Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket."

Transcriptie

1 Doelstelling(en) Leerplandoelen - Leerplandoelstelling 1 Koppelt interne en externe factoren die de mens en zijn gedrag kunnen beïnvloeden aan concreet gedrag. - Leerplandoelstelling 35 Geeft voorbeelden van de band tussen mens- en wereldbeeld en waarden en normen binnen een samenleving. Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket. Werkwijze Deel één: Welke invloed heeft zwerfvuil op ons en hoe kunnen we jongeren sensibiliseren (motiveren) om er iets aan te doen? De leerlingen starten met het invullen van een enquête. Ze staan stil bij het sociale aspect van zwerfvuil. De enquête bevat twaalf vragen die te maken hebben met zwerfvuil. (Wat vind je er zelf van? Doe je er iets aan? Wat zou je kunnen doen?) Wanneer de enquêtes ingevuld zijn, houden de leerlingen een groepsgesprek samen met de leerkracht. Het groepsgesprek is gebaseerd op de vragen uit de enquête. De leerkracht baseert de vragen voor het gesprek op de vragen uit de enquête. De leerlingen staan stil bij hun eigen idee/mening en luisteren naar die van de anderen. De laatste vragen van de enquête hebben te maken met het opruimen van zwerfvuil. Deze vragen zijn belangrijk om verder te gaan met het volgende onderdeel van de les. Deel twee: Hoe kunnen we anderen sensibiliseren om zwerfvuil op te ruimen? De leerling heeft eerst zijn eigen handelen van naderbij bekeken en zal nu onderzoeken hoe zij/ hij anderen kan aansporen om actie te ondernemen. Om het voor de leerlingen nog iets makkelijker te maken, kijken ze eerst naar een filmpje van een opruimactie. Zo krijgen ze al een idee over hoe dit concreet in zijn werk gaat. De leerkracht staat kort even stil bij de begrippen groepsdruk (in deze les gaat het om positieve groepsdruk; d.i. anderen aanzetten tot het deelnemen aan een opruimactie) en motiveren. Daarna laat de leerkracht de leerlingen even brainstormen over enkele ideeën die de leerlingen van de eerste graad zouden aanzetten tot actie. De ideeën die de leerlingen hebben, worden op een groot A3-blad geschreven. De leukste ideeën worden geselecteerd. Deze ideeën worden dan doorgegeven aan het vak informatica om er een affiche e.d. rond uit te werken. De leerlingen denken ook al eens na over de concrete uitwerking van de opruimactie. Als laatste worden de leerlingen in groepjes verdeeld en gaan ze op zoek naar een slogan die andere leerlingen van de school zou prikkelen. Deze slogan wordt ook doorgegeven aan de leerkracht informatica die er dan verder mee aan de slag gaat. Materiaal/media - Computer met internetverbinding en beamer voor filmpje ( - Enquête (bijlage 1) - A3-bladen Legende Suggesties en voorbeelden staan steeds cursief gedrukt.

2 Lesbegin - De leerlingen vullen een enquête over het thema zwerfvuil in. - Geleide waarneming - Zelfstandig werk - Onderwijsleergesprek - Enquête (bijlage 1) 20 minuten De leerlingen vullen individueel de enquête in. Nadat alle leerlingen de vragenlijst hebben ingevuld, volgt een groepsgesprek. Hierbij kan je de banken aan de kant plaatsen en een kring vormen met de stoelen. Lesfase 1: Groepsgesprek - De leerlingen kunnen stilstaan bij het begrip zwerfvuil. - De leerlingen kunnen een eigen mening vormen rond zwerfvuil. - De leerlingen kunnen verwoorden welke invloed onze omgeving op ons heeft. - De leerlingen kunnen op een correcte wijze een gesprek voeren. - Groepsgesprek - Ingevulde enquête 30 minuten De leerkracht overloopt de antwoorden van de vragenlijst en peilt naar de mening van de leerlingen omtrent zwerfvuil, de persoonlijke meningen omtrent groepsdruk, Vragen die gebruikt kunnen worden tijdens het groepsgesprek: - Wie heeft al eens iets langs de kant van de weg gegooid? Bij deze vraag kan je peilen naar de gewoontes van de leerlingen. Zo kan je al enkele reacties uitlokken en wordt het gesprek op gang getrokken. - Wie vindt dat zwerfvuil in het straatbeeld niet stoort? Het mag er blijven liggen. Het ligt toch niet in de weg. - Wie vindt dat zwerfvuil wel stoort en dat er iets moet aan gedaan worden? - Wie zou er, moest hij/zij er de kans toe krijgen, spontaan meewerken aan een opruimactie hier op school? - Zou je reageren wanneer je iemand anders iets op de grond ziet gooien? Ja, wat zou je dan zeggen? - Zou je zelf dingen oprapen van de grond of loop je gewoon door, omdat het jou niet stoort? - Stoort het je als één van je vrienden iets op de grond gooit? Of hecht je hier geen belang aan? - Zou je het leuk vinden om samen met je vrienden op te ruimen? Lesfase 2: Motivatie van een groep + brainstorm - De leerlingen kunnen realistische ideeën naar voor brengen. - De leerlingen kunnen op een correcte manier hun eigen ideeën naar voor brengen. - De leerlingen kunnen zich inleven in de leefwereld van de jongeren. - Groepsgesprek. - Onderwijsleergesprek - Brainstorm - Grote bladen - Computer met internetverbinding, beamer 25 minuten

