Een kritische analyse over de noodzakelijkheid van intellectuele eigendomsrechten in de 21ste eeuw.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Een kritische analyse over de noodzakelijkheid van intellectuele eigendomsrechten in de 21ste eeuw."

Transcriptie

1 Faculteit rechtsgeleerdheid Universiteit Gent Academiejaar Een kritische analyse over de noodzakelijkheid van intellectuele eigendomsrechten in de 21ste eeuw. «Een onderzoek naar alternatieve beschermingsmechanismen en naar de oorzaak van de faling van het huidige systeem.» Masterproef van de opleiding Master in de rechten Ingediend door Lucas Bossuyt Studentennummer: Promotor: Ben Depoorter Commissaris: Jef De Mot

2 Woord vooraf The essence of all beautiful art, all great art, is gratitude - Friedrich Nietzsche Met het schrijven van deze Masterproef sluit ik mijn 5-jarige opleiding in de Rechten af. Het was een leerrijke ervaring en zonder de hulp van vele verschillende mensen had ik dit niet tot een goed einde kunnen brengen. Graag wil ik hen dan ook in het bijzonder bedanken. Mijn oprechte dank gaat in de eerste plaats uit naar Prof. Ben Depoorter omdat hij mij de kans en de nodige tijd heeft gegeven om te werken aan dit boeiende en hoogst relevant onderwerp. Vervolgens gaat mijn dankbaarheid ook uit naar mijn ouders, die mij steeds met raad en daad hebben bijgestaan, motiveerden en mij alle kansen hebben gegeven. Mijn broer Simon en zus Anouk, voor hun begrip, steun en geduld. Mijn neef Sacha met wie ik afgelopen jaar samen een kot deelde, omwille van de goede zorgen, de nuttige tips en nodige peptalk die mij opvrolijkten. Ten slotte gaat mijn dank ook uit naar mijn vriendin Penelope, omwille van haar nimmer aflatend optimisme. Veel leesplezier! Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding-GelijkDelen 2.0 België licentie. Ga naar om een kopie van de licentie te kunnen lezen. 2

3 Inhoudstabel Woord vooraf 2 Inhoudstabel 3 Lijst van gebruikte afkortingen 7 Inleiding: Don t blame the player, blame the game 9 Deel I: Intellectueel eigendomsrecht vandaag 12 A. Het concept intellectueel eigendomsrecht Karakter van de intellectuele eigendomsrechten Publieke goederen Overige kenmerken van intellectuele eigendomsrechten Overzicht van de belangrijkste intellectuele eigendomsrechten Auteursrecht (copyright law) Octrooirecht (patent law) Merkenrecht (trademark law) Tekeningen- en modellenrecht (design law) Bedrijfsgeheimen (trade secrets) Historische ontwikkeling van de intellectuele eigendomsrechten Auteursrecht (copyright law) Octrooirecht (patent law) Merkenrecht (trademark law) Tekeningen- en modellenrecht (design law) Bedrijfsgeheimen (trade secrets) Argumenten pro intellectueel eigendomsrecht Natuurrecht Utilitaire argumenten Overige argumenten 31 B. Huidig wetgevend kader van het auteursrecht Internationaal Conventie van Bern 32 3

4 1.2 WIPO ACTA Europees Richtlijn informatiemaatschappij Uitzonderingen op het auteursrecht Richtlijn inzake elektronische handel SABAM v. Scarlet en SABAM v. Netlog Richtlijn betreffende de handhaving van intellectuele 40 eigendomsrechten 3. Nationaal De auteurswet van 30 juni De thuiskopie, art. 22, 1, 5 AW Amerika De Telecommunications Act Digital Millennium Copyright Act SOPA PIPA Fair Use 48 C. Rechtspraak: Sisyfusarbeid en Pyrrusoverwinningen Inleiding A&M Records v. Napster, Inc Metro-Goldwyn-Mayer Studios Inc. v. Grokster, Ltd Het BitTorrent Protocol Darknets & hostingbedrijven Samenvattend overzicht van belangrijkste feiten in file sharing 61 D. Aansprakelijkheid Aansprakelijkheid van Internet Service Providers Algemeen Rechtszaak BAF v. Belgacom & Telenet IFPI/Polygram v. Belgacom Skynet Besluit Aansprakelijkheid van zoekmachines (search engines) Aansprakelijkheid voor links (linking liability) 68 4

5 2.2 Aansprakelijkheid voor User Generated Content: 69 de Viacom v. YouTube zaak 3. Aansprakelijkheid van P2P-dienstverleners Aansprakelijkheid van torrent websites Aansprakelijkheid van de gebruiker Algemeen Capitol Records v. Jammie Thomas-Rasset Promusicae v. Telefonica De Espania Het backlash-effect 77 Deel II: Kritiek op de intellectuele eigendomsrechten 78 en impact van de digitale revolutie A. Argumenten contra intellectueel eigendomsrecht Natuurrecht Utilitaire argumenten Een wereld zonder intellectuele eigendomsrechten? 79 B. Digital killed the video star? 80 C. History repeats itself 84 D. Is file sharing een substitute of een complement? 85 Deel III: Alternatieven 91 A. Van copyright naar copyfight? 91 B. De toekomst van het auteursrecht en de media industrie 92 in de digitale maatschappij 1. Digital Rights Management Creative Commons-licentie Lichôdmapwa Aabatchouk Streaming: If you can t beat them, join them Spotify Deezer Napster Apple 104 5

6 4. Een collectieve licentie (blanket license) Graduele aanpak (graduated response) Wat Notice & takedown Notice & notice Notice & disconnection/graduated response Wat Voordelen Nadelen Filtering Website blocking Content filtering Domain name blocking SABAM v. Scarlet en SABAM v. Netlog Rechtbanken voor auteursrechtinbreuken Content flat-rate Wat? Uitwerking De thuiskopieheffing Recht op privacy Toetsing aan geldende wetgeving Online music stores Crowdfunding 118 Besluit 120 Bibliografie 123 A. Rechtsleer en algemene literatuur 123 B. Wetgeving Internationale, Europese en buitenlandse wetgeving Belgische wetgeving 129 C. Rechtspraak 130 D. Websites 131 6

7 Lijst van gebruikte afkortingen ACTA: ASCAP: AW: BAF: BEA: BIRPI: BOW: BVIE: CC: CDA: CFR: CRID: CRMO: DMCA: DRM: ECD: GNU: HvJ: ICRI: IER: ISP: IFPI: MPAA: NDA: NTD: OESO: PCT: PIPA: RIAA: Anti Counterfeiting Trade Agreement American Society of Composers, Authors & Publishers Auteurswet Belgian Anti Piracy Federation Belgian Entertainment Industry Bureaux Internationaux Reunis pour la Protection de la Propiete Intellectuelle Belgische Octrooi Wet Benelux-Verdrag inzake de Intellectuele Eigendom Creative Commons Communications Decency Act Content flat-rate Centre de Recherche Informatique et Droit Collective Rights Management Organisation Digital Millennium Copyright Act Digital Rights Management European Electronic Commerce Directive GNU's Not Unix Hof van Justitie Interdisciplinary centre for Law & ICT Intellectuele Eigendomsrechten Internet Service Provider International Federation of the Phonographic Industry Motion Picture Association of America Non Disclosure Agreement Notice and takedown Organisatie voor Economische Samenwerking & Ontwikkeling Patent Cooperation Treaty Protect Intellectual Property Act Recording Industry Association of America 7

8 SABAM: SOPA: TPB: TPM: UGC: U.S.C.: UvP: WCT: WHPC: WIPO: WMPC: WPPT: Société d Auteurs Belge Belgische Auteurs Maatschappij Stop Online Piracy Act The Pirate Bay Technische Beschermingsmaatregelen User Generated Content United States Code Unieverdrag van Parijs WIPO Copyright Treaty Wet betreffende de handelspraktijken en de voorlichting en bescherming van de consument. World Intellectual Property Organisation Wet Marktpraktijken en Consumentenbescherming WIPO Performances & Phonograms Treaty 8

