SCHOON EN VEILIG WATER

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SCHOON EN VEILIG WATER"

Transcriptie

1 SCHOON EN VEILIG WATER Publicatie Afvalwater 2011

2

3 U staat er vast niet dagelijks bij stil wat er allemaal voor nodig is om het afvalwater en regenwater in te zamelen, te transporteren en te zuiveren. Zo zijn er alleen al in het stroomgebied van het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht 12 rioolwaterzuiveringsinstallaties voor nodig. En in de gemeente Amsterdam bijna vierduizend kilometer riolering! Omgerekend is dat een rechte lijn van Amsterdam naar Gibraltar en weer terug. De sector Afvalwater van Waternet beheert deze installaties en riolering, plus onder anderen 79 eindgemalen in opdracht van de gemeenten Amsterdam en Muiden en het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht. Dit werk vormt een onmisbare bijdrage aan een schone en veilige waterhuishouding. Uitgangspunt hierbij is dat de kosten voor de samenleving zo laag mogelijk blijven en het milieu zo min mogelijk wordt belast. Daar hoort ook bij dat er voortdurend gezocht wordt naar innovatieve oplossingen om afval op een andere manier te hergebruiken. Deze publicatie is een terugblik op wat er in 2011 is gerealiseerd.

4 INZAMELEN EN TRANSPORTEREN Aanpassingen aan het rioolstelsel Bij hevige regenval is het riool soms te klein om afvalwater direct naar de waterzuiveringsinstallaties te leiden. Het oppervlaktewater kan dan verontreinigd raken door overstort (het overtollige afvalwater wordt dan naar het oppervlaktewater geleid). Om deze vervuiling van oppervlaktewater door riooloverstorten te beperken, is de basisinspanning riolering van kracht. Dit is een afspraak met het Rijk om de vervuiling door overstort met 50% te beperken. Gemengd: ha Alternatief: 408 ha Gescheiden Omgaan met hemelwater Het grootste gedeelte van het beheergebied is aangesloten op een gescheiden rioolstelsel. Het opgevangen water wordt rechtstreeks naar het oppervlaktewater afgevoerd. In 2011 zijn bijna alle werkzaamheden voor deze basisinspanning voltooid. Wel is er nog een achterstand met het aanpassen van overstorten. Meer dan 80% daarvan is inmiddels aangepast. Voordat de overgebleven overstorten worden aangepast, moet duidelijk zijn wat de gevolgen hiervan zijn voor aangesloten souterrains. Steeds meer souterrains hebben namelijk te maken met riooloverlast. Waternet heeft in kilometer riool vervangen. De gemiddelde leeftijd van het riool is 28 jaar. Beheerareaal inzameling en transport Waternet 2011 amsterdam Buiten Amsterdam Eindgemalen (waarvan in eigendom AGV) 49 (37) 30 (20) Overige gemalen >600 (incl DRG) Transportriool (VW en gemengd) 242 km - Gemengd riool 523 km Vuilwaterriool 866 km Infiltratie riool 19 km Mechanisch riool (persleiding ed) 535 km 88 km Regenwaterriool 1669 km 4

5 Prestatie-indicatoren inzameling In onderstaande tabel leest u welke prestaties geleverd zijn volgens vier prestatie-indicatoren: Ongeplande emissies zijn emissies via nooduitlaten of via overstorten bij droog weer. Emissies bij regen via overstorten van gemengde stelsels vallen niet onder deze prestatie-indicator. Ondermaatse afname minuten is een indicatie van de service aan de burger. De prestatie wordt berekend door het aantal meldingen eerst te vermenigvuldigen met de tijd die nodig is om de storing te verhelpen. Het getal dat daaruit komt, wordt gedeeld door het aantal perceelaansluitingen. Aantal meldingen water op straat. Het gaat hierbij om meldingen van wateroverlast doordat kolken bijvoorbeeld met bladeren verstopt zitten. Aantal kilometer riool vervangen. Vorig jaar is minder riool vervangen dan gepland. Dit komt doordat enkele complexe werken moesten worden uitgevoerd. Een tweede reden is dat het steeds lastiger wordt om werken aan het riool in de stad te plannen. KPI s inzameling en transport (TJVA 2011) Tabel 1.1: KPI s van de sector Afvalwater Prestatieindicator realisatie 2011 doel 2011 Ongeplande emissies op oppervlaktewater 3 10/jaar Ondermaatse afname minuten (OAM) 0,31 minuut < 1 minuut gem./jaar Aantal meldingen water op straat per jaar KM riool vervangen Aansluiting woonboten op het riool In 2011 is voor 393 woonboten een aansluitmogelijkheid op het riool gemaakt. Dit is gebeurd onder de noemer SchoonSchip, een gezamenlijk initiatief van het Hoogheemraadschap Amstel, Gooi en Vecht en Rijkswaterstaat. Door alle woonboten aan te sluiten op het riool, willen beide partijen ervoor zorgen dat er geen afvalwater meer vanuit woonboten in het oppervlaktewater terecht komt. Tot 2016 staan nog aansluitmogelijkheden bij woonboten gepland. Onderzoek aansluitingen op het riool Na klachten over stank is op vier plaatsen in de stad onderzoek gedaan naar vuilwateraansluitingen op het hemelwaterstelsel. In alle gevallen zijn foutieve aansluitingen gevonden, waarna deze zijn hersteld. In één wijk was onderzoek nodig naar hemelwateraansluitingen op het vuilwaterstelsel. De bron is gevonden, het hemelwater is juist aangesloten waardoor het rioolgemaal minder belast wordt en minder water naar de zuivering wordt afgevoerd. Tot slot is in drie gebieden onderzocht of bedrijven vervuilende stoffen zonder vergunning hebben geloosd op het riool. Deze illegale lozingen zijn door Waternet geconstateerd en aan de dienst Milieu en Bouwtoezicht of de Provincie overgedragen voor handhaving. 5

6 Verzakkingen Sommige delen van het transportstelsel zijn gevoeliger voor verzakking dan gedacht. Dit geldt vooral voor bouwterreinen. Daarom houdt Waternet risicolocaties sinds vorig jaar scherper in de gaten. Er zijn ook extra scenario s ontwikkeld over hoe te handelen als er toch verzakkingen ontstaan die gevolgen hebben voor het afvoeren van afvalwater. Hoeveelheden afvalwater constant In 2011 is binnen en buiten Amsterdam ongeveer evenveel afvalwater afgevoerd als de voorgaande jaren: Afvalwatertransporthoeveelheid eindgemalen binnen en buiten Amsterdam ,5 30,9 27,2 29,4 29, ,5 20,6 19,5 20,3 20, x10 6 [m 3 ] Amsterdam Buiten Amsterdam SmaRTControl In januari 2011 is in Amsterdam-Noord SmaRTControl in gebruik genomen. Dit is een systeem waarmee gemalen centraal bestuurbaar zijn. Het gaat hierbij om gemalen in een groot aantal gebieden met gemengde riolering die op een rioolwaterzuivering zijn aangesloten. SmaRTControl heeft een aantal grote voordelen. Zo wordt ermee voorkomen dat er onnodig afvalwater wordt overgestort. Ook zorgt het systeem ervoor dat het water optimaal over het rioolstelsel en de bezinkbassins wordt verspreid. Verstandig beheer Meestal wordt riool nu vervangen als de wegbeheerder een straat van een nieuw wegdek voorziet. Samen met de TU Delft onderzoekt Waternet of met verzakkingsgegevens en BOB-metingen (binnen-onderkant-buis) beter kan worden onderbouwd waar in het stelsel maatregelen nodig zijn. Beter inzicht is nodig, omdat Amsterdam in een gebied met slappe ondergrond ligt. Gemiddeld zakt de bodem hier vijf millimeter per jaar. 6