3 Het doel is om de leerlingen van de eerste graad te motiveren om zwerfvuil op te ruimen. Ter inspiratie kijken de leerlingen naar het filmpje over de opruimactie. Vervolgens staat de leerkracht kort stil bij de begrippen groepsdruk en motiveren. Deze twee begrippen kunnen een grote invloed hebben op het opzetten van een opruimactie. Het begrip motiveren/motivatie: - Enthousiasme voor een taak. - Bereidheid tot het verrichten van bepaald gedrag. Motivatie is een inwendige factor. - Begrip dat verwijst naar een geheel van factoren die maken dat de mens een bepaalde handeling stelt of nalaat deze te stellen. Motivatie is een term die in de psychologie gebruikt wordt voor de innerlijke gesteldheid waardoor een levend wezen tot zekere activiteiten komt. - De bereidheid van medewerkers om zich in te zetten voor de realisatie van de prikkel die mensen ertoe beweegt om iets te doen of om vooropgestelde doelstellingen na te streven (motivatie, s.d.). Voorbeelden motiveren: - Motivaties van het menselijke gedrag: geldingsgedrag, machtsgedrag, hang naar erkenning en bevestiging,... - Motiveren studies in het onderwijs: gebruik van activerende werkvormen. - Motivatie in sport: goed blijven presteren, mooi figuur, altijd willen winnen, De leerkracht praat daarna met de leerlingen even over het begrip groepsdruk. De leerlingen kennen dit reeds vanuit de cursus sociale wetenschappen. Definitie groepsdruk: Groepsdruk is de benaming voor de druk die een peergroup uitoefent op een bepaalde persoon of kleinere groep om diens gedrag te veranderen zodat het overeenkomt met het gedrag van die peergroup. Dit kan zowel in positieve, als in negatieve zin gebeuren en kan te maken hebben met opvattingen over bepaalde onderwerpen, voorkeuren voor muziek en kleding of de kijk op het leven. ( Voorbeeld van groepsdruk Groepsdruk betekent dat de mensen die in jouw omgeving zijn, druk op je uitoefenen. Deze druk kan bewust of onbewust zijn. Als je bijvoorbeeld samen sport met een vast groepje en de hele groep sport twee uur, dan is er sprake van gezonde druk; jij gaat ook meer sporten omdat de groep dat ook doet. Je moedigt elkaar als groep op een positieve manier aan. Maar stel je voor dat je je door de groep gedwongen voelt om iets te doen waar je helemaal niet achter staat zoals bijvoorbeeld roken of stelen. Dat is ongezonde groepsdruk. ( Mogelijke vragen: - Heb jij ooit al eens onder druk gestaan? (Bijvoorbeeld vier van je vrienden die je blijven vragen om mee te gaan naar een fuif totdat jij toestemt.) - Hoe kan je het begrip groepsdruk linken aan zwerfvuil? De leerkracht verdeelt de klas in groepjes van vier en geeft de opdracht om na te denken over een opruimactie. De leerlingen overleggen ook over de concrete aanpak. Hierbij wordt de link gelegd met de begrippen groepsdruk en motivatie. De vragenlijst kan hierbij een hulpmiddel zijn. Door te kijken naar het eigen handelen, kunnen de leerlingen zich beter inleven in de leefwereld van hun doelpubliek. Elk groepje noteert haar ideeën op een A3-blad. Tot slot worden alle ideeën samengelegd en kiezen de leerlingen de drie leukste ideeën.

4 Lesafsluiting: Bedenken van een slogan - De leerlingen kunnen een leuke slogan die bij het thema past, bedenken. - De leerlingen kunnen zich uitdrukken in correct Nederlands. - Onderwijsleergesprek - Zelfstandig werk - Groepswerk A3-bladen 25 minuten Om deze leuke acties te verwezenlijken, is er ook een goede slogan nodig. Eén slogan die alle acties vertegenwoordigt, moet centraal staan. De leerkracht overloopt samen met de leerlingen de eigenschappen waaraan een goede slogan moet voldoen. Leerlingen bedenken per twee/vier een aantal leuke slogans. Na twintig minuten worden alle slogans genoteerd op het bord. Samen met de klas wordt de beste slogan gekozen. Criteria waaraan een goede slogan moet voldoen: 1) Overdrijven: In heel veel slogans zie je superlatieven opduiken: beste, goedkoopste, snelste, Op zich is daar niets mis mee. Het is niet zo eenvoudig om het zo te formuleren dat het niet zweemt naar stoeferigheid. Het volgende voorbeeld is een mooie illustratie van hoe overdrijving niet stoort. Het is leuk als je weet dat je de snelste bent 2) Allitteratie is een stijlvorm waarbij de eerste medeklinker van een woord herhaald wordt. Dit is een typische techniek die studenten gebruiken om hun leerstof te onthouden. En zoals we reeds schreven: slogans moeten onthouden worden, willen ze een effect bereiken. Alliteratie is dus zeker een geschikte techniek om in een slagzin toe te passen. Mannen weten waarom 3) Beeldspraak: Ook metaforen kom je vaak tegen in slogans. Het onderstaande voorbeeld is een mooi voorbeeld van hoe de mascotte van het bedrijf in kwestie in de slogan verwerkt wordt. Stop een tijger in je tank 4) Herhaling van woorden legt in korte zinnen nog meer nadruk op het herhaalde woord. De onderstaande slogan is overigens een mooie illustratie van hoe grote merken (soms) verkiezen om hun slogan te vertalen. Elke dag een mooie dag 5) Ook tegenstellingen doen het goed in slogans. Neem nu de onderstaande waarin zelfs een dubbele tegenstelling gebruikt wordt. Een beetje van ons, zoveel van jezelf Bron:

5 Enkele ideeën die aan bod kunnen komen (stimuleren van opruimen zwerfvuil): - Een zwerfklas: elke middag is 1 klas verantwoordelijk voor het opruimen van de speelplaats. - Maken van een filmpje met de hele klas waarin te zien is dat samen opruimen ook leuk kan zijn. - Ontwerpen van een affiche die daarna op school opgehangen kan worden. Voorbeelden van slogans: - Vergeet je zwerfvuil niet! - Probeer maar eens onder zwerfvuil uit te komen! - Verover de wereld, stop zwerfvuil nu! - Iedereen praat over zwerfvuil, maar wat doe jij eraan? - Zwerfvuil, gehoorzaam als geen ander, blijft gewoon altijd liggen!! - Ooit van zwerfvuil gehoord? - Zwerf je vuil!

6 Vul onderstaande vragen zo eerlijk mogelijk in. 1. Wat versta je onder het begrip zwerfvuil? 2. Hoe sta jij tegenover zwerfvuil? (Duid aan wat voor jou van toepassing is.) o Ik heb hier zelf geen last van. o Ik vind het storend. o Ik zou graag meewerken aan een opruimactie. o Ik heb hier geen mening over. 3. Wanneer je iets op de grond gooit, doe je dit vaak: o bewust o onbewust 4. Wanneer je andere mensen iets op de grond ziet gooien, wat denk je hier dan van? 5. Plaats een kruisje in de kolom die voor jou van toepassing is. Wanneer je een papiertje ziet liggen op de grond, zou je dit dan uit eigen beweging oprapen? Vind je een proper straatbeeld belangrijk? Waarom wel of waarom niet? JA NEE Heb je zelf ooit al eens iets langs de kant van de weg gegooid? Wanneer iemand van je vrienden iets op de grond gooit, zou je hem/haar er dan over aanspreken? Waarom wel of waarom niet? Zou je onder druk (bijvoorbeeld van je vrienden) dingen langs de kant van de weg gooien? Zou je het leuk vinden om samen met je vrienden actie te ondernemen tegen het zwerfvuil?

