Team, overgangen. Ouders, leerkracht, ondersteuner, klasgenoot. Leerproces + participatie KIND

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Team, overgangen. Ouders, leerkracht, ondersteuner, klasgenoot. Leerproces + participatie KIND"

Transcriptie

1 INTEGRATIE, INCLUSIE: WHAT S IN A NAME? Sessie 1 Wat is inclusief onderwijs? Inclusief à Leerlingen met een beperking gaan in het gewoon onderwijs naar school, ze hoeven geen eindtermen te behalen. Ze blijven hun hele schoolcarrière in het gewoon onderwijs. Krijgen constante begeleiding. Niet enkel met leerlingen die een label hebben, ook gewoon voor leerlingen die het moeilijk hebben. Geïntegreerd à Krijgen twee keer per week begeleiding, ze moeten de eindtermen wel behalen. Deze begeleiding is maar tijdelijk en niet voor de hele schoolcarrière. Filmpje: The eyes of a child (ouders: stoornisdenken) Diversiteitsdenken: niet stilstaan bij een stoornis à vertrekken van wat ze wél kunnen! M-decreet De krachtlijnen: Eerst zitten de leerlingen in het gewoon onderwijs, dan pas in het buitengewoon onderwijs. Iedereen start in het gewoon onderwijs. Recht op redelijke aanpassingen. Recht op inschrijving in een gewone school. Nieuwe toelatingsvoorwaarden voor het buitengewoon onderwijs. Ondersteuning voor het gewoon onderwijs. Kritische succesfactoren Team, overgangen Ouders, leerkracht, ondersteuner, klasgenoot Leerproces + participatie KIND De leerling staat steeds centraal! De focus kan steeds veranderen, maar alles is steeds aanwezig en in balans. De Kompanie (vereniging) à doet elke maandag en woensdag voor ION leerlingen activiteiten. Filmpje Maud à observatie invullen in cursus Als Ion solliciteer je voor een buitengewone school en begeleid je zo kinderen in gewone scholen. 1

2 Voordelen inclusie Kinderen zitten samen op school. Ze leren van elkaar. Ze wonen dicht bij hun vriendjes en vriendinnetjes. Inclusief onderwijs is ook inclusief leven. De verschillende factoren Kind Leerproces Participatie Ouders Leerkracht Ondersteuner Klasgenoot Overgangen Team à Je kan best aan de rest van de klas zeggen dat haar examens moeilijk zijn op haar niveau en dat ze geen diploma zal halen. Dan zullen ze dit wel begrijpen voor haar. Schoolstructuur is telkens heel belangrijk. Je moet tonen dat ION leerlingen er ook echt bijhoren. PAB-assistent is niet van de school, maar van de overheid. Dit is voor een kind met zorgen, je besteed dit zoals je zelf wil bv. voor een instelling, voor begeleiding op school, voor kuishulp, Sessie 2 Piramide van de klaspraktijk individu accenten gedifferentieerd klasmanagement en gedeeltelijke participatie groepsaanpak kerncurriculum en maatwerk in een coöperatieve klas 2

3 Participatie bevorderende middelen: Naar hoeveelheid Naar vorm Vereenvoudigden / aangepaste verwachtingen Ondersteunend materiaal Bijkomende instructie Aangepaste toetsen Persoonlijk rapport Vereenvoudigd, minder oefeningen (hoeveelheid), uitvergroot, aangepaste leerstof, zonder tekeningen overgetypt, instructie verkorten of in de instructie iets in kleur zetten, minder schrijfwerk, hulpmiddelen gebruiken (bv. speciale bank), Tijdens deze les bekeken we vooral verschillende materialen. Deze waren uitgestald in de klas of worden vernoemd in de PowerPoint. Sessie 3 Vier hoekjes niemendal, een verhaal rond anders zijn. Uitbouw sociale relaties Vriendschappen: iedereen heeft dit graag, voor jongeren met beperking vaak moeilijk. 6 posities van het kind: Kind als bezoeker: Aanwezigheid persoon wel erkend, hij/zij eerder als buitenstaander gezien. Vb. De kinderen die niet in beeld kwamen, die niet met Yani bezig zijn. Ook de kinderen van andere klassen, op de speelplaats, Het inclusiekind: Duidelijk onderscheid gemaakt en gevoeld tussen wij en zij, nieuwsgierigheid en soms ook schrik, het kind met de begeleiders. Het kind dat hulp nodig heeft: De ontvanger van hulp, zonder dingen zomaar over te nemen of in hun plaats te doen, vaak vergezeld van volwassen ondersteuners kunnen ook kinderen zijn. Vb. Medeleerling helpt Yani aan te duiden, met oefening van letters. Gewoon een kind als een ander: Klasgenoot te nemen voor wie hij/zij is (samen spelen, plezier maken, niet vergeten worden, plagen en geplaagd worden, dingen doen die je graag doet, waardering krijgen voor je werk, dingen doen die je niet leuk vindt) Een gewone vriend: Die vrienden die niet je beste vrienden zijn, maar gewoon vrienden. (samen spelen als basis van vriendschap, verhalen delen, echte aandacht voor elkaar, ) Vb. Yani haar klasgenoten zijn gewone vrienden, Jolien mag mee gaan eten als er iets gepland wordt vanuit school, Beste vrienden: Belangrijk om minstens één beste vriend te hebben. Vb. Yani haar beste vriend was Frederique hij maakte tekeningen voor haar. Handleiding Even Anders: van Gezin en handicap (op het Zuid, Desguinlei, kan je veel materiaal kopen en uitlenen), milly en molly (voor lager onderwijs eerste graad over diversiteit), En toen kwam Linda (ook film van gemaakt), aksenroos (ook in rapport te gebruiken), doos vol gevoelens (pakket, materiaal, ), ADHD toolkit, Verschillende concepten Partnersysteem: met verschillende vragen en een aanduidingssysteem (helemaal waar; waar, ik weet het niet, niet waar) Vb. Vragen: Ik heb F. deze week beter leren kennen, ik vond het leuk, ik laat F. meespelen als ze het vraagt, Vriendenkringen: bv. komen eten, lln. maakt een cake klaar en ze doen een fijn gesprek. Probeer dit enkele keren per jaar, beginnend met een open gesprek, de 3