9 Inleiding: Don t blame the player, blame the game 1. Niks beters dan tokkelen op een PC met wat achtergrondmuziek. De laatste keer dat ik het controleerde, bevatte mijn computer zo n 22 gigabite aan muziek. Dit zijn maar liefst 3209 verschillende nummers. Genoeg om gedurende ongeveer 9 dagen non-stop muzikaal geëntertaind te worden. Ondanks het feit dat heel wat nummers en cd s hier legaal op terecht zijn gekomen, kan ik niet ontkennen dat ook heel wat materiaal via het illegale circuit op mijn harde schijf is beland. Of ik dit problematisch vind? Neen, niet echt. Ik heb er gemengde gevoelens over. Ik beschouw hetgeen ik doe niet als diefstal. Ik stream, download en wissel muziek uit tussen vrienden met de bedoeling goed werk te ontdekken en om te kunnen participeren aan het culturele debat. Dit gebeurt aanvankelijk inderdaad zonder dat ik de artiesten en producers die de muziek gemaakt hebben daarvoor vergoed. Maar deze gratis manier om aan muziek te geraken, compenseer ik door regelmatig naar concerten te gaan, cd s te kopen van artiesten die ik bewonder omwille van hun talent en door tijdens de zomer te betalen voor een dagje op een gezellig festival. Betalen voor alle muziek waarmee ik in contact kom, is onmogelijk. Alleen al voor hetgeen ik op itunes heb staan zou ik dan minstens 3209 moeten betalen (ervan uitgaand dat ik elk nummer aan de voordelige tarieven van de itunes Store of soortgelijke online retailers kan kopen). Voor mij is het downloaden louter een manier om kosteloos kennis te maken met een artiest, net zoals je op straat iemand kan aanspreken zonder hem daarvoor te moeten betalen. Het downloaden van een nummer is net zoals het ontvangen van een business card van de artiest. Als de consument oprecht geïnteresseerd is, zal hij uiteindelijk wel overgaan tot het aanschaffen van cd s (al dan niet digitaal) en concerttickets. Maar de consument moet wel eerst de kans krijgen om voor zichzelf uit te maken of hij de muziek al dan niet goed vindt. Als je gaat winkelen en een broek past, maar uiteindelijk beslist deze niet te kopen, ben je toch niet verplicht te betalen voor het passen? 2. Muziek is een cultureel verrijkend goed waar iedereen toegang tot zou moeten hebben. Maar daar gaat de discussie eigenlijk niet over, noch is dat het essentiële probleem. De vraag is hoe de toegang tot muziek, maar ook films, series en andere grafische, literaire en audiovisuele werken, het best georganiseerd kan worden opdat alle deelnemers aan het proces 9

10 zich op een eerlijke manier behandeld voelen. Deze vraag is belangrijk geworden in de loop van de laatste jaren omwille van de opkomst van het internet en de overgang van analoge naar digitale en mobiele dragers. Bestanden uitwisselen en delen kan vandaag gebeuren door middel van slechts enkele muisklikken. Kopiëren kan tegenwoordig gebeuren met een hoog kwaliteitsbehoud en snelle communicatietechnieken. Dit heeft tot gevolg dat sommigen, voornamelijk de muziekindustrie, het World Wide Web eerder zijn gaan beschouwen als de World Wild West 1 en wanhopige pogingen ondernamen om terug te slaan en hun marktpositie te behouden. Het internet bestaat nog geen halve eeuw en nog veel minder lang voor het grote publiek maar heeft desalniettemin reeds een enorme invloed op de mensheid en haar gedrag uitgeoefend. Door het internet zijn de wijze van produceren, de marketingtechnieken en distributie-kanalen grondig gewijzigd en is het noodzakelijk geworden dat het auteursrecht wordt aangepast aan de realiteit, of beter aan de digitale omgeving. De industrie moet zich met andere woorden aanpassen aan de technologische ontwikkeling. Het businessmodel is nu eenmaal veranderd. Muziek en andere digitale entertainment kunnen vandaag rechtstreeks van de maker naar de consument gebracht worden. De technologische vooruitgang heeft er voor gezorgd dat de mens diens creativiteit en talent kan tentoonstellen en delen op een ongelimiteerde wijze en via ongelimiteerde kanalen. Zoals Prof. Depoorter zelf zo goed omschrijft: er treedt een transfer effect op van platenwinkels naar de digitale omgeving waarbij de tussenpersoon (distributie) wordt geëlimineerd. 2 Maar zorgt gedemocratiseerde cultuur ook daadwerkelijk voor meer en betere kunst of leidt het daarentegen tot de verloedering ervan? 3. We worden vandaag geconfronteerd met het probleem van de here and now mentaliteit van de huidige generaties. Jongeren willen Amerikaanse series bekijken gelijktijdig met de Amerikanen zelf, zonder additionele kosten. Waarom een half jaar wachten vooraleer het op de Europese zenders komt, terwijl het via het internet onmiddellijk kan worden bekeken? Dit illegale downloaden van muziek, films en ander entertainment materiaal is een plaag van de 21ste eeuw die vraagt om een nieuw sociaal contract tussen enerzijds de auteurs en anderzijds het publiek. Maar waar is het aanbod? Downloaders en streamers afschilderen als dieven die niet willen betalen voor het entertainment is te kort door de bocht. Aangezien het huidige systeem van bescherming van intellectuele werken grotendeels faalt, moet een onderzoek gebeuren naar alternatieven of naar manieren om het huidige systeem te verbeteren. 1 S. WERBROUCK, Piraterij op het internet, Knack 8 februari 2012, nr. 6, B. DEPOORTER, syllabus Rechtseconomie hoofdstuk 3 Intellectuele Eigendom, Gent, 2011, 8. 10

11 4. Maar welke stelsels kunnen de betrokken partijen bevredigen? No man but a blockhead ever wrote except for money schreef Samuel Johnson (auteur uit 18de eeuw). Als dit de waarheid vertolkt, moet het systeem van auteursrechten lucratief blijven voor de auteurs van creatieve werken. Auteurs willen worden betaald voor hetgeen ze vervaardigen. Auteurs moeten met andere woorden external incentives krijgen om artistieke werken te produceren. Dit is vandaag de rechtvaardigingsgrond voor Intellectuele Eigendomsrechten. Deze rechten trachten de external incentives te beschermen en garanderen de auteurs een opbrengst voor hun creatieve input. Maar stel nu dat dit fundamenteel principe fout is. Stel dat innerlijke, persoonlijke motivatie genoeg is om auteurs aan het werk te krijgen. Zou het Intellectueel Eigendomsrecht dan op een andere manier kunnen worden ingevuld? Zouden andere systemen ook kunnen werken waarbij minder illegale praktijken zouden voorkomen? Of is het huidige systeem correct en ligt de fout m.a.w. bij het publiek die de regels overtreedt? 3 5. De ervaringen tijdens mijn internationale uitwisseling in New York als student, mijn interesse, betrokkenheid en het brandend actueel zijn van de problemen rond file sharing en downloaden van muziek, films en dergelijke meer, overtuigden mij te kiezen voor dit onderwerp bij het schrijven van mijn masterproef. Door de digitale revolutie zijn de spelregels veranderd. Men kan het de speler niet kwalijk nemen zich aan de wijzigende omstandigheden aan te passen. Er zijn 3 onderverdelingen in deze masterproef. In deel I tracht ik bondig het concept en het juridisch kader weer te geven van de intellectuele eigendomsrechten in het algemeen en het auteursrecht in het bijzonder. In deel II bespreek ik de kritiek op het intellectueel eigendomsrecht en de impact van de digitale revolutie. Tenslotte ga ik in deel III op zoek naar alternatieven en voorstellen die mogelijke oplossingen bieden tegen het falen van het huidige systeem. 3 E. JOHNSON, Intellectual Property s Great Fallacy, FSULR 2011,