7 6. Wat zou jou aanzetten om vuilnis langs de weg op te ruimen? o Een leuke actie met leuke affiches en slogans. o Een leuk filmpje op het internet. o Een artikel dat wijst op de problematiek van zwerfvuil. o Een vriend(in) die jou aanspreekt om met hem/haar mee te doen. o Andere 7. Wat zou je liever doen en waarom? o Samen opruimen met je vrienden o Met de hele klas opruimen o Alleen opruimen

Opmerking: deze les is combineerbaar met de les Sociale wetenschappen - Opruimactie als sociaal gebeuren

Opmerking: deze les is combineerbaar met de les Sociale wetenschappen - Opruimactie als sociaal gebeuren Opmerking: deze les is combineerbaar met de les Sociale wetenschappen - Opruimactie als sociaal gebeuren Doelstelling(en) Leerplandoelen Leerplan informaticabeheer Competentie 4: functionaliteit van een

Nadere informatie

Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket.

Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket. Doelstelling(en) Vakgebonden eindtermen 1.1.1 Luisteren 1 De leerlingen kunnen op structurerend niveau luisteren naar uiteenzettingen, en probleemstellingen door een bekende volwassene m.b.t. een leerstofonderdeel

Nadere informatie

Doelstelling(en) Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket.

Doelstelling(en) Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket. Doelstelling(en) Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket. Werkwijze De leerlingen noteren per twee enkele plaatsen op school waar zwerfvuil

Nadere informatie

Balance Me. Bijlage 1. Arschoot Elien. Herhaling boekhouden. 3 de jaar ASO. D hauwers Fien. Lerarenhandleiding

Balance Me. Bijlage 1. Arschoot Elien. Herhaling boekhouden. 3 de jaar ASO. D hauwers Fien. Lerarenhandleiding Balance Me Arschoot Elien Herhaling boekhouden 3 de jaar ASO D hauwers Fien Lerarenhandleiding (Afbeelding: persoon met vergrootglas, sd) Lootens Jolien 1 Beste leerkracht, Heb je het soms ook moeilijk

Nadere informatie

Je eigen nieuwjaarsbrief

Je eigen nieuwjaarsbrief Je eigen nieuwjaarsbrief Doelgroep Eerste, tweede, derde graad Aard van de activiteit De leerlingen schrijven zelf een nieuwjaarsbrief voor hun ouders. Vooraf Verzamel allerhande nieuwjaarsbrieven: tekstjes

Nadere informatie

Beroepsgerichte Vorming, opleiding handel en administratie of Project Algemene Vakken

Beroepsgerichte Vorming, opleiding handel en administratie of Project Algemene Vakken ONTBIJT OP SCHOOL De jongeren organiseren zelf een ontbijt op school. Ze bepalen hoe het ontbijt er zal uitzien en staan ook in voor de praktische organisatie. Hiervoor moeten ze een heel aantal zaken

Nadere informatie

De algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket.

De algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket. Doelstelling(en) Vakgebonden eindtermen - Schrijven: De leerlingen kunnen op beoordelend niveau tekstsoorten schrijven bestemd voor onbekende leeftijdgenoten. Het betreft tekstsoorten zoals lezersbrieven,

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Lesbrief: Bewust sociaal Thema: Wat is Mens & Dienstverlenen?

Lesbrief: Bewust sociaal Thema: Wat is Mens & Dienstverlenen? Lesbrief: Bewust sociaal Thema: Wat is Mens & Dienstverlenen? Copyright Stichting Vakcollege Groep 2015. Alle rechten voorbehouden. Inleiding Zonder dat we het door hebben worden we steeds asocialer. Dit

Nadere informatie

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij?

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij? Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

Een voorlopige balans (Periode 1)

Een voorlopige balans (Periode 1) Een voorlopige balans (Periode 1) Omschrijving van deze periode We hebben tijdens dit schooljaar al heel wat gediscussieerd, besproken, nagedacht, Je hebt in deze gesprekken, maar ook in de logboekopdrachten

Nadere informatie

HOUT EN BOUW. Activerende werkvormen? De leraar doet er toe.

HOUT EN BOUW. Activerende werkvormen? De leraar doet er toe. HOUT EN BOUW Activerende werkvormen? Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat we na 14 dagen gemiddeld slechts 10 % hebben onthouden van datgene wat we gelezen hebben en 20 % van wat we hebben gehoord.

Nadere informatie

Duurt eerlijk het langst?

Duurt eerlijk het langst? Duurt eerlijk het langst? Leeftijd: 9 tot 12 jaar Duur: 60 min. Doelen Kinderrechten Kinderrechtenwaarden Kinderrechtenvaardigheden Leermiddelen Materialen Vooraf Kinderen denken na over wat eerlijk zijn

Nadere informatie

Theatervoorstelling Fractie van een seconde

Theatervoorstelling Fractie van een seconde Theatervoorstelling Fractie van een seconde LESFICHE NABESPREKING Foto door Wim Vanlee LESONDERWERP In deze les bespreken de leerlingen de theatervoorstelling Fractie van een seconde. De leerkracht faciliteert

Nadere informatie

Tips bij het handhaven van de orde in de klas

Tips bij het handhaven van de orde in de klas Tips bij het handhaven van de orde in de klas 1 Uitgangspunten bij de tips 1. Ga na waar je sterk in bent. 2. Ga na op welke manier jij het liefst het contact met de leerlingen onderhoudt. 3. Kies die

Nadere informatie

Naar: Raad van Europa, Compasito: Manual on Human Rights Education for Children

Naar: Raad van Europa, Compasito: Manual on Human Rights Education for Children Wat is aanvaardbaar? Naar: Raad van Europa, Compasito: Manual on Human Rights Education for Children Leeftijd: 6-9 jaar; 9-12 jaar Duur: 60 min. Doelen Kinderen discussiëren over gedrag en houdingen. Wat

Nadere informatie

Geen kwaliteitsvol gezondheidsbeleid zonder leerlingenparticipatie!

