milo-profi.com 2014 Toerisme in cijfers Tourism in figures XL overnachtingen huurlogies via verhuurkantoren aan de kust 2014 overnight stays in accommodations for rent by rental agencies at the coast

Nadere informatie

FACTSHEET SOUTH AFRIKA IMPORT 2015

FACTSHEET SOUTH AFRIKA IMPORT 2015 1000 TONS Factsheet South Africa import 2015 FACTSHEET SOUTH AFRIKA IMPORT 2015 Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31 654 687 684; fruitvegfacts@gmail.com ZUID AFRIKAANS FRUIT BELANGRIJK VOOR NEDERLAND

Nadere informatie

BESCHEIDEN ROL NEDERLAND IN WERELDMARKT WALNOTEN

BESCHEIDEN ROL NEDERLAND IN WERELDMARKT WALNOTEN FACTSHEET WALNOTEN Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com BESCHEIDEN ROL NEDERLAND IN WERELDMARKT WALNOTEN Wereldhandel in noten: 20 miljard euro waarvan 2 miljard walnoten.

Nadere informatie

Aggiornamento. Bedreigingen en uitdagingen voor de. industrie VWEC. Een perspectief voor Vlaanderen. Een perspectief voor Vlaanderen

Aggiornamento. Bedreigingen en uitdagingen voor de. industrie VWEC. Een perspectief voor Vlaanderen. Een perspectief voor Vlaanderen Een perspectief voor Vlaanderen Bedreigingen en uitdagingen voor de Aggiornamento industrie Een perspectief voor Vlaanderen VWEC auteur functie datum Marc Van den Bosch Sr. Adviseur energie en milieu VOKA

Nadere informatie

Komt CCS op tijd of haalt duurzame energie in? Pieter Boot Vijfde nationaal CCS Symposium 25 juni 2010

Komt CCS op tijd of haalt duurzame energie in? Pieter Boot Vijfde nationaal CCS Symposium 25 juni 2010 Komt CCS op tijd of haalt duurzame energie in? Pieter Boot Vijfde nationaal CCS Symposium 25 juni 2010 Cutting Energy Related CO 2 Emissions Baseline Emissions 62 Gt BLUE Map Emissions 14 Gt 2030 Key aspects

Nadere informatie

toerisme in cijfers tourism in figures aantal overnachtingen naar logiesvorm 2011 number of overnight stays by type of accommodation 2011

toerisme in cijfers tourism in figures aantal overnachtingen naar logiesvorm 2011 number of overnight stays by type of accommodation 2011 in cijfers tourism in figures 2011 XL 01 aantal overnachtingen naar logiesvorm 2011 number of overnight stays by type of accommodation 2011 Kennisbeheer Juni 2012 2 AANTAL OVERNACHTINGEN NAAR LOGIESVORM,

Nadere informatie

Uien wereldwijd: Productie and export 8.000

Uien wereldwijd: Productie and export 8.000 FACTSHEET UIEN Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com Wereldhandel in uien stagneert Productie groeit wel door India grootste exporteur Wereldwijd neemt de productie van

Nadere informatie

Marketsurvey ONIONS. UIEN: Wereldproduct Wereldhandel groeit met ton per jaar. Marketsurvey onions

Marketsurvey ONIONS. UIEN: Wereldproduct Wereldhandel groeit met ton per jaar. Marketsurvey onions Marketsurvey ONIONS UIEN: Wereldproduct Wereldhandel groeit met 350.000 ton per jaar De productie en internationale handel van uien groeit wereldwijd gezien nog steeds. De FAO schat dat er jaarlijks meer

Nadere informatie

JAAROVERZICHT 2010 gedetailleerd per Categorie, Regio en Land Bron: CBS

JAAROVERZICHT 2010 gedetailleerd per Categorie, Regio en Land Bron: CBS Hout en Plaatmateriaal JAAROVERZICHT gedetailleerd per Categorie, Regio en Land Bron: CBS 1 van 22 08/15/2011 Hout Nederland - Index en Samenvatting Per Categorie (genummerd) zijn de gegevens uitgesplitst