7 ZUIVEREN Het ingezamelde afvalwater transporteert Waternet naar twaalf rioolwaterzuiveringsinstallaties. Nadat het daar gezuiverd is, wordt het afgevoerd naar het oppervlaktewater. Het slib wordt verder verwerkt. Om aan te geven hoe vervuild het afvalwater is, gelden inwonerequivalenten (i.e.) als meeteenheid. Eén i.e. is de hoeveelheid vervuilende stoffen in het afvalwater die één inwoner per etmaal produceert. Een andere meeteenheid is het chemisch zuurstofverbruik (CZV). Dit is een maat voor stoffen die zuurstof onttrekken aan het water, waardoor er voor vissen en andere waterdieren minder zuurstof overblijft. Daarom wordt in de waterzuiveringsinstallaties veel vuil uit het water gehaald, waardoor het CZV fors minder wordt. Zuiveringsprestatie In het afvalwater zit veel stikstof (N) en fosfaat (P). Zitten er te veel van deze stoffen in het oppervlaktewater, dan raakt het biologisch evenwicht in het water verstoord. Het streven van Waternet is, meer N, P en CZV uit het water te verwijderen (de zuiveringsprestatie) dan het landelijk gemiddelde van de laatste benchmark. Dit is in 2011 gelukt: de zuiveringsprestatie bedroeg 89,6%, terwijl die landelijk 86,4% bedroeg volgens de benchmark van Verwijdering van stikstof en fosfaat en zuiveringsprestatie t.o.v. landelijk gemiddelde zuiveringsprestatie in de laatste benchmarks ( ,1%, ,4%) (%) Verwijdering P Zuiveringsprestatie Landelijk gemiddelde zuiveringsprestatie laatste benchmark Verwijdering N 7

8 Individuele behandeling van afvalwater Waternet beheert 122 installaties voor individuele behandeling van afvalwater (IBA s). Een IBA is een installatie die het afvalwater van één huishouden zuivert. Doel is, zoveel mogelijk organisch materiaal uit het afvalwater te halen. Wordt dit materiaal namelijk in het water afgebroken, dan verdwijnt er zuurstof uit het water. IBA s in het beheer van Waternet Gemeente Aantal Buiten AGV gebied Amsterdam 64 in AGV gebied Abcoude 7 Amsterdam 21 Breukelen 13 Diemen 4 Loenen 30 Muiden 3 Nieuwkoop 10 Utrecht 2 Weesp 32 Totaal 122 Defosfateringsinstallaties Als er te veel fosfaat in het water zit, dan wordt het water troebel en groeien er blauwalgen. Daarom worden met defosfateringsinstallaties fosfaten uit het oppervlaktewater verwijderd. Waternet beheert drie van deze installaties: bij het Naardermeer, het Botshol en de Vinkeveense Plassen. Defosfateringsinstallaties in het beheer van Waternet Installatie Behandeld water m 3 Fosfaat rendement % Botshol Naardermeer Vinkeveen Strengere eisen rioolwaterzuiveringsinstallatie Vanaf 2015 gelden er strengere eisen voor het verwijderen van stikstof en fosfaat uit het afvalwater in de rioolwaterzuiveringsinstallatie Horstermeer. Om hieraan te kunnen voldoen, is Waternet in 2011 gestart met de bouw van een nabehandelingsinstallatie: het 1-STEP-filter. Bijzonder is dat dit de eerste grootschalige actiefkoolinstallatie ter wereld is voor de nabehandeling van gezuiverd afvalwater. Hiermee komen de nieuwe streefwaarden binnen bereik. Voorwaarde is wel dat de zuivering zelf ook wordt aangepast. Het 1-STEP-filter is in mei 2012 in gebruik genomen. 8

9 9

10 SLIB Behalve schoon water ontstaat er in de rioolwaterzuiveringsinstallaties ook slib. Dit bestaat uit aangegroeide bacteriën en andere vaste stoffen, zoals metaalzouten. Dit wordt vergist tot slib, waardoor tegelijkertijd biogas wordt gemaakt. Het uitgegiste slib wordt op drie rioolwaterzuiveringsinstallaties van water ontdaan: Amstelveen, Horstermeer en Amsterdam-West. Daarna wordt het slib verbrand bij het Afval Energie Bedrijf (AEB) in Amsterdam. Het biogas wordt verkocht aan hetzelfde bedrijf, dat dit gas vervolgens omzet in elektriciteit en warmte voor het stadswarmtenetwerk. Het AEB levert ook elektriciteit en restwarmte aan de rioolwateringsinstallatie in Amsterdam-West. Die restwarmte wordt daar weer gebruikt voor de gisting. Ontwaterd slib Jaar productie ton slib/jaar Productie % droge stof , , , , ,0 Overzicht ontwaterd slib productie slibontwateringen Waternet Duurzaam verwerken In 2011 heeft Waternet onderzocht wat de meest duurzame methode is om slib te verwerken. Dit bleek vergisten te zijn. Vervolgonderzoek moet uitwijzen of het proces zo verbeterd kan worden dat er meer biogas wordt geproduceerd. Hierbij worden diverse technieken vergeleken om slib vóór vergisting te behandelen. Fosfaat terugwinnen Sinds fosfaten in Nederlandse rioolwaterzuiveringsinstallaties biologisch worden verwijderd, raken leidingen en apparatuur door afzettingen sneller versleten en verstopt. Dit probleem komt vooral voor bij het verwerken van slib. Daardoor kan het water slechter uit het slib worden gehaald. En dat leidt er vervolgens toe dat het duurder is geworden om slib te verwerken. In 2010 heeft Waternet vastgesteld dat het slib veel beter ontwaterd wordt als het struviet (magnesiumammoniumfosfaat) op een gecontroleerde manier wordt gekristalliseerd. Ook de hoeveelheid afzettingen en de fosfaatbelasting is lager. Omdat deze methode uit economisch én milieu-oogpunt de beste oplossing is, gaat Waternet deze invoeren in de rioolwaterzuiveringsinstallatie in Amsterdam-West. In 2011 is Waternet gestart met de beschrijving van technologische uitgangspunten. In 2013 zal de installatie haar eerste struviet produceren. 10

11 MILIEU In alle taken van de sector Afvalwater wordt een bijdrage geleverd om inwoners, ondernemers en partners milieubewust te maken. Ook wil de sector de markt voor duurzame producten stimuleren door duurzaam in te kopen. Energie De sector Afvalwater van Waternet verbruikt rond de MWh per jaar. Dit aantal is de laatste jaren vrijwel constant. Het aardgasverbruik is wel sterk afgenomen. Dit komt vooral doordat het verbruik bij AEB en bij de rioolwaterzuiveringsinstallatie Hilversum is verminderd. De eigen energieproductie is licht gestegen ten opzichte van het energieverbruik. Dit komt allereerst doordat de warmtekrachtkoppelingsinstallaties (WKK s) zijn verbeterd, met name bij het AEB. Daarnaast wordt meer groen gas geproduceerd. Op dit moment wordt ongeveer twee derde van het energieverbruik in de afvalwaterzuivering zelf opgewekt. In onderstaande tabellen ziet u hoeveel elektriciteit en aardgas wordt verbruikt en geproduceerd. De grootste rioolwaterzuiveringsinstallatie (Amsterdam-West) is gekoppeld aan het AEB. Het biogas van deze rioolwaterzuiveringsinstallatie wordt bij het AEB in WKK s omgezet in elektriciteit en warmte. Daarom is ook het aandeel van deze WKK s bij het AEB in de tabellen opgenomen. Elektriciteit zuiveren Beluchting Verbruik Productie Productie Productie afvalwater rwzi s aeb totaal Jaar kwh/verw. i.e. kwh/verw. i.e. MWh mwh nm3 nm ,0 12, ,9 12, ,9 12, ,0 12, ,6 11, Aardgas en groen gas Verhouding productie/verbruik Verbruik rwzi s Verbruik AEB Verbruik totaal Productie totaal (elektr.+gas) Jaar Nm3 Nm3 Nm3 Nm3 %