12 Deel I: Intellectueel eigendomsrecht vandaag A. Het concept intellectueel eigendomsrecht 6. Intellectuele eigendomsrechten zijn rechten op informatiegoederen en culturele goederen zoals onder meer boeken, muziek, uitvindingen en merken. Het verschaft aan de eigenaar een exclusief recht tot verkoop en uitbating van een intellectuele creatie. De creator verkrijgt aldus een legale monopolie die hem in staat stelt de kosten die hij gemaakt heeft bij het tot stand brengen van zijn creatie terug te recupereren Volgens de World Intellectual Property Organisation (verder WIPO) heeft het intellectuele eigendomsrecht ruim gezien betrekking op alle rechten die van toepassing zijn op de intellectuele activiteiten in industriële, wetenschappelijke, literaire en artistieke domeinen. Nationale staten hebben wetten en andere regelgeving ter bescherming van intellectueel eigendom voornamelijk omwille van 2 redenen. Vooreerst wil men een wettelijke of reglementaire uitdrukking geven aan de morele en economische rechten van creators in hun creaties en de toegang regelen tot deze werken voor het grote publiek. Ten tweede tracht men creativiteit te stimuleren en te promoten opdat het zou bijdragen tot de economische en sociale welvaart. Het intellectueel eigendomsrecht verleent aan de creators in de tijd beperkte rechten ten einde de controle te houden over het gebruik van diens creatie. Het intellectuele eigendomsrecht wordt traditioneel onderverdeeld in 2 groepen, de industriële eigendomsrechten en de auteursrechten sensu lato Intellectuele eigendomsrechten zijn patrimoniale, private, subjectieve rechten die heerschappij geven over een immateriële zaak, een creatie van de geest. Het is een aparte rechtscategorie en behoort niet tot de zakelijke rechten. Ze bestaan enkel als de wetgever deze in leven heeft geroepen. Er bestaat met andere woorden geen systeem van ongeschreven intellectuele eigendomsrechten. In hoofde van de houder worden ze als toegestane monopolierechten beschouwd, terwijl zij voor de anderen verbodsrechten zijn. Uiteraard worden er door de wet beperkingen gesteld op de exclusieve rechten, zodat andere mensen er 4 B. DEPOORTER, syllabus Rechtseconomie hoofdstuk 3 Intellectuele Eigendom, Gent, 2011, 1. 5 WIPO, Intellectual Property Handbook: policy, law & use, 2004, 3, 12

13 gebruik van kunnen maken en de maatschappij in zijn geheel kan evolueren. Verschillende intellectuele eigendomsrechtelijke bechermingssystemen kunnen voor één en dezelfde creatie gecumuleerd worden. Desalniettemin komt dit in de praktijk toch niet al te vaak voor aangezien dit tijd, geld en administratieve rompslomp betekent Alle soorten intellectuele eigendom dragen bij tot de vergroting van de menselijke kennis. Dit gebeurt niet alleen via de ontwikkeling van een nieuw soort geneesmiddel die kanker of aids kan genezen of door het ontwerpen van een nieuw design voor comfortabelere bureaustoelen, maar ook via het creëren van mooie en minder mooie muziekcomposities, kunstwerken, literatuur en zoveel meer. De kern van het intellectuele eigendomsrecht is het stimuleren van dergelijke innovaties en creaties. Deze doelstelling wordt goed weergegeven in de zogenaamde reward theory. Deze diagram geeft een cyclische patroon weer van sociale interactie. Een soort vicieuze cirkel. Zij die innoveren, worden beloond met intellectuele eigendomsrechten, die op hun beurt anderen incentives geven om eveneens te innoveren. 7 Reward Innovation Incentive Diagram: the cyclical pattern of intellectual property production and protection Karakter van de intellectuele eigendomsrechten 1.1 Publieke goederen 10. Intellectuele eigendomsrechten zijn niet volledig gelijk aan de eigendomsrechten die een persoon bijvoorbeeld kan hebben in een auto, een woning of een stuk bouwgrond. Terwijl een woning een privaat goed is, zijn intellectuele goederen in essentie publieke goederen of informatie. Dit kenmerk is van cruciaal belang en verklaart waarom dergelijke goederen niet 6 H. VANHEES, Recht van de intellectuele eigendom, Gent, 2013, H. MACQUEEN, C. WAELDE en G. LAURIE (eds.), Contemporary Intellectual Property, Law & policy, New York, Oxford University Press, 2008, Ibid. 13

14 eenvoudigweg geprivatiseerd kunnen worden. Publieke goederen zijn namelijk niet-exclusief en niet-rivaal. Goederen zijn niet-exclusief wanneer niemand er van kan worden uitgesloten. Men verwijst hierbij vaak naar de quote van Steward Brand in 1984: information wants to be free. Als je bepaalde informatie ontvangt, is het niet eenvoudig te verhinderen dat je deze informatie doorvertelt. Daarnaast zijn publieke goederen tevens niet-rivaal. Dit betekent dat meerdere mensen op hetzelfde ogenblik van bepaalde informatie kunnen genieten zonder afbreuk te doen aan het genot van diezelfde informatie door andere mensen. Informatie is met andere woorden onuitputtelijk. De kost om bepaalde informatie te produceren blijft dezelfde of het nu door 1 persoon wordt geconsulteerd, dan wel door 1 miljoen personen. Meer zelfs, de waarde van informatie stijgt naar mate meer mensen er gebruik van maken. Kijk naar websites zoals Facebook & Twitter die miljarden dollars waard zijn en waarop mensen gratis een account kunnen aanmaken. 9 De waarde van dergelijke websites is integraal afhankelijk van het aantal gebruikers. Actrice Sarah Silverman co-presenteerde op 26 maart 2013 de populaire =3 show (Equals Three show) van populaire YouTube komiek Ray William Johnson en de volgende dag telde haar YouTube Channel extra subscribers. Een stijging van maar liefst 7400%. 10 Zou een publiciteitsstunt op tv nog een dergelijk effect hebben? Alleszins niet aan dezelfde prijs (Sarah Silverman $0 aan Ray). 11. Samengevat werd het goed verwoord door Thomas Jefferson: he who receives an idea from me, receives instruction himself without lessening mine, as he who lights his taper at mine, receives light without darkening me Overige kenmerken van intellectuele eigendomsrechten 12. Zoals hierboven vermeld, verlenen intellectuele eigendomsrechten monopolierechten. De houder heeft een exclusief recht, die ten koste gaat van de vrijheid van anderen. Als derde moet men er rekening mee houden en ze respecteren. Gelet op het monopolie dat deze rechten verlenen, zijn zij steeds, wat hun toekenning en draagwijdte betreft, aan grenzen 9 J. PALFREY, Intellectual Property Strategy, Londen, The MIT Press, 2011, Brief van Thomas Jefferson aan Isaac Mc Pherson, d.d. 13 augustus Verder in diens brief schreef Jefferson: If nature has made any one thing less susceptible than all others of exclusive property, it is the action of the thinking power called an idea, which an individual may exclusively possess as long as he keeps it to himself; but the moment it is divulged, it forces itself into the possession of every one, and the receiver cannot dispossess himself of it. Its peculiar character, too, is that no one possesses the less, because every other possesses the whole of it. Bron: google. 14

