Samenvatting van: Effecten van het Lozingenbesluit Open Teelt en Veehouderij (LOTV) op de waterkwaliteit.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Samenvatting van: Effecten van het Lozingenbesluit Open Teelt en Veehouderij (LOTV) op de waterkwaliteit."

Transcriptie

1 Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat Rijksinstituut voor Integraal Zoetwaterbeheer en Afvalwaterbehandeling/RIZA Samenvatting van: Effecten van het Lozingenbesluit Open Teelt en Veehouderij (LOTV) op de waterkwaliteit. RIZA rapport ISBN Auteurs: D.F. Kalf en E. Roex RIZA Lelystad, maart 2004 Samenvatting van: effecten van het lozingenbesluit open teelt en veehouderij op de waterkwaliteit Pagina 1 van 5

2 Samenvatting van: effecten van het lozingenbesluit open teelt en veehouderij op de waterkwaliteit Pagina 2 van 5

3 Samenvatting De inwerkingtreding van het Lozingenbesluit Open Teelt en Veehouderij (LOTV) blijkt volgens de uitgevoerde modelstudie een substantiële emissiereductie naar het oppervlaktewater op te leveren. Op zeer lokaal niveau uitgevoerd monitoringonderzoek bevestigt de doelmatigheid van de LOTV-maatregelen maar geeft weinig inzicht in de landelijke waterkwaliteit. Door het grote aantal factoren die de waterkwaliteit kunnen beïnvloeden, zijn de effecten van het LOTV niet aan te tonen met monitoringonderzoek op bredere schaal, zoals reguliere meetnetgegevens. Op 1 maart 2000 is de Algemene maatregel van Bestuur Lozingenbesluit Open Teelt en Veehouderij (LOTV) in werking getreden. Dit rapport betreft de eerste tussentijdse evaluatie van het LOTV betreffende de effecten van de LOTV-maatregelen op de oppervlaktewaterkwaliteit. In maart 2004 moet aan de Staten-Generaal gerapporteerd worden in hoeverre het LOTV bijdraagt aan het behalen van de waterkwaliteitsdoelstellingen. Het besluit bevat voorschriften die de emissie van bestrijdingsmiddelen en meststoffen naar het oppervlaktewater moet beperken. Gezien de komende evaluatie meststoffenwet (2004) en het Derde Actieprogramma Nitraat-richtlijn ( ) is in het kader van deze evaluatie geen aandacht geschonken aan meststoffen. De twee belangrijkste emissieroutes voor bestrijdingsmiddelen naar het oppervlaktewater zijn drift (rechtstreekse verwaaiing van spuitvloeistof, via de lucht naar de sloot) en laterale uitspoeling (uitspoeling via de bodem naar de sloot). De maatregelen van het LOTV zijn met name gericht op het reduceren van driftemissies en betreffen onder andere het hanteren van teeltvrije zones, het gebruik van driftarme spuitdoppen en het handelen volgens goede landbouwpraktijk. In theorie zal de inwerkingtreding van het LOTV een reductie aan driftemissies naar oppervlaktewater van ca. 90% per toepassing betekenen. De beleidsmatige aandacht heeft zich voornamelijk op het reduceren van drift toegespitst omdat verondersteld werd dat met name drift piekconcentraties veroorzaakt die de waterkwaliteitsdoelstellingen kunnen overschrijden. In deze studie is de invloed van het LOTV op de waterkwaliteit onderzocht door middel van een modelstudie en de evaluatie van monitoringgegevens van de waterschappen. In de modelstudie is de situatie van voor het van kracht worden van het LOTV vergeleken met de situatie hierna, uitgaande van 0 en 100% implementatie van de LOTV-maatregelen. Het betreft hier dus een vergelijking tussen de theoretisch te behalen maximum en minimum emissiereductie. Samenvatting van: effecten van het lozingenbesluit open teelt en veehouderij op de waterkwaliteit Pagina 3 van 5

4 Bij 100% implementatie van het LOTV blijkt dat er maximaal 8,3 ton minder werkzame stof uit bestrijdingsmiddelen door drift naar het oppervlaktewater gaat. Dit betekent een substantiële reductie van ca. 86%. Ook toont de modelberekening aan dat in dezelfde periode het toelatingsbeleid een substantiële emissiereductie door laterale uitspoeling van ca. 54% oplevert, hetgeen overeenkomt met ca. 7 ton werkzame stof. Het verbod op de sterk uitspoelende stof propachloor levert hieraan de grootste bijdrage. In de onderstaande figuur zijn de met het model berekende theoretische emissiereducties weergegeven Theoretische emissiereducties volgens de modelstudie Laterale uitspoeling Totale emissie naar water 24,1 ton Drift 12,4 ton 11,7 ton Emissiereducties - 6,8 ton (-54%) - 8,3 ton (-86%) - 2,0 ton (toelatingsbeleid (toelatingsbeleid veranderd gebruik) (LOTV) veranderd gebruik) ,6 ton Totale emissie naar 1,4 ton water 7,0 ton * De 86% driftreductie door het LOTV wordt berekend door de totale emissies naar water door drift te verminderen met de driftemissies die niet door het LOTV worden gereguleerd: 8,3/(11,7-2,0 ton)*100%=86% De berekende emissiereducties zijn maximale waarden. De daadwerkelijke emissiereductie is afhankelijk van de naleving van de maatregelen in de landbouwpraktijk, waarnaar op dit moment een onderzoek loopt bij de Unie van Waterschappen (UvW) en de Algemene Inspectiedienst (AID). Uit de evaluatie van het door de waterschappen uitgevoerde monitoringonderzoek blijkt dat een substantiële daling van de driftemissies, berekend met het model, niet meetbaar is in de praktijk. De invloed van de LOTV-maatregelen op de waterkwaliteit is op dit moment dan ook niet vast te stellen. Er zijn diverse redenen te bedenken die hieraan ten grondslag liggen. Zo is het vooralsnog onduidelijk wat de mate van naleving is van de LOTV-maatregelen in de praktijk. Samenvatting van: effecten van het lozingenbesluit open teelt en veehouderij op de waterkwaliteit Pagina 4 van 5