12 MILIEU Energie-efficiëntie In de Meerjarenafspraak energiebesparing, die het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht net als alle andere waterschappen heeft ondertekend, is afgesproken dat de sector Afvalwater tussen 2005 en 2020 in totaal 30% efficiënter omgaat met energie voor het transporteren en zuiveren van afvalwater. In het Energie-efficiëntieplan (EEP) geeft Waternet elke vier jaar aan met welke technische maatregelen deze doelstelling behaald moet worden. In 2009 is een eerste EEP opgesteld. De maatregelen die daarin zijn voorgesteld, zorgen er naar verwachting voor dat de sector Afvalwater van Waternet eind % efficiënter met energie omgaat dan in Vergeleken met 2005 is de efficiencywinst bij het transporteren en zuiveren zelfs 25%. De prestatie met duurzame energie is ook verbeterd. In 2005 werd een derde van het energieverbruik zelf opgewekt. Nu is dat ongeveer het dubbele. Wordt de inkoop van groene energie meegerekend, dan is het verbruik van duurzame energie 100%. Klimaatakkoord Behalve aan de Meerjarenafspraak energiebesparing heeft Waternet zich ook verbonden aan het Klimaatakkoord van de Unie van Waterschappen. In dit akkoord zijn streefwaarden afgesproken, ook voor energieverbruik. Het verschil met het Meerjarenakkoord is dat deze streefwaarden gelden voor alle waterschapstaken en dus niet alleen voor het transporteren en zuiveren van afvalwater. De streefwaarden zijn: 1. 30% energie-efficiënter in 2020; 2. 40% zelf geproduceerde duurzame energie in 2020; % duurzame energie. Op dit moment voldoet Waternet al aan streefwaarde 2 en 3. Kijken we naar streefwaarde 1, dan is de efficiencywinst (gerekend over alle waterschapstaken) nu 20% in vergelijking met Fosfaat verwijderen Op de rioolwaterzuiveringsinstallaties worden fosfaten uit het water verwijderd. Op zes installaties gebruikt Waternet hiervoor een biologische methode. Op de andere zes worden de fosfaten op chemische wijze verwijderd: met metaalzouten. Daarnaast worden bij de defosfateringsinstallaties fosfaten op chemische wijze uit het water verwijderd. Het gebruik van de chemicaliën op de defosfateringsinstallaties is in 2011 sterk gedaald. Dit komt onder meer doordat de defosfateringsinstallatie in Vinkeveen is geoptimaliseerd. Maar ook de installaties Naardermeer en Botshol hebben in 2011 beter gepresteerd dan in de jaren daarvoor. Chemicaliën gebruik defosfateringsinstallaties doseerverhouding defosfateringsinstallaties mg Me/l , , , , ,5 12

13 CHEMICALIën gebruik defosfateren op rwzi s 0,6 0,52 0,54 0,5 0,46 0,4 0,49 0,56 0,3 0,2 mol/mol 0, Me/P alle rwzi s Slib ontwateren Op alle rioolwaterzuiveringsinstallaties ontstaat slib. Dit slib wordt op drie locaties ontwaterd: Amstelveen (met een filterpers); Amsterdam-West (met centrifuges); Horstermeer (met centrifuges). Om het slib goed te kunnen ontwateren, wordt polyelektrolyt toegevoegd. Hiermee verandert het slib in een grote vlok. Verbruik PE ontwatering en DS percentage ontwaterd slib In 2011 is iets minder polyelektrolyt gebruikt, zo valt af te lezen uit de tabel: 25,0 22,1 21,1 22,1 22,2 22,1 25,0 20,0 15,0 10,0 10,7 11,3 15,1 17,0 14,6 20,0 15,0 10,0 gr PE/kg DS 5,0 0, ,0 0,0 DS % PE verbruik DS % 13

14 Groengas Sinds 2009 rijden er auto s van Waternet op biogas dat ontstaat bij het vergisten van zuiveringsslib. Dit groengas heeft dezelfde kwaliteit en eigenschappen als aardgas, terwijl de auto veel minder CO2, fijnstof en stikstofoxide uitstoot. In 2011 reden er vijf auto s van Waternet op groengas. In 2012 komen er ongeveer 55 groengasauto s bij. De helft hiervan gebruiken de medewerkers als poolauto. 14

15 Waternet Postbus GJ Amsterdam

Energie uit afvalwater

Energie uit afvalwater Energie uit afvalwater 15 november 2011 Giel Geraeds en Ad de Man Waterschapsbedrijf Limburg is een samenwerkingsverband van Waterschap Peel en Maasvallei en Waterschap Roer en Overmaas Onderwerpen Introductie

Nadere informatie

Bijlage 1. Noorderzijlvest Gemiddeld Nederland NZV t.o.v. gem. 2006 78,2 83,7-5,5 2009 81,6 86,6-5,0 2012 84,6 86,6-2,0

Bijlage 1. Noorderzijlvest Gemiddeld Nederland NZV t.o.v. gem. 2006 78,2 83,7-5,5 2009 81,6 86,6-5,0 2012 84,6 86,6-2,0 Bijlage 1 Inleiding Door ons waterschap is voor het jaar 2012 weer deelgenomen aan de Bedrijfsvergelijking Zuiveringsbeheer (BVZ). Met de uitkomsten van deze vergelijking kan de positie c.q. score van

Nadere informatie

BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO

BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO INHOUDSOPGAVE - AANLEIDING - HUIDIGE SITUATIE - GEVOLGEN RIOOLOVERSTORT - OVERSTORTREDUCTIE - BERGING EN BEZINKING OVERTOLLIG RIOOLWATER - WERKING BBB - WERKING (schematisch)

Nadere informatie

grondstof? Afvalwater als Energie winnen uit afvalwater Verwijderen van medicijnen en hergebruik van meststoffen Veel mogelijkheden

grondstof? Afvalwater als Energie winnen uit afvalwater Verwijderen van medicijnen en hergebruik van meststoffen Veel mogelijkheden Afvalwater als grondstof? Energie winnen uit afvalwater Om energie uit afvalwater te winnen wordt het water van het toilet, eventueel gemengd met groente en fruitafval, vergist. Daarvoor worden een vacuümsysteem,

Nadere informatie

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE WATER- SCHAPPEN & ENERGIE Resultaten Klimaatmonitor Waterschappen 2014 Waterschappen willen een bijdrage leveren aan een duurzame economie en samenleving. Hiervoor hebben zij zichzelf hoge ambities gesteld

Nadere informatie

BergBezinkBassin Zie toelichting in begrippenlijst bij bergbezinkbassin.

BergBezinkBassin Zie toelichting in begrippenlijst bij bergbezinkbassin. Bijlage 1 Afkortingen en begrippen Afkortingen AWZI Zie RWZI BBB (v)brp CZV DWA DOB GRP HWA / RWA IBA KRW MOR NBW (-Actueel) OAS RIONED BergBezinkBassin Zie toelichting in begrippenlijst bij bergbezinkbassin.