15 onderworpen. Zo wordt slechts bescherming geboden aan voorwerpen (creaties) die aan de gestelde beschermingsvoorwaarden voldoen. De intellectuele eigendomsrechten zijn ook beperkt in de tijd: ieder van deze rechten bestaat slechts voor de uitdrukkelijk bepaalde periode. Er zijn ook beperkingen in de ruimte: ze bestaan slechts binnen het grondgebied van de wetgever die ze in het leven riep. Deze laatste beperking wordt aangeduid als het territorialiteitsbeginsel. Men verkrijgt slechts bescherming in het gebied waar men bescherming heeft gevraagd. Vandaag bezitten intellectuele eigendomsrechten een zeer grote economische waarde en vormen zij dan ook vaak het voorwerp van talrijke commerciële transacties Overzicht van de belangrijkste intellectuele eigendomsrechten 13. Supra (par. 7) werd vermeld dat het intellectueel eigendomsrecht in essentie onderverdeeld kan worden in 2 groepen, de industriële eigendomsrechten en de auteursrechten sensu lato. Tot deze eerste groep behoren onder andere de octrooien, tekeningen & modellen en het merkenrecht. Tot de tweede groep behoort vanzelfsprekend het auteursrecht sensu stricto voorwerp van deze masterproef maar tevens de bescherming van computerprogramma s en databanken. In deze masterproef gaat de aandacht voornamelijk, zoniet helemaal naar het auteursrecht. Hieronder volgt kort een overzicht van de voornaamste Intellectuele Eigendomsrechten. 2.1 Auteursrecht (copyright law ) 14. Copy-right, letterlijk het recht om te kopiëren, is het ruimste intellectuele eigendomsrecht en fungeert bijgevolg vaak als vangnet. Het auteursrecht beschermt de creatieve uitdrukking van een idee. Het idee zelf wordt niet beschermd en kan bijgevolg zonder probleem gestolen worden. Het auteursrecht vertegenwoordigt niet alleen een delicaat, evoluerend evenwicht tussen de belangen van de makers van creatieve werken en hun concurrenten, maar tevens een belangrijk evenwicht tussen diezelfde creatieve geesten en het publiek die hun creaties gebruiken en consumeren. 13 Met het auteursrecht worden twee doelstellingen nagestreefd. Ten eerste streeft men ernaar de culturele economie te doen 12 H. VANHEES, Recht van de intellectuele eigendom, Gent, 2013, C. NARD, M. MADISON, M. MCKENNA en D. BARNES, (eds.), The Law of Intellectual Property, New York, Wolters Kluwer Law & Business, 2011, 5. 15

16 groeien en de creativiteit te stimuleren. Ten tweede tracht men de auteurs te belonen voor hun bijdrage en creaties Geografisch gezien heeft het auteursrecht een verschillende grondslag. In het continentaal Europese rechtstelsel wordt het auteursrecht traditioneel aanzien als een soort natuurlijk recht. De auteur heeft het recht op de vruchten van zijn arbeid. You own what you create, because you own the things the creation resulted from. 15 De nadruk ligt hier voornamelijk bij de maker van auteursrechtelijke werken. Men spreekt van le droit de l auteur. Daartegenover staat in het Anglo-Amerikaanse rechtstelsel vooral het maatschappelijk nut voorop. Het Amerikaanse auteursrecht is eerder economisch gemotiveerd. Men spreekt er over the right to copy. Deze economische drijfveer komt tevens tot uiting in de Amerikaanse Grondwet: the US Congress may promote the progress of science and the useful arts, by securing for limited times to authors and inventors the exclusive right to their respective writings and discoveries. 16 Door de internationalisering zijn beide concepten naar elkaar toegegroeid In België is het auteursrecht een federale bevoegdheid en wordt het geregeld door de wet van 30 juni 1994 betreffende het auteursrecht en naburige rechten. 18 Artikel 1 van deze wet stelt dat het auteursrecht werken van letterkunde of kunst beschermt, hetgeen zeer ruim geïnterpreteerd moet worden. 19 Een werk geniet de bescherming van het auteursrecht van zodra er aan 2 laagdrempelige voorwaarden voldaan zijn. Het werk moet namelijk concreet en origineel zijn. Het werk moet dus in de eerste plaats voldoende uitgewerkt en geconcretiseerd zijn. Hoe meer er beschreven staat, hoe beter. Daarnaast moet het werk ook blijk geven van originaliteit. Er is sprake van originaliteit als de maker van het werk eigen of subjectieve keuzes heeft gemaakt bij de schepping of de creatie van het werk. Het criterium van originaliteit werd door de rechtsleer en rechtspraak uitgewerkt en kan verder onderverdeeld worden in 2 componenten. Vooreerst moet er een menselijke tussenkomst 14 R. GORMAN, J. GINSBURG en A. REESE (eds.), Copyright: cases and materials, New York, Foundation Press, 2011, S. KINSELLA, Against Intellectual Property, Journal of Libertarian Studies 2001, Article 1, section 8, clause 8 US Constitution. 17 K.J. KOELMAN, Copyright Law & Economics in the EU Copyright Directive: is the Droit d Auteur Passé?, IIC 2004, 603, 18 Wet van 30 juni 1994 betreffende het auteursrecht en naburige rechten, BS 27 juli Art. 1 Auteurswet. 16

17 zijn 20 en vervolgens moet het werk de persoonlijke stempel van de auteur dragen. Diens eigen inbreng moet in het werk terug te vinden zijn. 21 Op Europees niveau is het interessant te vermelden dat deze voorwaarde van originaliteit in geen enkele richtlijn of verordening is geharmoniseerd. Het Hof van Justitie heeft daarop gereageerd met een arrest waarin zij zich opwerpt als de instantie die zou mogen bepalen wat originaliteit is. Dit gebeurde in het zogenaamde Infopaq-arrest van 16 Juli Het Hof formuleert in deze uitspraak wanneer in Europa een werk auteursrechtelijk beschermd is. Volgens het Hof is een werk origineel indien het een eigen intellectuele schepping van de auteur is, die zijn persoonlijkheid weerspiegelt en tot uiting komt door de vrije creatieve keuzen bij de totstandkoming van zijn werk. Dit arrest kwam als een donderslag bij heldere hemel en toont de macht van het Europees Hof van Justitie aan. 23 Het auteursrecht verschaft de auteur vermogensrechten en morele rechten. Vermogensrechten stellen de auteur in staat geld te verdienen met zijn creatie, terwijl morele rechten er zijn om de band tussen de auteur en diens werk te beschermen. Ze beschermen de persoonlijkheid en de integriteit van de auteur. Tot slot is het nog van belang te vermelden dat auteursrechtelijke bescherming wordt verkregen zonder dat hiervoor enige formaliteit vervuld moet worden. Het creëren van een werk dat aan de beschermingsvoorwaarden voldoet, doet automatisch de auteursrechtelijke bescherming ontstaan, en dit vanaf het moment dat aan de beschermingsvoorwaarden (concrete vorm en originaliteit) voldaan is. Het werk moet dus nog niet afgewerkt zijn. De duur van het auteursrecht is het leven van de auteur plus 70 jaar Het wetgevend kader van het auteursrecht wordt hieronder in deel I, B uitgebreid besproken. 20 Cass. 27 april 1989, RW , 362; Cass. 10 december 1998, AM 1999, 355, noot N. IDE en A. STROWEL. 21 Cass. 25 oktober 1989, Arr. Cass , 272; Cass. 10 december 1998, AM 1999, 355, noot N. IDE en A. STROWEL. 22 HvJ 16 juli 2009, Infopaq International t. Danske Dagblades Forening, AM 2009, D. VOORHOOF en K. VAN DER PERRE, Handboek Auteursrecht, Gent, Academia Press, 2012, H. VANHEES, Recht van de intellectuele eigendom, Gent, 2013,