5 Tevens is uit de evaluatie van monitoringgegevens naar voren gekomen dat er bijzonder veel factoren zijn die invloed hebben op het gebruikte type middelen en de gehaltes waarin deze in het oppervlaktewater voorkomen. Bovendien blijkt een groot deel van deze factoren buiten de invloed van de LOTV-maatregelen te liggen. Variabelen zoals de aanvoer van gebiedsvreemd water, seizoensinvloeden, atmosferische depositie, ziektedruk, het telen van andere gewassen en slechte landbouwpraktijk kunnen allemaal mede verantwoordelijk zijn voor het niet verkrijgen van een eenduidig beeld over de waterkwaliteit. Ook is het bijna onmogelijk om met metingen in het oppervlaktewater onderscheid te maken in de emissieroute (drift of laterale uitspoeling). Een ander aspect dat het vinden van LOTV gerelateerde effecten bemoeilijkt is dat een deel van de driftgevoelige stoffen in de praktijk niet wordt gemeten en/of dat er geen waterkwaliteitsdoelstellingen (MTR-waarden) zijn. Ook de kwaliteit en kwantiteit van de metingen speelt een rol. Verbeterde meettechnieken, het aanscherpen van detectielimieten en een hogere meetfrequentie, maakt problemen in het oppervlaktewater eerder zichtbaar. Hierdoor kan het lijken dat waterkwaliteit verslechtert terwijl dit niet het geval hoeft te zijn. Een lage meetfrequentie maakt de kans op het aantonen van een piekoverschrijding kleiner. Het is daarom belangrijk meetprogramma s aan te passen aan de meest recente ontwikkelingen op dit werkgebied. Gefocust moet dan worden op middelen die driftgevoelig zijn, in grote vrachten naar het milieu worden geëmitteerd en het meest bezwaarlijk zijn voor de waterkwaliteit (risico s). Ondanks het niet kunnen vaststellen van verbeteringen in de waterkwaliteit als gevolg van de LOTV-maatregelen mag niet geconstateerd worden dat meten niet zinvol is. Meetgegevens vervullen immers ook een communicatiefunctie tussen waterschappen en agrariërs. Ook hebben de specifiek op het LOTV gerichte meetprogramma s inzicht verschaft in de mogelijkheden om drift te reduceren en in de variabelen die het trekken van conclusies over het behalen van de waterkwaliteitsdoelstellingen compliceren. De reguliere meetnetten zijn en blijven een nuttig instrument om trends in de algemene waterkwaliteit zichtbaar te maken, zonder dat hiermee de bijdrage van individuele maatregelen te onderscheiden is. Het zou dan ook zinvol zijn om in CIW verband een bestrijdingsmiddelenrapportage uit te voeren omdat de meest recente het beeld van voor het in werking treden van het LOTV weergeeft. Tegen nieuw te initiëren specifiek LOTV-monitoringonderzoek moet met enige terughoudendheid aangekeken worden. Het is wellicht beter te streven naar zo een hoog mogelijke mate van naleving van de LOTV-maatregelen. Hiermee wordt het rendement van de maatregelen verder geoptimaliseerd, hetgeen direct een positieve uitwerking heeft op de emissies naar, en de kwaliteit van het oppervlaktewater. Samenvatting van: effecten van het lozingenbesluit open teelt en veehouderij op de waterkwaliteit Pagina 5 van 5

Op naar een specifiek meetnet voor bestrijdingsmiddelen

Op naar een specifiek meetnet voor bestrijdingsmiddelen Op naar een specifiek meetnet voor bestrijdingsmiddelen Dennis Kalf Ministerie Infrastructuur en Milieu; RWS Waterdienst 22 mei 2012 Inhoud Aanleiding/overwegingen NAP/nieuwe nota duurzame gewasbescherming(bm)

Nadere informatie

Deze regeling zal met toelichting in de Staatscourant worden geplaatst. De Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat, J.M. de Vries.

Deze regeling zal met toelichting in de Staatscourant worden geplaatst. De Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat, J.M. de Vries. VW Regeling meldingen Lozingenbesluit open teelt en veehouderij Regeling houdende vaststelling van nadere regels met betrekking tot gegevens, die bij een melding van voorgenomen agrarische activiteiten

Nadere informatie

Classificatie Wingssprayer met kantdop in driftreductieklassen

Classificatie Wingssprayer met kantdop in driftreductieklassen Classificatie Wingssprayer met kantdop in driftreductieklassen J.C. van de Zande Foto Wingssprayer op voorkant Wingssprayer logo Plant Research International, onderdeel van Wageningen UR Business Unit

Nadere informatie

Provinciaal blad nr. 2012/0097033

Provinciaal blad nr. 2012/0097033 Provinciaal blad nr. 2012/0097033 Wijziging beleidsregels verlagen POP 2 subsidies besluit van: Gedeputeerde Staten d.d. 27 maart 2012 kenmerk: 2012/0097033 gepubliceerd op: 30 maart 2012 inwerkingtreding

Nadere informatie

Drift van 95% driftreducerende spuitdoppen op veldspuit en bijbehorende teeltvrije zone

Drift van 95% driftreducerende spuitdoppen op veldspuit en bijbehorende teeltvrije zone Drift van 95% driftreducerende spuitdoppen op veldspuit en bijbehorende teeltvrije zone J.C. van de Zande Rapport 596 Drift van 95% driftreducerende spuitdoppen op veldspuit en bijbehorende teeltvrije

Nadere informatie

32627 (Glas)tuinbouw. 27858 Gewasbeschermingsbeleid. Nr. 19 Brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu

32627 (Glas)tuinbouw. 27858 Gewasbeschermingsbeleid. Nr. 19 Brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu 32627 (Glas)tuinbouw 27858 Gewasbeschermingsbeleid Nr. 19 Brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 23 juni 2015 Mede

Nadere informatie

Netwerkdag IKN Jan Broos, Adviesbureau Broos Water BV 20 april 2017

Netwerkdag IKN Jan Broos, Adviesbureau Broos Water BV 20 april 2017 Het verbeteren van de waterkwaliteit; de rol van de landbouw Netwerkdag IKN Jan Broos, Adviesbureau Broos Water BV 20 april 2017 Broos Water BV Als praktijkgericht kennis- en adviesbureau werken wij aan

Nadere informatie

Naar chemievrij beheer van de openbare ruimte in Nederland?

Naar chemievrij beheer van de openbare ruimte in Nederland? Naar chemievrij beheer van de openbare ruimte in Nederland? Studiedag PAN-Europe Brussel 8 juni 2015 ing. M.J. (Rien) Klippel sr. Beleidsmedewerker Emissies T 088-2461355 M 06-53734538 e rien.klippel@scheldestromen.nl

Nadere informatie

ONDERBOUWING TOELICHTING SPUITZONE TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN

ONDERBOUWING TOELICHTING SPUITZONE TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN ONDERBOUWING TOELICHTING SPUITZONE TOELICHTING BESTEMMINGSPLAN Aan de Waalseweg 83 te Tull en t Waal is een fruitteeltbedrijf gevestigd. Op de percelen, kadastraal aangeduid als Houten, sectie I, nrs.