Nadere informatie

Inleiding. Afvalwater. Afvalwaterzuivering

Inleiding. Afvalwater. Afvalwaterzuivering Inleiding Je poetst je tanden en spoelt je mond. Hup, doorspoelen! Vieze handen? Flink wat zeep en de kraan open: hup, ook maar doorspoelen! Elke dag spoel jij vele liters schoon drinkwater door de wastafel,

Nadere informatie

Publieksmilieujaarverslag 2014

Publieksmilieujaarverslag 2014 Publieksmilieujaarverslag 2014 Waarom dit milieujaarverslag? Het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard is wettelijk verplicht om voor de afvalwaterzuiveringsinstallatie (awzi) Kralingseveer

Nadere informatie

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING Aquafin - leerpakket NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN 1. Hoeveel water gebruikt de Vlaming gemiddeld per dag? 1. 120 liter 2. 80 liter 3. 200 liter 8. Waar komt

Nadere informatie

Inzameling, transport en behandeling van afvalwater in Nederland

Inzameling, transport en behandeling van afvalwater in Nederland Directoraat-Generaal Water Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat-Generaal Milieubeheer Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Inzameling, transport en behandeling

Nadere informatie

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3)

Bouwlokalen INFRA. Het riool in Veghel. Veghel in cijfers en beeld (1) Veghel in cijfers en beeld (2) Veghel in cijfers en beeld (3) Bouwlokalen INFRA Innovatie onder het maaiveld / renovatie van rioolstelsels Het riool in Veghel Jos Bongers Beleidsmedewerker water- en riolering Gemeente Veghel 21 juni 2006 Veghel in cijfers en beeld

Nadere informatie

Publieksmilieujaarverslag 2013

Publieksmilieujaarverslag 2013 Publieksmilieujaarverslag 2013 Waarom dit milieujaarverslag? Het hoogheemraadschap van Schieland en de Krimpenerwaard is wettelijk verplicht om voor de afvalwaterzuiveringsinstallatie (awzi) Kralingseveer

Nadere informatie

DEMONSTRATIEPROJECT D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING

DEMONSTRATIEPROJECT D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING DEMONSTRATIEPROJECT D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING D ECENTRALE AFVALWATERZUIVERING INLEIDING Landustrie Sneek BV bezit een ruime hoeveelheid kennis en ervaring in het transporteren en behandelen van riool-

Nadere informatie

In D&H: 04-02-2014 Steller: J.C.P. de Wit BMZ (tkn) Telefoonnummer: 030 634 57 24 SKK Afdeling: Zuiveringsbeheer

In D&H: 04-02-2014 Steller: J.C.P. de Wit BMZ (tkn) Telefoonnummer: 030 634 57 24 SKK Afdeling: Zuiveringsbeheer COLLEGE VAN DIJKGRAAF EN HOOGHEEMRADEN COMMISSIE BMZ ALGEMEEN BESTUUR Agendapunt Onderwerp: Bedrijfsvergelijking Zuiveringsbeheer 2012 (BMZ) Nummer: 787874 In D&H: 04-02-2014 Steller: J.C.P. de Wit In

Nadere informatie

Schoner water in sloten en plassen Maatregelen voor een betere waterkwaliteit

Schoner water in sloten en plassen Maatregelen voor een betere waterkwaliteit Schoner water in sloten en plassen Maatregelen voor een betere waterkwaliteit We leven in een land vol water. Daar genieten we van. We zwemmen, vissen, besproeien de tuin, varen in bootjes en waarderen

Nadere informatie

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING Aquafin - leerpakket NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN 1. Hoeveel water gebruikt de Vlaming gemiddeld per dag? l 1. 120 liter l 2. 80 liter l 3. 200 liter 2.

Nadere informatie

Bijlage 4: Milieu en energieprestaties: Emissies van de toekomstige rwzi Utrecht (DM 851139)

Bijlage 4: Milieu en energieprestaties: Emissies van de toekomstige rwzi Utrecht (DM 851139) Notitie HASKONINGDHV NEDERLAND B.V. WATER TECHNOLOGY Bijlage 4: Milieu en energieprestaties: Emissies van de toekomstige rwzi Utrecht (DM 851139) Aan : E. Rekswinkel, M. Boersen Van : Wim Wiegant Controle

Nadere informatie

Bijlage 1. Lijst met afkortingen en begrippen

Bijlage 1. Lijst met afkortingen en begrippen Bijlage 1. Lijst met afkortingen en begrippen VERKLARENDE WOORDENLIJST Afkortingen AMvB... Algemene Maatregel van Bestuur BARIM... Besluit algemene regels voor inrichtingen milieubeheer BBB... Bergbezinkbassin

Nadere informatie

Synergie energie hergebruik overheden, agrarische sector en industrie

Synergie energie hergebruik overheden, agrarische sector en industrie Synergie energie hergebruik overheden, agrarische sector en industrie Doelstelling thema bijeenkomst: Inzicht in ontwikkelingen bij overheid, industrie en agrarische sector Inzicht in kansen voor synergie

Nadere informatie

Praktijktraject Uitgebreide techniek afvalwaterzuivering

Praktijktraject Uitgebreide techniek afvalwaterzuivering Praktijktraject Uitgebreide techniek afvalwaterzuivering voorbeeldopdracht Nieuwegein, 2012 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, september 2012 Groningenhaven 7 3433

Nadere informatie

Bedrijfsvergelijking (2009)

Bedrijfsvergelijking (2009) Artikel Afvalwaterzuivering Energie onder één noemer Mirabella Mulder (Mirabella Mulder Waste Water Management) Jos Frijns (KWR Watercycle Research Institute) Ad de Man (Waterschapsbedrijf Limburg) Henri

Nadere informatie

De Friese Waterketen: samen besparen!

De Friese Waterketen: samen besparen! De Friese Waterketen: samen besparen! Weet u het antwoord? Drinkwater; waar halen we dit vandaan? Hoeveel water gebruikt u per dag? Auto naar de wasstraat of zelf wassen? Waterbelasting, rioolheffing,

Nadere informatie

GER-waarden en milieu-impact scores hulpstoffen voor de afvalwaterzuivering. Heleen Pinkse

GER-waarden en milieu-impact scores hulpstoffen voor de afvalwaterzuivering. Heleen Pinkse GER-waarden en milieu-impact scores hulpstoffen voor de afvalwaterzuivering Heleen Pinkse Aanleiding Energiefabriek: Door toepassen van chemicaliën kan energiegebruik van de zuivering verminderen, maar..

Nadere informatie

Werkstuk Techniek. Rioolwaterzuiveringsinstallaties. Werkstuk gemaakt door: Klas: B2E Datum inleveren werkstuk: Dinsdag 30 mei Docent: JGT

Werkstuk Techniek. Rioolwaterzuiveringsinstallaties. Werkstuk gemaakt door: Klas: B2E Datum inleveren werkstuk: Dinsdag 30 mei Docent: JGT Werkstuk Techniek Rioolwaterzuiveringsinstallaties Bron foto: www.wve.nl Bron foto: www.wve.nl Werkstuk gemaakt door: Anoniem Samantha (op van eigen de verzoek) Maat Bert Bert van van Naamen Naamen Klas:

Nadere informatie

Standpunt Nieuwe Sanitatie

Standpunt Nieuwe Sanitatie Standpunt Nieuwe Sanitatie Vastgesteld door het college van dijkgraaf en hoogheemraden op 12 juni 2012. Inleiding Over de manier van inzameling- en zuivering van huishoudelijk afvalwater ontstaan nieuwe

Nadere informatie

Het riool. Wat te doen bij verstoppingen en hoe werkt het riool?