Geen kwaliteitsvol gezondheidsbeleid zonder leerlingenparticipatie! > EEN PARTICIPATIEF GEZONDHEIDSBELEID Hoe leerlingen betrekken? Hoe als leerling aan de slag gaan? De Vlaamse Scholierenkoepel zet je op weg (Studiedag VLOR april 2012) Geen kwaliteitsvol gezondheidsbeleid

Nadere informatie

Liefde, voor iedereen gelijk?

Liefde, voor iedereen gelijk? Seksuele diversiteit graad 2 Lesvoorbereiding Liefde, voor iedereen gelijk? Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Print de verhalen 'Het geheim van Mirjam'

Nadere informatie

Vragenlijst: Wat vind jij van je

Vragenlijst: Wat vind jij van je Deze vragenlijst is bedacht door leerlingen. Met deze vragenlijst kunnen leerlingen er zelf achter kunnen komen wat andere leerlingen van hun school vinden. De volgende onderwerpen komen langs: Sfeer op

Nadere informatie

Lesleidraad. Beste docent

Lesleidraad. Beste docent 2 Lesleidraad Beste docent De zomer van Atlas komt eraan. Honderden anderstaligen kunnen zich de laatste week van juni inschrijven voor het zomeraanbod bij Atlas. We willen de cursisten de kans geven om

Nadere informatie

Over taaie taboes en lastige liefdes

Over taaie taboes en lastige liefdes Seksuele diversiteit graad 3 Lesvoorbereiding Over taaie taboes en lastige liefdes Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Print het artikel Huwelijken

Nadere informatie

Werkloos, hoezo? Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les:

Werkloos, hoezo? Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Werk graad 3 Lesvoorbereiding Werkloos, hoezo? Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Zet het luisterverhaal klaar op het smartboard. Print de memory

Nadere informatie

SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL

SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL SPEELWIJZE LEIDERSCHAPSSPEL Bij werken, zowel betaald als vrijwillig, hoort leiding krijgen of leiding geven. De vraag wat effectief leiderschap is houdt dan ook veel mensen bezig. De meningen hierover

Nadere informatie

Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket.

Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket. Doelstelling(en) Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket. Werkwijze In deze les maken de leerlingen kennis met een nieuwe manier om presentaties

Nadere informatie

Checklist Gesprek voeren 2F - handleiding

Checklist Gesprek voeren 2F - handleiding Checklist Gesprek voeren 2F - handleiding Inleiding De checklist Gesprek voeren 2F is ontwikkeld voor leerlingen die een gesprek moeten kunnen voeren op 2F. In deze handleiding wordt toegelicht hoe de

Nadere informatie

We geven de buurt een boost. Secundair onderwijs

We geven de buurt een boost. Secundair onderwijs We geven de buurt een boost Secundair onderwijs WAT GAAN WE DOEN? 2 We gaan werken rond het thema buurtboost. Buurtboost is een onderdeel van Opsinjoren. Een dienst van de Stad Antwerpen. Opsinjoren ondersteunt

Nadere informatie

Voorbeeld actiepunten Aandachtspunt = bevorderen van interactie tussen kinderen tijdens de evaluatie van de les

Voorbeeld actiepunten Aandachtspunt = bevorderen van interactie tussen kinderen tijdens de evaluatie van de les 1 Lesschemaformulier (LSF) Handleiding versie 2009-2010 / Pedagogogische Hogeschool De Kempel Helmond Kop Op ieder lesschemaformulier noteer je jouw voor- en achternaam en de jaargroep op de Kempel. Je

Nadere informatie

Het gedragmodel. 1. Inleiding

Het gedragmodel. 1. Inleiding Het gedragmodel 1. Inleiding Het gedragmodel is een NLP-techiek, ontwikkeld door Peter Dalmeijer (zie www.vidarte.nl) en Paul Lenferink. Het model leert ons feedback te geven waarbij we anderen op hun

Nadere informatie

Begeleidende uitleg voor de leerkracht:

Begeleidende uitleg voor de leerkracht: TITEL ACTIVITEI T + beschrijving: Kennismaken met het huis van God 2 e graad In deze les gaan we dieper in op het grondplan van een kerk en bekijken de leerlingen de belangrijkste plaatsen in de kerk.

Nadere informatie

Medewerker interne dienst. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse

Medewerker interne dienst. Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Persoonlijke effectiviteit: 2. Accuratesse Werkt gedurende langere periode nauwkeurig en zorgvuldig, met oog voor detail, gericht op het voorkómen van fouten en slordigheden, zowel in eigen als andermans

Nadere informatie

Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij?

Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij? Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALK MAITHÉ DILLE KATIA WOLFF

DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALK MAITHÉ DILLE KATIA WOLFF VOOR RG 1.2 DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALK MAITHÉ DILLE KATIA WOLFF INHOUD Woordje van het Huis van het Nederlands en het Red Star Line Museum Doelgroep Algemene doelstelling Lespakket LESBLOK 1 IN DE KLAS

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Wervelende. Voorlichtingsshow

Wervelende. Voorlichtingsshow De Wervelende Voorlichtingsshow Introductieles/Omkadering 1. HINTS Doelstelling: Taal en termen kennen. Werkwijze: Om beurten krijgt men een woord in het oor gefluisterd door de begeleider De deelnemer

Nadere informatie

Communiceren is teamwork

Communiceren is teamwork Communiceren is teamwork Je werkt vaak zelfstandig, maar blijft altijd onderdeel van je team. Samen met je collega s zorg je zo goed mogelijk voor jullie cliënten. Samenwerken vereist veel communicatie.

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Jij als leider!

Hoofdstuk 3: Jij als leider! Kijk eens in de spiegel Hoofdstuk 3: Jij als leider Elke dag als je opstaat, sta je waarschijnlijk een moment voor de spiegel. Misschien let je er niet meer bewust op, maar als je voor de spiegel staat

Nadere informatie

WERKBLAD 1. EIGEN GEDRAG IN HET VERKEER

WERKBLAD 1. EIGEN GEDRAG IN HET VERKEER WERKBLAD 1. EIGEN GEDRAG IN HET VERKEER 1. Verplaatsing 1. Beschrijf hieronder wat je het voorbije weekend hebt gedaan. Heb je hobby s? Ga je naar de jeugdbeweging? Naar de muziekschool? Op stap met vrienden?