Nadere informatie

LIGHTHOUSE: CO2 NEUTRALE WONINGBOUW

LIGHTHOUSE: CO2 NEUTRALE WONINGBOUW LIGHTHOUSE: CO2 NEUTRALE WONINGBOUW JAAP WIEDENHOFF/14-3-2010 INHOUD 1. ARUP EN DUURZAAMHEID 2. ARUP EN KINGSPAN LIGHTHOUSE Concept Leermomenten Vooruitblik NATIONALE PROJECTEN Building Design - Economics

Nadere informatie

toerisme in cijfers tourism in figures 2010

toerisme in cijfers tourism in figures 2010 in cijfers tourism in figures 2010 XL 02 evolutie overnachtingen naar logiesvorm 2006-2010 trend in the number of overnight stays by type of accommodation 2006-2010 planning & onderzoek Juni 2011 (coverfoto:

Nadere informatie

FACTSHEET VERWERKTE GROENTEN Incl. aardappelproducten

FACTSHEET VERWERKTE GROENTEN Incl. aardappelproducten FACTSHEET VERWERKTE GROENTEN Incl. aardappelproducten Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; jankeesboon15@gmail.com; www.fruitandvegetablefacts.com Nederland grote producent en exporteur verwerkte

Nadere informatie

Landbouw richting 2020

Landbouw richting 2020 A Landbouw richting 2020 Bert-Jan Aling Rabobank Nederland Sectormanager Food & Agri Financieringsvolume 1996-2009 30,0 28,1 30,1 28,0 26,0 23,4 25,8 24,0 22 22,2 22,0 19,7 20,5 20,0 18,2 19 18,0 17,1

Nadere informatie

Wind Werkt ook in 2050

Wind Werkt ook in 2050 Wind Werkt ook in 2050 Prof.dr. Gerard van Bussel TU Delft, leerstoel windenergie Delft University of Technology Challenge the future Wind Werkt 10 GW Sinds 1990: groei van 30%/jr Europa leidend vanaf

Nadere informatie

Reinvent the Middle East OPL245 Development Planning

Reinvent the Middle East OPL245 Development Planning Reinvent the Middle East OPL245 Development Planning Jan-Hein Jesse Agentschap NL conference Den Haag, 1 November 2012 JOSCO Energy Finance & Strategy Consultancy Panel leden Paul Aarts Midden-Oostendeskundige

Nadere informatie

Living Labs. dr.ir. Elke den Ouden. Kennisevent Renovatie Hoofdgebouw TU/e Eindhoven, 27 september 2016

Living Labs. dr.ir. Elke den Ouden. Kennisevent Renovatie Hoofdgebouw TU/e Eindhoven, 27 september 2016 Living Labs Kennisevent Renovatie Hoofdgebouw TU/e Eindhoven, 27 september 2016 dr.ir. Elke den Ouden expertise in smart lighting & smart cities @ TU/e Where innovation starts TU/e Living Labs Een Living

Nadere informatie

Future of the Financial Industry

Future of the Financial Industry Future of the Financial Industry Herman Dijkhuizen 22 June 2012 0 FS environment Regulatory & political pressure and economic and euro crisis 1 Developments in the sector Deleveraging, regulation and too

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1967 Nr. 71

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1967 Nr. 71 15 (1948) Nr. 6 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1967 Nr. 71 A. TITEL Verdrag nopens de Intergouvernementele Maritieme Consultatieve Organisatie, met twee Bijlagen; Genève, 6 maart

Nadere informatie

Marcel van Koppen. Markten en trends over de wereld

Marcel van Koppen. Markten en trends over de wereld Marcel van Koppen Markten en trends over de wereld Inleiding Stellingen Duitsland Engeland Areaalsontwikkeling Europa Update Spanje Rusland Noord-America Azië De positie van de Nederlandse komkommers is

Nadere informatie

Internationale oliemarkten en de rol van biobrandstoffen

Internationale oliemarkten en de rol van biobrandstoffen Internationale oliemarkten en de rol van biobrandstoffen Lucia van Geuns Airneth Seminar, 10 December 2009 IEA WEO 2008:..the world will struggle to produce enough oil to make up for steep declines in

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1996 Nr. 199

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1996 Nr. 199 33 (1983) Nr. 5 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1996 Nr. 199 A. TITEL Overeenkomst inzake samenwerking bij de bestrijding van verontreiniging van de Noordzee door olie en andere

Nadere informatie

Chemie & ICT ICT en Chemie: samen naar een duurzame toekomst?