Het riool. Wat te doen bij verstoppingen en hoe werkt het riool? Het riool Wat te doen bij verstoppingen en hoe werkt het riool? Rioolverstopping? Wat is een verstopping? Er is een verstopping als water in uw huis niet meer weg kan. U merkt dat bijvoorbeeld doordat

Nadere informatie

RAPPORTAGE EMISSIEBEHEER RIOLERING 2012

RAPPORTAGE EMISSIEBEHEER RIOLERING 2012 RAPPORTAGE EMISSIEBEHEER RIOLERING 2012 Archimedesweg 1 CORSA nummer: 14.48265 postadres: versie: Definitief postbus 156 auteur: Irene van der Stap 2300 AD Leiden oplage: Digitaal telefoon (071) 3 063

Nadere informatie

Waterhuishouding in de Contreie

Waterhuishouding in de Contreie Waterhuishouding in de Contreie Water speelt een belangrijke rol in de Contreie. Er is bij de ontwikkeling van deze woonwijk gekozen om het regenwater of te infiltreren in de bodem of hiermee de omliggende

Nadere informatie

EEN BODEM VOOR WATER

EEN BODEM VOOR WATER EEN BODEM VOOR WATER Hemel en grondwaterbeleid Breda 2011 RWZI De gemeente is verantwoordelijk voor de afvoer van afvalwater naar de rioolwaterzuivering (RWZI: een soort wasmachine voor water). RWZI De

Nadere informatie

Schoon water. Hoe zuiveren wij uw afvalwater?

Schoon water. Hoe zuiveren wij uw afvalwater? Schoon water Hoe zuiveren wij uw afvalwater? Welkom bij een van de rioolwaterzuiveringsinstallaties van Waterschap Peel en Maasvallei. Schoon regenwater kan prima worden opgevangen in een regenwaterbuffer.

Nadere informatie

AGENDAPUNT 9 ONTWERP. Onderwerp: Krediet renovatie rwzi De Meern Nummer: 568495. Voorstel. Het college stelt u voor om

AGENDAPUNT 9 ONTWERP. Onderwerp: Krediet renovatie rwzi De Meern Nummer: 568495. Voorstel. Het college stelt u voor om VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR AGENDAPUNT 9 Onderwerp: Krediet renovatie rwzi De Meern Nummer: 568495 In D&H: 16-07-2013 Steller: Tonny Oosterhoff In Cie: BMZ 03-09-2013 Telefoonnummer: (030) 6345726

Nadere informatie

Inzameling, transport en behandeling van afvalwater in Nederland. Situatie per 31 december 2012

Inzameling, transport en behandeling van afvalwater in Nederland. Situatie per 31 december 2012 Inzameling, transport en behandeling van afvalwater in Nederland Situatie per 31 december 2012 Inzameling, transport en behandeling van Afvalwater in Nederland Situatierapport 2012 ex artikel 16 van richtlijn

Nadere informatie

KLAAR VOOR DE TOEKOMST Uitbreiding rwzi Meppel

KLAAR VOOR DE TOEKOMST Uitbreiding rwzi Meppel Waterschap Reest en Wieden P r e s e n t P r e s s Bezoekadres Blankenstein 540 7943 PA Meppel Postadres Postbus 120 7940 AC Meppel Overige gegevens T (0522) 27 67 67 F (0522) 27 67 99 E waterschap@reestenwieden.nl

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over afkoppelen

Veelgestelde vragen over afkoppelen 1 Veelgestelde vragen over afkoppelen Inhoudsopgave 1. Wat is afkoppelen?... 2 2. Waarom afkoppelen?... 2 3. Afkoppelen, hoe werkt dat?... 3 4. Wanneer wordt mijn straat afgekoppeld?... 3 5. Welk beleid

Nadere informatie

Energie uit drinkwater en afvalwater

Energie uit drinkwater en afvalwater Energie uit drinkwater en afvalwater Inhoud 1. De cyclus van de stedelijke drinkwatervoorziening en afvalwater 2. Installeren van een turbine in het drinkwaternet 2.1. De druk in drinkwaternetten 2.2.

Nadere informatie

Afdeling Vergunningen Toezicht en Handhaving Aanvraagformulier maatwerkvoorschriften op basis van het Besluit lozen buiten inrichtingen

Afdeling Vergunningen Toezicht en Handhaving Aanvraagformulier maatwerkvoorschriften op basis van het Besluit lozen buiten inrichtingen Afdeling Vergunningen Toezicht en Handhaving Aanvraagformulier maatwerkvoorschriften op basis van het Besluit lozen buiten inrichtingen Aan het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Purmerend.

Nadere informatie

Notitie. 1. Beleidskader Water

Notitie. 1. Beleidskader Water Notitie Ingenieursbureau Bezoekadres: Galvanistraat 15 Postadres: Postbus 6633 3002 AP Rotterdam Website: www.gw.rotterdam.nl Van: ir. A.H. Markus Kamer: 06.40 Europoint III Telefoon: (010) 4893361 Fax:

Nadere informatie

Bijlage 1 (Regeling afvoer per as)

Bijlage 1 (Regeling afvoer per as) Bijlage 1 (Regeling afvoer per as) Modellen 1. Aanvraagformulier: aanvraag overeenkomst voor het rechtstreeks aanvoeren van afvalstoffen op een rioolwaterzuiveringsinstallatie van Waterschap Rivierenland.

Nadere informatie

In D&H: 27-05-2014 Steller: L. de Sevren Jacquet BMZ Telefoonnummer: +31 6 11 61 47 34 SKK Afdeling: Zuiveringsbeheer

In D&H: 27-05-2014 Steller: L. de Sevren Jacquet BMZ Telefoonnummer: +31 6 11 61 47 34 SKK Afdeling: Zuiveringsbeheer COLLEGE VAN DIJKGRAAF EN HOOGHEEMRADEN GECOMBINEERDE COMMISSIE BMZ/SKK ALGEMEEN BESTUUR Onderwerp: Jaaroverzicht zuiveren afvalwater 2013 Nummer: 820347 In D&H: 27-05-2014 Steller: L. de Sevren Jacquet

Nadere informatie

Carbon Footprint 2014

Carbon Footprint 2014 Carbon Footprint 2014 Opdrachtgever: Stuurgroep MVO Projectnummer: 550613 Versie: 1.1 Datum: 19-6-2015 Status: Defintief Adres Kievitsweg 13 9843 HA, Grijpskerk Contact Tel. 0594-280 123 E-mail: info@oosterhofholman.nl

Nadere informatie

Hoe werkt de rioolwaterzuivering. Amersfoort? Waterschap zuivert afvalwater uit: Amersfoort Leusden Bunschoten

Hoe werkt de rioolwaterzuivering. Amersfoort? Waterschap zuivert afvalwater uit: Amersfoort Leusden Bunschoten Hoe werkt de rioolwaterzuivering Amersfoort? Waterschap zuivert afvalwater uit: Amersfoort Leusden Bunschoten Waterschap Vallei & Eem werkt aan schoner water Tot het begin van de jaren zeventig ging de

Nadere informatie

De klimaatneutrale waterketen

De klimaatneutrale waterketen De klimaatneutrale waterketen Jos Frijns Lelystad, 13 februari 2009 Klimaatverandering: adaptatie ja, maar ook mitigatie Belang van mitigatie voor watersector Gevolgen worden vooral zichtbaar in de waterketen,

Nadere informatie

Presentatie Wateroverlast. AOC Oost Almelo

Presentatie Wateroverlast. AOC Oost Almelo Presentatie Wateroverlast AOC Oost Almelo Inhoud - Intro wateroverlast - Afbeeldingen wateroverlast - Opdracht 1 Oorzaken wateroverlast - Oorzaken wateroverlast - Mogelijk oorzaken - Opdracht 2 Oplossingen

Nadere informatie

Regenwater leid je niet om de tuin!