18 2.2 Octrooirecht (patent law) 18. De Belgische octrooiwet van 28 maart omschrijft een octrooi als een uitsluitend en tijdelijk recht toegekend om aan derden de exploitatie te verbieden van iedere uitvinding, op alle gebieden van de technologie, die nieuw is, op uitvinderswerkzaamheid berust en vatbaar is voor toepassing op gebied van nijverheid. 26 Een octrooi of patent is dus een tijdelijk (6 of 20 jaar) en exclusief recht van exploitatie verleend door de overheid. In België bedoelt men met overheid de Minister van Economische Zaken (momenteel Johan vande Lanotte). Niemand anders mag dit verlenen. De uitvinding is hetgeen je doet, het octrooi is het recht dat je krijgt. 27 Let wel, niet elke uitvinding komt in aanmerking voor een octrooi. Natuurwetten, wiskundige formules, abstracte ideeën, biologische processen en dergelijke meer kunnen niet gepatenteerd worden, zie art. 3 & 4 in de BOW. Net zoals bij het auteursrecht is niet de idee beschermd, maar wel de concrete uitdrukking daarvan of het toegepaste idee. Daarentegen zijn er voor het verkrijgen van een octrooi wel degelijk formaliteiten die moeten nageleefd worden. Dit is niet het geval bij het auteursrecht. 28 Om een geldig octrooi te verkrijgen moet voldaan worden aan een aantal materiële vereisten (grondvoorwaarden) en dient daarenboven een bepaalde verleningsprocedure te worden gevolgd. De materiële vereisten staan vermeld in art. 2 van de wet. Het moet een uitvinding betreffen, die nieuw is, uitvinderswerkzaamheid bevat en kan worden toegepast op het gebied van nijverheid. Een uitvinding heeft slechts uitvinderswerkzaamheid indien zij voor een deskundige niet op een voor de hand liggende wijze voortvloeit uit de huidige stand van de techniek, zie art. 6 van de Octrooiwet. Er moet dus een inventieve stap gezet worden. De formele vereisten komen er samengevat op neer dat diegene die een uitvindingsoctrooi wenst te verkrijgen een aanvraag moet indienen bij de Dienst voor de industriële eigendom bij het Ministerie van Economische Zaken volgens de voorwaarden en vormen die vastgelegd zijn in de wet en de uitvoeringsbesluiten. 29 De rechtseconomische grondslag van het octrooirecht is 25 Wet van 28 maart 1984 op de uitvindingsoctrooien, BS 9 maart Hierna BOW (Belgische Octrooi Wet) 26 Art. 2 wet van 28 maart 1984 op de uitvindingsoctrooien. 27 E. DIRIX, R. STEENNOT en H. VANHEES, Handels- en economisch recht in hoofdlijnen, Antwerpen, Intersentia, 2011, S. KINSELLA, Against Intellectual Property, Journal of Libertarian Studies 2001, 1-53; E. DIRIX, R. STEENNOT en H. VANHEES, Handels- en economisch recht in hoofdlijnen, Antwerpen, Intersentia, 2011, E. DIRIX, R. STEENNOT en H. VANHEES, Handels- en economisch recht in hoofdlijnen, Antwerpen, Intersentia, 2011, ; art. 13 e.v. BOW. 18

19 het feit dat er een monopolierecht wordt gecreëerd. Het is een eigendomsrecht dat investering aanmoedigt Op Europees niveau is er zo goed als geen relevante wetgeving tot stand gekomen. Er is de Richtlijn voor Biotechnologische uitvindingen 31, maar dit is een zeer technische aangelegenheid en dus een zeer beperkt gebied. Naar verluidt zou het wetgevend hiaat op EU-vlak tegen 2015 weggewerkt worden door de invoering van een Europees Octrooi met Unitair Effect. Op basis van dit octrooi zou men door middel van 1 aanvraag bescherming verkrijgen in alle 27 lidstaten (28 eenmaal Kroatië erbij komt) van de Europese Unie. De keerzijde van de medaille is dat, indien het octrooi in 1 lidstaat vervalt of nietig verklaard wordt, dit automatisch geldt voor alle overige lidstaten. De reden waarom een Europese octrooirechtelijke regeling heden ontbreekt, is omdat het octrooirecht in grote mate geharmoniseerd is via het internationaal recht, namelijk via de Patent Cooperation Treaty 32 en het Europees Octrooi verdrag 33 (ook wel verdrag van München genaamd). Let op, ondanks het gebruik van het woord Europees is dit verdrag een internationaal verdrag waarbij ook niet EU-landen lid zijn (onder andere Zwitserland bvb) Merkenrecht (trademark law) 20. In de United States Code (U.S.C.) wordt het merkenrecht omschreven als betrekking hebbend op elk woord, elke naam, elk symbool of elk middel dat gebruikt wordt om een bepaalde soort goederen of diensten te identificeren en te onderscheiden van andere goederen en diensten. 35 Deze definitie komt zo goed als overeen met diegene die terug te vinden is in het Benelux-Verdrag van 25 februari waarin als individuele merken worden beschouwd de benamingen, tekeningen, afdrukken, stempels, letters, cijfers, vormen van waren of van verpakking en alle andere voor grafische voorstellingen vatbare tekens, die 30 H. MACQUEEN, C. WAELDE en G. LAURIE (eds.), Contemporary Intellectual Property, Law & policy, New York, Oxford University Press, 2008, Richtlijn 98/44/EG van het Europees Parlement en de Raad van 6 juli 1998 betreffende de rechtsbescherming van biotechnologische uitvindingen, PB.L. 30 juli 1998, afl Verdrag van 19 juni 1970 tot samenwerking inzake octrooien, BS 7 oktober Verdrag van 5 oktober 1973 inzake de verlening van Europese Octrooien, BS 4 september E. DIRIX, R. STEENNOT en H. VANHEES, Handels- en economisch recht in hoofdlijnen, Antwerpen, Intersentia, 2011, U.S.C. title 15, chapter 22, subchapter III, Benelux-Verdrag van 25 februari 2005 inzake de intellectuele eigendom (merken en tekeningen of modellen), BS 26 april 2006 ( hierna BVIE). 19

20 dienen om de waren of diensten van een onderneming te onderscheiden. 37 In dit Benelux- Verdrag hebben alle bepalingen die beginnen met een 2 betrekking op het merkenrecht. Het merkenrechtelijk deel binnen het Benelux-Verdrag werd communautair geharmoniseerd door de Richtlijn van 2008/95/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2008 betreffende de aanpassing van het merkenrecht der lidstaten. 38 Door deze harmonisatie is de merkenrechtelijke materiële regelgeving in de 27 lidstaten (28 eenmaal Kroatië erbij is) binnen de EU gelijk. Het Beneluxmerk wordt verleend voor de 3 Benelux-landen ofwel voor geen enkel. Ook de nietigverklaring slaat op de 3 landen. Het depot wordt gedaan bij de Dienst voor Intellectuele Eigendom of bij het Benelux Modellenbureau voor Intellectuele Eigendom. 21. In België kan men tevens merkbescherming krijgen via het Europees Gemeenschapsmerk. Dit kan gecombineerd worden met de bescherming verleend door het Benelux-Verdrag. Dit Gemeenschapsmerk wordt beheerst door verordening (EG) nr. 207/2009 van de Raad van 26 februari 2009 inzake het Gemeenschapsmerk. 39 Een Gemeenschapsmerk is een merk dat men kan bekomen voor al de lidstaten van de Europese Unie (E.U.). Het is dus net zoals het Beneluxmerk een alles of niets regeling: ofwel bescherming in alle 27 lidstaten, ofwel nergens. Depot wordt gedaan bij het Europees Octrooibureau te Alicante. 22. Ook op internationaal niveau kan men in België merkenrechtelijke bescherming verwerven via de Overeenkomst van Madrid en het Protocol van Madrid Het merkenrecht heeft als voornaamste doel duidelijke communicatie te creëren en te garanderen tussen de consumenten en de verkopers. In een wereld zonder merken zou het stukken moeilijker zijn om bepaalde goederen en diensten te kopen. Economisch gezien verlaagt het merkenrecht aldus de informatiekosten. De consumenten weten dat een bepaald 37 Art. 2.1, eerste lid BVIE. 38 Richtlijn van 2008/95/EG van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2008 betreffende de aanpassing van het merkenrecht der lidstaten, PB.L. 8 november 2008, afl. 299, Verordening (EG) nr. 207/2009 van de Raad van 26 februari 2009 inzake het Gemeenschapsmerk, PB.L. 24 maart 2009, afl. 78, Overeenkomst van Madrid van 14 juli 1967 betreffende de internationale inschrijving van merken, BS 29 januari 1975; Protocol van 27 juni 1989 bij de Overeenkomst van Madrid betreffende de internationale inschrijving van merken, BS 28 juli

auteursrechten gaat...

auteursrechten gaat... Als het over auteursrechten gaat... Dé partner voor Nederlandstalige auteurs Over auteursrecht regisseurs scenaristen literaire auteurs animatiefilmers documentairemakers reportagemakers theaterauteurs

Nadere informatie

BRÜYLANT BRUSSEL-BRUXELLES 0 0 8

BRÜYLANT BRUSSEL-BRUXELLES 0 0 8 KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN (KULEUVEN) KATHOLIEKE UNIVERSITEIT BRUSSEL (HUB) CENTRUM VOOR INTELLECTUELE RECHTEN CENTRE FOR INTELLECTUAL PROPERTY RIGHTS CENTRE DE RECHERCHE EN PROPRIÉTÉ INTELLECTUELLE