4 volgende keer kan je het al hebben over uitdagingen, oplossingen zoeken, afspraken maken, Langere periode doen. Hoeft niet steeds om problemen te gaan, kan ook gewoon eens fijn zijn. Je kan dit in beeld brengen. Bv. ik, wie is de intieme kring, de vriendenkring, kennissenkring, kring van professionele contacten. Sociogram: sociale verbindingen en relaties die in klas spelen zichtbaar maken, heldere rapportages totale groepscohesie, weergave onderlinge aantrekking en afstoting tussen groepsleden, weergeven patronen van de groepsleider, kan herhaald worden over langere tijd. of Interactieve activiteiten: computerspelletjes, oefeningen, fotoboekjes, gemeenschappelijke opdracht (coöperatief leren), vriendenboek, gezelschapsspelen, Het (negatief) gedrag van de leerling Ook het kind moet zich soms aanpassen Functioneren binnen klasgroep Extra stimulatie of correctie soms nodig In belang van andere leerlingen Meer kans tot succes à Vaak kinderen met autisme, ADHD, syndroom van Down, Deze kinderen moeten zich ook erg aanpassen (bv. hun gedrag) in belang van anderen. Enkele ideeën: Beloningskaart: duidelijke regels ADHD Toolkit: Je begint vanuit het kind te werken, kind bepaald mee bv. ik kan niet goed stilzitten op mijn stoel, daar gaan we aan werken. Elke week rond ander kaartje werken, opbouwend werken. Enkele oefenmomenten per week, niet verwachten dat hij heel de week ineens kan stilzitten. Dan de beloningen er aan koppelen, er moet succeservaring zijn. Beloningen kunnen zowel thuis als op school. Is verkrijgbaar in Centrum Zit Stil! Brainstorm communicatiemiddelen (Goede communicatie is belangrijk!) Rechtstreekse informele communicatie (spontaan, vlot): o Aan de schoolpoort o Wanneer je elkaar toevallig tegenkomt (winkel, apotheek, ) o Schoolfeest o Dagelijkse ontmoetingen o Oudercontact o Onthaaldagen, opendeurdagen o Huisbezoeken o Telefoon, sms, Formele communicatie (goed georganiseerd): o Informatieavonden o Overlegmomenten tussen ondersteuners en ouders o Minstens begin en einde schooljaar met klastitularis, directie, CLB, ondersteuners, o Met agenda en verslag o Ondersteuningsplan als leidraad o Tijd bewaken o Positieve sfeer bewaren Onrechtstreekse informele informatie: o Agenda o o Brief o Gedragskaften, logboek 4

5 o Schoolkrant o Heen-en-weer-schriftje o Rapporten o Postvakje in leraarskamer o Website (Smartschool, schoolonline, LVS, ) à TIP: Begin met een rondje wat loopt er allemaal goed. In cursus zit er een bijlage: vragenlijst 1 indicatoren (met deze lijst kan je nagaan of de school divers is). 5

Verslag focusgroep ouders met jongeren in secundaire scholen

Verslag focusgroep ouders met jongeren in secundaire scholen Verslag focusgroep ouders met jongeren in secundaire scholen Doelgroep Methodiek Thema s 11 ouders van jongeren in secundaire scholen (2014) Waarderende benadering Ouderbetrokkenheid- Communicatie Ondersteuning

Nadere informatie

Om pestgedrag te voorkomen, kiest ons schoolteam ervoor om acties te ondernemen die ervoor zorgen dat pestgedrag weinig kans maakt.

Om pestgedrag te voorkomen, kiest ons schoolteam ervoor om acties te ondernemen die ervoor zorgen dat pestgedrag weinig kans maakt. Plagen is vooral een spel en het gebeurt vaak tussen vrienden. Het spel gaat om te kijken of je creatief kan reageren en dat waardeer je. Pesten is herhaaldelijk uitoefenen van lichamelijke en/of geestelijke

Nadere informatie

Inclusief onderwijs? beno.schraepen@ap.be

Inclusief onderwijs? beno.schraepen@ap.be Inclusief onderwijs? beno.schraepen@ap.be Nieuwe inzichten Kennis, rechten, beeldvorming 21 ste eeuw: Andere beeldvorming Vn-verdrag Gelijke rechten van personen in een handicapsituatie Apart zetten =

Nadere informatie

M-decreet 05 mei 2015 Maatregelen voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften

M-decreet 05 mei 2015 Maatregelen voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften M-decreet 05 mei 2015 Maatregelen voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften Waarover gaat het M-decreet Over kinderen en jongeren die hun leraren uitdagen op hun Meesterschap Geen miskenning van

Nadere informatie

elk kind een plaats... 1

elk kind een plaats... 1 Elk kind een plaats in een brede inclusieve school Deelnemen aan het dagelijks maatschappelijk leven Herent, 17 maart 2014 1 Niet voor iedereen vanzelfsprekend 2 Maatschappelijke tendens tot inclusie Inclusie

Nadere informatie

ZORGBELEID. De zorgcoördinator wordt steeds gesteund en bijgestaan door het zorgteam.

ZORGBELEID. De zorgcoördinator wordt steeds gesteund en bijgestaan door het zorgteam. ZORGBELEID Dit document is een samenvatting van alle zorginitiatieven die op schoolniveau genomen worden om kinderen die extra aandacht vragen, om welke reden ook, met de beste zorgen te omringen. Het

Nadere informatie

Gebruikershandleiding - ouders. Waar vind ik SmartSchool?

Gebruikershandleiding - ouders. Waar vind ik SmartSchool? Gebruikershandleiding - ouders Waar vind ik SmartSchool? De smartschoolomgeving van onze school vind je op: http://atheneumboom-rvl.smartschool.be Tip: om te vermijden dat je telkens dit adres moet intikken:

Nadere informatie

> NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013

> NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013 > NASLAG WERKWINKEL LEERLINGEN IN DE SCHOOLRAAD Studiedag Leerlingen en school: partners in crime? 24-04-3013 Leerlingen uit het secundair onderwijs mogen vertegenwoordigd zijn als partner op de schoolraad.