Regenwater leid je niet om de tuin! Regenwater leid je niet om de tuin! Regenwater is te waardevol om direct het riool in te laten lopen. Vang het op en gebruik het goed. Kijk voor tips op www.denhaag.nl/water Regenwater leid je niet om

Nadere informatie

Handleiding. Afvalwaterzuivering. Uitleg Samenvatting Test jezelf

Handleiding. Afvalwaterzuivering. Uitleg Samenvatting Test jezelf Handleiding Voorbereiding Organiseer eventueel een excursie naar een rioolwaterzuiveringsinstallatie in de directe omgeving. Deze excursie kan worden gepland voorafgaand aan de behandeling van dit Bloq,

Nadere informatie

Tubbergen o. gemeente. Aan de gemeenteraad. Vergadering: 8 september 2014. Nummer: Tubbergen, 28 augustus 2014

Tubbergen o. gemeente. Aan de gemeenteraad. Vergadering: 8 september 2014. Nummer: Tubbergen, 28 augustus 2014 gemeente Tubbergen o Aan de gemeenteraad Vergadering: 8 september 2014 Nummer: 9A Tubbergen, 28 augustus 2014 Onderwerp: Vaststellen verordening op de afvoer van hemelwater en grondwater. Samenvatting

Nadere informatie

Waarom doen we het ook alweer?

Waarom doen we het ook alweer? Apart inzamelen van gft-afval Als Vereniging Afvalbedrijven stimuleren we dat al het afval in Nederland op de juiste manier wordt verwerkt. Hierbij houden we rekening met het milieu en de kosten. De meest

Nadere informatie

Riolerings- en wegeniswerken Gontrode Heirweg/ Vijverwegel/ Varingstraat

Riolerings- en wegeniswerken Gontrode Heirweg/ Vijverwegel/ Varingstraat Info-avond 24/04/2014 Riolerings- en wegeniswerken Gontrode Heirweg/ Vijverwegel/ Varingstraat Afkoppelingswerken op perceelsniveau 1 Toelichting afkoppelen Wettelijk kader Waarom scheiden? Wat is afkoppelen?

Nadere informatie

Naar een energieneutrale waterkringloop. Een stip op de horizon

Naar een energieneutrale waterkringloop. Een stip op de horizon Naar een energieneutrale waterkringloop Een stip op de horizon Een stip op de horizon Energie in de kringloop waterschap Regge en Dinkel en waterschap Groot Salland werken aan initiatieven op het gebied

Nadere informatie

Systeemdocument AgriMoDEM mestraffinage

Systeemdocument AgriMoDEM mestraffinage vestiging Drachten behorende bij onderbouwing Knarweg 14, Lelystad. Op het gebied van schoon en zuinig produceren, heeft de agrarische sector nog een aantal belangrijke doelstellingen te behalen. Belangrijkste

Nadere informatie

Feiten over de riolering

Feiten over de riolering Feiten over de riolering Prestaties Middelen en mensen Samenhangen Schaalverschillen Doeltreffendheid en doelmatigheid Stichting RIONED, februari 21 T.b.v. het feitenonderzoek in het kader van doelmatig

Nadere informatie

Bijlage 1: Afkortingen en begrippen

Bijlage 1: Afkortingen en begrippen Bijlage 1: Afkortingen en begrippen Afkortingen AWZI Zie RWZI BBB (v)brp CZV DWA DOB GRP HWA IBA KRW NBW NW4 BergBezinkBassin Zie toelichting in begrippenlijst bij bergbezinkbassin. (verbreed) BasisRioleringsPlan

Nadere informatie

Inleiding KNAG 7 december 2012. Dijkgraaf Herman Dijk

Inleiding KNAG 7 december 2012. Dijkgraaf Herman Dijk Inleiding KNAG 7 december 2012 Dijkgraaf Herman Dijk WATERSCHAPPEN IN NEDERLAND 25 GEBIED GROOT SALLAND oppervlakte: 120.000 ha, inwoners: 360.000 26% onder zeeniveau Wanneer geen dijken/duinen: 66% regelmatig

Nadere informatie

Slibverwerking. 1 Inhoud... 1

Slibverwerking. 1 Inhoud... 1 1 Inhoud 1 Inhoud... 1 2 Slibverwerking... 1 2.1 Biologische afvalwaterzuivering en slibproductie... 1 2.2 Slibverwerking... 2 2.3 Enkele voorbeelden van een slibverwerkingsketen... 4 2.3.1 Biologische

Nadere informatie

Riolering buitengebied Veelgestelde vragen en antwoorden

Riolering buitengebied Veelgestelde vragen en antwoorden gemeente Ede Riolering buitengebied Veelgestelde vragen en antwoorden U woont in een gebied waar het huishoudelijk afvalwater via een pompput op de drukriolering wordt geloosd. Omdat de werking van drukriolering

Nadere informatie

B i j l a g e 1 : W a t e r t o e t s

B i j l a g e 1 : W a t e r t o e t s B i j l a g e 1 : Watertoets Code: 20120925-2-5456 Datum: 2012-09-25 Samenvatting van de gegevens voor de watertoets van project: De Parrebeam gemeente: het Bildt Gegevens plan bestaande loodsen en schuren

Nadere informatie

Kansen voor duurzame opwekking van energie bij Waterschap De Dommel

Kansen voor duurzame opwekking van energie bij Waterschap De Dommel Page 1 of 5 Kansen voor duurzame opwekking van energie bij Waterschap De Dommel Auteur: Anne Bosma, Tony Flameling, Toine van Dartel, Ruud Holtzer Bedrijfsnaam: Tauw, Waterschap De Dommel Rioolwaterzuiveringen

Nadere informatie

Verslag van de tweede informatiebijeenkomst woonbootbewoners Weesp

Verslag van de tweede informatiebijeenkomst woonbootbewoners Weesp Verslag van de tweede informatiebijeenkomst woonbootbewoners Weesp Projectbureau Schoonschip d.d. 16 april 2009 Hotel Het Hart van Weesp, Heerengracht 35, Weesp Aanwezig: Van Projectbureau Schoonschip:

Nadere informatie

Aanvraag rioolvergunning

Aanvraag rioolvergunning Aanvraag rioolvergunning Persoonlijke gegevens Vul hier uw persoonlijke gegevens in. De aanvrager moet de eigenaar zijn Voorletters Tussenvoegsels Naam Straatnaam en huisnummer Postcode Woonplaats Telefoonnummer

Nadere informatie

Duurzaam Water Armhoede/Ampsen. Voorstel pilots

Duurzaam Water Armhoede/Ampsen. Voorstel pilots Lettinga Associates Foundation for environmental protection and resource conservation Duurzaam Water Armhoede/Ampsen Voorstel pilots Datum: 21 november 2011 LeAF Projectnummer 11-742 Postbus 500 Auteur

Nadere informatie

55e Vakantiecursus in Drinkwatervoorziening & 22e Vakantiecursus in Riolering en Afvalwaterbehandeling URINE APART INZAMELEN? Introductie Afvalwaterzuivering vindt zijn oorsprong in de behoefte om de stedelijke

Nadere informatie

Serieproductie groen aardgas bij Waternet en gebruik ervan

Serieproductie groen aardgas bij Waternet en gebruik ervan Resultaten en bevindingen van project Serieproductie groen aardgas bij Waternet en gebruik ervan Dit rapport is onderdeel van de projectencatalogus energie-innovatie. Tussen 2005 en 2011 kregen ruim 1000

Nadere informatie

Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe-

Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe- Vallei & Eem Veluwe Oost Veluwe Noord WELL DRA Natuurlijk comfortabel -Visie op de afvalwaterketen in de regio Vallei en Veluwe- februari 2015 concept De aanpak handelingsperspectieven Ontwikkelingen maatschappij