Chemie & ICT ICT en Chemie: samen naar een duurzame toekomst? on behalf of Chemie & ICT ICT en Chemie: samen naar een duurzame toekomst? Symposium Groene ICT en Duurzaamheid in het hoger onderwijs 30-01-2014 Ger Fischer Woord vooraf Nieuwe start cartoon? 2 Onderwerpen

Nadere informatie

1. Ambitie, doelstellingen, acties

1. Ambitie, doelstellingen, acties 1. Ambitie, doelstellingen, acties Van Nederlandse distributie naar Nederlandse ketenregie Uitvoering van het Nationaal Innovatieprogramma Logistiek en Supply Chain Management 1 Agri-Food Chemie Hightech

Nadere informatie

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 4 februari 2011 Inhoud 1 I. Waarom energiebeleid ertoe doet II. Waarom

Nadere informatie

De Europese Energie Unie

De Europese Energie Unie De Europese Energie Unie Mooie ambities in zwaar weer Jos Notenboom jos.notenboom@pbl.nl 2020 energie- en Klimaatdoelen Wetgeving sinds 2009 Nederlandse Beleid Energieakkoord sinds 2013 Energie Unie Commissie

Nadere informatie

More info: ,

More info: , FACTSHEET MUSHROOMS More info: JanKeesBoon15@gmail.com, +31 6 54 687 684, www.fruitandvegetablefacts.com CHAMPIGNONS Nederland wereldwijd een belangrijke speler Wereldwijd gezien laat de grensoverschrijdende

Nadere informatie

FACTSHEET BRAZIL EXPORT 2014

FACTSHEET BRAZIL EXPORT 2014 FACTSHEET BRAZIL EXPORT Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com Brazilië: In minder verse groenten en fruit uitgevoerd Nederland veruit de belangrijkste afnemer De Braziliaanse

Nadere informatie

De potentie van diepe geothermie voor de transitie naar duurzame energie. Technologische kansen voor de Nederlandse industrie

De potentie van diepe geothermie voor de transitie naar duurzame energie. Technologische kansen voor de Nederlandse industrie De potentie van diepe geothermie voor de transitie naar duurzame energie Technologische kansen voor de Nederlandse industrie Diepe geothermie heeft vele voordelen Characteristics Geothermal Geothermal

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1987 Nr. 158

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1987 Nr. 158 14 (1987) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1987 Nr. 158 A. TITEL Notawisseling tussen de Regering van het Koninkrijk der Nederlanden en de Regering van de Bondsrepubliek

Nadere informatie

Mondiale en Europese energie trends Uitdagingen, prioriteiten en kansen

Mondiale en Europese energie trends Uitdagingen, prioriteiten en kansen Mondiale en Europese energie trends Uitdagingen, prioriteiten en kansen 28/09/2015 Kees van der Leun Klimaat raakt al ontwricht bron: John Mason, skepticalscience.com bron: Guardian 2 100% duurzaam? Energie-efficiëntie

Nadere informatie

Prof. Dr. Martin Junginger Copernicus Instituut, Universiteit Utrecht. Expert-meeting plaatsvinden over het raadsvoorstel Houtenergiestation

Prof. Dr. Martin Junginger Copernicus Instituut, Universiteit Utrecht. Expert-meeting plaatsvinden over het raadsvoorstel Houtenergiestation Copernicus Institute of Sustainable Development Prof. Dr. Martin Junginger Copernicus Instituut, Universiteit Utrecht Expert-meeting plaatsvinden over het raadsvoorstel Houtenergiestation 17 November 2016,

Nadere informatie

Nieuw algoritme om de vraag doorheen de keten te voorspellen

Nieuw algoritme om de vraag doorheen de keten te voorspellen For a presentation in ppt format, Please call +31 6 11356703 or send an e-mail to info@flostock.com Nieuw algoritme om de vraag doorheen de keten te voorspellen Robert Peels Supply Chain Innovations April