Nadere informatie

DE GROTE ZUIDDAG CHECKLIST

DE GROTE ZUIDDAG CHECKLIST DE GROTE ZUIDDAG CHECKLIST Gebruik deze checklist om te beslissen welke kanalen je zal gebruiken op je school om zowel leerlingen als collega s te informeren en motiveren over Zuiddag. Deze checklist bestaat

Nadere informatie

Wij gaan met plezier naar school.

Wij gaan met plezier naar school. www.schoolbranst.be Wij gaan met plezier naar school. 3...onze visie Onze school is een landelijk gelegen dorpsschool, een groene school, waar we leven in verbondenheid met de natuur en met elkaar en handelen

Nadere informatie

1. Onze visie op zorg

1. Onze visie op zorg 1. Onze visie op zorg In onze school is het belangrijk dat elk kind zich goed voelt en graag naar school komt. Dit is het essentiële uitgangspunt van onze schoolorganisatie. Als schoolteam willen we een

Nadere informatie

Module 4 Thema 3 Inclusief onderwijs

Module 4 Thema 3 Inclusief onderwijs Module 4 Thema 3 Inclusief onderwijs Inclusief onderwijs Peter zat tot zijn 13 jaar in het buitengewoon onderwijs. Hij is zeer faalangstig, voelt zich snel onder druk gezet, maar kon toch in een kleine

Nadere informatie

SAMEN SCHOOL MAKEN. Huiswerkbeleid van VIA Basisschool Onze-Lieve-Vrouw

SAMEN SCHOOL MAKEN. Huiswerkbeleid van VIA Basisschool Onze-Lieve-Vrouw Huiswerk is SAMEN SCHOOL MAKEN Huiswerkbeleid van VIA Basisschool Onze-Lieve-Vrouw Huiswerk is het uitvoeren van opdrachten buiten klasverband. Goed huiswerk ligt in het verlengde van het leerproces dat

Nadere informatie

OPERATIONEEL PLAN Basisschool H.FAMILIE Tielt

OPERATIONEEL PLAN Basisschool H.FAMILIE Tielt OPERATIONIONEEL PLAN OPERATIONEEL PLAN Basisschool H.FAMILIE Tielt LANGE TERMIJN: 2016-2017 Lezen en spelling Actieplan na outputanalyse 2015-2016 PRIORITEITEN : Media (KBO) Sociale vaardigheden (L) Outputanalyse

Nadere informatie

Het zorgbeleid in het Pierenbos

Het zorgbeleid in het Pierenbos Het zorgbeleid in het Pierenbos Indien je als ouder vragen hebt, stap je in de eerste plaats naar de klasleerkracht. Deze zal overleggen met de ondersteuner en/of zorgcoördinator en bekijken welke trajecten

Nadere informatie

M-decreet. Het M-decreet: leerkrachten, scholen en CLB

M-decreet. Het M-decreet: leerkrachten, scholen en CLB M-decreet Het M-decreet: leerkrachten, scholen en CLB Citaat De school is bedacht om kinderen de kans te geven, later als ze in het ware leven staan, makkelijker hindernissen te nemen. Ze is in al te veel

Nadere informatie

De focusgroepen gaven ons in het verleden al een antwoord op volgende kernvragen:

De focusgroepen gaven ons in het verleden al een antwoord op volgende kernvragen: Focusgroepen basisonderwijs: Wat denken ouders uit verschillende doelgroepen over wat de school of het schoolteam kan doen om ouders meer te betrekken bij de school (geïnspireerd op de draaiboeken van

Nadere informatie

Gemeentelijke Basisschool Haacht

Gemeentelijke Basisschool Haacht Zorg op onze school - Ieder kind is uniek! Onder zorgbreed werken verstaan we de zorg die iedere leerkracht besteedt om met kwaliteitsonderwijs optimale ontwikkelingskansen te bieden aan al onze leerlingen.

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Interactieve werkvormen in de klaspraktijk. Onderzoeksresultaten en tips voor de praktijk

Nieuwsbrief. Interactieve werkvormen in de klaspraktijk. Onderzoeksresultaten en tips voor de praktijk Interactieve werkvormen in de klaspraktijk Onderzoeksresultaten en tips voor de praktijk Lia Blaton, medewerker Onderzoek naar onderwijspraktijk In het kader van de opdracht van het Steunpunt Gelijke Onderwijskansen

Nadere informatie

olvp ieder1 telt Kies voor jouw talent juiste accent! het

olvp ieder1 telt Kies voor jouw talent juiste accent! het olvp Beste ouder(s) Een school en studiekeuze maken na zesde leerjaar is niet gemakkelijk. U krijgt heel wat informatie en wilt met zoveel mogelijk zaken rekening houden. In deze kleine brochure maken

Nadere informatie

Sint-Lievenscollege vzw schoolraad basisonderwijs

Sint-Lievenscollege vzw schoolraad basisonderwijs datum: 23 februari 2010 Sint-Lievenscollege vzw schoolraad basisonderwijs Verslag ouderbevraging Sint-Lievenscollege 1. Huiswerkbeleid in de lagere school (evolutie sinds vorige bevraging) / veiligheid

Nadere informatie

Les 1: Kennismaking met fysieke beperkingen

Les 1: Kennismaking met fysieke beperkingen Lessenreeks Kinderen met een fysieke handicap 1 Les 1: Kennismaking met fysieke beperkingen Lesdoelstellingen: Doelstelling 1: De leerlingen kunnen verwoorden wat ze met hun lichaamsdelen kunnen. Doelstelling

Nadere informatie

Er kan pas over Coöperatief Leren gesproken worden als er gewerkt wordt volgens een aantal basisprincipes kortweg GIPS genoemd.