Nadere informatie

auteursrechten gaat...

auteursrechten gaat... Als het over auteursrechten gaat... Dé partner voor Nederlandstalige auteurs Over auteursrecht regisseurs scenaristen literaire auteurs animatiefilmers documentairemakers reportagemakers theaterauteurs

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 4.3.2013 COM(2013) 109 final 2013/0065 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de ondertekening, namens de Europese Unie, van het Verdrag van de WIPO inzake

Nadere informatie

Koninginnegracht 19, Den Haag Kanaalpad 69, Apeldoorn 070-3105600. patents@vriesendorp.nl www.vriesendorp.nl

Koninginnegracht 19, Den Haag Kanaalpad 69, Apeldoorn 070-3105600. patents@vriesendorp.nl www.vriesendorp.nl 1 Het ontwerpen en op de markt brengen van producten in een veelheid van vormen en verschijningen is een wezenlijk kenmerk van onze economie. De ontwikkeling en realisering van een nieuwe uitvoering van

Nadere informatie

Auteursrecht voor Wikipedianen. WCN 2013 Sjo Anne Hoogcarspel Klos Morel Vos & Schaap

Auteursrecht voor Wikipedianen. WCN 2013 Sjo Anne Hoogcarspel Klos Morel Vos & Schaap Auteursrecht voor Wikipedianen WCN 2013 Sjo Anne Hoogcarspel Klos Morel Vos & Schaap Internationale regelingen Nederlandse boekverkopers miljoenen verdienen omdat de Fransen vlug van geest zijn (Voltaire)

Nadere informatie

Bureau M.F.J Bockstael - 2016. Het auteursrecht is het recht dat een auteur heeft op zijn werk. De auteur beschikt over twee soorten rechten:

Bureau M.F.J Bockstael - 2016. Het auteursrecht is het recht dat een auteur heeft op zijn werk. De auteur beschikt over twee soorten rechten: Het auteursrecht is het recht dat een auteur heeft op zijn werk. De auteur beschikt over twee soorten rechten: - vermogensrechten - morele rechten De vermogensrechten (economische rechten) geven de auteur

Nadere informatie

BACK TO BASICS OCTROOIRECHT ERIC DE GRYSE

BACK TO BASICS OCTROOIRECHT ERIC DE GRYSE BACK TO BASICS OCTROOIRECHT ERIC DE GRYSE eric.degryse@simontbraun.eu I. OCTROOIWETGEVING : België Wetboek van economisch recht, 19 April 2014, Boek XI, "Intellectuele eigendom, titel 1, Uitvindingsoctrooien

Nadere informatie

Beschermen van ideeën, innovatie en design: uw toolbox

Beschermen van ideeën, innovatie en design: uw toolbox Arnhem, 10 oktober 2011 Beschermen van ideeën, innovatie en design: uw toolbox Marijke Van kan Partner / Merken- en modellengemachtigde AOMB octrooi- en merkenbureau Agenda Beschermen van ideeën, innovatie

Nadere informatie

Wegwijs in het intellectueel eigendomsrecht

Wegwijs in het intellectueel eigendomsrecht COLLECTIE BEDRIJFSRECHT Wegwijs in het intellectueel eigendomsrecht editie 2009 Prof. Frank Gotzen Gewoon hoogleraar K.U.Brussel (HUB) Buitengewoon hoogleraar K.U.Leuven Directeur Centrum voor Intellectuele

Nadere informatie

Ondernemen met IP in de praktijk

Ondernemen met IP in de praktijk Ondernemen met IP in de praktijk Inhoud Wat is IE? Hoe werkt IE? o c t rooien m e rk e n m o d e llen a d v o c a t uu r Waarom IE beschermen? Alternatieven voor het beschermen van IE? Welke verschillende

Nadere informatie

Ideeën. Startersgids 7

Ideeën. Startersgids 7 01 Ideeën beschermen Startersgids 7 Indien uw ondernemingsproject gebaseerd is op een nieuwe uitvinding, een origineel concept of een vernieuwende creatie, dan doet u er misschien goed aan na te gaan hoe

Nadere informatie

24-10-2013. Intellectual Property & bedrijfswaarde aeternus college tour bedrijfswaarde AUTEURSRECHT. Intellectuele eigendom: hoofdcategorieën

24-10-2013. Intellectual Property & bedrijfswaarde aeternus college tour bedrijfswaarde AUTEURSRECHT. Intellectuele eigendom: hoofdcategorieën Intellectual Property & bedrijfswaarde aeternus college tour bedrijfswaarde Intellectuele eigendom: hoofdcategorieën 1. Copyright (Auteursrecht e.a.) Intellectuele eigendom 2. Industriële Eigendom Antoon

Nadere informatie

Knipperlichten. Intellectuele eigendom en ICT. Ellen Enkels. 20 februari 2013

Knipperlichten. Intellectuele eigendom en ICT. Ellen Enkels. 20 februari 2013 2013 Knipperlichten Intellectuele eigendom en ICT Ellen Enkels 20 februari 2013 Minervastraat 5 1930 ZAVENTEM T +32 (0)2 275 00 75 F +32 (0)2 275 00 70 www.contrast -law.be Overzicht I. Regelgeving Europees

Nadere informatie

Door het Wetboek van economisch recht opgeheven bepalingen

Door het Wetboek van economisch recht opgeheven bepalingen Door het Wetboek van economisch recht opgeheven bepalingen Opgeheven wetsbepaling Wettelijke basis voor de opheffing Inwerkingtreding van de opheffing Bepalingen opgeheven door Boek II Décret du 2-17 mars

Nadere informatie

De zakelijke kant van muziek

De zakelijke kant van muziek De zakelijke kant van muziek Leerlingentekst en opdrachten Muziek en tekst: eigendom, rechten en geld verdienen Je bent gek op muziek en wat is nou leuker dan van je hobby je werk maken? Als je een bandje

Nadere informatie

1/ Wie zijn wij? 2/ Onze website

1/ Wie zijn wij? 2/ Onze website dejuristen IP and ICT Law Belliardstraat 2 B- 1000 Brussel Belgium Phone +32 (0) 2 540 20 66 Fax +32(0) 9 296 13 41 www.dejuristen.be contact@dejuristen.be DISCLAIMER Het gebruik van onze website gaat

Nadere informatie

Actualia Bescherming via het modellenrecht van kenmerken die moeilijk in tekeningen te vatten zijn Geert Philipsen

Actualia Bescherming via het modellenrecht van kenmerken die moeilijk in tekeningen te vatten zijn Geert Philipsen Actualia Bescherming via het modellenrecht van kenmerken die moeilijk in tekeningen te vatten zijn Geert Philipsen BMM Voorjaarsvergadering 2012 Inhoud A. Inleiding De definitie van een model B. Actualia

Nadere informatie

Valorisatie van software

Valorisatie van software Valorisatie van software TTP breakout sessie 16 december 2013 Mirko Lukács UtrechtVC/Holdings mirko.lukacs@ utrechtholdings.nl Agenda 13.30 Softwarevormen, IP en valorisatie Mirko Lukács (UU) 14.00 Software

Nadere informatie

OBJECT, SUBJECT & FORMALITEITEN. Dr. S.J. van Gompel VVA ledenvergadering, Amsterdam, 9 november 2012

OBJECT, SUBJECT & FORMALITEITEN. Dr. S.J. van Gompel VVA ledenvergadering, Amsterdam, 9 november 2012 OBJECT, SUBJECT & FORMALITEITEN Dr. S.J. van Gompel VVA ledenvergadering, Amsterdam, 9 november 2012 Auteur & werk : twee kernbegrippen. HERA project: Of Authorship & Originality. IViR (Universiteit van