Nadere informatie

Inspectie Verkeer en Waterstaat Toezichteenheid Waterbeheer

Inspectie Verkeer en Waterstaat Toezichteenheid Waterbeheer Inspectierapport Verificatie van het nalevingonderzoek Lozingenbesluit Open Teelt en Veehouderij (LOTV) 2005 door waterschappen en Algemene Inspectie Dienst Inhoudsopgave 1 Managementsamenvatting 1 2

Nadere informatie

Samenhang tussen het toelatingsbeleid en de KRW

Samenhang tussen het toelatingsbeleid en de KRW 27858 Gewasbeschermingsbeleid 27625 Waterbeleid Nr. 326 Brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 15 oktober 2015 In

Nadere informatie

Manifest. Organische stof: leven in de Nederlandse bodem

Manifest. Organische stof: leven in de Nederlandse bodem Manifest Organische stof: leven in de Nederlandse bodem Benut het 6 de Actieprogramma Nitraatrichtlijn om de positie van organische stof in de Nederlandse meststoffenregelgeving te verbeteren! Wij roepen

Nadere informatie

notitie Driftarme doppen voor de teelt van opzetters in de laanbomenteelt Driftarme doppen voor de Opzetterteelt (laanbomen) WUR-PRI Wageningen

notitie Driftarme doppen voor de teelt van opzetters in de laanbomenteelt Driftarme doppen voor de Opzetterteelt (laanbomen) WUR-PRI Wageningen notitie Driftarme doppen voor de teelt van opzetters Driftarme doppen voor de Opzetterteelt (laanbomen) WUR-PRI Wageningen Jan van de Zande Arie van der Lans (PPO-BBF) 14 januari 2013 Probleemstelling

Nadere informatie

Emissie registratie betekenis

Emissie registratie betekenis Emissie registratie betekenis Emissie registratie symposium Wilbert van Zeventer, DGRW Emissieregistratie is een middel, geen doel op zich 1. Politiek-bestuurlijke ontwikkelingen 2. Benutten monitoringsresultaten

Nadere informatie

Driftarme Spuitdoppen, de nevel trekt op

Driftarme Spuitdoppen, de nevel trekt op Driftarme Spuitdoppen, de nevel trekt op LOTV Minder bestrijdingsmiddelen in de sloot was destijds bij ingang in 2000 een van de belangrijkste doelstellingen van het Lozingenbesluit open teelt en veehouderij.

Nadere informatie

Mestbeleid in Nederland: kaders en vooruitblik

Mestbeleid in Nederland: kaders en vooruitblik Mestbeleid in Nederland: kaders en vooruitblik Masterclass Mestverwaarding Citaverde college Horst 4 oktober 2017 Erik Mulleneers, Projectleider zesde actieprogramma Nitraatrichtlijn Programma Mest Directoraat-Generaal

Nadere informatie

Luchtkwaliteit en lozingen in de lucht in het Vlaamse Gewest Koen Toté

Luchtkwaliteit en lozingen in de lucht in het Vlaamse Gewest Koen Toté Luchtkwaliteit en lozingen in de lucht in het Vlaamse Gewest Koen Toté Overzicht presentatie Waarom luchtmetingen in Vlaanderen? Evolutie van de laatste decennia Toetsen van de luchtkwaliteit aan de heersende

Nadere informatie

Luchtkwaliteit in Nederland: cijfers en feiten. Joost Wesseling

Luchtkwaliteit in Nederland: cijfers en feiten. Joost Wesseling Luchtkwaliteit in Nederland: cijfers en feiten Joost Wesseling Inhoud: Doorsneden door de luchtkwaliteit Concentraties: de laatste decennia; EU normen; Nederland in de EU. Luchtkwaliteit en gezondheid.

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. 1. Inleiding. 2. Driftarme doppen en de noodzaak hiervan. 2.1 Waterkwaliteit 2.2 Emmissieroutes 2.

INHOUDSOPGAVE. 1. Inleiding. 2. Driftarme doppen en de noodzaak hiervan. 2.1 Waterkwaliteit 2.2 Emmissieroutes 2. INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 2. Driftarme doppen en de noodzaak hiervan. 2.1 Waterkwaliteit 2.2 Emmissieroutes 2.3 Driftarme doppen 3. Spuitsystemen 4.1 Spuitdoppen 4.2 Luchtvloeistofdoppen 4.3 Luchtondersteuning

Nadere informatie

Zesde actieprogramma Nitraatrichtlijn ( ): proces en stand van zaken. Inhoud

Zesde actieprogramma Nitraatrichtlijn ( ): proces en stand van zaken. Inhoud Zesde actieprogramma Nitraatrichtlijn (2018-2021): proces en stand van zaken Themadag Commissie Bemesting Grasland en Voedergewassen 16 februari 2017 Erik Mulleneers, Projectleider zesde actieprogramma

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof AA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Directoraat-generaal Agro en Directie en Biodiversiteit Bezoekadres Bezuidenhoutseweg

Nadere informatie

Normen voor het waterkwaliteitsbeheer: wat kun, mag en moet je er mee?

Normen voor het waterkwaliteitsbeheer: wat kun, mag en moet je er mee? Normen voor het waterkwaliteitsbeheer: wat kun, mag en moet je er mee? José Vos, Els Smit (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu), Dennis Kalf (Rijkswaterstaat), Ronald Gylstra (Waterschap Rivierenland)

Nadere informatie

Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt ( ) Aangaande de aanpak van gewasbeschermingsmiddelen in de Utrechtse fruitteelt

Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt ( ) Aangaande de aanpak van gewasbeschermingsmiddelen in de Utrechtse fruitteelt Convenant Schoon water Utrechtse fruitteelt (2012-2016) Aangaande de aanpak van gewasbeschermingsmiddelen in de Utrechtse fruitteelt Ondergetekenden, 1. Het College van Gedeputeerde Staten van de provincie

Nadere informatie

Citaten uit de Evaluatie van het mestbeleid en twee Achtergronddocumenten Rood en andere lay-out door Lowie