Er kan pas over Coöperatief Leren gesproken worden als er gewerkt wordt volgens een aantal basisprincipes kortweg GIPS genoemd. Op onze school werken we al nu alweer enkele jaren met Coöperatief Leren volgens Kagan & Kagan. Het is ons antwoord op de vraag vorm en inhoud te geven aan het NIEUWE LEREN. We doen dit in alle groepen

Nadere informatie

ZORG. Onze eigen zorgvisie

ZORG. Onze eigen zorgvisie ZORG Onze eigen zorgvisie We streven naar een school waarin we de totale opvoeding van het kind niet uit het oog verliezen. We proberen de kinderen in hun geestelijke, intellectuele, emotionele en sociale

Nadere informatie

HET ZORGBELEID VBS BIEST-JAGER

HET ZORGBELEID VBS BIEST-JAGER HET ZORGBELEID VBS BIEST-JAGER Op onze school hechten wij veel belang aan de zorg voor ALLE kinderen waarbij steeds het positieve in elk kind benadrukt wordt. Het belangrijkste is dat wij ernaar streven

Nadere informatie

Gelijke OnderwijsKansen: The game is nooit over! DOORSTROMING EN ORIËNTERING

Gelijke OnderwijsKansen: The game is nooit over! DOORSTROMING EN ORIËNTERING Gelijke OnderwijsKansen: The game is nooit over! DOORSTROMING EN ORIËNTERING DOORSTROMING EN ORIËNTERING? GROEPSOPDRACHT Heeft de beschreven schoolsituatie te maken met D&O? Zo ja, is het dan een praktijkvoorbeeld

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Hoe vind ik mijn weg in de map 'Leerzorg'? Handleiding

Hoofdstuk 1. Hoe vind ik mijn weg in de map 'Leerzorg'? Handleiding Hoofdstuk Hoe vind ik mijn weg in de map 'Leerzorg'? Handleiding 5 . Hoe vind ik mijn weg in de map Leerzorg - Handleiding HOE BEGIN JE ER AAN? Kennis maken met de map Werk bij voorkeur in een team: leerkrachten,

Nadere informatie

OPEN SPACE TECHNIEK: 6 WERKGROEPEN. WEERGAVE VAN DE FLAPPEN

OPEN SPACE TECHNIEK: 6 WERKGROEPEN. WEERGAVE VAN DE FLAPPEN OPEN SPACE TECHNIEK: 6 WERKGROEPEN. WEERGAVE VAN DE FLAPPEN Hoe wordt de participatie, de inbreng van leerlingen zelf vorm gegeven? Vraag van het Stimuleringsfonds Brede School Antwerpen Basis: - Verkiezing

Nadere informatie

Zorgbeleid Campus T.I. Sparrendal

Zorgbeleid Campus T.I. Sparrendal Zorgbeleid Campus T.I. Sparrendal Elke leraar leerlingbegeleider! VISIETEKST ZORGBELEID 1. Inleiding Als katholieke school wil het Technisch Instituut Sparrendal jongeren vormen tot weerbare en kritische

Nadere informatie

De manier waarop de informatie doorstroomt binnen onze school en naar de verschillende externe medewerkers is van essentieel belang voor de sfeer en

De manier waarop de informatie doorstroomt binnen onze school en naar de verschillende externe medewerkers is van essentieel belang voor de sfeer en De manier waarop de informatie doorstroomt binnen onze school en naar de verschillende externe medewerkers is van essentieel belang voor de sfeer en de professionele cultuur. We geven in dit onderdeel

Nadere informatie

> VERSLAG MAATSCHAPPELIJKE STAGES I Inspraakdag Vlaams Parlement Vrijdag 18 maart 2011 (voormiddag)

> VERSLAG MAATSCHAPPELIJKE STAGES I Inspraakdag Vlaams Parlement Vrijdag 18 maart 2011 (voormiddag) > VERSLAG MAATSCHAPPELIJKE STAGES I Inspraakdag Vlaams Parlement Vrijdag 18 maart 2011 (voormiddag) Aanwezig: 18 leerlingen en 1 begeleidende leerkracht Vertegenwoordiging: Sint-Theresia-instituut Kortrijk,

Nadere informatie

VISIETEKST: Autiwerking OV1, OV2 en OV3 IBSO De Horizon

VISIETEKST: Autiwerking OV1, OV2 en OV3 IBSO De Horizon VISIETEKST: Autiwerking OV1, OV2 en OV3 IBSO De Horizon 1. INLEIDING In het Pedagogisch Project van het Gemeenschapsonderwijs vindt men als één van de leidende principes terug dat het PPGO een project

Nadere informatie

Algemene maatregelen: basiszorg voor alle leerlingen van VISO, afspraken voor elk personeelslid

Algemene maatregelen: basiszorg voor alle leerlingen van VISO, afspraken voor elk personeelslid Algemene maatregelen: basiszorg voor alle leerlingen van VISO, afspraken voor elk personeelslid BEGIN- SITUATIE BEGINSITUATIE De school zorgt bij de inschrijving voor bevraging i.v.m. extra zorg. De school

Nadere informatie

De zorg in de ARK bestaat uit verschillende mensen die elk hun steentje bijdragen:

De zorg in de ARK bestaat uit verschillende mensen die elk hun steentje bijdragen: ZORG IS ELK KIND MEENEMEN IN ONZE ARK De zorg in de ARK bestaat uit verschillende mensen die elk hun steentje bijdragen: De leerkrachten Dit is de juf/meester van uw kind. De klastitularis is het eerste

Nadere informatie

Bouwen & Bewaren Nieuwsflits

Bouwen & Bewaren Nieuwsflits Bouwen & Bewaren Nieuwsflits Nummer 7 maart 2015 Geachte ouders/ verzorgers, U ontvangt Nieuwsflits B&B nummer 7. Dit keer komen de personeelsleden aan het woord die dagelijks met de kinderen werken binnen

Nadere informatie

Vragenlijst Klastitularis - Eerste leerjaar A of B (schooljaar 2009-2010): overzicht items per schaal Schaal (Dimensie) Items Itemnummer Bron item

Vragenlijst Klastitularis - Eerste leerjaar A of B (schooljaar 2009-2010): overzicht items per schaal Schaal (Dimensie) Items Itemnummer Bron item Vragenlijst Klastitularis - Eerste leerjaar A of B (schooljaar 2009-2010): overzicht items per schaal Schaal (Dimensie) Items Itemnummer Bron item Integratie - Populariteit (sociale ontwikkeling) heeft

Nadere informatie

Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket.

Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket. Doelstelling(en) Leerplandoelen - Leerplandoelstelling 1 Koppelt interne en externe factoren die de mens en zijn gedrag kunnen beïnvloeden aan concreet gedrag. - Leerplandoelstelling 35 Geeft voorbeelden

Nadere informatie

Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening. Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H.

Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening. Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H. Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H. Leloux-Opmeer Voorwoord Inhoudsopgave Een tijd geleden hebben Stichting Horizon

Nadere informatie

Steekkaart: nummer 1W

Steekkaart: nummer 1W Steekkaart: nummer 1W Onderwerp Kennis maken met de eigen emoties en die van anderen Leeftijd/Doelgroep 1 e leerjaar Leergebied Wereldoriëntatie Tijdsduur 50 minuten Beschrijving In deze les leren de jonge

Nadere informatie

Infosessie Scholen 2015

Infosessie Scholen 2015 Infosessie Scholen 2015 Rol Coach en het M-decreet Wat verandert er? De rollen van de CLB-medewerker 2 De rol coach 2 Resultaatsgebieden : 1. Coachen van leerkrachten 2. Schoolondersteuning 3 De rol coach

Nadere informatie

BuBaO St-Elisabeth. Kleuterwerking Type 1 Type 2A en 2B Type 3 ASS-werking Type 8 WO leren leren SEO afgestemd op de klas Wordt per type bekeken

BuBaO St-Elisabeth. Kleuterwerking Type 1 Type 2A en 2B Type 3 ASS-werking Type 8 WO leren leren SEO afgestemd op de klas Wordt per type bekeken BuBaO St-Elisabeth Kleuterwerking Type 1 Type 2A en 2B Type 3 ASS-werking Type 8 WO leren leren SEO afgestemd op de klas Wordt per type bekeken Leerlingen Type 1 Type 2 Type 3 Type 8 GON lln Kleuters Kleuters

Nadere informatie

Nieuwsbrief November 2014 Jaargang: 2014-2015

Nieuwsbrief November 2014 Jaargang: 2014-2015 Nieuwsbrief November 2014 Jaargang: 2014-2015 Nieuwe leerlingen op onze school Senne van Oene is onze nieuwe leerling in groep 1a. Welkom Senne, een hele fijne tijd bij ons op school toegewenst! Belangrijke

Nadere informatie

Huiswerkbeleidsplan. 1 BSGO! De Klaver huiswerkbeleidsplan

Huiswerkbeleidsplan. 1 BSGO! De Klaver huiswerkbeleidsplan Huiswerkbeleidsplan 1 BSGO! De Klaver huiswerkbeleidsplan 1. Visie 2. Doelstellingen 3. Wat verwachten we van de ouders? 4. Wat verwachten we niet van de ouders? 5. Wat doen we als een huiswerk niet gemaakt

Nadere informatie

Visie rond zorg - Het Molenschip

Visie rond zorg - Het Molenschip Visie rond zorg - Het Molenschip Met het oog op het ontwikkelen van een krachtige visie rond zorg gingen we ons als zorgteam de vraag stellen wat het woord zorg eigenlijk betekent. Zorg is een werkwoord

Nadere informatie

Wij werken aan Allemaal Maatjes!

Wij werken aan Allemaal Maatjes! Wij werken aan Allemaal Maatjes! Op school werken wij elke maand aan een ander puntje om Allemaal maatjes te zijn! Zo proberen wij het pesten op onze school te voorkomen. Om het puntje van de maand duidelijk

Nadere informatie

Welkom. Op de koffie bij het gezin stassers!

Welkom. Op de koffie bij het gezin stassers! Welkom Op de koffie bij het gezin stassers! Welke rol speelt ouderbegeleiding binnen de ambulante hulpverlening voor kinderen en jongeren met autisme Verloop van de lezing: Wat is thuisbegeleiding? Verwerking

Nadere informatie

HUISWERKBELEID in MAATJES

HUISWERKBELEID in MAATJES HUISWERKBELEID in MAATJES Huiswerk ligt in het verlengde van het leerproces wat in de klas is gestart. Het vormt de brug tussen de school en de ouders. Via ons huiswerkbeleid willen we spanningen en conflicten

Nadere informatie

Systematische beschrijving van een project

Systematische beschrijving van een project Systematische beschrijving van een project Datum interview: 27 maart 09 School - Naam: - School - en buurtkenmerken a. typering van de school Stedelijke Humaniora Europalaan 10 3650 Dilsen 089/ 79 08 66

Nadere informatie

2016-2017. Onthaalbrochure. slim in wetenschap. sterk in technologie. bedrijvig in economie. www.damiaaninstituut.be

2016-2017. Onthaalbrochure. slim in wetenschap. sterk in technologie. bedrijvig in economie. www.damiaaninstituut.be 2016-2017 Onthaalbrochure slim in wetenschap sterk in technologie bedrijvig in economie www.damiaaninstituut.be welkom Dag 12-jarige Nu het Lager Onderwijs (bijna) achter de rug is, ben je volop op zoek

Nadere informatie

De Sociale plattegrond. Missie en opdrachten

De Sociale plattegrond. Missie en opdrachten De Sociale plattegrond Sector: VAPH (minderjarigen) Spreker: Paul Ongenaert (De Hagewinde) Missie en opdrachten Het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) wil de participatie, integratie

Nadere informatie

Doelgericht en spelenderwijs gedrag veranderen bij kinderen met ADHD. M. Danckaerts I. Dewitte

Doelgericht en spelenderwijs gedrag veranderen bij kinderen met ADHD. M. Danckaerts I. Dewitte Doelgericht en spelenderwijs gedrag veranderen bij kinderen met ADHD M. Danckaerts I. Dewitte 1 Schoolproblemen door ADHD Complexe leermoeilijkheden door problemen met Aandacht, afleidbaarheid, ongefocust

Nadere informatie

Welke leerlingen komen in aanmerking voor GON-begeleiding?