Nadere informatie

Cutflowers: Export Netherlands and other countries - 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014

Cutflowers: Export Netherlands and other countries - 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 in million euro Factsheet cutflowers export worldwide november 2015 FACTSHEET CUTFLOWERS Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com WERELDHANDEL SNIJBLOEMEN: 7 MILJARD EURO

Nadere informatie

Dynamic S Steeringgear

Dynamic S Steeringgear Dynamic S Steeringgear De Dynamic S stuursystemen zijn speciaal bedoeld voor commerciële vaartuigen, waarbij stuurcomfort, levensduur en efficiëntie voorop staan. De systemen komen vanwege hun revolutionaire

Nadere informatie

FACTSHEET RUSSIA TRADE UPDATE (june/july 2013)

FACTSHEET RUSSIA TRADE UPDATE (june/july 2013) FACTSHEET RUSSIA TRADE UPDATE (june/july ) Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; jankeesboon15@gmail.com Russische import in eerste halfjaar iets gegroeid China is belangrijkste leverancier

Nadere informatie

Building effective IT demandsupply

Building effective IT demandsupply Building effective IT demandsupply structures Gerard Wijers Director Governance and Sourcing Management Agenda» Introductie Demand-Supply» Demand-Supply bij Vopak» Demand-Supply bij van Gansewinkel» Discussie

Nadere informatie

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013 XL 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Ju i 2014 2 AANTAL OVERNACHTINGEN NAAR VERBLIJFSMOTIEF,

Nadere informatie

Renewable Energy in The Netherlands

Renewable Energy in The Netherlands b.m.visser@pl.hanze.nl Renewable Energy in The Netherlands Inhoud 1. Wat is Entrance? 2. Onze energierekening 3. Hernieuwbare energie in Nederland 4. Discussie Achtergrond Nederland heeft grote moeite

Nadere informatie

Behavioural Insights Applied to Policy Ontsluiten van gedragskennis, een Europees verhaal

Behavioural Insights Applied to Policy Ontsluiten van gedragskennis, een Europees verhaal Behavioural Insights Applied to Policy Ontsluiten van gedragskennis, een Europees verhaal François J. Dessart, PhD Infosessie gedragsinzichtingen Vlaamse Overheid, Brussel 27 september 2016 Behavioural

Nadere informatie

Energietransitie. Achtergronden. Maandag 10 maart Wim van Gemert

Energietransitie. Achtergronden. Maandag 10 maart Wim van Gemert Energietransitie Achtergronden Maandag 10 maart 2008 Wim van Gemert Once in a while a well is drilled that changes history: Spindletop Texas 1901 Damman Saudi Arabia 1938 Slochteren The Netherlands May

Nadere informatie

Beleid & regelgeving, nu & straks

Beleid & regelgeving, nu & straks Beleid & regelgeving, nu & straks Gassamenstelling & gastoestellen Aurél Kenessey de Kenese 2 Ministerie van Economische Zaken Beleidsdoelstellingen Publieke belangen Veiligheid gasgebruik Verduurzaming

Nadere informatie

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013 16% Energie van eigen bodem 17 januari 2013 Inhoud Klimaatverandering Energie in Nederland Duurzame doelen Wind in ontwikkeling Northsea Nearshore Wind Klimaatverandering Conclusie van het IPCC (AR4, 2007)

Nadere informatie

Prijsvorming en strategisch inkopen op de energiemarkt. Erik Suichies Manager Commercial Product Expertise Nuon Sales Nederland. DACT 6 oktober 2009

Prijsvorming en strategisch inkopen op de energiemarkt. Erik Suichies Manager Commercial Product Expertise Nuon Sales Nederland. DACT 6 oktober 2009 Prijsvorming en strategisch inkopen op de energiemarkt Erik Suichies Manager Commercial Product Expertise Nuon Sales Nederland DACT 6 oktober 2009 0 Inhoud Introductie Nuon Ontwikkelingen op de energiemarkt

Nadere informatie

Reguleren is balanceren

Reguleren is balanceren De energieketen Reguleren is balanceren afnemers netbeheerders producenten efficiëntie betaalbaarheid betrouwbaarheid milieuvriendelijkheid Te bespreken reguleringsmaatregelen Onderdeel energieketen Type

Nadere informatie

Vandaagafval morgengrondstof!