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

Je doel behalen met NLP.

Je doel behalen met NLP. Je doel behalen met NLP. NLP werkt het beste als al je neurologische niveaus congruent zijn. Met andere woorden: congruent zijn betekent wanneer je acties en woorden op 1 lijn zijn met je doelen, overtuigingen,

Nadere informatie

6. Meningsvorming. doel Kritisch denken voorbereiding op een gesprek over verschillende oplossingen/meningen/enzovoort.

6. Meningsvorming. doel Kritisch denken voorbereiding op een gesprek over verschillende oplossingen/meningen/enzovoort. 6.1 Plakker parade doel Kritisch denken voorbereiding op een gesprek over verschillende oplossingen/meningen/enzovoort. wanneer begin, kern of einde les(senserie) groepssamenstelling klassikaal duur 10-20

Nadere informatie

Nieuwsbrief De Vreedzame School

Nieuwsbrief De Vreedzame School Nieuwsbrief De Vreedzame School Algemeen Onze school werkt met het programma van de Vreedzame School. Dit programma wil een bijdrage leveren aan een positief sociaal klimaat en de vorming van actieve en

Nadere informatie

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de kerstperiode

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de kerstperiode Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de kerstperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

WERKVORMEN MAGAZIJN. Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo

WERKVORMEN MAGAZIJN. Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo WERKVORMEN MAGAZIJN Wat is netwerken? Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo Voorwoord Voor u heeft u Thema boekje 1 Wat is netwerken? Dit themaboekje is een onderdeel van de lessenserie Netwerken.

Nadere informatie

GEVOELLIJNEN - FOR THE BIRDS GEVOELLIJNEN

GEVOELLIJNEN - FOR THE BIRDS GEVOELLIJNEN GEVOELLIJNEN - FOR THE BIRDS GEVOELLIJNEN Een opdracht voor groep 5 of 6 gericht op inleven Leerlingen identificeren zich met een van beide groepen - de grote vogel of de groep kleine vogels. Daarna wisselen

Nadere informatie

De algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij het lespakket.

De algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij het lespakket. Doelstelling(en) Vakgebonden eindtermen Luisteren - ET 2 De leerlingen kunnen luisteren naar de volgende tekstsoorten voor leeftijdgenoten (verwerkingsniveau: beoordelen) - Uitspraken in een discussie

Nadere informatie

3 Hoogbegaafdheid op school

3 Hoogbegaafdheid op school 3 Hoogbegaafdheid op school Ik laat op school zien wat ik kan ja soms nee Ik vind de lessen op school interessant meestal soms nooit Veel hoogbegaafde kinderen laten niet altijd zien wat ze kunnen. Dit

Nadere informatie

Een hulpmiddel dat vaardigheden, ervaring en capaciteit in kaart brengt en aan de behoeften van rurale samenwerkingsverbanden koppelt

Een hulpmiddel dat vaardigheden, ervaring en capaciteit in kaart brengt en aan de behoeften van rurale samenwerkingsverbanden koppelt Skills Plotting Tool Een hulpmiddel dat vaardigheden, ervaring en capaciteit in kaart brengt en aan de behoeften van rurale samenwerkingsverbanden koppelt Inleiding Veel samenwerkingsverbanden zoeken naar

Nadere informatie

Wereldoriëntatie. Beginsituatie: Leerlingen hebben verschillende technische beroepen besproken of hebben een bezoek gebracht aan de

Wereldoriëntatie. Beginsituatie: Leerlingen hebben verschillende technische beroepen besproken of hebben een bezoek gebracht aan de Lesvoorbereiding: Transport en logistiek (beroepen: planner, magazijnmedewerker en vrachtwagenchauffeur) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO technologie maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de

Nadere informatie

lesmodule 4 sleutel tot verandering: oplossingen lesmodules 1

lesmodule 4 sleutel tot verandering: oplossingen lesmodules 1 lesmodule 4 sleutel tot verandering: oplossingen lesmodules 1 Dit is een initiatief van PROTOS en GREEN, met de steun van de Vlaamse overheid en de Federale overheid. www.protosh2o.org www.greenbelgium.org

Nadere informatie

Bijlage 5 5.I. colade. Op naar de top. Arschoot Elien. Economische groei. 4 de jaar ASO. D hauwers Fien. Lerarenhandleiding.

Bijlage 5 5.I. colade. Op naar de top. Arschoot Elien. Economische groei. 4 de jaar ASO. D hauwers Fien. Lerarenhandleiding. colade Op naar de top Arschoot Elien Economische groei 4 de jaar ASO D hauwers Fien Lerarenhandleiding Lootens Jolien 1 Beste leerkracht, Heb je het soms ook moeilijk om de leerlingen hun aandacht bij

Nadere informatie

Mirjams mama en moekie

Mirjams mama en moekie Seksuele diversiteit graad 1 Mirjams mama en moekie Lesvoorbereiding Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Print 2 lege gedragspatroongrafieken af voor

Nadere informatie

OPDRACHTEN BIJ THEMA 9 FEEDBACK

OPDRACHTEN BIJ THEMA 9 FEEDBACK OPDRACHTEN BIJ THEMA 9 FEEDBACK Van positieve feedback leer ik niets. INLEIDING Feedback geven en ontvangen moet je eerst oefenen en dan toepassen. In de opdrachten hieronder ga je ermee aan de slag. Doelstellingen

Nadere informatie

Hoe gelukkig ben je? Opdracht 1

Hoe gelukkig ben je? Opdracht 1 Hoe gelukkig ben je? Geluk is een veranderlijk iets. Het ene moment kun je jezelf diep gelukkig voelen, maar het andere moment lijkt het leven soms maar een zware last. Toch is voor geluk ook een soort

Nadere informatie

Werkvolk gezocht. Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les:

Werkvolk gezocht. Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Werk graad 1 Lesvoorbereiding Werkvolk gezocht Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Print de beroepenkaartjes 2 uit als er maximum 18 kinderen in jouw