Nadere informatie

meest gestelde vragen over Auteursrecht De Gier Stam &

meest gestelde vragen over Auteursrecht De Gier Stam & meest gestelde vragen over Auteursrecht De Gier Stam & De 10 meest gestelde vragen over Auteursrechten De Gier Stam & Colofon De Gier Stam & Advocaten Lucasbolwerk 6 Postbus 815 3500 AV UTRECHT t: (030)

Nadere informatie

BESLUIT. Zaaknummer: 77 Fiscaal up to Date/Kluwer. Inleiding

BESLUIT. Zaaknummer: 77 Fiscaal up to Date/Kluwer. Inleiding BESLUIT Besluit van de directeur-generaal van de Nederlandse mededingingsautoriteit om geen toepassing te geven aan zijn bevoegdheid zoals beschreven in artikel 56, lid 1, van de Mededingingswet. Zaaknummer:

Nadere informatie

Functies merken. Koninginnegracht 19, Den Haag Kanaalpad 69, Apeldoorn 070-3105600. patents@vriesendorp.nl www.vriesendorp.nl

Functies merken. Koninginnegracht 19, Den Haag Kanaalpad 69, Apeldoorn 070-3105600. patents@vriesendorp.nl www.vriesendorp.nl 1 Merken spelen een zeer grote rol in het economische verkeer. Ze zijn onmisbaar en het gebruik ervan is zo vanzelfsprekend, dat ondernemers zich soms onvoldoende realiseren van hoeveel betekenis merken

Nadere informatie

Brussel, COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER ADVIES Nr 09 / 2007 van 21 maart 2007

Brussel, COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER ADVIES Nr 09 / 2007 van 21 maart 2007 KONINKRIJK BELGIE Brussel, Adres : Hoogstraat, 139, B-1000 Brussel Tel.: +32(0)2/213.85.40 E-mail : commission@privacycommission.be Fax.: +32(0)2/213.85.65 http://www.privacycommission.be COMMISSIE VOOR

Nadere informatie

Didier Deneuter modo Advocaten

Didier Deneuter modo Advocaten OVEREENKOMSTEN AUTEURS- EN NABURIGE RECHTEN ONDERHANDELINGEN IN DE PRAKTIJK Didier Deneuter modo Advocaten Congresstraat 37 41 1000 BRUSSEL didier.deneuter@modo-law.be [T] 02.427.39.00 [F] 02/425.39.00

Nadere informatie

Van mijn kleur moet je afblijven!?

Van mijn kleur moet je afblijven!? Van mijn kleur moet je afblijven!? Studiedag kleur & communicatie ICC Gent 14 maart 2008 Wat te verwachten? Wat te verwachten? Korte schets van beschermingsmogelijkheden Heel wat voorbeelden Mijn visie

Nadere informatie

1. Koken: de ingrediënten

1. Koken: de ingrediënten 8 1. Koken: de ingrediënten Weet alvast dat: een patent hetzelfde is als een octrooi (of brevet). Een merk wordt niet gepatenteerd, maar geregistreerd (ingeschreven in een register) nadat het gedeponeerd

Nadere informatie

i-depot : een zorg minder

i-depot : een zorg minder i-depot : een zorg minder Door Brigitte Dauwe, advocaat en partner bij Stibbe Brussel Een inventaris maken van alle gevallen waarin een i-depot nuttig kan zijn, is niet mogelijk. Er doen zich zoveel individuele

Nadere informatie

Hoe bescherm ik mijn naam en product?

Hoe bescherm ik mijn naam en product? 3 Hoe bescherm ik mijn naam en product? Over auteursrechten, merkbescherming, registratie van uw domeinnaam en patenten MICHIEL VERHAMME TIMOTHY VAN DE GEHUCHTE 4 Hebt u nog vragen, neem dan contact op

Nadere informatie

De Octrooicellen. Bescherm en valoriseer uw uitvindingen. Gratis sectorale ondersteuning rond intellectuele eigendom op maat van uw onderneming

De Octrooicellen. Bescherm en valoriseer uw uitvindingen. Gratis sectorale ondersteuning rond intellectuele eigendom op maat van uw onderneming De Octrooicellen Bescherm en valoriseer uw uitvindingen Gratis sectorale ondersteuning rond intellectuele eigendom op maat van uw onderneming De octrooicellen Bescherm en valoriseer uw uitvindingen Gratis

Nadere informatie

A creative commons presenteert: creatieve werken. delen met anderen - een strip. door alex roberts, rebecca royer en jon phillips

A creative commons presenteert: creatieve werken. delen met anderen - een strip. door alex roberts, rebecca royer en jon phillips A creative commons presenteert: creatieve werken delen met anderen - een strip door alex roberts, rebecca royer en jon phillips A creatieve werken delen met anderen Met Creative Commons gaat voor iedereen

Nadere informatie

Beroepsgeheim, deontologie en antiwitwas

Beroepsgeheim, deontologie en antiwitwas 1. Magistraten, Revisoren en Advocaten: drie beroepen met zware vereisten van morele orde die hun oorsprong vinden In de deontologische regels sensu stricto In de beroepsregels In de disciplinaire bepalingen

Nadere informatie

Buma 100 jaar: het openbaarmakingsrecht in 2025 11 oktober 2013

Buma 100 jaar: het openbaarmakingsrecht in 2025 11 oktober 2013 Buma 100 jaar: het openbaarmakingsrecht in 2025 11 oktober 2013 Jacqueline Seignette Jacqueline Seignette, Höcker advocaten, Amsterdam http://vimeo.com/2465906 Ideale situatie: creativiteit vrije loop

Nadere informatie

Een i-depot is een dienst die door het BBIE wordt aangeboden om aan documenten een vaste datum te verlenen.

Een i-depot is een dienst die door het BBIE wordt aangeboden om aan documenten een vaste datum te verlenen. i-depot 1. Wat is een I-depot? Een i-depot is een dienst die door het BBIE wordt aangeboden om aan documenten een vaste datum te verlenen. Een i-depot is geen intellectueel eigendomsrecht, maar een hulpmiddel

Nadere informatie

5. Management van Intellectueel Eigendom. Studentenversie

5. Management van Intellectueel Eigendom. Studentenversie 5. Management van Intellectueel Studentenversie 1. Intellectueel (I.E.) 2. Octrooien leren begrijpen 3. Het aanvraag proces 4. Wat maakt een merk? 5. Inzicht in Industrieel ontwerp 6. Wat doet Auteursrecht?

Nadere informatie

RECHT OP DE AFBEELDING EN DE SPORTBEOEFENAAR. Het recht dat eenieder heeft op zijn afbeelding is een fundamenteel recht.

RECHT OP DE AFBEELDING EN DE SPORTBEOEFENAAR. Het recht dat eenieder heeft op zijn afbeelding is een fundamenteel recht. (recht op afbeelding rtf_00114631) 22/08686 RECHT OP DE AFBEELDING EN DE SPORTBEOEFENAAR Het recht dat eenieder heeft op zijn afbeelding is een fundamenteel recht. Nochtans beschermt geen enkele bijzondere

Nadere informatie

2. In het arrest van 20 september 2001 heeft het Hof uitspraak gedaan over twee prejudiciële vragen die respectievelijk betrekking hadden op:

2. In het arrest van 20 september 2001 heeft het Hof uitspraak gedaan over twee prejudiciële vragen die respectievelijk betrekking hadden op: Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 11 juni 2002 (26.06) (OR. fr) PUBLIC 9893/02 Interinstitutioneel dossier: 2001/0111 (COD) LIMITE 211 MI 108 JAI 133 SOC 309 CODEC 752 BIJDRAGE VAN DE IDISCHE

Nadere informatie

Vertaling C-125/14-1. Zaak C-125/14. Verzoek om een prejudiciële beslissing. Fővárosi Törvényszék (Hongarije)

Vertaling C-125/14-1. Zaak C-125/14. Verzoek om een prejudiciële beslissing. Fővárosi Törvényszék (Hongarije) Vertaling C-125/14-1 Zaak C-125/14 Verzoek om een prejudiciële beslissing Datum van indiening: 18 maart 2014 Verwijzende rechter: Fővárosi Törvényszék (Hongarije) Datum van de verwijzingsbeslissing: 10