Vandaagafval morgengrondstof! Vandaagafval morgengrondstof! 5de Vlaams Milieucongres IFEST 21 October 2008 Florens Slob Manager Sustainable Business Solutions Van Gansewinkel Group Agenda Korte verkenning Cradle to Cradle concept &

Nadere informatie

Luchtkwaliteit: een Europees perspectief

Luchtkwaliteit: een Europees perspectief Luchtkwaliteit: een Europees perspectief Conferentie Luchtkwaliteit Brussel, 5 december 2014 Dr Hans Bruyninckx Executive Director European Environment Agency EEA rapporten 2014 Luchtverontreiniging een

Nadere informatie

Echt duurzaam hoeft niet duur te zijn!

Echt duurzaam hoeft niet duur te zijn! Echt duurzaam hoeft niet duur te zijn! Roadmap DURABILIT Drivers and barriers Refurbishment, hergebruik en grondstoffen Footprint reductie door hergebruik Value matrix Succesfactoren Discussie DURABILIT

Nadere informatie

toerisme in cijfers tourism in figures 2011 08 aantal aankomsten naar logiesvorm 2011 number of arrivals by type of accommodation 2011

toerisme in cijfers tourism in figures 2011 08 aantal aankomsten naar logiesvorm 2011 number of arrivals by type of accommodation 2011 in cijfers tourism in figures 2011 XL 08 aantal aankomsten naar logiesvorm 2011 number of arrivals by type of accommodation 2011 Kennisbeheer Juni 2012 2 AANTAL AANKOMSTEN NAAR LOGIESVORM, 2011 Tabel P.

Nadere informatie

Statistieken 2015 99 ste Vierdaagse

Statistieken 2015 99 ste Vierdaagse Statistieken 2015 99 ste Vierdaagse De limiet voor het aantal inschrijvingen is in 2015 gesteld op 46.000. In totaal zijn 5.462 personen uitgeloot voor de Vierdaagse. Barometer 2015 alle lopers % uitval

Nadere informatie

FACTSHEET SINAASAPPELEN ORANGES

FACTSHEET SINAASAPPELEN ORANGES Factsheet ORANGES (december 20) FACTSHEET SINAASAPPELEN ORANGES Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com Nederland in 20 wereldwijd belangrijkste importeur van sinaasappelen

Nadere informatie

Innovatie instrument en financierings mogelijkheden

Innovatie instrument en financierings mogelijkheden HealthGrain Holland, Den Haag 5 juli 2011 Innovatie instrument en financierings mogelijkheden Frans van den Berg, Innovatiemakelaar Food & Nutrition Delta Food & Nutrition Delta? FND is deel van het Innovatieprogramma

Nadere informatie

JPI Oceans Gezonde en productieve zeeën en oceanen

JPI Oceans Gezonde en productieve zeeën en oceanen JPI Oceans Gezonde en productieve zeeën en oceanen www.jpi oceans.eu OVERZICHT Terrein Governance Operationeel maken Strategic Research and Innovation Agenda Belgische deelname en interesse Outlook SRIA

Nadere informatie

WKK in de huidige gasmarkt. Peter van den Berg WKK dag Energy Matters 7 maart 2014

WKK in de huidige gasmarkt. Peter van den Berg WKK dag Energy Matters 7 maart 2014 WKK in de huidige gasmarkt Peter van den Berg WKK dag Energy Matters 7 maart 2014 Onderwerpen Verdiencapaciteit WKK in de glastuinbouw en de ontwikkeling hierin Termijn transacties Op korte termijn Verband

Nadere informatie

FACTSHEET STRAWBERRIES

FACTSHEET STRAWBERRIES FACTSHEET STRAWBERRIES Aardbeien: Nederland teelt- én handelsland Jaarlijks worden er in Nederland tegenwoordig tussen de 45 en 50.000 ton aardbeien geproduceerd. Vergeleken met de periode daarvoor is