Citaten uit de Evaluatie van het mestbeleid en twee Achtergronddocumenten Rood en andere lay-out door Lowie Citaten uit de Evaluatie van het mestbeleid en twee Achtergronddocumenten Rood en andere lay-out door Lowie Janneke Klein, Joachim Rozemeijer, Hans Peter Broers en Bas van der Grift, 2011. Landbouw Specifiek

Nadere informatie

i\an: Repro Van: Bibliotheek S.v.p. -A. keer kopieeren ENKELZIJDIG T^BUBBELZIJ IG Voorkant/achterkant op (pik,^ WIT / papier daarna NfETJ^/ INBINDEN

i\an: Repro Van: Bibliotheek S.v.p. -A. keer kopieeren ENKELZIJDIG T^BUBBELZIJ IG Voorkant/achterkant op (pik,^ WIT / papier daarna NfETJ^/ INBINDEN ministerie van verkeer en waterstaat rijkswaterstaat Mogelijkheden voor zilverterugwinning bij ziekenhuizen Beleid en implementatie riza rijksinstituut voor integraal zoetwaterbeheer en afvalwaterbehandeling

Nadere informatie

Erfemissie-scan -----WATERKWALITEIT----- HET IS IN IEDERS BELANG OM DIT TE VOORKOMEN!! MAAR DIT GAAT DUS OOK OVER :

Erfemissie-scan -----WATERKWALITEIT----- HET IS IN IEDERS BELANG OM DIT TE VOORKOMEN!! MAAR DIT GAAT DUS OOK OVER : -----WATERKWALITEIT----- MAAR DIT GAAT DUS OOK OVER : -Verlies van toelatingen van gewasbeschermingsmiddelen. -Indirect : verdwijnen van teelten uit Nederland Verlies van inkomen voor de primaire sector.

Nadere informatie

Stroomgebiedsafstemming Rijnwest. ER in combinatie met meetgegevens

Stroomgebiedsafstemming Rijnwest. ER in combinatie met meetgegevens Stroomgebiedsafstemming Rijnwest ER in combinatie met meetgegevens Stroomgebiedsafstemming Rijn-West 2 Opdrachtgever: Rijn West Begeleidingsgroep / beoordelingsgroep: Provincies, RAO, KRW-Kernteam Rijn

Nadere informatie

16-7-2014. Uitgangssituatie. Uitgangssituatie. Waterkwaliteit is verbeterd, maar doelstelling nog niet voltooid.

16-7-2014. Uitgangssituatie. Uitgangssituatie. Waterkwaliteit is verbeterd, maar doelstelling nog niet voltooid. Uitgangssituatie Evaluatie Nota duurzame gewasbescherming 2004-2010 Doel Doelstelling 2010 Resultaat ACTIEPLAN Gezond gewas, Schoon water Ecologische kwaliteit oppervlaktewater Drinkwaterkwaliteit Reductiemilieubelasting

Nadere informatie

Inhoud lezing uitvoeringsprogramma diffuse bronnen waterverontreiniging (UP)

Inhoud lezing uitvoeringsprogramma diffuse bronnen waterverontreiniging (UP) Inhoud lezing uitvoeringsprogramma diffuse bronnen waterverontreiniging (UP) 1. Enkele uitgangspunten 2. Criteria probleemstoffen 3. Belangrijkste sectoren en hun probleemstoffen 4. Drie-deling in aanpak

Nadere informatie

Westland/Oostland, samen op weg naar de emissieloze kas in 2027

Westland/Oostland, samen op weg naar de emissieloze kas in 2027 Westland/Oostland, samen op weg naar de emissieloze kas in 2027 Afsprakenkader waterkwaliteit en glastuinbouw Context afsprakenkader Het doel van dit afsprakenkader is: het op een zo efficiënt mogelijke

Nadere informatie

80597ddb-6939-48b8-b238-e40d818d7a77 1/5

80597ddb-6939-48b8-b238-e40d818d7a77 1/5 1. Vraagnummer 2010Z03358. Vragen van de leden Jacobi en Boelhouwer (beiden PvdA) aan de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat over grootschalige

Nadere informatie

Peeters Financieel Advies Groenestraat PT Dorst Tel:

Peeters Financieel Advies Groenestraat PT Dorst Tel: Peeters Financieel Advies Groenestraat 18 4849 PT Dorst Tel: 0161-416770 www.peetersadvies.com Over Peeters Financieel Advies Peeters Financieel Advies is opgericht in 2007 door Pascal Peeters. Peeters

Nadere informatie

Werkdocument Kd-waarden van zware metalen in zoetwatersediment[riza nr.96.180.x]

Werkdocument Kd-waarden van zware metalen in zoetwatersediment[riza nr.96.180.x] Ministerie van Verkeer en WalersUai Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat Rijksinstituut voor Integraal Zoetwaterbeheer en Afvalwaterbehandeling RIZA doorkiesnummer 0320 298498 Werkdocument Kd-waarden van

Nadere informatie

Provinciale weg N231; Verkeersintensiteit, geluid en luchtkwaliteit 1

Provinciale weg N231; Verkeersintensiteit, geluid en luchtkwaliteit 1 Provinciale weg N231 Verkeersintensiteit, geluid en luchtkwaliteit Afdeling Openbare Werken/VROM drs. M.P. Woerden ir. H.M. van de Wiel Januari 2006 Provinciale weg N231; Verkeersintensiteit, geluid en

Nadere informatie

abcdefgh Rijkswaterstaat XV De waterkwaliteit voor stoffen afkomstig van diffuse bronnen

abcdefgh Rijkswaterstaat XV De waterkwaliteit voor stoffen afkomstig van diffuse bronnen abcdefgh Rijkswaterstaat XV De waterkwaliteit voor stoffen afkomstig van diffuse bronnen Contactpersoon: Peter Vermij December 2003 Inhoudsopgave........................................................................................

Nadere informatie

Driftarme Spuitdoppen, de nevel trekt op

Driftarme Spuitdoppen, de nevel trekt op Driftarme Spuitdoppen, de nevel trekt op Voorheen LOTV, nu Activiteitenbesluit Per 1 januari 2013 is de regelgeving van het Lozingenbesluit open teelt en veehouderij (Lotv) opgenomen in het Activiteitenbesluit.

Nadere informatie

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van A.H.K. van Viegen (PVDD) Nummer Onderwerp Hoogheemraadschap van Delfland.