Nadere informatie

luisteren: ET 4, 6 spreken: ET 15, 18, 23 lezen: ET 10, 12 schrijven: ET 28, 30, 31, 34 mondelinge interactie: 24, 27

luisteren: ET 4, 6 spreken: ET 15, 18, 23 lezen: ET 10, 12 schrijven: ET 28, 30, 31, 34 mondelinge interactie: 24, 27 TABASCO Oriëntatie + voorbereiden Leercoach Leerlingen Iemand voorstellen (schriftelijk en mondeling) Leerplandoelstellingen kiezen functionele kennis: - woordvelden: 35.1.1 en 35.1.2 en 35.1.3 - grammatica:

Nadere informatie

Kinderrechten. Doelstellingen. Materiaal

Kinderrechten. Doelstellingen. Materiaal Dag van de Rechten van het Kind Kinderrechten Doelstellingen De kinderen verwoorden wat een kinderrecht is. De kinderen zien in hoe belangrijk het is dat kinderrechten gerespecteerd worden. De kinderen

Nadere informatie

In dialoog met Don Bosco een opvoedingsproject

In dialoog met Don Bosco een opvoedingsproject In dialoog met Don Bosco een opvoedingsproject Implementatie op de werkvloer Een assisterende opvoedingsstijl Spel en vragenlijst voor een groepsgesprek over assistentie in de praktijk samen DON BOSCO

Nadere informatie

Timing: 50 min. Graad: 1-2. Leerplandoelen: VVKBAO:

Timing: 50 min. Graad: 1-2. Leerplandoelen: VVKBAO: Graad: 1-2 Timing: 50 min. Leerplandoelen: VVKBAO: WO TE 6.18 Kinderen kunnen met techniek omgaan in verschillende toepassingsgebieden. WO TE 6.18.1 Dat houdt in dat ze technische realisaties uit verschillende

Nadere informatie

Doelstelling(en) Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket.

Doelstelling(en) Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket. Doelstelling(en) Algemene doelen en de link met de vakoverschrijdende eindtermen vind je in de handleiding bij dit lespakket. Werkwijze De leerlingen ontdekken bij het begin van de les een klaslokaal vol

Nadere informatie

EEN GOEDE VOORBEREIDING IS HET HALVE WERK. Plannen en evalueren van een activiteit. Inhoud

EEN GOEDE VOORBEREIDING IS HET HALVE WERK. Plannen en evalueren van een activiteit. Inhoud Plannen en evalueren van een activiteit Inhoud Doelgroep Vakgebied Duur Materialen Doelen In deze les moeten de leerlingen in groep een bepaalde activiteit voorbereiden. Dit kan bijvoorbeeld het organiseren

Nadere informatie

Instructie voor leerlingen.. 5. Gebruik van de lesbrieven. 6. Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7. Wat wil je zijn en worden.

Instructie voor leerlingen.. 5. Gebruik van de lesbrieven. 6. Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7. Wat wil je zijn en worden. VOORBEELD DE KLAS ALS TEAM (LEERLINGENBOEK) INHOUDSOPGAVE Instructie voor leerlingen.. 5 Gebruik van de lesbrieven. 6 Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7 Wat wil je zijn en worden. 11 Wat wil je zijn

Nadere informatie

Meervoudige intelligentie test

Meervoudige intelligentie test Meervoudige intelligentie test Hieronder zie je een meervoudige intelligentie test (Gardner). In totaal beantwoord je 64 stellingen in met of jij vindt dat die stelling bij jou past. Er zijn geen goede

Nadere informatie

Draaiboek voor een gastles

Draaiboek voor een gastles Draaiboek voor een gastles Dit draaiboek geeft jou als voorlichter van UNICEF Nederland een handvat om gastlessen te geven op scholen. Kinderen, klassen, groepen en scholen - elke gastles is anders. Een

Nadere informatie

ONTBIJT OP SCHOOL. Voorbereiding van het ontbijt. Inhoud. Doelgroep. Vakgebied. Materialen. Doelen STERKE SCHAKELS

ONTBIJT OP SCHOOL. Voorbereiding van het ontbijt. Inhoud. Doelgroep. Vakgebied. Materialen. Doelen STERKE SCHAKELS ONTBIJT OP SCHOOL De jongeren organiseren zelf een ontbijt op school. Ze bepalen hoe het ontbijt er zal uitzien en staan ook in voor de praktische organisatie. Hiervoor moeten ze een heel aantal zaken

Nadere informatie

Handleiding voor de leerkracht

Handleiding voor de leerkracht Handleiding voor de leerkracht Bewegende box Blisb Bewegingsintegratie in het onderwijs Door Robberechts Sara, Engels Barbara, De Wever Laila Inhoudsopgave Inleiding...2 De bewegende box Blisb...2 Een

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

Gesprekskaarten pedagogisch handelen

Gesprekskaarten pedagogisch handelen Gesprekskaarten pedagogisch handelen Samenwerkingsproject Samen Opleiden tussen Peel en Maas en Dommel en Aa Themagroep Pedagogisch Handelen kaarten.indd 1 28-01-17 19:17 kaarten.indd 2 28-01-17 19:17

Nadere informatie

EERLIJKE MENING: ANONIMITEIT: ONDERDELEN

EERLIJKE MENING: ANONIMITEIT: ONDERDELEN Deze vragenlijst sluit aan op de vragenlijst die je eerder hebt ingevuld over wetenschap en techniek in het basisonderwijs. Door de eerste en de tweede vragenlijst van een groep leerkrachten te vergelijken

Nadere informatie

Thema 7 Activiteit 5. medelln. en leerkracht

Thema 7 Activiteit 5. medelln. en leerkracht De leerlingen ontwerpen hun vlag op een los blad. 3 de leerjaar : Overzicht lesverloop 50 1 De leerlingen ontwerpen een persoonlijke piratenvlag. Ze stellen hun vlag voor aan hun medeleerlingen in een

Nadere informatie

Werkschrift. Uit mijn comfortzone

Werkschrift. Uit mijn comfortzone Uit mijn comfortzone Wanneer werd jij voor het laatst uit je comfortzone gehaald? Bedenk wat jouw reacties zijn als je uit je comfortzone wordt gehaald. Ga je flauwe grappen maken? Weiger je bepaalde dingen

Nadere informatie

Alles onder de knie? 1 Herhalen. Intro. Met de docent. 1 Werk samen. Lees het begin van de gesprekjes. Maak samen de gesprekjes af.