Nadere informatie

Naar een hoogefficiënte en duurzame toekomstige energie-voorziening

Naar een hoogefficiënte en duurzame toekomstige energie-voorziening Naar een hoogefficiënte en duurzame toekomstige energie-voorziening J.W. Tolkamp - SOLIDpower 23/01/2017 The research leading to these results has received funding from the European Union s 7 th Framework

Nadere informatie

Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008

Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008 Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008 Inhoud Productontwikkelingomgeving Waar zijn we goed in? Producten pakket en product beleid. Strategische opties Innovatie? Product innoveren Synthem Philips

Nadere informatie

MOOCs, ondernemend naar de toekomst!

MOOCs, ondernemend naar de toekomst! MOOCs, ondernemend naar de toekomst! Janine Kiers Foto CC BY NC SA: http://www.flickr.com/photos/tanzict/ Unless indicated otherwise, this presentation is Nuffic Jaarcongres, 11 maart 2014 1 Janine Kiers

Nadere informatie

Innovatie met biomassa: meer dan techniek

Innovatie met biomassa: meer dan techniek Biobased innovation Innovatie met biomassa: meer dan techniek InnoTeP Nijmegen, 26 September 2014 Hans Langeveld (Biomass Research) Foluke Quist-Wessel (AgriQuest) foluke.quist@gmail.com hans@biomassresearch.eu

Nadere informatie

The power of brands. John Terra

The power of brands. John Terra The power of brands John Terra Q&A Research & Consultancy John Terra Research Director Retail jterra@qanda.nl johnterra Ebeltoft Group and its member companies work extensively with retailers and brands

Nadere informatie

IenM & INTERREG: Circulaire economie

IenM & INTERREG: Circulaire economie IenM & INTERREG: Circulaire economie Inhoud INTERREG t.o.v. andere fondsen context INTERREG zelf De programma s: verschillend en hetzelfde Toegevoegde waarde Succesvol project Deelname INTERREG 2007-2013

Nadere informatie

Uitdagingen van Wind en Zon inpassing 28 november 2014

Uitdagingen van Wind en Zon inpassing 28 november 2014 Uitdagingen van Wind en Zon inpassing 28 november 2014 Ben Voorhorst COO TenneT 1 Onderwerpen TenneT algemeen Aandeel duurzaam Uitdaging inpassing duurzaam: - invloed weer - balanshandhaving - prijsontwikkeling

Nadere informatie

Milieuvriendelijke wagens Fiscaal regime. Woensdag 20 mei 2015

Milieuvriendelijke wagens Fiscaal regime. Woensdag 20 mei 2015 Milieuvriendelijke wagens Fiscaal regime Woensdag 20 mei 2015 1. Globaal perspectief 1. Globaal perspectief: evolutie van CO² emissie tot 2005 The big picture 1971 General Motors, 1971 Buick Riviera Owner

Nadere informatie

Aardbeien voor Nederland groeiproduct, maar in 2013 even niet

Aardbeien voor Nederland groeiproduct, maar in 2013 even niet FACTSHEET AARDBEIEN Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com Aardbeien voor Nederland groeiproduct, maar in 2013 even niet Aan de groei van de Nederlandse aardbeien productie

Nadere informatie

Gas Industry Conference 2014 Speech (in Dutch) Maria van der Hoeven, Executive Director IEA

Gas Industry Conference 2014 Speech (in Dutch) Maria van der Hoeven, Executive Director IEA Gas Industry Conference 2014 Speech (in Dutch) Maria van der Hoeven, Executive Director IEA Rotterdam, 2 October 2014 Dames en heren, Het is fijn om weliswaar kort- terug te zijn in Nederland en om met

Nadere informatie

De club van Rome had toch gelijk!