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van A.H.K. van Viegen (PVDD) Nummer Onderwerp Hoogheemraadschap van Delfland. van Gedeputeerde Staten op vragen van A.H.K. van Viegen (PVDD) (d.d.) 3 april 2012) Nummer 2644 Onderwerp Hoogheemraadschap van Delfland. Aan de leden van Provinciale Staten Toelichting vragensteller De

Nadere informatie

Kenmerk 1204148-003-ZWS-0014. Doorkiesnummer +31 (0)6 10 39 95 34. Oplegnotitie 2: herberekening PAK effluenten EmissieRegistratie

Kenmerk 1204148-003-ZWS-0014. Doorkiesnummer +31 (0)6 10 39 95 34. Oplegnotitie 2: herberekening PAK effluenten EmissieRegistratie Memo Aan Rob Berbee Datum Van Nanette van Duijnhoven Kenmerk Doorkiesnummer +31 (0)6 10 39 95 34 Aantal pagina's 10 E-mail nanette.vanduijnhoven @deltares.nl Onderwerp PAK effluenten EmissieRegistratie

Nadere informatie

Tijdreeksanalyse in verkeersveiligheidsonderzoek met behulp van state space methodologie

Tijdreeksanalyse in verkeersveiligheidsonderzoek met behulp van state space methodologie Samenvatting Tijdreeksanalyse in verkeersveiligheidsonderzoek met behulp van state space methodologie In dit proefschrift wordt een aantal studies gepresenteerd waarin tijdreeksanalyse wordt toegepast

Nadere informatie

1. Inleiding. Notitie Amsterdam, 8 december 2016

1. Inleiding. Notitie Amsterdam, 8 december 2016 Notitie Amsterdam, 8 december 2016 Afdeling Policy Studies Van Aan Koen Smekens, Paul Koutstaal Gijs Zeestraten (Ministerie van Economische Zaken) Kopie Onderwerp Gevolgen van scenario s uitfasering kolencentrales

Nadere informatie

agendapunt 04.01 Aan Commissie Watersystemen - kwaliteit en kwantiteit WATERKWALITEITSRAPPORTAGE GLASTUINBOUWGEBIED

agendapunt 04.01 Aan Commissie Watersystemen - kwaliteit en kwantiteit WATERKWALITEITSRAPPORTAGE GLASTUINBOUWGEBIED agendapunt 04.01 910789 Aan Commissie Watersystemen - kwaliteit en kwantiteit WATERKWALITEITSRAPPORTAGE GLASTUINBOUWGEBIED Voorstel Commissie Watersystemen - kwaliteit en kwantiteit 1-2-2011 Kennis te

Nadere informatie

CML. Uitbreiding van de Bestrijdingsmiddelenatlas voor de Tweede nota duurzame gewasbescherming 2013-2023

CML. Uitbreiding van de Bestrijdingsmiddelenatlas voor de Tweede nota duurzame gewasbescherming 2013-2023 CML Centrum voor Milieuwetenschappen Uitbreiding van de Bestrijdingsmiddelenatlas voor de Tweede nota duurzame gewasbescherming 2013-2023 Wil L.M. Tamis Maarten van t Zelfde A. Hoogeveen L. van der Burgt

Nadere informatie

Open teelten op zandgronden hebben meer tijd nodig om te voldoen aan nitraatrichtlijn

Open teelten op zandgronden hebben meer tijd nodig om te voldoen aan nitraatrichtlijn Resultaten Systeemonderzoek Vredepeel geven aan: Open teelten op zandgronden hebben meer tijd nodig om te voldoen aan nitraatrichtlijn Themadag NBV, Wageningen, 8 november 2013 Janjo de Haan Nieuw mestbeleid

Nadere informatie

MEMO. Onderwerp/Subject: Analyse rapport RIVM Luchtkwaliteit 2012

MEMO. Onderwerp/Subject: Analyse rapport RIVM Luchtkwaliteit 2012 MEMO Aan/To: Van/From: Datum/Date: RAI Vereniging Chris van Dijk 18 september Onderwerp/Subject: Analyse rapport RIVM Luchtkwaliteit 2012 Ieder jaar publiceert het RIVM een jaaroverzicht van de meetresultaten

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 000 XV Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (XV) voor het jaar 2012 Nr. 64 BRIEF VAN

Nadere informatie

Luchtkwaliteit aansluiting. 2 rotondes Hamelandweg

Luchtkwaliteit aansluiting. 2 rotondes Hamelandweg aansluiting 2 rotondes Hamelandweg te Lichtenvoorde Versie opdrachtgever Gemeente Oost Gelre Postbus 17 7130 AA Lichtenvoorde auteur drs. A.D. Postma INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... I SAMENVATTING... 1

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1989-1990 21 109 Uitvoering EG-richtlijnen Nr. 11 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTE LIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE WATER- SCHAPPEN & ENERGIE Resultaten Klimaatmonitor Waterschappen 2014 Waterschappen willen een bijdrage leveren aan een duurzame economie en samenleving. Hiervoor hebben zij zichzelf hoge ambities gesteld

Nadere informatie

Peilgestuurde drainage: Zo gaan we dat doen in Nederland!? Mogelijkheden voor implementatie

Peilgestuurde drainage: Zo gaan we dat doen in Nederland!? Mogelijkheden voor implementatie Peilgestuurde drainage: Zo gaan we dat doen in Nederland!? Mogelijkheden voor implementatie Douwe Jonkers DG Ruimte & Water 13 oktober 2011 Waarom peilgestuurde drainage? Waterkwantiteitsmaatregel (WB21,

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Rijnstraat 8 2515 XP Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456 0000

Nadere informatie

een veelzijdige aak Stansvorm

een veelzijdige aak Stansvorm S c h o o n d r i n k w at e r een veelzijdige aak Stansvorm Schoon drinkwater, een veelzijdige taak Oppervlaktewater speelt een belangrijke rol in vele economische en maatschappelijke facetten van onze

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Stortgasemissies Duurzaam Stortbeheer

Stortgasemissies Duurzaam Stortbeheer Stortgasemissies Duurzaam Stortbeheer 1 Eind rapport ECOFYS Ecofys Nethexiands BV KAnaalweg 16-A 0 Box 8408 3503 8K Utrecnt he Netherlands T +31(0)306623300 F. 631 (0) 30 66 23 301 E. irxo ecofys corn

Nadere informatie

Emissie-aanpak en biologisch goed afbreekbare (potentieel) zwarte lijst-stoffen.