Welke leerlingen komen in aanmerking voor GON-begeleiding? Wat is GON-begeleiding? GON: Geïntegreerd Onderwijs. Geïntegreerd onderwijs is een samenwerkingsverband tussen het gewoon- en het buitengewoon onderwijs. De GON-begeleider biedt extra ondersteuning aan

Nadere informatie

EVEN KENNIS MAKEN. Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2016

EVEN KENNIS MAKEN. Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2016 EVEN KENNIS MAKEN Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2016 De eerste jaren werken we vooral nog in thema s en met het spreekwoord van onze school: Willen, worden en zijn. Maar in latere jaren werken

Nadere informatie

Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2015

Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2015 EVEN KENNIS MAKEN Informatie voor nieuwe brugklasleerlingen 2015 De eerste jaren werken we vooral nog in thema s en met het spreekwoord van onze school: Willen, worden en zijn. Maar in latere jaren werken

Nadere informatie

Taken van de zorgcoördinator

Taken van de zorgcoördinator Taken van de zorgcoördinator Gesprekken met kinderen Het gaat hier meestal om kinderen die zich om een of andere reden niet goed in hun vel voelen: scheiding van ouders, niet voldoende assertief zijn,

Nadere informatie

Nieuwsbrief oktober 2014

Nieuwsbrief oktober 2014 Nieuwsbrief oktober 2014 Beste ouders, In de afgelopen weken hebben we alweer zo ontzettend veel geleerd! Eigenlijk is het schooljaar maar net goed op gang, maar wat we geleerd hebben is al niet meer op

Nadere informatie

Overzicht hulpmiddelen Jouw Omgeving

Overzicht hulpmiddelen Jouw Omgeving dinsdag 7 oktober 2014 Overzicht hulpmiddelen Jouw Omgeving Dit document bevat een overzicht van alle hulpmiddelen zoals deze zijn opgenomen in de bibliotheek van Jouw Omgeving en welke worden ontsloten

Nadere informatie

VISIE PEDAGOGISCH PROJECT

VISIE PEDAGOGISCH PROJECT VISIE PEDAGOGISCH PROJECT van daltonschool De Kleine Icarus Algemene visie De opdracht van daltonschool De Kleine Icarus bevat naast het onderwijskundig eveneens een maatschappelijk aspect Wij brengen

Nadere informatie

Studiedag "Wat kan ik (van) je leren? Samenwerkend leren in onderwijs Lerende netwerken

Studiedag Wat kan ik (van) je leren? Samenwerkend leren in onderwijs Lerende netwerken Studiedag "Wat kan ik (van) je leren? Samenwerkend leren in onderwijs Lerende netwerken Marieke van Nieuwenhuyze Karine De Gendt 9 juni 2015 Introductiesessie lerende netwerken Waarom heb je voor deze

Nadere informatie

Zelfstandige stage. Situering. Wat verwachten we van de student? Leraar Lager Onderwijs Thomas More Mechelen

Zelfstandige stage. Situering. Wat verwachten we van de student? Leraar Lager Onderwijs Thomas More Mechelen Zelfstandige stage Situering De stage met project en de zelfstandige stage gaan door in eenzelfde school maar bij een verschillende leeftijdsgroep. Deze context biedt de student de mogelijkheid om gedurende

Nadere informatie

Draaiboek voor het uitwerken van activiteiten 1

Draaiboek voor het uitwerken van activiteiten 1 Draaiboek voor het uitwerken van activiteiten 1 Je hebt als groep ouders een idee van wat je rond cultuur, ouderbetrokkenheid en taalstimulering zou willen doen op de school van je kind(eren)? Dit doe

Nadere informatie

Lesonderwerp: De spelregels schrijven voor een zelfverzonnen spel.

Lesonderwerp: De spelregels schrijven voor een zelfverzonnen spel. Vak: Nederlands Lesonderwerp: De spelregels schrijven voor een zelfverzonnen spel. Doelen: (VVKBaO) Eindtermen: ET 4.2: De leerlingen schrijven instructies voor bekende leeftijdsgenoten. ET 4.8: De leerlingen

Nadere informatie

Zorgbeleidsplan. 1. Observatie. Spontane observaties

Zorgbeleidsplan. 1. Observatie. Spontane observaties Zorgbeleidsplan 1. Observatie Spontane observaties In iedere klas is een observatieschriftje aanwezig waarin de leerkrachten opmerkingen, bemerkingen in verband met leerlingen noteren. Dit schriftje wordt

Nadere informatie

Welkom bij de ouderavond over Vier Keer Wijzer

Welkom bij de ouderavond over Vier Keer Wijzer Welkom bij de ouderavond over Vier Keer Wijzer Programma 19.30 tot 21.00 uur Waarom hebben we gekozen voor Vier Keer Wijzer? Uitleg en achtergrondinformatie over het onderwijsmodel Interactieve informatie-

Nadere informatie

Bevraging VCOV Ouders over het M-decreet

Bevraging VCOV Ouders over het M-decreet Bevraging VCOV Ouders over het M-decreet Sinds 1 september 2015 is het M-decreet in voege (M staat voor maatregelen voor leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften). Het M-decreet wil meer kinderen met

Nadere informatie

Steekkaart: nummer 5W

Steekkaart: nummer 5W Steekkaart: nummer 5W Onderwerp Ruimtefiguren herkennen in voorwerpen in de klas en hun eigenschappen benoemen Leeftijd/Doelgroep 5 e leerjaar Leergebied Wiskunde Organisatie Tijdsduur 50 minuten Beschrijving

Nadere informatie

COZOCO 19 maart 2014. M-decreet. Goedgekeurd door het Vlaams Parlement op 12 maart 2014

COZOCO 19 maart 2014. M-decreet. Goedgekeurd door het Vlaams Parlement op 12 maart 2014 COZOCO 19 maart 2014 M-decreet Goedgekeurd door het Vlaams Parlement op 12 maart 2014 Situering 2005: lancering van het leerzorgkader 2009-2014 geleidelijke invoering van het decreet op leerzorg -geen

Nadere informatie

Bachelor in de orthopedagogie

Bachelor in de orthopedagogie Bachelor in de orthopedagogie Opties traject Orthopedagogie Onderwijsondersteuning Community Care Intercultureel Werk Lintstage 26 weken 3 dagen op 5 Sem 5 & 6 Blokstage 16 weken 5 dagen op 5 Sem 5 Blokstage

Nadere informatie

INFOPAKKET SECUNDAIR ONDERWIJS ASO KSO TSO BSO

INFOPAKKET SECUNDAIR ONDERWIJS ASO KSO TSO BSO INFOPAKKET SECUNDAIR ONDERWIJS ASO KSO TSO BSO INFOPAKKET SECUNDAIR ONDERWIJS ASO KSO TSO BSO STRUCTUUR VAN HET SECUNDAIR ONDERWIJS +18 JAAR verder studeren werk 12-17 JAAR 2,5-11 JAAR SECUNDAIR ONDERWIJS

Nadere informatie

Verslag Leerlingenenquête 2010 2011.