Nadere informatie

datum 24-2-2014 dossiercode 20140224-2-8518

datum 24-2-2014 dossiercode 20140224-2-8518 datum 24-2-2014 dossiercode 20140224-2-8518 Project: Bouwkavel Fiifhuizen 8 Harkema Gemeente: Achtkarspelen Aanvrager: Marije Streefkerk Organisatie: Gemeente Achtkarspelen Geachte heer/mevrouw Marije

Nadere informatie

Roelof J. Stuurman. 11 juli 2011

Roelof J. Stuurman. 11 juli 2011 Roelof J. Stuurman Een Proeftuin waarin toegepast innovatief onderzoek wordt gedaan om een gezonde energie- en waterneutrale Uithof te bereiken die geen nadelige invloed heeft op zijn omgeving en waar

Nadere informatie

LIMBURG WATERSCHAPSBEDRI-JF. Waterschapsbedrijf Limburg is een samenwerkingsverband van Waterschap Peel en Maasvallei en Waterschap Roer en Overmaas

LIMBURG WATERSCHAPSBEDRI-JF. Waterschapsbedrijf Limburg is een samenwerkingsverband van Waterschap Peel en Maasvallei en Waterschap Roer en Overmaas WATERSCHAPSBEDRI-JF donderdag 1 maart12 Waterschapsbedrijf Limburg is een samenwerkingsverband van Waterschap Peel en Maasvallei en Waterschap Roer en Overmaas Onderwerpen Huidige situatie Ontwikkelingen

Nadere informatie

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Ir. Emil Hartman Senior adviseur duurzaam stedelijk waterbeheer Ede, 10 april 2014 Inhoud presentatie Wat en hoe van afkoppelen Wat zegt de wet over hemelwater

Nadere informatie

Infovergadering project: Betonweg Ellikom. Doortocht centrum Ellikom

Infovergadering project: Betonweg Ellikom. Doortocht centrum Ellikom Infovergadering project: Betonweg Ellikom Doortocht centrum Ellikom Infrax Elektriciteit Aardgas Kabeltelevisie Riolering De taken van Infrax riolering Investeringen Onderhoud en exploitatie Project ontwerpen

Nadere informatie

B i j l a g e 3 : A d v i e s W e t t e r s k i p F r y s l â n - w a t e r t o e t s

B i j l a g e 3 : A d v i e s W e t t e r s k i p F r y s l â n - w a t e r t o e t s B i j l a g e 3 : A d v i e s W e t t e r s k i p F r y s l â n - w a t e r t o e t s Code: 20111219-2-3938 Datum: 2011-12-19 Samenvatting van de gegevens voor de watertoets van project: 025.67.17.45.00

Nadere informatie

Samenvatting Gemeentelijk Rioleringsplan Wormerland. planperiode 2013 t/m 2017

Samenvatting Gemeentelijk Rioleringsplan Wormerland. planperiode 2013 t/m 2017 Samenvatting Gemeentelijk Rioleringsplan Wormerland planperiode 2013 t/m 2017 13 maart 2012 1.1 Inleiding De gemeente is wettelijk verplicht een Gemeentelijk Rioleringsplan (hierna te noemen: GRP) op te

Nadere informatie

Datum 15 augustus 2012 Onderwerp Stand van zaken MJA3

Datum 15 augustus 2012 Onderwerp Stand van zaken MJA3 Ingekomen stuk Aan algemeen bestuur 19 september 2012 Datum 15 augustus 2012 Stand van zaken MJA3 Docbasenummer 259834 Portefeuillehouder Heemraden B. Vreeswijk en J. Verhoef Projectnummer Programma Waterketen

Nadere informatie

introductie waterkwantiteit waterkwaliteit waterveiligheid virtuele tour Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor?

introductie waterkwantiteit waterkwaliteit waterveiligheid virtuele tour Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor? Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor? De waterschappen zorgen voor voldoende en schoon water, gezuiverd afvalwater en stevige dijken. De waterschappen zorgen voor voldoende en schoon water,

Nadere informatie

Watercalamiteiten voor communicatieadviseurs. 11 juni 2012

Watercalamiteiten voor communicatieadviseurs. 11 juni 2012 Watercalamiteiten voor communicatieadviseurs 11 juni 2012 Programma Introductie Voorstelronde Water gaat over grenzen: veel partijen Film Hoogwater in Groningen Zeven watercalamiteiten Samenwerking versterken,

Nadere informatie

zo doet u dat! Regenwater afkoppelen? De gemeente voert in uw buurt een afkoppelproject uit. U kunt meedoen door de regenwaterafvoer

zo doet u dat! Regenwater afkoppelen? De gemeente voert in uw buurt een afkoppelproject uit. U kunt meedoen door de regenwaterafvoer gemeente Ede november 2007 Regenwater afkoppelen? zo doet u dat! De gemeente voert in uw buurt een afkoppelproject uit. U kunt meedoen door de regenwaterafvoer van uw dak af te koppelen. Of u bent dit

Nadere informatie

Commissie Benchmarking Vlaanderen

Commissie Benchmarking Vlaanderen Commissie Benchmarking Vlaanderen 023-0170 Bijlage I TOELICHTING 17 Bijlage I : WKK ALS ALTERNATIEVE MAATREGEL 1. Inleiding Het plaatsen van een WKK-installatie is een energiebesparingsoptie die zowel

Nadere informatie

REDUCTIE HYDRAULISCHE BELASTING RWZI

REDUCTIE HYDRAULISCHE BELASTING RWZI REDUCTIE HYDRAULISCHE BELASTING RWZI Hans Korving Witteveen+Bos WAARSCHUWING Deze presentatie kan verrassende resultaten bevatten Waar gaan we het over hebben? Wat is de achtergrond? Historie en toekomst

Nadere informatie

Verklarende factoren Lelystad Regiogemiddelde* Gemiddeld voor Nederland

Verklarende factoren Lelystad Regiogemiddelde* Gemiddeld voor Nederland Gemeenterapport Lelystad 2013 De Benchmark rioleringszorg is de landelijke prestatievergelijking waarmee gemeenten inzicht geven en krijgen in de kenmerken en prestaties van hun riolering(szorg). De cijfers

Nadere informatie

Forum relinen 2014. "Renoveren als instrument voor verbeteren doelmatigheid" Huidige situatie. Opbouw. Visitatiecommissie.

Forum relinen 2014. Renoveren als instrument voor verbeteren doelmatigheid Huidige situatie. Opbouw. Visitatiecommissie. Forum Relinen & Rioolbeheer 2014 Datum: 20 november 2014 in Hotel Vianen Organisatie: Stichting Kenniscentrum Rioolrenovaties "Renoveren als instrument voor verbeteren doelmatigheid" Wat is doelmatigheid?