Emissie-aanpak en biologisch goed afbreekbare (potentieel) zwarte lijst-stoffen. Emissie-aanpak en biologisch goed afbreekbare (potentieel) zwarte lijst-stoffen. Aan: Van: Bibliotheek S.v.p.../.. keer kopieeren (^KELZIJDIG^Dt^ELZIJPTG VpQrkant/achterkant orfdlkz (W> papier daai-ria^nde-te^)/

Nadere informatie

Energie meetplan CO2 reductiesysteem 2017-2020

Energie meetplan CO2 reductiesysteem 2017-2020 Transportbedrijf R.Vels & Zn. B.V. Energie meetplan CO2 reductiesysteem 2017-2020 Conform niveau op de CO2 prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 1 Inleiding... 3 2 Doelstellingen... 4 3 Planning meetmomenten...

Nadere informatie

CO 2 reductieplan: doelstellingen en voortgang Thales Transportation Systems 2 e half jaar 2015

CO 2 reductieplan: doelstellingen en voortgang Thales Transportation Systems 2 e half jaar 2015 UNCLASSIFIED TOL: 0006 0000795431 CO 2 reductieplan: doelstellingen en voortgang Thales Transportation Systems 2 e half jaar 2015 Conform de CO 2 prestatieladder 3.0 CO 2 reductieplan: doelstellingen en

Nadere informatie

Provinciale Staten van Overijssel

Provinciale Staten van Overijssel www.prv-overijssel.nl Provinciale Staten van Overijssel Postadres Provincie Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 425 25 25 Telefax 038 425 48 41 Uw kenmerk Uw brief Ons kenmerk Datum WB/2004/2906

Nadere informatie

Huiberts BV. Energie meetplan 2013-2017 (3.B.2_2) Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2

Huiberts BV. Energie meetplan 2013-2017 (3.B.2_2) Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Huiberts BV Energie meetplan 2013-2017 (3.B.2_2) Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstellingen 3 3 Planning meetmomenten 4 3.1. Vestiging A 4 Scope 1 emissies

Nadere informatie

S.A.M. Schagen BV. 3.B.2_2 Energie meetplan 2013-2016. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2

S.A.M. Schagen BV. 3.B.2_2 Energie meetplan 2013-2016. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 S.A.M. Schagen BV 3.B.2_2 Energie meetplan 2013-2016 Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstellingen 4 3 Planning meetmomenten 5 3.1. Vestiging A 5 Scope 1

Nadere informatie

Goede. Goed voor landbouw, natuur én waterbeheer 19A

Goede. Goed voor landbouw, natuur én waterbeheer 19A Goede grond Goed voor landbouw, natuur én waterbeheer 2015 19A goed bodembeheer - Goede grond BETER VASTHOUDEN REGENWATER BETERE GEWASGROEI EN BEWORTELING GEZOND BODEMLEVEN BETER VASTHOUDEN VOEDINGSSTOFFEN

Nadere informatie

Gewasbeschermingsmiddelen Achtergronddocument Beleidsmonitor water Chemische waterkwaliteit

Gewasbeschermingsmiddelen Achtergronddocument Beleidsmonitor water Chemische waterkwaliteit Gewasbeschermingsmiddelen Achtergronddocument Beleidsmonitor water Chemische waterkwaliteit RIZA Werkdocument 2004.215X J.F.N. Maaskant, M.A. Beek 2004 2 Samenvatting De concentraties van gewasbeschermingsmiddelen

Nadere informatie

MAP5 Het oog op een betere waterkwaliteit met respect voor de bodem

MAP5 Het oog op een betere waterkwaliteit met respect voor de bodem MAP5 Het oog op een betere waterkwaliteit met respect voor de bodem Actieprogramma 2015 2018 in uitvoering van de Nitraatrichtlijn Uitgangspunt van het 5 de Actieprogramma Bodemkwaliteit (organische stof)

Nadere informatie

MANAGEMENTSAMENVATTING

MANAGEMENTSAMENVATTING MANAGEMENTSAMENVATTING Zware dieselvoertuigen hebben relatief hoge NOx- en PM-emissies. De verstrenging van de Europese emissiereglementering moet leiden tot een vermindering van deze emissies voor nieuwe

Nadere informatie

Speech bewonersbijeenkomst IJmond

Speech bewonersbijeenkomst IJmond Speech bewonersbijeenkomst IJmond Welkom Welkom. Luchtkwaliteit is al jaren een belangrijk thema in de IJmond. De provincie is dan ook al jaren bezig met dit onderwerp. Zoals wethouder Baerveldt al heeft

Nadere informatie

Effluenten RWZI s (gemeten stoffen)

Effluenten RWZI s (gemeten stoffen) Industriële en communale bronnen Emissieregistratie Effluenten RWZI s (gemeten stoffen) Versie mei 2015 RIJKSWATERSTAAT Water, Verkeer en Leefomgeving (WVL) in samenwerking met CENTRAAL BUREAU VOOR DE

Nadere informatie

S A U S R R A O E. Naar lagere lokale emissies in de stadsregio Arnhem Nijmegen

S A U S R R A O E. Naar lagere lokale emissies in de stadsregio Arnhem Nijmegen S R L G S A H R R U T Y O U A E E D R A F O R A S Naar lagere lokale emissies in de stadsregio Arnhem Nijmegen Eolus Naar lagere lokale emissies in de stadsregio Arnhem Nijmegen Het programma Eolus beantwoordt

Nadere informatie

MANAGEMENT REVIEW CO2 PRESTATIELADDER H1 2013

MANAGEMENT REVIEW CO2 PRESTATIELADDER H1 2013 MANAGEMENT REVIEW CO2 PRESTATIELADDER H1 2013 Auteur René Speelman Versie 1 Plaats Vianen Kenmerk WEGWIJZER Versie informatie Versie Datum Bijzonderheden Auteur 1 Status 2 september (toegevoegde management

Nadere informatie

Verminderen van emissie door verbeterde toedieningstechniek

Verminderen van emissie door verbeterde toedieningstechniek Verminderen van emissie door verbeterde toedieningstechniek Voorbereidend onderzoek 2013-2014 Marcel Wenneker 1 en Jan van de Zande 2 1 Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Business Unit BBF 2 Plant Research

Nadere informatie

Introductie van het sleepdoek in Groningen. Demonstratie bijeenkomst

Introductie van het sleepdoek in Groningen. Demonstratie bijeenkomst Introductie van het sleepdoek in Groningen Demonstratie bijeenkomst Introductie van de sleepdoek in Groningen Demonstratiebijeenkomst Yvonne Gooijer (CLM) Wyncko Tonckens (DLV Plant) Jacob Dogterom (DLV

Nadere informatie

abcdefgh Rijkswaterstaat X Verkeer en vervoer zeescheepvaart

abcdefgh Rijkswaterstaat X Verkeer en vervoer zeescheepvaart abcdefgh Rijkswaterstaat X Verkeer en vervoer zeescheepvaart Contactpersoon: Joan Meijerink December 2003 Inhoudsopgave........................................................................................