Verslag Leerlingenenquête 2010 2011. Verslag Leerlingenenquête 2010 2011. In het kader van de kwaliteitszorg op de RK Daltonbasisschool St. Plechelmus houden we eenmaal per 4 jaar een leerlingenenquête. In het schooljaar 2010-2011 is deze

Nadere informatie

Visie op onderwijs voor leerlingen met een autismespectrumstoornis binnen t Brugje

Visie op onderwijs voor leerlingen met een autismespectrumstoornis binnen t Brugje Visie op onderwijs voor leerlingen met een autismespectrumstoornis binnen t Brugje 1. Visie 2. Mentorenwerking 2.1. Een individuele mentor 2.2. Ondersteuning van de mentoren 3. Samenwerking met ouders

Nadere informatie

Informatieve ouderavond. Inrichting schoolorganisatie Th.J.Rijkenschool 2016-2017

Informatieve ouderavond. Inrichting schoolorganisatie Th.J.Rijkenschool 2016-2017 Informatieve ouderavond Inrichting schoolorganisatie Th.J.Rijkenschool 2016-2017 Programma van de avond Waarom een nieuwe organisatie? De uitgangspunten De basis is op orde Het proces naar clusteronderwijs

Nadere informatie

Pedagogische aanpak op de St. Plechelmusschool

Pedagogische aanpak op de St. Plechelmusschool Pedagogische aanpak op de St. Plechelmusschool Ons uitgangspunt is het welbevinden en positief gedrag van leerlingen te bevorderen. Wij gaan uit van: Goed gedrag kun je leren Om dit te bereiken werken

Nadere informatie

Uw ervaringen na 1 jaar M-decreet

Uw ervaringen na 1 jaar M-decreet Uw ervaringen na 1 jaar M-decreet Heeft u leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften door de invoering van het M-decreet in uw klas of school? Is uw rol als ondersteuner gewijzigd omwille van de invoering

Nadere informatie

Steunpunt Gelijke Onderwijskansen. Diversiteit

Steunpunt Gelijke Onderwijskansen. Diversiteit Steunpunt Gelijke Onderwijskansen Diversiteit Diversiteit Omgaan met diversiteit Leren omgaan met diversiteit in de wereld begint in de klas: verschillende onderwerpen, invalshoeken, meningen, gewoontes,

Nadere informatie

Hoofdstuk 2. Project Leerzorg. Achtergrond

Hoofdstuk 2. Project Leerzorg. Achtergrond Hoofdstuk Project Leerzorg Achtergrond 3 . Project Leerzorg - Achtergrond ONTSTAAN Het Project Leerzorg werd ingediend in antwoord op de oproep tot voorstellen voor netoverschrijdende en multidisciplinaire

Nadere informatie

3 Hoogbegaafdheid op school

3 Hoogbegaafdheid op school 3 Hoogbegaafdheid op school Ik laat op school zien wat ik kan ja soms nee Ik vind de lessen op school interessant meestal soms nooit Veel hoogbegaafde kinderen laten niet altijd zien wat ze kunnen. Dit

Nadere informatie

Kijkwijzer techniek. Kijkwijzer leerlingencompetenties, materiaal uit traject Talenten breed evalueren, dag 1 Pagina 1

Kijkwijzer techniek. Kijkwijzer leerlingencompetenties, materiaal uit traject Talenten breed evalueren, dag 1 Pagina 1 Kijkwijzer techniek Deze kijkwijzer is een instrument om na te gaan in welke mate leerlingen een aantal competenties bezitten. Door middel van deze kijkwijzer willen we verschillende doelen bereiken: Handvatten

Nadere informatie

GOK-beleid Technisch Instituut Sparrendal

GOK-beleid Technisch Instituut Sparrendal Gelukkige, bekwame mensen vormen, die in de huidige maatschappij, zinvol hun taak volbrengen GOK-beleid Technisch Instituut Sparrendal 1. Inleiding Als katholieke school wil het Technisch Instituut Sparrendal

Nadere informatie

Nieuwsbrief april 2014

Nieuwsbrief april 2014 Basisschool De Wijngaard Wijngaardstraat 13-2280 Grobbendonk. Tel. 014 / 51 33 82 directie@bs-dewijngaard.be Nieuwsbrief april 2014 INHOUD Paasvakantie P 1 Fietsparcours, loopfietsen P 2 Oudercomité P

Nadere informatie

7 Gouden Tips. voor omgang met kinderen van nu

7 Gouden Tips. voor omgang met kinderen van nu 7 Gouden Tips voor omgang met kinderen van nu Inhoud Voorwoord Verlangen naar rechtvaardigheid en gelijkwaardigheid Tip 1 Behandel me gelijkwaardig Tip 2 Regels maken we samen Verlangen naar vrijheid en

Nadere informatie

M-decreet: redelijke aanpassingen 1

M-decreet: redelijke aanpassingen 1 M-decreet Redelijke aanpassingen Inge Van de Putte Vakgroep Orthopedagogiek Ugent Redelijke aanpassingen Als aanpassing wordt beschouwd, elke concrete maatregel, van materiële of immateriële aard, die

Nadere informatie

Verslag personeelsvergadering 27-10-2009

Verslag personeelsvergadering 27-10-2009 Verslag personeelsvergadering 27-10-2009 1. Bezinning: Anneleen: Frederic de veldmuis 2. Voorstellen van een artikel uit een pedagogisch tijdschrift o.l.v. Inge: Inge las voor ons Het moet anders met hoogbegaafden

Nadere informatie

De Zonnebloem, een school waar pit in zit

De Zonnebloem, een school waar pit in zit De Zonnebloem, een school waar pit in zit Zonnebloemen staan symbool voor opgewektheid, kleur, warmte en groeikracht. De pitten duiden op een grote eenheid in diversiteit. Een symboliek die onze school

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Flexkidz

Pedagogisch beleid Flexkidz Pedagogisch beleid Flexkidz Voor u ligt het verkorte pedagogisch beleidsplan van Flexkidz. Hier beschrijven we in het kort de pedagogische visie en uitgangspunten. In dit pedagogisch beleidsplan beschrijven

Nadere informatie

Korenpraatjes. Jaargang 19 No.28.