Alles onder de knie? 1 Herhalen. Intro. Met de docent. 1 Werk samen. Lees het begin van de gesprekjes. Maak samen de gesprekjes af. Intro Met de docent Wat ga je doen in dit hoofdstuk? 1 Herhalen: je gaat herhalen wat je hebt geleerd in hoofdstuk 7, 8 en 9. 2 Toepassen: je gaat wat je hebt geleerd gebruiken in een situatie over werk.

Nadere informatie

WERKEN MET VERHALEN VAN DE HODJA

WERKEN MET VERHALEN VAN DE HODJA WERKEN MET VERHALEN VAN DE HODJA Verhalen van de Hodja: Hassan en de tijgers Introductie van het verhaal - DILIT-luisteren: o De cursisten gaan per 2 zitten (bij voorkeur 2 cursisten met dezelfde moedertaal

Nadere informatie

De Wondere Werking van Verhalen

De Wondere Werking van Verhalen De Wondere Werking van Verhalen Multiply Your Happiness! 2013 Inleiding Sinds het begin der tijden vertellen mensen overal ter wereld, bij kampvuur en bij kaarslicht, elkaar verhalen. Dit deden en doen

Nadere informatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie Leerkrachtinformatie (dubbele les) Lesduur: 2 x 50 minuten (klassikaal) Introductie van de activiteit 1. Deze klassikale les bestaat uit twee delen: Voorbereiding Uitvoering voorbereiding Lesduur: 50 minuten

Nadere informatie

Ik geloof dus ik ben?

Ik geloof dus ik ben? Ik geloof dus ik ben? Naar: Bord vol kinderrechten Oh my god (UNICEF België) Leeftijd: 6 tot 9 jaar Duur: 2x 50 min. Doelen De kinderen weten dat er verschillende soorten geloof in de wereld zijn De kinderen

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering Een nieuwe bank Lesvoorbereiding Crisis graad 2 Voorzie speelgoed - geld, echte kleine muntstukken of print het blad met de centen. Op elk blad staan 100 centen in rijen van 10. Zo kan je gemakkelijk het

Nadere informatie

DE BIBLIOTHEEK VAN JE DROMEN? groep A

DE BIBLIOTHEEK VAN JE DROMEN? groep A DE BIBLIOTHEEK VAN JE DROMEN? groep A 4 opdrachten! 60 minuten! Bij iedere opdracht zet iemand zijn wekker/ chronometer (op gsm of uurwerk), zodat je zeker niet veel langer dan een kwartier bezig bent.

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Leef! Sociaal-emotionele vaardigheden klas 3-4

Lesvoorbereiding Leef! Sociaal-emotionele vaardigheden klas 3-4 Lesvoorbereiding Leef! Sociaal-emotionele vaardigheden klas 3-4 Hoofdstuk Vaardigheid: Leerdoel: 1 Geluk Weten wat geluk is en dit kunnen omschrijven De leerling kan: zijn definitie van geluk geven; feiten

Nadere informatie

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Je ouders kunnen perfecte last minute studie oriëntatiecoaches zijn, maar weten ze eigenlijk wel wat je dromen en ambities zijn? En omgekeerd: weet jij hoe jouw

Nadere informatie

D.O.E.N. Oefening. 1. De eerste stap is een doel stellen.

D.O.E.N. Oefening. 1. De eerste stap is een doel stellen. D.O.E.N. Oefening D.O.E.N. is de afkorting voor Doelen Opstellen en Effectief bereiken via je Netwerk. Met deze oefening ga je het fundament leggen van je LinkedIn strategieën. Ze vraagt maar 10 minuten

Nadere informatie

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Groep 8 Les 1. Boeven in beeld Les 1. Boeven in beeld Nationaal Gevangenismuseum Groep 8 120 minuten Samenvatting van de les De les begint met een klassikaal

Nadere informatie

Leerlingen leren de instructies herhaal en als dan (anders ). Ze moeten een algoritme schrijven voor een dansje.

Leerlingen leren de instructies herhaal en als dan (anders ). Ze moeten een algoritme schrijven voor een dansje. Onderwerp Voorkennis Leerlingen leren de instructies herhaal en als dan (anders ). Ze moeten een algoritme schrijven voor een dansje. Leerlingen kunnen duidelijke commando s geven en uitvoeren. Leerlingen

Nadere informatie

Steekkaart: nummer 5W

Steekkaart: nummer 5W Steekkaart: nummer 5W Onderwerp Ruimtefiguren herkennen in voorwerpen in de klas en hun eigenschappen benoemen Leeftijd/Doelgroep 5 e leerjaar Leergebied Wiskunde Organisatie Tijdsduur 50 minuten Beschrijving

Nadere informatie

Grenzeloze vrijheid? Discussiebijeenkomst tienerclub

Grenzeloze vrijheid? Discussiebijeenkomst tienerclub Grenzeloze vrijheid? Discussiebijeenkomst tienerclub Leeftijd: 12-16 jaar Tijdsduur: 1 uur Doelen - De jongeren denken na over de betekenis van de muur tussen Israël en de Palestijnse gebieden in het dagelijks

Nadere informatie

Films kijken op internet: verboden of niet?

Films kijken op internet: verboden of niet? Les over auteursrecht tekst niveau A Films kijken op internet: verboden of niet? Veel mensen kijken graag naar films. Jij ook? Als je zin hebt om een film te zien, kun je natuurlijk naar de bioscoop gaan.

Nadere informatie

Grafix. Arschoot Elien. Herhaling grafieken. 4 de jaar ASO. D hauwers Fien. Lerarenhandleiding. Instructieboekje Grafix.

Grafix. Arschoot Elien. Herhaling grafieken. 4 de jaar ASO. D hauwers Fien. Lerarenhandleiding. Instructieboekje Grafix. Grafix Arschoot Elien Herhaling grafieken 4 de jaar ASO D hauwers Fien Lerarenhandleiding 1 Lootens Jolien Bijlage 2 Beste leerkracht, Heb je het soms moeilijk om de leerlingen hun aandacht bij de les

Nadere informatie

Sessie 2: Hoe werk je aan de eindtermen Nederlands, ook in andere vakken?