Nadere informatie

Berekening van de saliniteit uit de geleidendheid en de temperatuur

Berekening van de saliniteit uit de geleidendheid en de temperatuur Berekening van de saliniteit uit de geleidendheid en de temperatuur Project: NAUTILUS Werkdocument: RIKZ/OS-98.145X Ministerie van Verkeer en Waterstaat In opdracht van: Directie Noordzee Directie Zuid-Holland

Nadere informatie

Aanpak fijn stof bij veehouderijen

Aanpak fijn stof bij veehouderijen Aanpak fijn stof bij veehouderijen Ministerie van Infrastructuur en Milieu 13 december 2011 1. Inleiding In het kader van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) is in 2009 en 2010 onderzoek

Nadere informatie

Grondwaterstandindicator freatisch grondwater Oktober 2013

Grondwaterstandindicator freatisch grondwater Oktober 2013 Grondwaterstandindicator freatisch grondwater Oktober 2013 De grondwaterstandindicator geeft een beeld van de huidige stijghoogte van het grondwater ten opzichte van het verleden. De analyse van de stijghoogtegegevens

Nadere informatie

Verhoging maximumsnelheid 80km zones naar 100 km/h

Verhoging maximumsnelheid 80km zones naar 100 km/h Verhoging maximumsnelheid 80km zones naar 100 km/h Effecten op luchtkwaliteit Datum November 2011 Status Definitief Colofon Uitgegeven door Rijkswaterstaat Dienst Verkeer en Scheepvaart Informatie DVS

Nadere informatie

HOOFDLIJNENAKKOORD WATERZUIVERING IN DE GLASTUINBOUW

HOOFDLIJNENAKKOORD WATERZUIVERING IN DE GLASTUINBOUW HOOFDLIJNENAKKOORD WATERZUIVERING IN DE GLASTUINBOUW LTO Glaskracht Nederland, Nederlandse Stichting voor Fytofarmacie (Nefyto), Unie van Waterschappen (UvW), Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG),

Nadere informatie

Energie meetplan 2012-2015. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1

Energie meetplan 2012-2015. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1 Energie meetplan 2012-2015 Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstellingen 4 3 Planning meetmomenten 5 3.1. Vestiging A3 Hoogland Vastgoedonderhoud 5 Scope 1

Nadere informatie

Carbon footprint 2011

Carbon footprint 2011 PAGINA i van 12 Carbon footprint 2011 Opdrachtgever: Stuurgroep MVO Besteknummer: - Projectnummer: 511133 Documentnummer: 511133_Rapportage_Carbon_footprint_2011_1.2 Versie: 1.2 Status: Definitief Uitgegeven

Nadere informatie

Rol adviseur cruciaal in toekomstige (behoud van) bloembollenteelt. Agrodis 20 november 2014 Jan Bouwman Manager Duurzaamheid & Stewardship

Rol adviseur cruciaal in toekomstige (behoud van) bloembollenteelt. Agrodis 20 november 2014 Jan Bouwman Manager Duurzaamheid & Stewardship Rol adviseur cruciaal in toekomstige (behoud van) bloembollenteelt Agrodis 20 november 2014 Jan Bouwman Manager Duurzaamheid & Stewardship Zonale toelatings proces EU (Her) registratie dossier Syngenta

Nadere informatie

Toezicht- en naleeftekorten bij de IPPC branche intensieve veehouderij. Onderzoek naar luchtwassystemen en het effect op de ammoniakemissie

Toezicht- en naleeftekorten bij de IPPC branche intensieve veehouderij. Onderzoek naar luchtwassystemen en het effect op de ammoniakemissie Toezicht- en naleeftekorten bij de IPPC branche intensieve veehouderij Onderzoek naar luchtwassystemen en het effect op de ammoniakemissie T o e z - en i naleeftekorten c h bij de IPPC branche intensieve

Nadere informatie

voorstel aan dagelijks bestuur Onderwerp Deelname van WPM in projecten voor 2 e tender innovatieprogramma KRW

voorstel aan dagelijks bestuur Onderwerp Deelname van WPM in projecten voor 2 e tender innovatieprogramma KRW voorstel aan dagelijks bestuur routing met data: overleg portefeuillehouder : Jan Classens dagelijks bestuur : 9 september algemeen bestuur adviserend : algemeen bestuur besluitvormend : steller : Vivian

Nadere informatie

Luchtvervuiling in Nederland in kaart gebracht

Luchtvervuiling in Nederland in kaart gebracht Luchtvervuiling in Nederland in kaart Luchtvervuiling in Nederland in kaart gebracht Hoofdpunten uit de GCN/GDN-rapportage 2013 Luchtvervuiling in Nederland in kaart gebracht Hoofdpunten uit de GCN/GDN-rapportage

Nadere informatie

Rijkswaterstaat. I Landbouw - bestrijdingsmiddelen (gewasbeschermingsmiddelen)

Rijkswaterstaat. I Landbouw - bestrijdingsmiddelen (gewasbeschermingsmiddelen) Rijkswaterstaat I Landbouw - bestrijdingsmiddelen (gewasbeschermingsmiddelen) Contactpersoon: Rob Faasen December 2003 Inhoudsopgave........................................................................................