Korenpraatjes. Jaargang 19 No.28. Korenpraatjes Jaargang 19 No.28. 4 december 2014 www.qliqprimair.nl BS De Korenaar 1. Vanuit de directie 2. Informatie uit de groepen 3. Vanuit de OC 4. Vanuit de MR 5. Verslag vanuit de klassen 6. Kalender

Nadere informatie

Doelen. 1. Het onderzoek 2/09/2015. M-decreet: motiveren tot kwaliteitsvolle leertrajecten

Doelen. 1. Het onderzoek 2/09/2015. M-decreet: motiveren tot kwaliteitsvolle leertrajecten M-decreet: motiveren tot kwaliteitsvolle leertrajecten Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek 2014-2015 Projectteam: Mieke Meirsschaut, Frank Monsecour, Sarah Verslijcke Cofinanciering: scholengemeenschap

Nadere informatie

Draaiboek voor de begeleiding van leerlingen met DYSORTHOGRAFIE of SPELLINGSproblemen en dyslexie (schrijven)

Draaiboek voor de begeleiding van leerlingen met DYSORTHOGRAFIE of SPELLINGSproblemen en dyslexie (schrijven) Draaiboek voor de begeleiding van leerlingen met DYSORTHOGRAFIE of SPELLINGSproblemen en dyslexie (schrijven) Naam leerling: Klas:.. Wat is het? DYSORTHOGRAFIE Moeizame automatisatie aan de klank-tekenkoppeling.

Nadere informatie

Geïntegreerd Onderwijs GON Inclusief Onderwijs ION

Geïntegreerd Onderwijs GON Inclusief Onderwijs ION Geïntegreerd Onderwijs GON Inclusief Onderwijs ION Geïntegreerd onderwijs en inclusief onderwijs Om leerlingen met een beperking de kans te geven om les te volgen in een gewone school, kunnen zij GON-begeleiding

Nadere informatie

Autismespectrumstoornis?

Autismespectrumstoornis? GON? Wat is dat? Het geïntegreerd onderwijs (GON) is bedoeld om kinderen met een handicap, leermoeilijkheden en/of opvoedingsmoeilijkheden les te laten volgen in het gewone onderwijs. De leerling krijgt

Nadere informatie

1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK

1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK 1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK Kinderen krijgen in de opvang volop kansen om zich te ontwikkelen. Ouders kunnen intussen werk zoeken of gaan werken,

Nadere informatie

Protestants Christelijke Basisschool De Schakel

Protestants Christelijke Basisschool De Schakel t Schakelaartje Protestants Christelijke Basisschool De Schakel Hoofdgebouw: Botter 40-77, 8243 KW Lelystad Telefoon: 0320-413001 Dependance: Kennemerland 17 8245 ER Lelystad Telefoon: 0320-413002 e-mail:

Nadere informatie

Handleiding website. 1. Schema...2. 2. Situering...3. 3. Voor iedereen: gratis opleiding cursus B VCA Nederlands of Frans...4

Handleiding website. 1. Schema...2. 2. Situering...3. 3. Voor iedereen: gratis opleiding cursus B VCA Nederlands of Frans...4 Handleiding website Inhoud 1. Schema...2 2. Situering...3 3. Voor iedereen: gratis opleiding cursus B VCA Nederlands of Frans...4 3.1 Homepage de registratie...4 3.2 Registreren...5 3.3 Aanmelden = de

Nadere informatie

KINDERRECHTEN IN UW KLAS?

KINDERRECHTEN IN UW KLAS? KINDERRECHTEN IN UW KLAS? Doe een beroep op UNICEF België voor gratis lesmateriaal, thematische gastlessen en concrete acties over kinderrechtenen ontwikkelingseducatie. Over UNICEF België UNICEF (het

Nadere informatie

Alle ruimte. voor jou w groei BEROEPSONDERWIJS

Alle ruimte. voor jou w groei BEROEPSONDERWIJS Alle ruimte voor jou w groei BEROEPSONDERWIJS Campus Het Spoor Mol 02 Leerlingen leren door te doen, te ondervinden, mee te maken,. Ze beleven met hun zintuigen, verstand en gevoel, alleen of in groep.

Nadere informatie

Breed evalueren kan je leren Zes vragen om over te reflecteren. Competenties Nederlands breed evalueren in het secundair onderwijs 1

Breed evalueren kan je leren Zes vragen om over te reflecteren. Competenties Nederlands breed evalueren in het secundair onderwijs 1 2. Evaluatie en toetsing Koen Van Gorp (a), Iris Philips (a) & Fauve De Backer (b) (a) CTO, KU Leuven (b) Steunpunt Diversiteit en Leren, UGent Contact: Koen.VanGorp@arts.kuleuven.be Iris.Philips@arts.kuleuven.be

Nadere informatie

School en ouders: partners of concurrenten?

School en ouders: partners of concurrenten? School en ouders: partners of concurrenten? 4 vormen van ouderbetrokkenheid 1. INFORMEREN 2. ACTIEVE BETROKKENHEID meemaken & MEEmaken 3. ONDERSTEUNEN 4. INSPRAAK / MEEDENKEN 1. INFORMEREN Wederzijdsheid

Nadere informatie

gewoon als het kan bijzonder als het nodig is Opleidingsvorm 4 buitengewoon onderwijs

gewoon als het kan bijzonder als het nodig is Opleidingsvorm 4 buitengewoon onderwijs Opleidingsvorm 4 gewoon als het kan bijzonder als het nodig is buso@kids.be Opleidingsvorm 4 gewoon buitengewoon onderwijs OV4 geeft scholen van buitengewoon onderwijs de kans om leerstof van gewoon onderwijs

Nadere informatie