Nadere informatie

Schoon water: noodzaak of luxe

Schoon water: noodzaak of luxe Voor: Studenten van de MBO opleidingen op het gebied van watermanagement, laboratoriumtechniek, procestechniek, engineering, mechatronica, elektronica, landbouw, veeteelt, tuinbouw, groene ruimte en verwante

Nadere informatie

Verslag van de tweede informatiebijeenkomst voor de woonbootbewoners van de projectgebieden: Centrum VI, Zuid I en West IV

Verslag van de tweede informatiebijeenkomst voor de woonbootbewoners van de projectgebieden: Centrum VI, Zuid I en West IV Verslag van de tweede informatiebijeenkomst voor de woonbootbewoners van de projectgebieden: Centrum VI, Zuid I en West IV Projectbureau Schoonschip d.d. 20 juni 2012 Het Sieraad, Postjesweg 1 te Amsterdam

Nadere informatie

voor de deur Mobiele opvangmiddelen voor afvalwater Opslag van afvalwater Clean Water Mobiele waterzuiver

voor de deur Mobiele opvangmiddelen voor afvalwater Opslag van afvalwater Clean Water Mobiele waterzuiver Mobiele waterzuivering voor de deur Mobiele opvangmiddelen voor afvalwater Opslag van afvalwater Clean Water Mobiele waterzuiver ing Afvalwater zuiveren voor de deur Afvalwater zuiveren voor de deur? Niet

Nadere informatie

Eigen -/ Keteninitiatief CO2 footprint Innovatie Kennis Centrum

Eigen -/ Keteninitiatief CO2 footprint Innovatie Kennis Centrum Eigen -/ Keteninitiatief CO2 footprint Innovatie Kennis Centrum Versie: 0.0 Datum: 21-4-2015 Auteur: Vrijgave: M.J.A. Rijpert T. Crum 1 IKN (Innovatie Kenniscentrum Nederland) Copier is de initiatiefnemer

Nadere informatie

Bijlage A: De kwaliteitscatalogus

Bijlage A: De kwaliteitscatalogus GWP Woerden U kiest! Een overzicht van de mogelijkheden Projectnr. 239448 oktober 2011, revisie C2 ijlage A: De kwaliteitscatalogus ij het beleidskader voor de gemeentelijke watertaken wordt gewerkt met

Nadere informatie

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw Hoe maak je biogas? Inhoud presentatie Wie en wat is Biogas Plus? Hoe werkt een biogasinstallatie? Voor wie is een biogasinstallatie interessant? Is een biogasinstallatie duurzaam? Zijn subsidies nodig?

Nadere informatie

Bedrijfsvergelijking Zuiveringsbeheer 2012 (BVZ 2012) Delfland

Bedrijfsvergelijking Zuiveringsbeheer 2012 (BVZ 2012) Delfland Bedrijfsvergelijking Zuiveringsbeheer (BVZ ) versie 24 september 2013 Bedrijfsvergelijking Zuiveringsbeheer 1 Bedrijfsvergelijking Zuiveringsbeheer 2 Inhoudsopgave Inleiding 4 Typering waterschap 4 Rioolwaterzuiveringsinstallaties

Nadere informatie

Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen. Deel 2: Afwateringssysteem

Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen. Deel 2: Afwateringssysteem Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen Deel 2: Afwateringssysteem De Code van goede praktijk voor het ontwerp, de aanleg en het onderhoud van rioleringssystemen

Nadere informatie

17 mei 2011. Thema avond Gemeentelijk Rioolplan

17 mei 2011. Thema avond Gemeentelijk Rioolplan FLO/2011/8572 17 mei 2011 Thema avond Gemeentelijk Rioolplan Doel van het rioolstelsel: Volksgezondheid en milieu; Afvoer vuil water naar waterzuivering; Afvoer schoon regenwater. Wettelijke regels en

Nadere informatie

MILIEUJAARVERSLAG 2002. Van het zuiverste water

MILIEUJAARVERSLAG 2002. Van het zuiverste water Van het zuiverste water Milieujaarverslag 2002 Schoon water: voor nu en later Toen het Zuiveringschap Limburg in 1973 werd opgericht, was het belangrijkste waterkwaliteitsprobleem de rechtstreekse lozing

Nadere informatie

Melkveebedrijf Familie Prinsen

Melkveebedrijf Familie Prinsen Project mestwaardering Open dag 4 maart 2015 Melkveebedrijf Familie Prinsen Mestvergistingsinstallatie Fermtec Systems Locatie KTC de Marke Het bedrijf Biomassa voor vergisting In de vergister wordt jaarlijks

Nadere informatie

Nieuwe sanitatie in Nederland. Bert Palsma

Nieuwe sanitatie in Nederland. Bert Palsma Nieuwe sanitatie in Nederland Bert Palsma Conventioneel is fantastisch! Drinkwater; 125 l/p/dag 180 /jr Riolering 125/ jr RWZI 135/ jr 440,- / huishouden /jr 1 toilet spoeling (5 l) ~ 0,025 1 toilet spoeling

Nadere informatie

Ecologische Duurzaamheid

Ecologische Duurzaamheid Ecologische Duurzaamheid GRI-data De scope van de gerapporteerde milieu-indicatoren is in de meeste gevallen beperkt tot de relevante O&O- en productievestigingen te Beerse, en Olen. De voetafdruk van

Nadere informatie

Omzet.Amersfoort. Van onderzoek naar realisatie. Henry van Veldhuizen 28 juni 2011

Omzet.Amersfoort. Van onderzoek naar realisatie. Henry van Veldhuizen 28 juni 2011 Omzet.Amersfoort Van onderzoek naar realisatie Henry van Veldhuizen 28 juni 2011 Doelen 1. Terugkoppeling onderzoek Omzet.Amersfoort 2. Voorbereiden voorstel AB 30 juni 2011 Historie van het project: plannen

Nadere informatie

Van pot naar pan. Groen gas uit Tilburg

Van pot naar pan. Groen gas uit Tilburg Van pot naar pan Groen gas uit Tilburg Even ten noorden van de stad Tilburg ligt de gelijknamige locatie van Attero. De locatie bestaat uit een stortplaats, een overslagstation en een grondbank. Er zijn

Nadere informatie

ALGEMENE VERGADERING. 18 december 2012 Waterketen, afdeling Zuiveringen en Gemalen. 29 november 2012 H. Kuipers

ALGEMENE VERGADERING. 18 december 2012 Waterketen, afdeling Zuiveringen en Gemalen. 29 november 2012 H. Kuipers VERGADERDATUM SECTOR/AFDELING 18 december 2012 Waterketen, afdeling Zuiveringen en Gemalen STUKDATUM NAAM STELLER 29 november 2012 H. Kuipers ALGEMENE VERGADERING AGENDAPUNT ONDERWERP 7 Renovatie en upgrade

Nadere informatie

Pharmafilter. april 2012

Pharmafilter. april 2012 Pharmafilter Resultaten DEMONSTRATIEPROJECT IN HET Reinier de Graaf Gasthuis Delft april 2012 Pharmafilter een schoner ziekenhuis, een schoner milieu Afval door de riolering afvoeren, voor een schoner

Nadere informatie

Zuiver Afvalwater 2012

Zuiver Afvalwater 2012 Zuiver Afvalwater 2012 Pagina 1 van 24 Zuiver Afvalwater 2012 Landelijke rapportage Bedrijfsvergelijking Zuiveringsbeheer - Concept 21 oktober 2013 - Zuiver Afvalwater 2012 Pagina 2 van 24 Voorwoord Voor

Nadere informatie

is een samenwerkingsverband van Waterschap Peel en Maasvallei en Waterschap Roer en Overmaas ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001

is een samenwerkingsverband van Waterschap Peel en Maasvallei en Waterschap Roer en Overmaas ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001 is een samenwerkingsverband van Waterschap Peel en Maasvallei en Waterschap Roer en Overmaas ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001 Het Technologisch jaarverslag is een uitgave van het Waterschapsbedrijf Limburg

Nadere informatie

BIOREMEDIATIESYSTEMEN WETTELIJK KADER. Annie Demeyere Dep.L&V Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling

BIOREMEDIATIESYSTEMEN WETTELIJK KADER. Annie Demeyere Dep.L&V Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling BIOREMEDIATIESYSTEMEN WETTELIJK KADER Annie Demeyere Dep.L&V Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling Bioremediering wetgeving Richtlijn Duurzaam gebruik van pesticiden (EU 2009/128) Vlaanderen: Vlarem -

Nadere informatie