De club van Rome had toch gelijk! De club van Rome had toch gelijk! Bernard Dam MECS, Chemical Engineering, Faculty of Applied Science, Delft University of Technology 11 november 2009 Delft University of Technology Challenge the future

Nadere informatie

Wereldwijde productie van bananen nu vrijwel stabiel; export groeit nog

Wereldwijde productie van bananen nu vrijwel stabiel; export groeit nog FACTSHEET BANANEN Fruit&VegetabelFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com Wereldwijde productie van bananen nu vrijwel stabiel; export groeit nog Exportwaarde wereldwijd: 9 miljard dollar

Nadere informatie

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing

Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Date 7-12-2011 1 Multi-disciplinary workshop on Ageing and Wellbeing Prof. Dr. Inge Hutter Demographer, anthropologist Coordinator Healthy Ageing Alpha Gamma RUG Dean Faculty Spatial Sciences Date 7-12-2011

Nadere informatie

De connected shopper journey

De connected shopper journey Over mij Nienke Smit Director Retail & Shopper TNS NIPO TNS NIPO Grote Bickersstraat 74 PO box 247 Amsterdam 1000 AE Amsterdam 020 5225 444 www.tns-nipo.com 2 Het was ooit heel simpel Behoefte Aankoop

Nadere informatie

methode, indexen en (grond)prijzen

methode, indexen en (grond)prijzen Bijlage I methode, indexen en (grond)prijzen koopen vrije sector huuren sociale huuren functie methode grondprijs 2013 index grondprijs 2014 eenheid opmerking excl. btw bron index excl. btw inclusief particuliere

Nadere informatie

STRATEGO: Coaching session

STRATEGO: Coaching session STRATEGO: Coaching session 19-11-2014 www.warmtebedrijfrotterdam.nl Content Integrated business model al chart Heat chain Sources heating grid Rotterdam Delivery of industrial waste heat History & lessons

Nadere informatie

Ontmanteling & Hergebruik in NL: Een gezamenlijke inspanning

Ontmanteling & Hergebruik in NL: Een gezamenlijke inspanning Ontmanteling & Hergebruik in NL: Een gezamenlijke inspanning New emmergy 17 mei 2017 Berend Scheffers Ons energiesysteem 2 Energiesysteem Nederland 2015. Bron: NEV 2016, ECN, PBL, CBS, RVO Rol van gas

Nadere informatie

FACTSHEET BRAZIL Export 2015 fresh fruit and vegetables

FACTSHEET BRAZIL Export 2015 fresh fruit and vegetables quantity in tons (Neth., UK and Spain) Quantity in tons (total) Factsheet Brazil 2015 export fresh fruit and vegatables Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com FACTSHEET

Nadere informatie

Leuven%Klimaatneutraal%2030

Leuven%Klimaatneutraal%2030 Leuven%Klimaatneutraal%2030 CO2$voetafdruk/dra0/3.0 29/05/2012 Dra$%3.0 Nulme5ng:%scope%1,%2%en%3 Dra$%3.0 Nulme5ng:%systeemgrenzen Dra$%3.0 Leuven%Klimaatneutraal%2030 dra0/1.0/=/individuele/kwh n/grote/

Nadere informatie

Verpakking en Etikettering: Het perfecte huwelijk. Elly Spies AOAC-LL symposium, 21 November 2013

Verpakking en Etikettering: Het perfecte huwelijk. Elly Spies AOAC-LL symposium, 21 November 2013 Verpakking en Etikettering: Het perfecte huwelijk Elly Spies AOAC-LL symposium, 21 November 2013 FrieslandCampina brands Consumer products Professional market Ingredients 2 Wereldwijd Europe Netherlands

Nadere informatie

FACTSHEET BRAZIL FRESH FRUIT AND VEGETABLES

FACTSHEET BRAZIL FRESH FRUIT AND VEGETABLES FACTSHEET BRAZIL FRESH FRUIT AND VEGETABLES Nederland belangrijkste afnemer van Braziliaans fruit Brazilië is een grootmacht op agrarisch gebied. Wereldwijd gezien is het land de 4 de exporteur. In 2012

Nadere informatie

FACTSHEET GRAPES WERELDHANDEL DRUIVEN STABILISEERD

FACTSHEET GRAPES WERELDHANDEL DRUIVEN STABILISEERD FACTSHEET GRAPES Fruit & Vegetable Facts; Jan Kees Boon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com WERELDHANDEL DRUIVEN STABILISEERD Wel groei in Azië maar EU-markt verzadigd De groei van de wereldhandel in

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie