INFORMATIEBRIEF. Beste mevrouw,

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "INFORMATIEBRIEF. Beste mevrouw,"

Transcriptie

1 INFORMATIEBRIEF Beste mevrouw, Met deze informatiebrief willen wij u informeren over een medisch-wetenschappelijk onderzoek naar de opname van zink uit melk en rijst. U beslist zelf of u wilt meedoen. Voordat u de beslissing neemt, is het belangrijk om meer te weten over het onderzoek. Lees deze informatiebrief rustig door. Bespreek het eventueel met uw partner, vrienden of familie. U kunt ook de algemene brochure lezen (bijlage 3). Daarin staat veel algemene informatie over medisch-wetenschappelijk onderzoek. Hebt u na het lezen van de informatie nog vragen? Dan kunt u terecht bij de onderzoeker. Op bladzijde 5 vindt u haar contactgegevens. Voor dit onderzoek zoeken we 38 gezonde vrouwen tussen de 18 en 30 jaar oud, met een gewicht tussen de 60 en 70 kg en een body mass index (BMI) tussen de kg/m 2. BMI wordt berekend door uw lichaamsgewicht (in kg) te delen door het kwadraat van uw lichaamslengte (in m), bijv. BMI = gewicht = lengte lengte 65 = ,701,70 Het onderzoek zal worden uitgevoerd bij de afdeling Humane Voeding van Wageningen Universiteit. Titel van het onderzoek: Opname van zink uit melk en rijst Achtergrond Zink heeft een aantal belangrijke functies in het lichaam. Zo is zink onmisbaar voor een goede afweer. Naar schatting 20% van de wereldbevolking heeft een tekort aan zink. Melk vormt een bron van zink. Door de eiwitten in melk zou opname van zink bevorderd kunnen worden. De structuur van eiwitten in onverhitte (rauwe) melk is anders dan die van eiwitten in verhitte melk, en dat zorgt mogelijk voor een verhoogde zinkopname. Er is nog maar weinig bekend over de opname van zink uit melk. Sommige stoffen in onze voeding remmen juist de opname van zink. Dit geldt ook voor fytaat, een stof die voorkomt in sommige plantaardige voedingsproducten zoals rijst en in de meeste granen. Fytaat wordt niet opgenomen in onze darmen en bindt het zink, waardoor dit ook niet meer kan worden opgenomen. Er zijn aanwijzingen dat melk de opname van zink uit fytaathoudende plantaardige voeding, zoals rijst, kan bevorderen. 1. Wat is het doel van het onderzoek? Het onderzoek bestaat uit 2 gedeelten (studie I en studie II). Wij vragen u mee te doen aan studie I of aan studie II. We zoeken 20 deelnemers voor studie I en 18 deelnemers voor studie II. Het doel van studie I is het vergelijken van de zinkopname uit volle melk, uit water waarin zink is opgelost, en uit rauwe melk. Het doel van studie II is om te onderzoeken of melk de opname van zink uit rijst kan bevorderen. Version 4, 8 th of April

2 2. Welke producten worden onderzocht? Studie I bestaat uit 4 testdagen waarop u op elke testdag één van de onderstaande testproducten krijgt. De testproducten worden gegeven in 2 porties, waarbij u de 2de portie één uur na de 1ste portie opdrinkt. U krijgt de testproducten als ontbijt. U krijgt daarbij geen andere producten. U dient de testproducten helemaal op te drinken/op te eten. 1. 2x 400 ml Langlekker volle melk 2. 2x 200 ml Langlekker volle melk waaraan extra zink is toegevoegd en 2x 200 ml water 3. 2x 400 ml water waaraan extra zink is toegevoegd. 4. 2x 400 ml rauwe melk Studie II bestaat uit 2 testdagen waarop u op elke testdag één van de onderstaande testproducten krijgt. De testproducten worden gegeven in 2 porties, waarbij u de 2de portie één uur na de 1ste portie consumeert. 1. 2x 45 g rijst en 2x 300 ml Langlekker volle melk 2. 2x 45 g rijst en 2x 300 ml water waaraan extra zink is toegevoegd. Aan de melk en de rijst is een stabiele zink isotoop toegevoegd ( 67 Zn). Alle maaltijden bevatten evenveel zink (~ 4 mg). In dit onderzoek werken we met zogenaamde stabiele zink isotopen. Zink-isotopen zijn zink atomen die van elkaar verschillen in hun gewicht. Ze worden stabiel genoemd, omdat ze niet radioactief zijn en dus niet uit elkaar vallen. Ze komen in de natuur maar heel weinig voor. Het gewone zink in de melk en de rijst vervangen we door een andere vorm van zink (een stabiele isotoop; 67 Zn), en er wordt een kleine hoeveelheid van een andere stabiele isotoop ( 70 Zn) ingespoten in een bloedvat. In de urine worden de beide stabiele isotopen gemeten en met een formule kunnen we dan berekenen welk deel van het zink is opgenomen uit de melk en welk deel uit de rijst. De stabiele isotopen komen in de natuur voor, zijn niet radioactief en zijn in de gebruikte hoeveelheden volkomen veilig voor het lichaam. 3. Hoe wordt het onderzoek uitgevoerd? Het onderzoek is een open, gedeeltelijk gerandomiseerd, cross-over onderzoek. Cross-over wil zeggen dat u alle testproducten krijgt in een bepaalde volgorde, en gerandomiseerd wil zeggen dat u niet weet in welke volgorde u de testproducten krijgt. In dit onderzoek krijgen alle deelnemers echter één van de testproducten (rauwe melk) op hetzelfde moment. Dit doen we om de seizoensinvloeden op de samenstelling van de melk zo klein mogelijk te houden en om logistieke redenen. Door loting wordt bepaald in welke volgorde u de producten krijgt. Planning van het onderzoek Studie I bestaat uit 4 testdagen waarop u op elke testdag één van de testproducten krijgt. Tussen de testdagen zit een periode van 4 weken. Het onderzoek duurt 3 maanden (89 dagen) waarin u 8 maal een bezoek brengt aan de onderzoekslocatie: 4x voor het drinken van de testproducten en 4x voor het afleveren van een beetje urine. Version 4, 8 th of April

3 De meetochtenden zijn gepland op: Donderdagen 12 juni, 10 juli, 7 augustus en 4 september OF Vrijdagen 13 juni, 11 juli, 8 augustus en 5 september Studie II bestaat uit 2 testdagen waarop u op elke testdag één van de testproducten krijgt. Tussen de testdagen zit een periode van 4 weken. Het onderzoek duurt 1 maand (34 dagen) waarin u 4 maal een bezoek brengt aan de onderzoekslocatie: 2x voor consumptie van de testproducten en 2x voor het afleveren van een beetje urine. De meetochtenden zijn gepland op: Donderdagen 22 mei en 26 juni OF Vrijdagen 23 mei en 27 juni De exacte data en tijdstippen van het onderzoek worden in overleg met de deelnemer vastgesteld. Deelnemers kunnen niet aan allebei de studies tegelijk meedoen. Wat gebeurt er op een testdag? De avond voor elke testdag vragen we u een maaltijd te eten die geen zinkrijke producten bevat. Daarom willen we graag dat u de avond vóór iedere testdag de volgende producten niet gebruikt: Varkenslever, Rundvlees (gehakt mag wel), Oesters, Lijnzaad, Pompoenpitten, Tarwekiemen, Tarwezemelen, Zeewier. U mag zelf beslissen wat u de avond voor een testdag als avondmaaltijd bereidt en eet, maar vragen u dezelfde maaltijd ook te eten op de avond voor de volgende testdagen. We zullen u op de eerste testdag vragen wat u hebt gegeten en zullen u een herinnering sturen voor de volgende testdagen. Op de ochtend van een testdag komt u nuchter naar de onderzoekslocatie. Nuchter blijven betekent in dit geval dat u op de avond voorafgaand aan de meetochtend vanaf uur niet meer mag eten. U mag ook geen suiker en melk meer in de koffie of thee drinken. Vanaf uur mag u alleen nog maar (kraan)water drinken tot aan de bloedafname. Er wordt bloed afgenomen en u verzamelt een beetje urine in een potje. Het verzamelen van urine in een potje aan het begin van de eerste testdag hoeft niet. Op de andere testdagen gebeurt dit wel. Vervolgens consumeert u de 1 ste portie van het testproduct. Dan krijgt u een injectie met een stabiele isotoop ( 70 Zn) en daarna consumeert u de 2 de portie van het testproduct. U mag nu gedurende 3 uur niet eten of drinken. Daarna kunt u naar huis. U krijgt van ons maaltijden mee voor de rest van de dag (lunch, tussendoortjes, kant-en-klare eenpersoonsavondmaaltijd). Van deze maaltijden kunt u naar behoefte eten. De maaltijden krijgt u mee omdat we het onderzoek zo gestandaardiseerd mogelijk uit willen voeren en op deze manier de zinkinname op alle testdagen vergelijkbaar is. Vier dagen na de testdag (96 ± 3 uur na inname van de testmaaltijd) verzamelt u een beetje urine in een potje en u brengt dit naar de onderzoekslocatie. De andere testdagen zullen hetzelfde zijn. De bloedmonsters zullen gebruikt worden om te bepalen wat uw zinkstatus is en of u mogelijk een ontsteking heeft. Een ontsteking in het lichaam kan invloed hebben op de zinkspiegel. Er wordt op elke testdag (vier keer bij studie I en twee keer bij studie II) een vragenlijst afgenomen om te bepalen wat uw zinkinname met de voeding is. Als u een lage zinkstatus heeft en/of een lage zinkinname, dan Version 4, 8 th of April

4 zullen we dit aan u rapporteren. Dit hoort u pas na het onderzoek wanneer alle metingen zijn gedaan. 4. Wat wordt er van u verwacht? We verwachten van u dat u: de maaltijden gebruikt die u van ons krijgt geen supplementen met mineralen en vitamines gebruikt vanaf 2 weken vóór de eerste testdag en gedurende de looptijd van het onderzoek geen medicijnen gebruikt (behalve anticonceptie) ons laat weten als u onverhoopt toch medicijnen gebruikt, bijv. pijnstillers/ antibiotica geen veganistisch, macrobiotisch of voorgeschreven dieet volgt niet optreedt als bloeddonor gedurende de looptijd van de studie niet rookt niet meer dan 21 glazen alcohol per week drinkt niet zwanger bent of van plan bent zwanger te worden gedurende het onderzoek (Studie I: er zal een zwangerschapstest gedaan worden op de laatste testdag voordat u de rauwe melk krijgt) geen borstvoeding geeft anticonceptie gebruikt 5. Welke bijwerkingen kunt u verwachten? Er worden geen bijwerkingen verwacht van de consumptie van de testproducten en de toediening van de stabiele zinkisotopen. De Langlekker melk (Friesche Vlag) is in de supermarkt verkrijgbaar. De rijst wordt speciaal gekweekt bij Wageningen universiteit en voldoet aan alle kwaliteits- en veiligheidseisen. De rauwe melk wordt geleverd door speciaal geselecteerde boerenbedrijven en moet voldoen aan strenge kwaliteitscriteria. 6. Wat zijn mogelijke voor- en nadelen van deelname aan dit onderzoek? De risico s van het toedienen van onschadelijke stabiele isotopen zijn verwaarloosbaar. In de meeste gevallen is het enig merkbare het inbrengen van de canule (Venflon 1 ) die gebruikt wordt voor de bloedafname en voor de toediening van het isotoop. Hierbij kan een blauwe plek of irritatie van de huid ontstaan. U heeft zelf geen voordeel van deelname aan dit onderzoek. Voor de toekomst kan het onderzoek wel nuttige gegevens opleveren. Als u deelneemt, kunt u eventueel de volgende ongemakken verwachten: nuchter naar de onderzoekslocatie komen (4x in studie I, 2x in studie II) na consumptie van de testproducten gedurende 3 uur niets eten of drinken (geen ontbijt) (4x in studie I, 2x in studie II) bloedafname met behulp van de Venflon (4x in studie I, 2x in studie II) 1 Dit is een naald met daaromheen een dun flexibel buisje (infuus) van ±4cm lang. De punt van de naald komt uit het flexibele buisje waardoor aanprikken van de ader mogelijk is. Na aanprikken wordt de naald verwijderd en het flexibele buisje blijft achter in de ader. Aan dit buisje wordt een driewegkraantje gekoppeld waardoor bloed kan worden afgenomen met behulp van een houder en bloedafnamebuizen Version 4, 8 th of April

5 opvangen van een beetje ochtendurine (4x in studie I, 2x in studie II) het inspuiten van een stabiele isotoop opgelost in fysiologisch zout met behulp van de Venflon (4x in studie I, 2x in studie II) invullen van een voedingsvragenlijst (4x) eventueel winderigheid of een opgeblazen gevoel van 800 ml vloeistof (studie I) op de nuchtere maag. 7. Wat gebeurt er als u niet wenst deel te nemen aan dit onderzoek? U beslist zelf of u meedoet aan het onderzoek. Deelname is vrijwillig. Als u besluit niet mee te doen, hoeft u verder niets te doen. U hoeft ook niet te zeggen waarom u niet wilt meedoen. Als u wel meedoet, kunt u zich altijd bedenken en toch stoppen. Ook tijdens het onderzoek. U hoeft dan ook niet te zeggen waarom u niet meer wilt meedoen. Als u zich niet houdt aan de regels van het onderzoek, kan uw deelname ook door de onderzoeker worden beëindigd (zie ook de algemene brochure, bijlage 3). 8. Bent u verzekerd wanneer u aan het onderzoek meedoet? Voor iedereen die meedoet aan dit onderzoek is er een verzekering afgesloten door Wageningen Universiteit (bijlage 2). De verzekering dekt de eventuele schade als gevolg van dit onderzoek. Dit geldt voor schade die naar boven komt tijdens het onderzoek, of binnen vier jaar na het einde van dit onderzoek. 9. Wat gebeurt er met uw gegevens? Alle gegevens die verzameld worden in het kader van dit onderzoek zullen vertrouwelijk worden behandeld. U zult niet worden gefotografeerd. De informatie over het onderzoek wordt gecodeerd verwerkt, d.w.z. we gebruiken in plaats van uw naam alleen een code. In publicaties zal uw naam niet terug te vinden zijn. In de algemene brochure (bijlage 3) staat meer informatie over hoe er met de gegevens van de proefpersoon wordt omgegaan. 10. Wordt uw huisarts en/of behandelend specialist geïnformeerd bij deelname? Wij laten uw huisarts schriftelijk weten dat u meedoet aan het onderzoek. U moet hiervoor toestemming geven op het toestemmingsformulier (bijlage 1). Als u geen toestemming geeft, kunt u niet meedoen aan het onderzoek. 11. Is er een vergoeding wanneer u besluit aan dit onderzoek mee te doen? Ja. De vergoeding bedraagt 163,- Euro als u deelneemt aan studie I en 82,- Euro als u deelneemt aan studie II. Bij onvolledige deelname aan het onderzoek zult u een deel van de vergoeding krijgen, evenredig met het deel van het onderzoek dat u doorlopen hebt. 12. Welke medisch-ethische toetsingscommissie heeft dit onderzoek goedgekeurd? Medisch Ethische Toetsingscommissie van Wageningen Universiteit (METC-WU) heeft dit onderzoek goedgekeurd. Meer informatie over goedkeuring vindt u in de Algemene brochure (bijlage 3). Version 4, 8 th of April

6 13. Wilt u verder nog iets weten? Mocht u na het lezen van deze brief, vóór of tijdens het onderzoek, nog nadere informatie willen ontvangen of heeft u vragen dan kunt u contact opnemen met de onderzoeker: Sou Chheng Ly (telefoon: of Voor ieder wetenschappelijk onderzoek wordt een onafhankelijke arts aangewezen. Een onafhankelijke arts is een arts die niet betrokken is bij de uitvoering van het onderzoek. De onafhankelijke arts kan door de deelnemers geraadpleegd worden voor vragen, die aan het onderzoek gerelateerd zijn en die de deelnemer niet aan de onderzoeker wilt stellen. Voor de onderzoeken van de afdeling Humane Voeding is dit dr. J.J. van Binsbergen (arts te Brielle). Als u vragen heeft over het onderzoek die u niet met de onderzoekers wilt bespreken, kunt dr. van Binsbergen telefonisch bereiken door het telefoonnummer te bellen op werkdagen tussen 8.00 en uur. U krijgt een keuze menu te horen waarvan u 2 voor overige zaken moet kiezen. De praktijkassistente noteert uw gegevens en dr. van Binsbergen zal contact met u opnemen. U kunt uw vragen ook per stellen: 14. Ondertekening toestemmingsformulier Als u overweegt mee te doen, dan vragen wij u contact met ons op te nemen (zie gegevens hierboven) om een informatiebijeenkomst bij te wonen en een toestemmingsformulier te ondertekenen. U kunt opgeven of u aan Studie I (toestemmingsformulier 1) of aan Studie II (toestemmingsformulier 2) wilt meedoen. Hiermee bevestigt u uw voornemen om aan het onderzoek mee te werken. U blijft de vrijheid behouden om wegens voor u relevante redenen uw medewerking te stoppen. Wij stellen uw deelname zeer op prijs. Hartelijk dank voor uw aandacht. Namens de onderzoekers, Sou Chheng Ly Bijlage 1a: Toestemmingsformulier Deelname Studie I Bijlage 1b: Toestemmingsformulier Deelname Studie II Bijlage 2: Verzekering voor deelnemers Bijlage 3: Algemene brochure medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen Version 4, 8 th of April

7 Bijlage 1a: Toestemmingsformulier Deelname Studie I Titel van het onderzoek: Opname van zink uit melk en rijst Ik heb de informatiebrief voor de proefpersoon gelezen. Ik kon aanvullende vragen stellen. Mijn vragen zijn voldoende beantwoord. Ik had genoeg tijd om te beslissen of ik meedoe. Ik weet dat meedoen helemaal vrijwillig is. Ik weet dat ik op ieder moment kan beslissen om toch niet mee te doen. Daarvoor hoef ik geen reden te geven. Ik geef toestemming om mijn huisarts te vertellen dat ik meedoe aan dit onderzoek. Ik weet dat sommige mensen mijn gegevens kunnen zien. Die mensen staan vermeld in de Algemene brochure. Ik geef toestemming om mijn gegevens te gebruiken, voor de doelen die in de informatiebrief staan. Ik geef toestemming om mijn onderzoeksgegevens 15 jaar na afloop van dit onderzoek te bewaren. Ik wil meedoen aan dit onderzoek. Naam proefpersoon: Handtekening: Datum : / / Ik verklaar hierbij dat ik deze proefpersoon voldoende heb geïnformeerd over het genoemde onderzoek. Als er tijdens het onderzoek informatie bekend wordt die de toestemming van de proefpersoon zou kunnen beïnvloeden, dan breng ik hem/haar daarvan tijdig op de hoogte. Naam onderzoeker (of diens vertegenwoordiger): Handtekening: Datum: / / Version 4, 8 th of April

8 Bijlage 1b: Toestemmingsformulier Deelname Studie II Titel van het onderzoek: Opname van zink uit melk en rijst Ik heb de informatiebrief voor de proefpersoon gelezen. Ik kon aanvullende vragen stellen. Mijn vragen zijn voldoende beantwoord. Ik had genoeg tijd om te beslissen of ik meedoe. Ik weet dat meedoen helemaal vrijwillig is. Ik weet dat ik op ieder moment kan beslissen om toch niet mee te doen. Daarvoor hoef ik geen reden te geven. Ik geef toestemming om mijn huisarts te vertellen dat ik meedoe aan dit onderzoek. Ik weet dat sommige mensen mijn gegevens kunnen zien. Die mensen staan vermeld in de Algemene brochure. Ik geef toestemming om mijn gegevens te gebruiken, voor de doelen die in de informatiebrief staan. Ik geef toestemming om mijn onderzoeksgegevens 15 jaar na afloop van dit onderzoek te bewaren. Ik wil meedoen aan dit onderzoek. Naam proefpersoon: Handtekening: Datum : / / Ik verklaar hierbij dat ik deze proefpersoon voldoende heb geïnformeerd over het genoemde onderzoek. Als er tijdens het onderzoek informatie bekend wordt die de toestemming van de proefpersoon zou kunnen beïnvloeden, dan breng ik hem/haar daarvan tijdig op de hoogte. Naam onderzoeker (of diens vertegenwoordiger): Handtekening: Datum: / / Version 4, 8 th of April

9 Bijlage 2: Informatie t.b.v. proefpersonen aangaande verzekering De opdrachtgever van dit onderzoek (Wageningen Universiteit) heeft conform wat is vereist in de Wet Medisch-wetenschappelijk Onderzoek met Mensen, voor de uitvoering ervan een verzekering voor u afgesloten. Deze verzekering dekt de schade die u lijdt door een aantasting van de gezondheid waarvan op grond van medische kennis kan worden vastgesteld dat deze redelijkerwijs het gevolg is van het onderzoek. Het gaat om schade die zich openbaart tijdens of binnen vier jaar na deelname aan het onderzoek. Uitsluitingen Van de dekking van deze verzekering is uitgesloten: Schade waarvan op grond van de aard van het onderzoek zeker of nagenoeg zeker was dat deze zich zou voordoen. Schade die zich bij nakomelingen openbaart als gevolg van een nadelige inwerking van het onderzoek op het genetisch materiaal van de verzekerde. Schade die zich ook zou hebben geopenbaard wanneer de verzekerde niet aan het onderzoek zou hebben deelgenomen. Schade veroorzaakt, bevorderd of verergerd doordat de verzekerde zich opzettelijk niet aan de voorschriften en instructies van de met de uitvoering van het onderzoek belaste personen heeft gehouden. Dekking De verzekering biedt dekking voor een schade tot een maximum bedrag van per deelnemer, met een maximum van per onderzoek. Hierbij geldt een maximum van voor al het onderzoek aan de Wageningen Universiteit per verzekeringsjaar. Verplichtingen van de verzekerde De deelnemer dient: zich te houden aan de voorschriften en instructies van de met de uitvoering van het onderzoek belaste personen; zich, zodra hij/zij vermoedt dat een aantasting van zijn/haar gezondheid het gevolg is van het onderzoek, direct onder behandeling van een arts te stellen en al het mogelijke te doen om herstel te bevorderen en zo spoedig mogelijk de verzekeraar hiervan in kennis te stellen; alle door verzekeraar nodig geoordeelde gegevens te verstrekken of te doen verstrekken aan verzekeraar of door haar aangewezen deskundigen en geen feiten of omstandigheden te verzwijgen, die voor de vaststelling van de schade van belang kunnen zijn. Als u van mening bent dat u door het onderzoek schade aan uw gezondheid hebt opgelopen, adviseren wij u zo snel mogelijk contact op te nemen met de hieronder genoemde verzekeraar: Gerling-Konzern Allgemeine Versicherungs-AG Directie voor Nederland Herengracht CC Amsterdam Verzekeringnemer: Wageningen Universiteit Version 4, 8 th of April

10 Medischwetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon

11

12 Inhoud Inleiding 5 Medisch-wetenschappelijk onderzoek 6 Wat is medisch-wetenschappelijk onderzoek? Wat zijn proefpersonen? Wie doet het onderzoek? Hoe gaat het onderzoek? Meedoen 8 Wie beslist of u meedoet? Wat heeft u aan medisch-wetenschappelijk onderzoek? Waarmee moet u rekening houden? Wat gebeurt er als u wel wilt meedoen? Wat gebeurt er als u niet wilt meedoen? Rechten en plichten 11 Wat zijn uw rechten als proefpersoon? Wat zijn uw plichten als proefpersoon? Controle 13 Wie controleert of het onderzoek goed gaat? Wat gebeurt er als er iets mis gaat? Wat gebeurt er met uw gegevens? Meer informatie 14 Waar vindt u meer informatie? Waar kunt u terecht met klachten? Bijlage 1: Vragenlijst 16 Bijlage 2: De ontwikkeling van een nieuw medicijn 18 Bijlage 3: Ruimte voor eigen vragen en aantekeningen 19 Medisch-wetenschappelijk onderzoek 3

13

14 Inleiding U bent gevraagd mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek. In deze brochure leest u hierover algemene informatie. De informatie helpt u te beslissen of u wilt meedoen aan het onderzoek. U mag dit zelf beslissen. Lees de brochure goed door, voordat u beslist. Er is een onderzoeker die het onderzoek uitvoert. U hebt met hem een gesprek over het onderzoek. Ook geeft hij u schriftelijke informatie over het onderzoek zelf. Als iets niet duidelijk is, kunt u de onderzoeker altijd om extra uitleg vragen. Bespreek de informatie met uw partner, familie, vrienden of (huis)arts. U kunt ook altijd terecht bij een onafhankelijke persoon. Die weet veel over het onderwerp maar is niet betrokken bij het onderzoek. Neem de tijd. Meestal hoeft u niet meteen te beslissen. Op bladzijde 16 vindt u een vragenlijst. Die kunt u ook gebruiken voordat u de beslissing neemt.

15 Medisch-wetenschappelijk onderzoek Wat is medisch-wetenschappelijk onderzoek? Er zijn twee soorten onderzoek. Als u gezondheidsklachten hebt, gaat u voor onderzoek naar het ziekenhuis. Een arts onderzoekt u, om de oorzaak van uw klachten te vinden. Het doel is om u beter te maken. Dit heet diagnostisch onderzoek. Ook bestaat er medisch-wetenschappelijk onderzoek. Daarvan zijn er drie soorten: 1. Betere behandelingen voor ziekten vinden Voorbeelden: Een beter medicijn tegen hoofdpijn (dit is geneesmiddelenonderzoek, u leest hierover meer op bladzijde 18) Een nieuwe hartklep 2. Meer over een ziekte te weten komen Voorbeelden: Wat is de oorzaak van een zwangerschap buiten de baarmoeder? Krijg je van drop eten een hoge bloeddruk? 3. Een ziekte opsporen Voorbeeld: Hoe kunnen we borstkanker (eerder) opsporen? Medisch-wetenschappelijk onderzoek gebeurt niet in de eerste plaats om u beter te maken. In deze brochure leest u meer over medisch-wetenschappelijk onderzoek. Wat zijn proefpersonen? Iedereen die meedoet aan medisch-wetenschappelijk onderzoek, heet een proefpersoon. Er zijn twee soorten proefpersonen: gezonde vrijwilligers en patiënten. Patiënten kunnen soms voordeel hebben van het onderzoek. Wie doet het onderzoek? De onderzoeker voert het onderzoek uit. Hij is arts of wetenschapper en weet veel van het onderzoek af. Hoe gaat het onderzoek? Tijdens het onderzoek kan een nieuwe behandeling, operatie of medicijn getest worden. We gebruiken voor het gemak hier het woord behandeling. 6 Medisch-wetenschappelijk onderzoek

16 Meestal vergelijkt de onderzoeker een nieuwe behandeling met een bestaande behandeling. Door loting bepaalt de onderzoeker wie welke behandeling krijgt. Dit heet randomisatie. Het hangt af van het toeval in welke groep u terechtkomt. Vaak weet de onderzoeker zelf ook niet in welke groep u bent ingedeeld. Het onderzoek heet dan dubbelblind. Zo kan hij de resultaten tussen de groepen eerlijker vergelijken. Als het moet, kan de onderzoeker uitzoeken in welke groep u zit. Soms vergelijkt de onderzoeker een nieuwe behandeling met een nep-behandeling. Zo n nepbehandeling heet een placebo. De placebo lijkt in alles op de nieuwe behandeling. De ene groep proefpersonen krijgt dus de nieuwe behandeling en de andere groep proefpersonen de nep-behandeling: de placebo.

17 Meedoen Wie beslist of u meedoet? U beslist altijd zelf of u meedoet aan een onderzoek. Het is vrijwillig. U bent dus nooit verplicht om mee te doen. Beslis daarom pas als u genoeg weet over de inhoud, de eventuele risico s en de voordelen van het onderzoek. Wat levert medisch-wetenschappelijk onderzoek u op? U helpt mee aan de vooruitgang van de geneeskunde. Bent u patiënt? Dan kunt u voordeel hebben van een nieuwe behandeling. Maar soms ook niet. De onderzoeker zal u hierover meer vertellen. U verdient geen geld met het onderzoek. U krijgt meestal wel de reiskosten vergoed. Bent u een gezonde vrijwilliger? Dan krijgt u soms een financiële vergoeding. Reiskosten krijgt u altijd vergoed. Waarmee moet u rekening houden? Bent u patiënt? Als u meedoet, moet u meestal vaker voor controle komen. Meedoen kost u dus extra inspanning en tijd. Bent u een gezonde vrijwilliger? Meedoen kost tijd. Bijvoorbeeld een halve dag, of een aantal korte bezoeken. Maar soms wordt u ook een paar dagen opgenomen. U loopt soms een risico als u meedoet. Want de behandeling is nieuw en wordt nog onderzocht. Niet alle effecten en bijwerkingen zijn bekend. Ook doet de onderzoeker vaak extra testen of neemt bloed af. Hoe groot het risico is, hangt af van het soort onderzoek en van uw gezondheid. De onderzoeker legt u dit uit. Meedoen kan zwaar of vervelend zijn, want: soms is extra lichamelijk of inwendig onderzoek nodig. soms krijgt u vragen over nare ervaringen. soms moet u stoppen met de medicijnen die u zelf gebruikt. soms gelden er tijdens het onderzoek speciale regels, bijvoorbeeld voor het gebruik van voorbehoedmiddelen. 8 Medisch-wetenschappelijk onderzoek

18 Wat gebeurt er als u wel wilt meedoen? Als u wilt meedoen, ondertekent u een verklaring. Dat heet een toestemmingsverklaring. Met uw handtekening zegt u dat u vrijwillig meewerkt aan het onderzoek. U krijgt een kopie van de getekende verklaring. Uw handtekening betekent niet dat u het onderzoek moet afmaken. U heeft altijd het recht om toch niet mee te doen. Ook mag u tijdens het onderzoek altijd stoppen. Vaak wordt u eerst gekeurd. De onderzoeker kijkt dan of u lichamelijk geschikt bent voor het onderzoek. Het kan zijn dat u uiteindelijk toch niet mee mag doen. Bijvoorbeeld omdat u een hoge bloeddruk hebt. Wat gebeurt er als u niet wilt meedoen? Als u besluit niet mee te doen, hoeft u verder niets te doen. U hoeft niets te tekenen. U hoeft ook niet te vertellen waarom u niet wilt meedoen. Bent u patiënt? Dan krijgt u gewoon de behandeling die u anders ook zou krijgen.

19

20 Rechten en plichten Wat zijn uw rechten als proefpersoon? Als proefpersoon heeft u rechten. Die zijn in de wet vastgelegd. De belangrijkste zijn: Recht om zelf te beslissen U beslist zelf of u meedoet aan een onderzoek. Het is uw eigen keuze. Ook als uw arts u vraagt mee te doen, mag u altijd weigeren. Recht op informatie en vragen stellen De onderzoeker is verplicht vooraf een gesprek met u te voeren. Ook moet hij u schriftelijke informatie over het onderzoek geven. U mag altijd alle vragen stellen die bij u opkomen. Dit mag voor, tijdens en na het onderzoek. De onderzoeker is verplicht uw vragen te beantwoorden. Er is ook een onafhankelijke persoon. Die weet veel over het onderwerp, maar is niet betrokken bij het onderzoek. Aan hem kunt u ook vragen stellen over het onderzoek. Recht op bedenktijd Meestal hoeft u niet meteen te beslissen over deelname aan een onderzoek. U heeft het recht om de informatie thuis rustig te bekijken. In sommige gevallen moet u wel snel beslissen, zoals bijvoorbeeld op de spoedeisende hulp. Recht op tussentijds stoppen met het onderzoek U mag altijd zeggen dat u toch niet meedoet. Ook als het onderzoek al is begonnen. U hoeft niet te vertellen waarom u stopt. Als u tussentijds stopt, heeft dat geen invloed op de behandeling die u voor het onderzoek kreeg. Soms is direct stoppen niet mogelijk, omdat dat slecht kan zijn voor uw gezondheid. Vertel de onderzoeker daarom altijd dat u wilt stoppen. Recht op bescherming van uw gegevens Tijdens het onderzoek verzamelt de onderzoeker gegevens over u. Deze gegevens blijven geheim. Uw gegevens krijgen een code, en uw naam wordt weggelaten. U zult uw naam dus nooit tegenkomen in een rapport over het onderzoek. Lees hierover meer op bladzijde 13 onder het kopje Wat gebeurt er met uw gegevens?. Medisch-wetenschappelijk onderzoek 11

21 Wat zijn uw plichten als proefpersoon? U moet zich houden aan de regels van het onderzoek. Die regels zijn voor elk onderzoek verschillend. Soms moet u nuchter beginnen aan het onderzoek. Dat betekent dat u vanaf de avond ervoor niets meer mag eten. U mag dan alleen water drinken. Soms moet u een pil dagelijks op een vast tijdstip innemen. Het is belangrijk dat u zich aan de regels houdt. Anders kan de onderzoeker het onderzoek niet goed uitvoeren. De uitkomsten zijn dan niet meer betrouwbaar. De onderzoeker kan dan beslissen dat u niet meer mee kunt doen aan het onderzoek.

22 Controle Wie controleert of het onderzoek goed gaat? In Nederland zijn strenge regels voor onderzoek met proefpersonen. De regels staan in de Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen. Een speciale commissie beoordeelt van te voren elk onderzoek. Deze commissie heet de toetsingscommissie. Een onderzoek mag pas beginnen als de toetsingscommissie het heeft goedgekeurd. De toetsingscommissie beoordeelt onder andere: of het onderzoek goed is opgezet. of alle informatie die u krijgt, klopt. of de risico s van het onderzoek niet te groot zijn. of het onderzoek niet teveel van de proefpersoon vraagt. De mensen in de commissie hebben veel verstand van onderzoek doen. Zij zijn bijvoorbeeld arts of kennen de wetten en regels heel goed. Zij hebben geen belang bij het onderzoek. Wilt u weten welke commissie uw onderzoek heeft beoordeeld? Dat staat in de informatie van de onderzoeker. Wat gebeurt er als er iets misgaat? Onderzoekers willen natuurlijk niet dat er tijdens het onderzoek iets misgaat. Maar er kan wel eens een probleem ontstaan. Daarom is er een verzekering voor proefpersonen afgesloten. Heeft u schade door het onderzoek? Dan vergoedt de verzekering deze schade. U krijgt hierover informatie van de onderzoeker. Wat gebeurt er met uw gegevens? Gegevens die de onderzoeker tijdens het onderzoek over u verzamelt, blijven geheim. De onderzoeker slaat uw gegevens op met een code. In rapporten over het onderzoek wordt die code gebruikt. Alleen de onderzoeker weet welke code u heeft. Betrouwbaarheid Een paar andere mensen kunnen uw gegevens zien. Deze mensen controleren of het onderzoek goed en betrouwbaar is. In de Wet bescherming persoonsgegevens is vastgelegd hoe dit moet gebeuren. Mensen die uw gegevens kunnen zien, zijn bijvoorbeeld: het onderzoeksteam de fabrikant van het middel dat wordt onderzocht de toetsingscommissie de veiligheidscommissie die het onderzoek in de gaten houdt de Inspectie voor de Gezondheidszorg Medisch-wetenschappelijk onderzoek 13

23 Tijdens het onderzoek De onderzoeker bewaart uw gegevens tijdens het onderzoek. Hij vertelt aan u hoe hij de gegevens gebruikt. U geeft alleen toestemming voor gebruik van uw gegevens voor dit onderzoek. De gegevens moeten na het onderzoek nog wel een poos worden bewaard. Later worden uw gegevens vernietigd. Later onderzoek U kunt ook toestemming geven voor gebruik van uw gegevens voor later onderzoek. De onderzoeker bewaart dan uw gegevens. Als uw gegevens voor een ander onderzoek met een ander doel worden gebruikt, vraagt hij u opnieuw om toestemming. Meer informatie Waar vindt u meer informatie? Bij de onderzoeker. U krijgt schriftelijke informatie van de onderzoeker. Die gaat speciaal over het onderzoek waarvoor u bent gevraagd. Ook kunt u hem altijd vragen stellen. Bij de onafhankelijke persoon. U vindt zijn naam en telefoonnummer in de informatie die u van de onderzoeker krijgt. Bent u patiënt in een ziekenhuis? Dan kunt u vaak ook terecht bij de afdeling Patiëntenservice. Op Dit is de website van de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek (CCMO). De CCMO houdt het wetenschappelijk onderzoek met mensen goed in de gaten. Op deze website vindt u meer algemene informatie. Ook leest u aan welke regels de onderzoeker zich moet houden. Klik op de website op het vakje Voor publiek. Waar kunt u terecht met klachten? Klachten over het onderzoek kunt u het beste bespreken met de onderzoeker. Wilt u dit liever niet? Dan kunt u ook terecht bij de klachtencommissie van de instelling waar het onderzoek wordt gedaan. U vindt de telefoonnummers in de informatie van de onderzoeker. 14 Medisch-wetenschappelijk onderzoek

24

25 Bijlage 1: vragenlijst Lees deze vragen voordat u beslist of u meedoet. De vragen kunnen u helpen bij uw beslissing. De antwoorden vindt u in deze brochure. En in de schriftelijke informatie over het onderzoek zelf. Deze informatie krijgt u van de onderzoeker. 1. Wat is het doel van het onderzoek? 2. Wat is het nut van het onderzoek voor mij? 3. Waarom vraagt de onderzoeker mij? 4. Hoeveel tijd gaat het onderzoek mij kosten? 5. Wat moet ik precies doen en laten voor het onderzoek? 6. Welke risico s of bijwerkingen zijn er voor mij? 7. Ik wil graag zwanger worden. Mag ik toch meedoen? 8. Moet ik stoppen met mijn eigen medicijnen? 9. Wat gebeurt er als er tijdens het onderzoek iets mis gaat? Bij wie kan ik dan terecht? 10. Hoe ben ik verzekerd? Wat dekt de verzekering? 11. Wat gebeurt er met mijn gegevens? 12. Krijg ik mijn eigen resultaten van het onderzoek te horen? 13. Wanneer hoor ik welke behandeling ik heb gekregen? 14. Wanneer zijn de totale resultaten van het onderzoek bekend? Krijg ik die toegestuurd? 15. Wat gebeurt er als het onderzoek is afgelopen? Mag ik het onderzochte middel blijven gebruiken als het heeft geholpen? 16. Bij wie kan ik terecht voor verdere vragen? 16 Medisch-wetenschappelijk onderzoek

26 Tip U mag iemand meenemen naar uw gesprek met de onderzoeker. Twee horen meer dan één. Ook kan het helpen om belangrijke dingen op te schrijven.

27 Bijlage 2: De ontwikkeling van een nieuw medicijn Ongeveer de helft van medisch-wetenschappelijke onderzoeken is geneesmiddelenonderzoek. Voordat patiënten een nieuw medicijn (geneesmiddel) krijgen, moeten onderzoekers weten of het medicijn veilig is. Een medicijn wordt in drie stappen ontwikkeld. 1. Laboratorium In het laboratorium zijn onderzoekers steeds op zoek naar nieuwe medicijnen. In het laboratorium testen de onderzoekers een medicijn uitgebreid. 2. Proefdieren Als de testen positief uitvallen, volgt onderzoek bij proefdieren. De onderzoekers kijken welk effect het medicijn heeft op de dieren. Ook kijken ze of er bijwerkingen zijn. 3. Onderzoek bij mensen Dierproeven laten zien of het medicijn veilig lijkt en resultaat heeft. Als dat zo is, begint pas het onderzoek bij mensen. Er is dus al veel onderzocht, voordat u de vraag krijgt om mee te doen aan een onderzoek. Onderzoek bij mensen bestaat uit vier verschillende fasen. Fase 1: Is het medicijn veilig? In de eerste fase kijken de onderzoekers of proefpersonen het medicijn verdragen. Meestal zijn dat gezonde vrijwilligers, soms zijn het patiënten. Ook kijken de onderzoekers hoe het middel werkt in het lichaam. Fase 2: Werkt het medicijn? Als het medicijn voldoende veilig is, wordt het bij patiënten getest. Nu kijken de onderzoekers of het echt werkt tegen de ziekte. Fase 3: Werkt het medicijn beter dan bestaande medicijnen? Zijn de resultaten goed, dan vragen de onderzoekers meer patiënten. Vaak vergelijken ze het medicijn met een bestaand medicijn. Als het medicijn voldoende resultaat heeft, wordt het officieel geregistreerd als medicijn. Artsen mogen het medicijn nu gaan voorschrijven. Fase 4: Wat zijn de gevolgen op lange termijn? Ook naar geregistreerde medicijnen wordt nog onderzoek gedaan. Dit kan bij tienduizenden patiënten gebeuren. Meestal kijken onderzoekers naar bijwerkingen op lange termijn. 18 Medisch-wetenschappelijk onderzoek

28 Bijlage 3: Ruimte voor eigen vragen en aantekeningen Medisch-wetenschappelijk onderzoek 19

29 GEWONE TAAL Colofon Deze brochure is tot stand gekomen in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, in samenwerking met de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek en de erkende medisch-ethische toetsingscommissies. Voor informatie en vragen over bestellingen kunt u terecht bij Informatie Rijksoverheid: 1400 (lokaal tarief). De medewerkers zijn bereikbaar op werkdagen van tot uur. Voor meerdere exemplaren Oplage ex. Augustus 2012

Medischwetenschappelijk. onderzoek. Algemene informatie voor de proefpersoon

Medischwetenschappelijk. onderzoek. Algemene informatie voor de proefpersoon Medischwetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon Inhoud Inleiding 5 Medisch-wetenschappelijk onderzoek 6 Wat is medisch-wetenschappelijk onderzoek? Wat zijn proefpersonen? Wie

Nadere informatie

Medisch-wetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon

Medisch-wetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon Uitgave Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postadres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag Telefoon (070) 340 79 11 Informatie Voor informatie en vragen

Nadere informatie

Medischwetenschappelijk onderzoek. Algemene informatie voor de proefpersoon

Medischwetenschappelijk onderzoek. Algemene informatie voor de proefpersoon Medischwetenschappelijk onderzoek Algemene informatie voor de proefpersoon Inhoud Inleiding 3 Medisch-wetenschappelijk onderzoek 4 Wat is medisch-wetenschappelijk onderzoek? Wat zijn proefpersonen? Hoe

Nadere informatie

DuPLO-studie. Informatiebrochure. Een studie naar de dagelijkse inname van nutriënten uit de voeding en het energieverbruik 2011-2015

DuPLO-studie. Informatiebrochure. Een studie naar de dagelijkse inname van nutriënten uit de voeding en het energieverbruik 2011-2015 Informatiebrochure DuPLO-studie Een studie naar de dagelijkse inname van nutriënten uit de voeding en het energieverbruik 2011-2015 Afdeling Humane Voeding Wageningen Universiteit 1 Het onderzoeksteam

Nadere informatie

Onderzoek naar het effect van body mass index (BMI) en het roken van sigaretten op de opname van fentanyl

Onderzoek naar het effect van body mass index (BMI) en het roken van sigaretten op de opname van fentanyl Patiënteninformatie Onderzoek naar het effect van body mass index (BMI) en het roken van sigaretten op de opname van fentanyl Geachte heer/mevrouw, U bent in het Erasmus MC onder behandeling voor een vorm

Nadere informatie

SPLINT-trial Preventie van urologische complicaties bij niertransplantaties van levende donoren: splint of geen splint

SPLINT-trial Preventie van urologische complicaties bij niertransplantaties van levende donoren: splint of geen splint SPLINT-trial Preventie van urologische complicaties bij niertransplantaties van levende donoren: splint of geen splint Uw behandelend arts heeft u geïnformeerd over het SPLINT medisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

Plaatsing van voedingssondes in de dunne darm via elektromagnetische geleiding op de verpleegafdeling of via kijkonderzoek op de endoscopie-afdeling

Plaatsing van voedingssondes in de dunne darm via elektromagnetische geleiding op de verpleegafdeling of via kijkonderzoek op de endoscopie-afdeling Patiënt informatiebrief Plaatsing van voedingssondes in de dunne darm via elektromagnetische geleiding op de verpleegafdeling of via kijkonderzoek op de endoscopie-afdeling Geachte heer/mevrouw, Wij vragen

Nadere informatie

INFORMATIEBRIEF SWEED

INFORMATIEBRIEF SWEED INFORMATIEBRIEF SWEED Geachte mijnheer, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek, getiteld Sweed. U beslist zelf of u wilt meedoen. Voordat u de beslissing neemt,

Nadere informatie

INFORMATIEBROCHURE. Valco studie

INFORMATIEBROCHURE. Valco studie 1 INFORMATIEBROCHURE Valco studie 2 Contactinformatie onderzoekers Contactpersoon: Dr. M. Tieland Afdeling Humane Voeding, Wageningen University Postbus 8129, 6700 EV Wageningen Telefoon: 0317-481041 E-mail:

Nadere informatie

Patiënteninformatie voor deelname aan het onderzoek

Patiënteninformatie voor deelname aan het onderzoek PAIS 2: Het effect van hoge dosis paracetamol op de uitkomst na een beroerte bij mensen met een lichaamstemperatuur van 36.5 graden Celsius of hoger Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u via deze brief mee

Nadere informatie

Informatiebrief SPLENDID II

Informatiebrief SPLENDID II Informatiebrief SPLENDID II Deze informatiebrief bevat informatie over deelname aan SPLENDID II. U wordt verzocht deze brief goed te lezen voordat u zich aanmeldt voor dit onderzoek. Doel van het onderzoek

Nadere informatie

Patiënteninformatiefolder

Patiënteninformatiefolder Patiënteninformatie bij het wetenschappelijk onderzoek naar het nut van het routinematig controleren van alvleesklier cysten. Geachte heer/mevrouw, Uw behandelend arts heeft u deze informatie gegeven,

Nadere informatie

Onderzoek naar de nazorg bij dikke darmkanker door de huisarts of de chirurg en het gebruik van een persoonlijke interactieve website (I CARE studie).

Onderzoek naar de nazorg bij dikke darmkanker door de huisarts of de chirurg en het gebruik van een persoonlijke interactieve website (I CARE studie). Onderzoek naar de nazorg bij dikke darmkanker door de huisarts of de chirurg en het gebruik van een persoonlijke interactieve website (I CARE studie). Verbetert de zorg na de behandeling van dikke darmkanker

Nadere informatie

Een onderzoek naar de werkzaamheid van assisted hatching

Een onderzoek naar de werkzaamheid van assisted hatching Een onderzoek naar de werkzaamheid van assisted hatching Inleiding Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek naar de werkzaamheid van assisted

Nadere informatie

Informatiebrief deelnemers MIND-TIA: De waarde van een bloedtest bij verdenking op een TIA

Informatiebrief deelnemers MIND-TIA: De waarde van een bloedtest bij verdenking op een TIA Informatiebrief deelnemers MIND-TIA: De waarde van een bloedtest bij verdenking op een TIA Julius Centrum UMC Utrecht Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

Gamma-probe en echografisch geleide punctie van de schildwachtklier bij melanoom en borstkankerpatiënten; GULF Trial.

Gamma-probe en echografisch geleide punctie van de schildwachtklier bij melanoom en borstkankerpatiënten; GULF Trial. Gamma-probe en echografisch geleide punctie van de schildwachtklier bij melanoom en borstkankerpatiënten; GULF Trial. Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

Informatiebrochure. LIPS Studie. (Glycemische Index van Palmsuiker) November - December 2010

Informatiebrochure. LIPS Studie. (Glycemische Index van Palmsuiker) November - December 2010 Informatiebrochure LIPS Studie (Glycemische Index van Palmsuiker) November - December 2010 Afdeling Humane Voeding, Wageningen University - 1 - Contactinformatie: Afdeling Humane Voeding, Wageningen Universiteit

Nadere informatie

Het onderzoeksteam bestaat uit

Het onderzoeksteam bestaat uit INFORMATIEBROCHURE Deze brochure bevat informatie over het doel en de opzet van de Ara-studie. Daarnaast staat beschreven wat dit onderzoek inhoudt, wat wij van u als deelnemer verwachten en wat u van

Nadere informatie

Gezondheidseffecten van palingconsumptie

Gezondheidseffecten van palingconsumptie Gezondheidseffecten van palingconsumptie Informatiebrochure Deze brochure bevat informatie over een nieuw wetenschappelijk onderzoek, namelijk de Vissersstudie. De informatie is bedoeld voor palingconsumenten

Nadere informatie

Proefpersoneninformatie voor deelname aan medisch-wetenschappelijk onderzoek

Proefpersoneninformatie voor deelname aan medisch-wetenschappelijk onderzoek Proefpersoneninformatie voor deelname aan medisch-wetenschappelijk onderzoek PEANUTS Pinda eiwit detectie in serum en het effect van inspanning Inleiding Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk

Nadere informatie

Herbie-studie INFORMATIEBROCHURE

Herbie-studie INFORMATIEBROCHURE Herbie-studie INFORMATIEBROCHURE AFDELING HUMANE VOEDING, WAGENINGEN UNIVERSITEIT Het onderzoeksteam Het onderzoeksteam bestaat uit D. Esser M.Sc. en Dr. Ir. Lydia Afman. Verder worden zij bijgestaan door

Nadere informatie

Antibiotica voor cellulitis: 6 of 12 dagen?

Antibiotica voor cellulitis: 6 of 12 dagen? Antibiotica voor cellulitis: 6 of 12 dagen? Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek (zie titel). Dit onderzoek wordt uitgevoerd in elf ziekenhuizen

Nadere informatie

Informatiebrochure. NQplus. Een onderzoek naar voeding en gezondheid 2011-2015. Afdeling Humane Voeding Wageningen Universiteit

Informatiebrochure. NQplus. Een onderzoek naar voeding en gezondheid 2011-2015. Afdeling Humane Voeding Wageningen Universiteit Informatiebrochure Een onderzoek naar voeding en gezondheid 2011-2015 Afdeling Humane Voeding Wageningen Universiteit Het onderzoeksteam: Prof. Dr. Ir. Edith Feskens Dr. Ir. Anouk Geelen Anne van de Wiel,

Nadere informatie

INFORMATIEBRIEF VOOR DE PATIËNT

INFORMATIEBRIEF VOOR DE PATIËNT INFORMATIEBRIEF VOOR DE PATIËNT Titel van het onderzoek Een gerandomiseerd onderzoek naar operatieve versus niet-operatieve behandeling van breuken van het kopje van het spaakbeen. Inleiding Geachte heer/mevrouw,

Nadere informatie

Deelnemersinformatie ProMi Studie. Het effect van inname van Probiotica op het aantal en de intensiteit van Migraineaanvallen bij migrainepatiënten

Deelnemersinformatie ProMi Studie. Het effect van inname van Probiotica op het aantal en de intensiteit van Migraineaanvallen bij migrainepatiënten Deelnemersinformatie ProMi Studie Het effect van inname van Probiotica op het aantal en de intensiteit van Migraineaanvallen bij migrainepatiënten Contactinformatie Onderzoeksteam Caroline Giezenaar, BSC

Nadere informatie

GLIMP 2. Een onderzoek naar voeding, leefstijl, zwangerschap en zwangerschapsdiabetes 2015-2017

GLIMP 2. Een onderzoek naar voeding, leefstijl, zwangerschap en zwangerschapsdiabetes 2015-2017 p GLIMP 2 Een onderzoek naar voeding, leefstijl, zwangerschap en zwangerschapsdiabetes 2015-2017 Hier vindt u uitgebreide informatie over het GLIMP2 onderzoek. De volgende onderwerpen komen aan bod: -

Nadere informatie

Informatie betreffende wetenschappelijk onderzoek getiteld:

Informatie betreffende wetenschappelijk onderzoek getiteld: Informatie betreffende wetenschappelijk onderzoek getiteld: Kunststof matje versus geen matje voor navelbreuken: een dubbel blind, prospectief gerandomiseerd onderzoek Engelse titel: Mesh versus suture

Nadere informatie

Ouder, Kind en Eten Onderzoek

Ouder, Kind en Eten Onderzoek Ouder, Kind en Eten Onderzoek Informatiebrochure Voorwoord Fijn dat u interesse heeft in het Ouder, Kind & Eten onderzoek. Op dit moment doen er al 165 ouders mee aan het onderzoek en we zoeken nog 40

Nadere informatie

Informatiebrochure Cerebro

Informatiebrochure Cerebro Informatiebrochure Cerebro ACHTERGROND EN DOEL VAN HET ONDERZOEK Door middel van dit onderzoek proberen wij beter te leren begrijpen waarom je je vol voelt, en hoe het komt dat je soms meer en minder zin

Nadere informatie

INFORMATIEBROCHURE AFDELING HUMANE VOEDING, WAGENINGEN UNIVERSITEIT

INFORMATIEBROCHURE AFDELING HUMANE VOEDING, WAGENINGEN UNIVERSITEIT INFORMATIEBROCHURE AFDELING HUMANE VOEDING, WAGENINGEN UNIVERSITEIT Het onderzoeksteam Het onderzoeksteam bestaat uit Drs. Monique van Nielen, Dr. Marco Mensink en Prof. Dr. Ir. Edith Feskens. Verder worden

Nadere informatie

Proefpersoneninformatie voor deelname aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Magnesiumstatus in atleten

Proefpersoneninformatie voor deelname aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Magnesiumstatus in atleten Proefpersoneninformatie voor deelname aan medisch-wetenschappelijk onderzoek Magnesiumstatus in atleten Geïoniseerde magnesiumstatus in atleten NL54333.081.15 versie 3, 18 sept 2015 pagina 1 van 12 Geachte

Nadere informatie

De meest effectieve behandelstrategie voor Diabetisch Macula Oedeem

De meest effectieve behandelstrategie voor Diabetisch Macula Oedeem Schiedamse Vest 160 Postbus 70030 3000 LM Rotterdam www.oogziekenhuis.nl tel.: 010-4023449 Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek (studie)

Nadere informatie

MyoGene studie. Informatiebrochure. Onderzoek naar de effecten van acute inspanning op genexpressies (van myokines) in de menselijke skeletspier

MyoGene studie. Informatiebrochure. Onderzoek naar de effecten van acute inspanning op genexpressies (van myokines) in de menselijke skeletspier MyoGene studie Onderzoek naar de effecten van acute inspanning op genexpressies (van myokines) in de menselijke skeletspier Informatiebrochure Afdeling Humane Voeding Wageningen Universiteit Voorwoord

Nadere informatie

Informatiebrochure. VaVo studie (Vaste Voeding)

Informatiebrochure. VaVo studie (Vaste Voeding) Informatiebrochure VaVo studie (Vaste Voeding) Voorwoord In dit informatieboekje vindt u uitgebreide informatie over het onderzoeksproject VaVo studie dat februari 2010 is gestart. In dit boekje zal worden

Nadere informatie

Type darmoperatie voor geperforeerde diverticulitis

Type darmoperatie voor geperforeerde diverticulitis Type darmoperatie voor geperforeerde diverticulitis Geachte heer, mevrouw, Bij u is vastgesteld, dat er mogelijk sprake is van een perforatie (gaatje) van de dikke darm ten gevolge van divertikels (uitstulpingen).

Nadere informatie

Informatiebrief voor patiënten. Vullingsstrategie bij bloedverlies tijdens de bevalling

Informatiebrief voor patiënten. Vullingsstrategie bij bloedverlies tijdens de bevalling Informatiebrief voor patiënten Vullingsstrategie bij bloedverlies tijdens de bevalling NL42942.068.13 Versie 4 18-11.2013 Geachte mevrouw, U bent voor uw zwangerschap onder controle in het academisch ziekenhuis

Nadere informatie

De VIPER-studie: operatie versus gips bij polsbreuken

De VIPER-studie: operatie versus gips bij polsbreuken De VIPER-studie: operatie versus gips bij polsbreuken Inleiding U bent gevraagd om deel te nemen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek. U heeft een breuk opgelopen van uw pols en daarom ontvangt u

Nadere informatie

Informatiebrief MIRA-onderzoek: MIRena-spiraal versus endometriumablatie in de behandeling van hevig menstrueel bloedverlies

Informatiebrief MIRA-onderzoek: MIRena-spiraal versus endometriumablatie in de behandeling van hevig menstrueel bloedverlies Informatiebrief MIRA-onderzoek: MIRena-spiraal versus endometriumablatie in de behandeling van hevig menstrueel bloedverlies Geachte mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

Post exercise rehydration: effect of beer consumption on fluid balance (PRooST)

Post exercise rehydration: effect of beer consumption on fluid balance (PRooST) Post exercise rehydration: effect of beer consumption on fluid balance (PRooST) (Rehydratie na het sporten: het effect van bierconsumptie op de vochtbalans) Informatiebrochure Deze brochure informeert

Nadere informatie

Het effect van Glucerna Sondevoeding op de bloedsuikerwaarden van Intensive Care patiënten (GluCip Trial)

Het effect van Glucerna Sondevoeding op de bloedsuikerwaarden van Intensive Care patiënten (GluCip Trial) Versie 2.0 februari 2015 Het effect van Glucerna Sondevoeding op de bloedsuikerwaarden van Intensive Care patiënten (GluCip Trial) NL51918.100.14 Geachte heer/mevrouw, Uw behandelend arts heeft u gevraagd

Nadere informatie

Patiënteninformatie voor deelname aan het onderzoek

Patiënteninformatie voor deelname aan het onderzoek PAIS 2: Het effect van hoge dosis paracetamol op de uitkomst na een beroerte bij mensen met een lichaamstemperatuur van 36.5 graden Celsius of hoger Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u via deze brief mee

Nadere informatie

Informatiebrief voor de patiënt

Informatiebrief voor de patiënt Informatiebrief voor de patiënt Geachte mevrouw / mijnheer, U bent getroffen door een beroerte (herseninfarct of hersenbloeding). Vanuit het Academisch Medisch Centrum (AMC) in Amsterdam wordt onderzoek

Nadere informatie

BRIOS-studie: Breast Reconstruction In One Stage

BRIOS-studie: Breast Reconstruction In One Stage Skin sparing mastectomy with implant reconstruction: clinical outcomes and cost effectiveness of reconstruction in one stage with the use of a collagen matrix (Strattice ). A randomized clinical trial.

Nadere informatie

Informatiebrochure 5/11/2014

Informatiebrochure 5/11/2014 Informatiebrochure 5/11/2014 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Contactgegevens... 3 Voorwoord... 4 Plattegrond... 4 Doel van het onderzoek... 6 Periode... 6 Opzet van het onderzoek... 6 Screeningsbijeenkomst...

Nadere informatie

INTENSE studie Informatiebrochure

INTENSE studie Informatiebrochure INTENSE studie Informatiebrochure Afdeling Geriatrie Radboudumc, Nijmegen april-november 2015 1 Contactinformatie Het onderzoeksteam: Dr. Ondine van de Rest, projectleider (Afdeling Humane Voeding, Wageningen

Nadere informatie

Informatiebrief ENOF studie: Het effect van oligofructose op energie inneming en lichaamssamenstelling bij volwassenen.

Informatiebrief ENOF studie: Het effect van oligofructose op energie inneming en lichaamssamenstelling bij volwassenen. Informatiebrief ENOF studie: Het effect van oligofructose op energie inneming en lichaamssamenstelling bij volwassenen. Middels deze informatiebrief nodigen wij u uit om mee te doen aan een onderzoek genaamd

Nadere informatie

Patiënten informatie folder voor deelname aan medisch wetenschappelijk onderzoek Management van leveradenomen gedurende de zwangerschap

Patiënten informatie folder voor deelname aan medisch wetenschappelijk onderzoek Management van leveradenomen gedurende de zwangerschap Patiënten informatie folder voor deelname aan medisch wetenschappelijk onderzoek Management van leveradenomen gedurende de zwangerschap Informatie folder voor zwangere patiënten met een leveradenoom Geachte

Nadere informatie

PATIËNTINFORMATIE STUDIE NAAR HET EFFECT VAN INTRA ARTERIËLE

PATIËNTINFORMATIE STUDIE NAAR HET EFFECT VAN INTRA ARTERIËLE PATIËNTINFORMATIE STUDIE NAAR HET EFFECT VAN INTRA ARTERIËLE BEHANDELING OP DE GEZONDHEIDSTOESTAND BIJ EEN HERSENINFARCT Geachte heer / mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch

Nadere informatie

Informatiebrief onderzoek Stop or Go? Terugvalpreventie training bij het begeleid afbouwen van antidepressiva in de zwangerschap.

Informatiebrief onderzoek Stop or Go? Terugvalpreventie training bij het begeleid afbouwen van antidepressiva in de zwangerschap. Informatiebrief onderzoek Stop or Go? Terugvalpreventie training bij het begeleid afbouwen van antidepressiva in de zwangerschap. Geachte mevrouw, U bent zwanger. U heeft aangegeven meer informatie te

Nadere informatie

Jeugdgezondheidszorg 1 Uitgebreide versie:27-3-2012 v.10 GGD Zuid Limburg

Jeugdgezondheidszorg 1 Uitgebreide versie:27-3-2012 v.10 GGD Zuid Limburg Titel van het onderzoek: Hulp voor jongeren met vragen of problemen via internet Inleiding: Beste leerling, Aan de hand van de vragenlijst die je hebt ingevuld, vinden we het nodig om je nog een keer terug

Nadere informatie

DEELNAME AAN EEN KLINISCHE STUDIE

DEELNAME AAN EEN KLINISCHE STUDIE DEELNAME AAN EEN KLINISCHE STUDIE MB2948 Brochure: Klinische studies l Ziekenhuis Oost-Limburg 1 WELKOM U kreeg deze brochure omdat u meer wilt weten over klinische studies. We informeren u daarom over

Nadere informatie

Informatie betreffende wetenschappelijk onderzoek getiteld:

Informatie betreffende wetenschappelijk onderzoek getiteld: Informatie betreffende wetenschappelijk onderzoek getiteld: Kunststof matje versus geen matje voor navelbreuken: een dubbel blind, prospectief gerandomiseerd onderzoek Engelse titel: Mesh versus suture

Nadere informatie

Informatiebrochure VeFer studie september - november 2013

Informatiebrochure VeFer studie september - november 2013 Informatiebrochure VeFer studie september - november 2013 Afdeling Humane Voeding, Wageningen Universiteit Versie 4, augustus 2013 VOORWOORD Met deze brochure willen wij u informeren over het doel en de

Nadere informatie

Patiënt informatiebrief DRAINAGE Studie

Patiënt informatiebrief DRAINAGE Studie Patiënt informatiebrief DRAINAGE Studie Endoscopische versus percutane galwegdrainage voor operatie van een hilair cholangiocarcinoom Geachte mevrouw/mijnheer, Dit onderzoek, waarvoor uw medewerking wordt

Nadere informatie

SYMPATHY: Renale denervatie als nieuwe behandeling van therapie resistente hypertensie.

SYMPATHY: Renale denervatie als nieuwe behandeling van therapie resistente hypertensie. Informatie brief: SYMPATHY: Renale denervatie als nieuwe behandeling van therapie resistente hypertensie. Het effect van het onderbreken van de zenuwbanen van de nieren op de bloeddruk. Versie 4.2: datum:

Nadere informatie

NU-AGE onderzoek. Voedingsadvies voor senioren om gezond(er) oud te worden. Informatiebrochure. Afdeling Humane Voeding. Juni 2012, versie 3

NU-AGE onderzoek. Voedingsadvies voor senioren om gezond(er) oud te worden. Informatiebrochure. Afdeling Humane Voeding. Juni 2012, versie 3 NU-AGE onderzoek Voedingsadvies voor senioren om gezond(er) oud te worden Informatiebrochure Juni 2012, versie 3 Afdeling Humane Voeding Contactgegevens onderzoeksteam Bezoekadres: Wageningen Universiteit

Nadere informatie

- Patiënten informatie - PELICAN studie

- Patiënten informatie - PELICAN studie - Patiënten informatie - PELICAN studie Radiofrequente ablatie van lokaal doorgegroeide alvleesklierkanker lokale verbranding van de alvleeskliertumor Geachte heer/mevrouw, U heeft het vervelende bericht

Nadere informatie

Stoppen of doorgaan met een sulfonylureumderivaat in combinatie met insuline glargine bij diabetes type 2 patiënten in de huisartspraktijk?

Stoppen of doorgaan met een sulfonylureumderivaat in combinatie met insuline glargine bij diabetes type 2 patiënten in de huisartspraktijk? Patiënteninformatie Stoppen of doorgaan met een sulfonylureumderivaat in combinatie met insuline glargine bij diabetes type 2 patiënten in de huisartspraktijk? Geachte heer/mevrouw, Hartelijk dank voor

Nadere informatie

Platelet Transfusion in Cerebral Haemorrhage PATCH

Platelet Transfusion in Cerebral Haemorrhage PATCH Platelet Transfusion in Cerebral Haemorrhage PATCH Patiënten-informatie bij het onderzoek naar de behandeling van een hersenbloeding bij patiënten die bloedplaatjes remmende medicijnen gebruiken Geachte

Nadere informatie

1 INFORMATIEBROCHURE

1 INFORMATIEBROCHURE INFORMATIEBROCHURE 1 2 3 Contactinformatie onderzoekers Contactpersoon: Wieke Altorf van der Kuil Afdeling Humane Voeding, Wageningen Universiteit E-mail: Wieke.Altorf-vanderkuil@wur.nl Telefoon: 0317-481054

Nadere informatie

Laser flare in de voorste oogkamer als voorspeller van littekenvorming op het netvlies

Laser flare in de voorste oogkamer als voorspeller van littekenvorming op het netvlies Schiedamse Vest 160 www.oogziekenhuis.nl Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek in het Oogziekenhuis Rotterdam, genaamd IFlare. U beslist

Nadere informatie

EFFECT VAN LICHT OP STEMMING EN SLAAP BIJ DE ZIEKTE VAN PARKINSON

EFFECT VAN LICHT OP STEMMING EN SLAAP BIJ DE ZIEKTE VAN PARKINSON EFFECT VAN LICHT OP STEMMING EN SLAAP BIJ DE ZIEKTE VAN PARKINSON Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek naar het effect van licht op stemming

Nadere informatie

onderzoek Invloed van UVB lichttherapie op huid en darmflora.

onderzoek Invloed van UVB lichttherapie op huid en darmflora. Uw behandelend arts of de onderzoeker heeft u geïnformeerd over het medisch-wetenschappelijk onderzoek Invloed van UVB lichttherapie op huid en darmflora. U beslist zelf of u wilt meedoen. Om deze beslissing

Nadere informatie

CONTACTINFORMATIE ONDERZOEKERS

CONTACTINFORMATIE ONDERZOEKERS INFORMATIEBROCHURE CONTACTINFORMATIE ONDERZOEKERS Contactgegevens Maria Montero Diaz en Anika Oppermann Telefoon: 0317 485435 E mail: canyoufeelit@wur.nl Onderzoekscentra Axis Y, kamer 1029 (gebouw 118)

Nadere informatie

ABR NL 32073.068.10 [Informatiebrief versie 01: 21 december 2009]

ABR NL 32073.068.10 [Informatiebrief versie 01: 21 december 2009] Informatiebrief Therapieduur van elastische compressie kousen na het doormaken van een diep veneuze trombose van het been gebaseerd op klachten, in vergelijking met standaard therapieduur van 2 jaar; een

Nadere informatie

[GEL-LICIOUS STUDIE]

[GEL-LICIOUS STUDIE] Afdeling Humane Voeding, Wageningen Universiteit Informatiebrochure [GEL-LICIOUS STUDIE] Onderzoek naar het effect van eetgedrag op verzadiging Proefpersoneninformatie pagina 0 van 12 Proefpersoneninformatie

Nadere informatie

Continue levodopa via een dunne darmsonde (Duodopa) vergeleken met diepe hersenstimulatie als behandeling van gevorderde ziekte van Parkinson

Continue levodopa via een dunne darmsonde (Duodopa) vergeleken met diepe hersenstimulatie als behandeling van gevorderde ziekte van Parkinson INVEST studie Continue levodopa via een dunne darmsonde (Duodopa) vergeleken met diepe hersenstimulatie als behandeling van gevorderde ziekte van Parkinson Geachte Heer/Mevrouw, Wij vragen u vriendelijk

Nadere informatie

ULIPRISTAL VERSUS GONADOTROPIN-RELEASING HORMONE AGONISTS PRIOR TO LAPAROSCOPIC MYOMECTOMY: A DOUBLE BLIND RANDOMIZED CONTROLLED TRIAL

ULIPRISTAL VERSUS GONADOTROPIN-RELEASING HORMONE AGONISTS PRIOR TO LAPAROSCOPIC MYOMECTOMY: A DOUBLE BLIND RANDOMIZED CONTROLLED TRIAL ULIPRISTAL VERSUS GONADOTROPIN-RELEASING HORMONE AGONISTS PRIOR TO LAPAROSCOPIC MYOMECTOMY: A DOUBLE BLIND RANDOMIZED CONTROLLED TRIAL Esmya versus Lucrin als voorbehandeling vooraf aan een operatieve

Nadere informatie

Chemotherapie gevolgd door chirurgie versus chirurgie alleen in hoog-risico patiënten met colorectale levermetastasen. De CHARISMA trial.

Chemotherapie gevolgd door chirurgie versus chirurgie alleen in hoog-risico patiënten met colorectale levermetastasen. De CHARISMA trial. Patiëntinformatie bij het onderzoek: Chemotherapie gevolgd door chirurgie versus chirurgie alleen in hoog-risico patiënten met colorectale levermetastasen. De CHARISMA trial. Geachte heer/mevrouw, U bent

Nadere informatie

Chemotherapie gevolgd door chirurgie versus chirurgie alleen in hoog-risico patiënten met colorectale levermetastasen. De CHARISMA trial.

Chemotherapie gevolgd door chirurgie versus chirurgie alleen in hoog-risico patiënten met colorectale levermetastasen. De CHARISMA trial. Patiëntinformatie bij het onderzoek: Chemotherapie gevolgd door chirurgie versus chirurgie alleen in hoog-risico patiënten met colorectale levermetastasen. De CHARISMA trial. Geachte heer/mevrouw, U bent

Nadere informatie

Wij willen daarom graag uw toestemming vragen om mee te doen aan dit onderzoek.

Wij willen daarom graag uw toestemming vragen om mee te doen aan dit onderzoek. PATIËNTENINFORMATIE PROTECT (Profylaxe van Trombo- Embolische Complicaties Trial) Profylaxe van veneuze tromboembolieën bij patiënten met een fractuur van de onderste extremiteit die conservatief behandeld

Nadere informatie

Betreft: Uitnodiging SCORE-onderzoek. Geachte heer/mevrouw,

Betreft: Uitnodiging SCORE-onderzoek. Geachte heer/mevrouw, Betreft: Uitnodiging SCORE-onderzoek. Geachte heer/mevrouw, Met deze brief willen we u uitnodigen om deel te nemen aan het SCORE-onderzoek. Dit onderzoek gaat over de inhoud van revalidatie na een beroerte,

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE TRACING. Registratie van real time continue glucose monitoring in Nederland (TRACING)

PATIËNTENINFORMATIE TRACING. Registratie van real time continue glucose monitoring in Nederland (TRACING) PATIËNTENINFORMATIE TRACING Registratie van real time continue glucose monitoring in Nederland (TRACING) Geachte heer/mevrouw, Bij de behandeling van uw diabetes gebruikt u op dit moment de real time continue

Nadere informatie

HypoBewust: een educatief groepsprogramma met internet voor diabetespatiënten met hypoproblematiek. Een studie naar de kosteneffectiviteit.

HypoBewust: een educatief groepsprogramma met internet voor diabetespatiënten met hypoproblematiek. Een studie naar de kosteneffectiviteit. HypoBewust: een educatief groepsprogramma met internet voor diabetespatiënten met hypoproblematiek. Een studie naar de kosteneffectiviteit. HypoAware: a combined group and online educational program for

Nadere informatie

STEP-UP trial. Patiënten met lumbosacraal radiculair syndroom in de huisartsenpraktijk. Aanmeldingsformulier voor deelname aan de STEP-UP studie

STEP-UP trial. Patiënten met lumbosacraal radiculair syndroom in de huisartsenpraktijk. Aanmeldingsformulier voor deelname aan de STEP-UP studie STEP-UP trial Patiënten met lumbosacraal radiculair syndroom in de huisartsenpraktijk Aanmeldingsformulier voor deelname aan de STEP-UP studie Patiënt voldoet aan de volgende criteria (graag aanvinken):

Nadere informatie

Informatiebrief voor ouders GODIVA studie: Pilot Longitudinale Profielen

Informatiebrief voor ouders GODIVA studie: Pilot Longitudinale Profielen Informatiebrief voor ouders GODIVA studie: Pilot Longitudinale Profielen Titel van het onderzoek Het beoordelen van de grof motorische ontwikkeling met de Alberta Infant Motor Scale (AIMS) in de tijd gemeten

Nadere informatie

DEELNEMER INFORMATIE HET BELANG VAN EEN EIWITRIJK DAGMENU BIJ ZIEKENHUISOPNAME & HERSTEL THUIS. Ziekenhuis Gelderse Vallei & Wageningen Universiteit

DEELNEMER INFORMATIE HET BELANG VAN EEN EIWITRIJK DAGMENU BIJ ZIEKENHUISOPNAME & HERSTEL THUIS. Ziekenhuis Gelderse Vallei & Wageningen Universiteit DEELNEMER INFORMATIE HET BELANG VAN EEN EIWITRIJK DAGMENU BIJ ZIEKENHUISOPNAME & HERSTEL THUIS Ziekenhuis Gelderse Vallei & Wageningen Universiteit Oktober 2014 Oktober 2015 Contactinformatie Het onderzoeksteam:

Nadere informatie

Type darmoperatie voor geperforeerde diverticulitis

Type darmoperatie voor geperforeerde diverticulitis Type darmoperatie voor geperforeerde diverticulitis Geachte heer, mevrouw, Bij u is vastgesteld, dat er mogelijk sprake is van een perforatie (gaatje) van de dikke darm ten gevolge van divertikels (uitstulpingen).

Nadere informatie

Hoeveel tijd kost het u? Het invullen van de vragenlijsten zal gemiddeld 5 minuten duren. Het dagboekje invullen kost ongeveer 2 minuten per dag.

Hoeveel tijd kost het u? Het invullen van de vragenlijsten zal gemiddeld 5 minuten duren. Het dagboekje invullen kost ongeveer 2 minuten per dag. Ruggespraak Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan het onderzoek Ruggespraak. U beslist zelf of u wilt meedoen. Voordat u de beslissing neemt, is het belangrijk om meer te weten

Nadere informatie

CHOC-studie Deel 1&2 INFORMATIE BROCHURE

CHOC-studie Deel 1&2 INFORMATIE BROCHURE CHOC-studie Deel 1&2 INFORMATIE BROCHURE AFDELING HUMANE VOEDING, WAGENINGEN UNIVERSITEIT Het onderzoeksteam Het onderzoeksteam bestaat uit D. Esser M.Sc., Dr. Ir. Lydia Afman en Prof. Dr. M. Müller. Verder

Nadere informatie

Doorlaatbaarheid van het maag-darmkanaal en fysieke inspanning

Doorlaatbaarheid van het maag-darmkanaal en fysieke inspanning Doorlaatbaarheid van het maag-darmkanaal en fysieke inspanning Informatiebrochure Deze brochure informeert u over het onderzoek naar de doorlaatbaarheid van het maag-darmkanaal tijdens en na fysieke inspanning.

Nadere informatie

INFORMATIEBROCHURE. Bierproef

INFORMATIEBROCHURE. Bierproef INFORMATIEBROCHURE Bierproef Bierproef, januari 2015, versie 5 2 Contactinformatie onderzoekers Contactpersoon: Femke van der Velde, MSc Afdeling Humane Voeding, Wageningen Universiteit Telefoon: 0317-485961

Nadere informatie

Informatie voor donoren over UMC Utrecht Biobank: Maagtumoren

Informatie voor donoren over UMC Utrecht Biobank: Maagtumoren Informatie voor donoren over UMC Utrecht Biobank: Maagtumoren Datum: 09-09-2014 Versienummer: 2 Inleiding U bent in ons ziekenhuis onder behandeling in verband met een tumor van de maag. U bent gevraagd

Nadere informatie

de INDEX-studie Geachte mevrouw,

de INDEX-studie Geachte mevrouw, -------- -------- -------- -------- INDEX Informatiebrief over deelname aan een wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van inleiden van de bevalling bij een zwangerschapsduur van 41 weken in plaats

Nadere informatie

Doet u ook mee? Dan maakt u ieder kwartaal kans op een VVV-bon van 25!

Doet u ook mee? Dan maakt u ieder kwartaal kans op een VVV-bon van 25! 1 Informatiebrief CONNECT-IN studie (De effecten van CenteringPregnancy in Nederland) NL44319.058.13 Doet u ook mee? Dan maakt u ieder kwartaal kans op een VVV-bon van 25! Geachte mevrouw, Wij vragen u

Nadere informatie

Informatie voor de ouder(s) /verzorger(s) voor de studie: Etiologie, beloop en lange termijn gevolgen van de ziekte van Kawasaki

Informatie voor de ouder(s) /verzorger(s) voor de studie: Etiologie, beloop en lange termijn gevolgen van de ziekte van Kawasaki Informatie voor de ouder(s) /verzorger(s) voor de studie: Etiologie, beloop en lange termijn gevolgen van de ziekte van Kawasaki Beste ouder(s) / verzorger(s), In het kader van onze studie naar de ziekte

Nadere informatie

Methylfenidaat Afbouw Studie bij Kinderen (MASK)

Methylfenidaat Afbouw Studie bij Kinderen (MASK) Methylfenidaat Afbouw Studie bij Kinderen (MASK) Geachte ouder(s)/voogd(en), Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek naar de effectiviteit van methylfenidaat

Nadere informatie

INFORMATIEBROCHURE. De FLAVO-studie is een samenwerking tussen Top Institute Food & Nutrition en de Afdeling Humane Voeding, Wageningen Universiteit

INFORMATIEBROCHURE. De FLAVO-studie is een samenwerking tussen Top Institute Food & Nutrition en de Afdeling Humane Voeding, Wageningen Universiteit INFORMATIEBROCHURE De FLAVO-studie is een samenwerking tussen Top Institute Food & Nutrition en de Afdeling Humane Voeding, Wageningen Universiteit Contactinformatie onderzoekers Contactpersoon: James

Nadere informatie

Onderzoek naar het effect van antibiotica op het beloop van acute milde diverticulitis

Onderzoek naar het effect van antibiotica op het beloop van acute milde diverticulitis DIABOLO studie Onderzoek naar het effect van antibiotica op het beloop van acute milde diverticulitis Geachte heer/mevrouw, Wij doen onderzoek naar het effect van antibiotica op het beloop van milde diverticulitis.

Nadere informatie

Het ontcijferen van (gepoogde) handgebaren uit hersenactiviteit met behulp van MRI

Het ontcijferen van (gepoogde) handgebaren uit hersenactiviteit met behulp van MRI INFORMATIE VOOR PROEFPERSONEN ZONDER AMPUTATIE Het ontcijferen van (gepoogde) handgebaren uit hersenactiviteit met behulp van MRI Inleiding Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan medisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

HYDROCORTISON TER VOORKOMING VAN BRONCHOPULMONALE DYSPLASIE; DE STOP-BPD STUDIE INFORMATIE TEN BEHOEVE VAN DE OUDERS

HYDROCORTISON TER VOORKOMING VAN BRONCHOPULMONALE DYSPLASIE; DE STOP-BPD STUDIE INFORMATIE TEN BEHOEVE VAN DE OUDERS HYDROCORTISON TER VOORKOMING VAN BRONCHOPULMONALE DYSPLASIE; DE STOP-BPD STUDIE INFORMATIE TEN BEHOEVE VAN DE OUDERS Geachte mevrouw/mijnheer, Uw kind is opgenomen op de afdeling Neonatologie van het omdat

Nadere informatie

Patienteninformatiebrief. De Rapid studie

Patienteninformatiebrief. De Rapid studie Patienteninformatiebrief De Rapid studie Studie waarin de standaard dotter behandeling met stent voor een vernauwde of afgesloten bovenbeenslagaders wordt vergeleken met een Paclitaxel gecoate dotter ballon

Nadere informatie

Patiëntenbrief en toestemmingsverklaring, pagina 1 van 5 SUPER-studie Catharina Ziekenhuis Eindhoven versie 2 d.d.

Patiëntenbrief en toestemmingsverklaring, pagina 1 van 5 SUPER-studie Catharina Ziekenhuis Eindhoven versie 2 d.d. Patiëntenbrief en toestemmingsverklaring, pagina 1 van 5 Onderzoek naar behandeling van etalagebenen Geachte heer/mevrouw, Uw arts heeft de diagnose etalagebenen (claudicatio intermittens) bij u gesteld.

Nadere informatie

embryo kwaliteit bij BRCA1 of BRCA2 mutatie draagsters

embryo kwaliteit bij BRCA1 of BRCA2 mutatie draagsters Toelichting bij informatie folder Informatie voor IVF/PGD patiënten Deze informatie folder is bedoeld voor alle IVF/PGD patiënten die geschikt zijn voor deelname aan dit onderzoek. Dit zijn de patiënten

Nadere informatie

Patiënt informatiebrief DRAINAGE Studie

Patiënt informatiebrief DRAINAGE Studie Patiënt informatiebrief DRAINAGE Studie Endoscopische versus percutane galwegdrainage voor operatie van een perihilair cholangiocarcinoom Geachte mevrouw/mijnheer, Dit onderzoek, waarvoor uw medewerking

Nadere informatie

EFFECT VAN LICHTTHERAPIE OP MOTORISCHE KLACHTEN BIJ DE ZIEKTE VAN PARKINSON

EFFECT VAN LICHTTHERAPIE OP MOTORISCHE KLACHTEN BIJ DE ZIEKTE VAN PARKINSON EFFECT VAN LICHTTHERAPIE OP MOTORISCHE KLACHTEN BIJ DE ZIEKTE VAN PARKINSON Geachte heer/mevrouw, Wij vragen u vriendelijk om mee te doen aan een medisch-wetenschappelijk onderzoek naar het effect van

Nadere informatie

Geachte mevrouw/heer,

Geachte mevrouw/heer, Informatie over een onderzoek, genaamd Slaperigheid overdag ( Sleep, fatigue and body temperature in health and disease. Slaap, vermoeidheid en lichaamtemperatuur bij patiënten en gezonde mensen.) Kenmerk

Nadere informatie

Informatiebrochure. RevolveD

Informatiebrochure. RevolveD Informatiebrochure RevolveD Arboretumlaan Contactgegevens Onderzoeksteam Daniëlle Dull, MSc Iris van den Bosch, MSc Dr. Sanne Boesveldt Prof. Dr. C. de Graaf Contactpersoon: Daniëlle Dull Afdeling Humane

Nadere informatie

Patiëntinformatie brief

Patiëntinformatie brief Patiëntinformatie brief Studie naar de effectiviteit van percutane drainage als behandeling van acute cholecystitis. Geachte heer, mevrouw, U bent door uw behandelend arts gevraagd mee te doen aan een

Nadere informatie

Prof. dr. C.M. Bilardo, gynaecoloog/perinatoloog (UMCG, Groningen) 050-3613028 M. Bakker arts-onderzoeker UMCG Groningen 050-3613028

Prof. dr. C.M. Bilardo, gynaecoloog/perinatoloog (UMCG, Groningen) 050-3613028 M. Bakker arts-onderzoeker UMCG Groningen 050-3613028 Geachte mevrouw, U heeft gekozen voor de nekplooimeting, of u heeft een medische reden om een vroege uitgebreide echo te ondergaan. Dit betekent dat er voor de 14 e week van de zwangerschap een echo bij

Nadere informatie