Sessie 2: Hoe werk je aan de eindtermen Nederlands, ook in andere vakken? Sessie 2: Hoe werk je aan de eindtermen Nederlands, ook in andere vakken? Vorm groepjes en verdeel de volgende rollen: groepsleider, verslaggever en tijdbewaker. 1. Eindtermen Nederlands: een verkenning

Nadere informatie

Stap 1 Voorafgaand aan het bestuderen van een nieuw onderwerp vatten leerlingen in kleine groepjes samen wat ze al van het onderwerp weten.

Stap 1 Voorafgaand aan het bestuderen van een nieuw onderwerp vatten leerlingen in kleine groepjes samen wat ze al van het onderwerp weten. Werkvorm 1 Stap 1 Voorafgaand aan het bestuderen van een nieuw onderwerp vatten leerlingen in kleine groepjes samen wat ze al van het onderwerp weten. Stap 2 Vervolgens formuleren ze vragen over wat ze

Nadere informatie

11. Rondom toetsen The do-it-yourself quiz. doel Kennis testen. wanneer einde les(senserie) groepssamenstelling vier- of vijftallen

11. Rondom toetsen The do-it-yourself quiz. doel Kennis testen. wanneer einde les(senserie) groepssamenstelling vier- of vijftallen 11.1 The do-it-yourself quiz doel Kennis testen groepssamenstelling vier- of vijftallen duur 50 minuten voorbereiding: formuleer zoveel onderwerpen als er groepjes zijn. De groepjes moeten vragen en antwoorden

Nadere informatie

SPEELWIJZE WERKPLEZIER SPEL - Bladzijde 1 / 11

SPEELWIJZE WERKPLEZIER SPEL - Bladzijde 1 / 11 SPEELWIJZE WERKPLEZIER SPEL - Bladzijde 1 / 11 SPEELWIJZE Werkplezier Spel Heb je plezier in je werk? Dat is een vraag die regelmatig wordt gesteld. Is je antwoord ja, dan is de kunst dit zo te houden.

Nadere informatie

TULE inhouden & activiteiten Oriëntatie op jezelf en de wereld - mens en samenleving. Kerndoel 36. Toelichting en verantwoording

TULE inhouden & activiteiten Oriëntatie op jezelf en de wereld - mens en samenleving. Kerndoel 36. Toelichting en verantwoording TULE - ORIËNTATIE OP JEZELF EN DE WERELD KERNDOEL 36 54 TULE inhouden & activiteiten Oriëntatie op jezelf en de wereld - mens en samenleving Kerndoel 36 De leerlingen leren hoofdzaken van de Nederlandse

Nadere informatie

Is jouw eurocent al gevallen

Is jouw eurocent al gevallen Crisis graad 3 Is jouw eurocent al gevallen Lesvoorbereiding Projecteer de krantenkoppen of verzamel zelf krantenkoppen over de economische crisis. Knip het verhaal van de crisis in 6 stukken (1 deel voor

Nadere informatie

LESMATERIAAL BOVENBOUW. Lespakket CliniClowns Geen kinderachtig effect. Vo or Groep 5-

LESMATERIAAL BOVENBOUW. Lespakket CliniClowns Geen kinderachtig effect. Vo or Groep 5- LESMATERIAAL BOVENBOUW Lespakket CliniClowns Geen kinderachtig effect Vo or 8 Groep 5- LESMATERIAAL CLINICLOWNS, GEEN KINDERACHTIG EFFECT _ GROEP 5-8 In deze handleiding staat de lesbeschrijving voor groep

Nadere informatie

GROEIDOSSIER Praktijk SOV

GROEIDOSSIER Praktijk SOV GROEIDOSSIER Praktijk SOV 2017 2018 Arteveldehogeschool Bachelor in het onderwijs: secundair onderwijs Kattenberg 9 B-9000 Gent Tel.: 09 234 82 70 Fax: 09 234 80 01 www.arteveldehogeschool.be/oso/stage

Nadere informatie

Steekkaart: nummer 5Wi

Steekkaart: nummer 5Wi Steekkaart: nummer 5Wi Onderwerp De positiebepaling van voorwerpen en personen tegenover elkaar Leeftijd/Doelgroep 5 e leerjaar Leergebied Wiskunde Organisatie Tijdsduur 50 minuten Beschrijving Deze wiskundige

Nadere informatie

Er kan pas over Coöperatief Leren gesproken worden als er gewerkt wordt volgens een aantal basisprincipes kortweg GIPS genoemd.

Er kan pas over Coöperatief Leren gesproken worden als er gewerkt wordt volgens een aantal basisprincipes kortweg GIPS genoemd. Op onze school werken we al nu alweer enkele jaren met Coöperatief Leren volgens Kagan & Kagan. Het is ons antwoord op de vraag vorm en inhoud te geven aan het NIEUWE LEREN. We doen dit in alle groepen

Nadere informatie

Arme maaltijd - Rijke maaltijd

Arme maaltijd - Rijke maaltijd Arme maaltijd - Rijke maaltijd Naar: Bord vol kinderrechten UNICEF België (Aan tafel), Krekelboek (Vormen vzw- Wereldwerkplaats) Leeftijd: 6 tot 9jaar Duur: deel 1: 60 min deel 2: 70 min Doelen Kinderrechten

Nadere informatie

Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland

Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland week 2 9 januari 2012 Handleiding Schrijven niveau A Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland Inhoud Eenmalig afdrukken: Handleiding les 1 en 2 Hardopdenk-tekst Voor de leerlingen: Leerlingblad

Nadere informatie

Inkijkexemplaar KIJK! mijn leven. Leerjaar 3. VOEDING SEKSUALITEIT OP JEZELF Leskatern. Ontwikkeld voor. praktijkonderwijs Basis - Kader

Inkijkexemplaar KIJK! mijn leven. Leerjaar 3. VOEDING SEKSUALITEIT OP JEZELF Leskatern. Ontwikkeld voor. praktijkonderwijs Basis - Kader Leerjaar 3 KIJK! mijn leven VOEDING SEKSUALITEIT OP JEZELF Leskatern Ontwikkeld voor praktijkonderwijs Basis - Kader INLEIDING lespakket leerjaar 3 Dit is het derde leerjaar Kijk! Mijn leven. De thema

Nadere informatie