Nadere informatie

De invloed van een verbeterde methode voor het berekenen van de depositiesnelheid op de N-depositie en de NO x -concentratie

De invloed van een verbeterde methode voor het berekenen van de depositiesnelheid op de N-depositie en de NO x -concentratie De invloed van een verbeterde methode voor het berekenen van de depositiesnelheid op de N-depositie en de NO x -concentratie Wilco de Vries, Jan Aben 26-05-204 Inleiding Voor het berekenen van de depositiesnelheid

Nadere informatie

Beheer en onderhoud van het data-acquisitiesysteem van de milieumeetcontainer

Beheer en onderhoud van het data-acquisitiesysteem van de milieumeetcontainer Ministene wan Verkeer en Waterstaat Beheer en onderhoud van het data-acquisitiesysteem van de milieumeetcontainer nr. 723.00.E010 Serie en ISSN nr. 1383-6749. Goede Meet Praktijk (GMP) is een samenwerkingsverband

Nadere informatie

Delan DF. BASF Nederland B. V., Divisie Agro

Delan DF. BASF Nederland B. V., Divisie Agro Delan DF Toelatingsnummer 10001 N W.13 Productgroep: Formulering: Werkzame stof: De identiteit van alle stoffen in het mengsel die bijdragen tot de indeling van het mengsel: Gevarenaanduidingen: fungicide

Nadere informatie

Bepalen van de luchtkwaliteit

Bepalen van de luchtkwaliteit Bepalen van de luchtkwaliteit Luchtkwaliteit in het kort De kwaliteit van de lucht waarin we leven is van invloed op de volksgezondheid. Zo kan een slechte luchtkwaliteit leiden tot onder andere luchtwegklachten

Nadere informatie

2015 [Energiemeetplan CO2- reductiesyteem 2017-2020]

2015 [Energiemeetplan CO2- reductiesyteem 2017-2020] 2015 [Energiemeetplan CO2- reductiesyteem 2017-2020] Transportbedrijf R.Vels & Zn. B.V. Co2-prestatieladder 3.0 2015 Inhoud Inleiding... 2 1.1. Doelstellingen... 3 1.2. Planning meetmomenten... 3 1.3.

Nadere informatie

De Waterwet en waterbodems De Waterwet. en waterbodems

De Waterwet en waterbodems De Waterwet. en waterbodems De Waterwet en waterbodems De Waterwet en waterbodems Waterbodembeheer Waterbodembeheer onderdeel onderdeel watersysteembeheer watersysteembeheer Een nieuwe, integrale Een nieuwe, integrale Waterwet Waterwet

Nadere informatie

Monitoring Systeem Water

Monitoring Systeem Water Minrsterre van Verkeer en Wa tervlar DirectoraatGeneraal Rijkswaterstaat Drenst Getrjdewatererr Monitoring Systeem Water u ONITORING SYSTEEM WATER, EEN SYSTEEM VAN NIVEAU AAHet Monitoring Systeem Water

Nadere informatie

Energie management Actieplan

Energie management Actieplan Energie management Actieplan Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Auteur: Mariëlle de Gans - Hekman Datum: 30 september 2015 Versie: 1.0 Status: Concept Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Doelstellingen...

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag. Datum RIVM-onderzoek "Wonen in de IJmond, ongezond?

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag. Datum RIVM-onderzoek Wonen in de IJmond, ongezond? > Retouradres Postbus 30945 2500 GX Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 8 Postbus 30945 2500 GX Den Haag Interne postcode 645 www.vrom.nl

Nadere informatie

Instituut voor Toegepaste Milieu-Economie

Instituut voor Toegepaste Milieu-Economie KOSTEN EFFECTIVITEIT VOS MAATREGELEN 2010 Achtergronddocument Energieproductie/Nogepa Jochem Jantzen Henk van der Woerd 6 oktober 2003 Instituut voor Toegepaste Milieu-Economie (TME) Hogeveenseweg 24 2631

Nadere informatie

Energie meetplan 2013-2015. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1

Energie meetplan 2013-2015. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1 Energie meetplan 2013-2015 Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstellingen 4 3 Planning meetmomenten 5 3.1. Kantoor 5 Scope 1 emissies 5 Scope 2 emissies 5 3.2.

Nadere informatie

Kalmthoutste heide. Yves Adams

Kalmthoutste heide. Yves Adams Kalmthoutste heide Yves Adams Milieuthema s Deel IV # Inleiding Myriam Dumortier 1 01 De milieuthema s in de natuurrapportering De delen I, II en III van het Natuurrapport behandelen de toestand van de

Nadere informatie

6.1 Regels specifiek voor teelt onder glas

6.1 Regels specifiek voor teelt onder glas 6.1 Regels specifiek voor teelt onder glas De regels voor lozen ten gevolge van de teelt onder een permanente opslag van glas of kunststof (glastuinbouw) bouwen voort op de regels die sinds 1994 golden

Nadere informatie

In de volgende figuur is het aandeel in de stikstofdepositie van verkeer en industrie rood omcirkeld.

In de volgende figuur is het aandeel in de stikstofdepositie van verkeer en industrie rood omcirkeld. Achtergrondinformatie voor achterbanberaad milieubeleid regio Eemsdelta Het milieubeleid omvat veel onderwerpen. Teveel om in één keer allemaal te behandelen. Op basis van onze ervaringen in de regio en

Nadere informatie

Meten en weten aan grondwater in de toekomst

Meten en weten aan grondwater in de toekomst Meten en weten aan grondwater in de toekomst IHW netwerk dag Amersfoort 2016.10.13 Auke Oostra DGRW - Bodem Mijn achtergrond: geologie en bodemsanering 2 Ministerie van Infrastructuur en Milieu Grondwater

Nadere informatie

Méér voordelen halen uit tussenteelten! Voedergewassen, energie, biobased grondstoffen. Keuze plantensoorten, mengsels

Méér voordelen halen uit tussenteelten! Voedergewassen, energie, biobased grondstoffen. Keuze plantensoorten, mengsels Méér voordelen halen uit tussenteelten! Wat kan gedaan worden? Voedergewassen, energie, biobased grondstoffen Keuze plantensoorten, mengsels Rendementsafweging middels een verdien model Méér voordelen

Nadere informatie

Voorstudie naar een meetlat voor milieuprestaties van glastuinbouwlocaties

Voorstudie naar een meetlat voor milieuprestaties van glastuinbouwlocaties CE Centrum voor energiebesparing en schone technologie Oude Delft 180 2611 HH Delft Tel: (015) 2 150 150 Fax: (015) 2 150 151 E-mail: ce@antenna.nl URL: http://antenna.nl/ce Voorstudie naar een meetlat

Nadere informatie

ENERGIE MEETPLAN 2012-2015 3.B.2_2 VERSIE: 01 02/05/2013

ENERGIE MEETPLAN 2012-2015 3.B.2_2 VERSIE: 01 02/05/2013 Heereweg 1a 2161 AB Lisse 0252-417788 ENERGIE MEETPLAN 2012-2015 3.B.2_2 VERSIE: 01 02/05/2013 Conform niveau 3 op de CO 2-prestatieladder 2.0 Status Versie/ Datum Opgesteld Geautoriseerd Akkoord (werkvoorbereider)

Nadere informatie