Nadere informatie

Openbare licentie van de Europese Unie

Openbare licentie van de Europese Unie Openbare licentie van de Europese Unie V.1.1 EUPL Europese Gemeenschap 2007 Deze openbare licentie van de Europese Unie ( EUPL ) 1 is van toepassing op het werk of de software zoals hieronder gedefinieerd,

Nadere informatie

Inhoud. Recht en Informatica HC4: Waarom bescherming IE? Octrooi: object. Octrooi: verkrijging. Octrooi: omvang

Inhoud. Recht en Informatica HC4: Waarom bescherming IE? Octrooi: object. Octrooi: verkrijging. Octrooi: omvang Recht en Informatica HC4: Intellectuele eigendom (1): Octrooi, Auteursrecht Octrooi (patent) Op software? Auteursrecht Algemeen Internet Software Inhoud Henry Prakken 11 mei 2015 1 2 Waarom bescherming

Nadere informatie

VERZOEK AAN DE MINISTER VAN ECONOMIE

VERZOEK AAN DE MINISTER VAN ECONOMIE KONINKRIJK BELGIE FEDERALE OVERHEIDSDIENST ECONOMIE, K.M.O., MIDDENSTAND EN ENERGIE ALGEMENE DIRECTIE ECONOMISCHE REGLEMENTERING DIENST VOOR DE INTELLECTUELE EIGENDOM VERZOEK TOT VERLENING VAN EEN OCTROOI

Nadere informatie

1. Inleiding. 1 Verordening (EG) nr. 1383/2003 van de Raad van 22 juli 2003 inzake het optreden van

1. Inleiding. 1 Verordening (EG) nr. 1383/2003 van de Raad van 22 juli 2003 inzake het optreden van 01-02-2012 Richtlijnen van de Europese Commissie betreffende de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten (IER) door de douaneautoriteiten van de EU met betrekking tot goederen, met name geneesmiddelen,

Nadere informatie

Recht en innovatie - Video in het onderwijs -

Recht en innovatie - Video in het onderwijs - presentatie op de themamiddag Video in het onderwijs op 4 maart 2010 Hogeschool Windesheim te Zwolle Recht en innovatie - Video in het onderwijs - Jaap Dijkstra Faculteit Rechtsgeleerdheid Rijksuniversiteit

Nadere informatie

VAN N UI U TV T IND ING CRE R ATI T E T EXPLO ITA T E

VAN N UI U TV T IND ING CRE R ATI T E T EXPLO ITA T E VAN UITVINDING EN CREATIE TOT EXPLOITATIE Een goed idee is goud waard. Intussen heeft u alles goed geregeld: uw octrooigemachtigde heeft octrooi of kwekersrecht aangevraagd, een merkenbureau heeft uw merk

Nadere informatie

Handhaving van IE-Rechten Workshop Boek XI Intellectuele Rechten 15 Mei 2014 FOD Economie

Handhaving van IE-Rechten Workshop Boek XI Intellectuele Rechten 15 Mei 2014 FOD Economie Handhaving van IE-Rechten Workshop Boek XI Intellectuele Rechten 15 Mei 2014 FOD Economie Geert Glas, Advocaat Allen & Overy LLP 1 AGENDA 1. Algemeen overzicht procedurewijzigingen 2. Specifieke procedurewijzigingen

Nadere informatie

Softwarerichtlijn. 5.5.2009 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 111/16 RICHTLIJN 2009/24/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

Softwarerichtlijn. 5.5.2009 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 111/16 RICHTLIJN 2009/24/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD Softwarerichtlijn 5.5.2009 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 111/16 RICHTLIJN 2009/24/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 23 april 2009 betreffende de rechtsbescherming van computerprogramma's

Nadere informatie

Nieuwe Europese wetgeving inzake consumentenrechten

Nieuwe Europese wetgeving inzake consumentenrechten INHOUD Legal Newsletter, 21 november 2011 Schrijf u in via newsletter@vlaamsedagbladpers.be 1. Nieuwe Europese wetgeving inzake consumentenrechten 2. Europees Parlement pleit voor een aanpassing van het

Nadere informatie

Wat is intellectueel eigendom en hoe pas ik het toe binnen mijn organisatie? 9 februari 2012 An Cosaert

Wat is intellectueel eigendom en hoe pas ik het toe binnen mijn organisatie? 9 februari 2012 An Cosaert Workshop intellectueel eigendom Wat is intellectueel eigendom en hoe pas ik het toe binnen mijn organisatie? 9 februari 2012 An Cosaert Even schetsen Waarom? It s worth protecting what another wants to

Nadere informatie

Duurrichtlijn RICHTLIJN 2006/116/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD. van 12 december 2006

Duurrichtlijn RICHTLIJN 2006/116/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD. van 12 december 2006 Duurrichtlijn RICHTLIJN 2006/116/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 12 december 2006 betreffende de beschermingstermijn van het auteursrecht en van bepaalde naburige rechten (gecodificeerde versie)

Nadere informatie

Bescherming en exploitatie van Intellectueel Eigendom

Bescherming en exploitatie van Intellectueel Eigendom Bescherming en exploitatie van Intellectueel Eigendom Bescherming uitvinding / vorm / merk en IP strategie (parallelsessie I) Kayin Pang, Peter van Essen and Ard Ellens Food Valley & Nederlandsch Octrooibureau

Nadere informatie

VEILIGHEID EN AUTEURSRECHT een handleiding voor overheid en bedrijven

VEILIGHEID EN AUTEURSRECHT een handleiding voor overheid en bedrijven VEILIGHEID EN AUTEURSRECHT een handleiding voor overheid en bedrijven INTRODUCTIE Mensen die muziek maken zijn, net als in iedere andere bedrijfstak, afhankelijk van een redelijke vergoeding voor hun creativiteit

Nadere informatie

Datum van inontvangstneming : 04/03/2013

Datum van inontvangstneming : 04/03/2013 Datum van inontvangstneming : 04/03/2013 Vertaling C-49/13 1 Zaak C-49/13 Verzoek om een prejudiciële beslissing Datum van indiening: 29 januari 2013 Verwijzende instantie: Úřad průmyslového vlastnictví

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2005 2006 29 874 (R 1777) Goedkeuring en uitvoering van de op 17 december 1991 te München tot stand gekomen Akte tot herziening van artikel 63 van het Verdrag

Nadere informatie

De toenemende invloed van het Handvest op het auteursrecht AIPPI. woensdag 11 maart 2015

De toenemende invloed van het Handvest op het auteursrecht AIPPI. woensdag 11 maart 2015 De toenemende invloed van het Handvest op het auteursrecht AIPPI woensdag 11 maart 2015 1 Quaedvlieg 2006 Het lijkt geen goed idee dat iedere individuele rechter in ieder individueel geval een eigen afweging

Nadere informatie

Brussel, 22 november 2006 112206 Advies Europees beleid intellectuele eigendommen Advies Europees beleid met betrekking tot intellectuele eigendommen

Brussel, 22 november 2006 112206 Advies Europees beleid intellectuele eigendommen Advies Europees beleid met betrekking tot intellectuele eigendommen Brussel, 22 november 2006 112206 Advies Europees beleid intellectuele eigendommen Advies Europees beleid met betrekking tot intellectuele eigendommen 1. Inleiding De SERV werd op 3 november 2006 om advies

Nadere informatie

PB calc & consult houdt zich alle rechten voor met betrekking tot updates alsook andere bronnen van terbeschikkingstelling.

PB calc & consult houdt zich alle rechten voor met betrekking tot updates alsook andere bronnen van terbeschikkingstelling. p.1 van 6 GEBRUIKSRECHTOVEREENKOMST voor BouwData PB Deze gebruiksrechtovereenkomst wordt gesloten tussen U als eindgebruiker, hierna genoemd de gebruiker, en PB calc & consult bvba, met maatschappelijke

Nadere informatie

Algemene Gebruiksvoorwaarden

Algemene Gebruiksvoorwaarden Algemene Gebruiksvoorwaarden 1. Algemeen Deze Algemene Gebruiksvoorwaarden (verder AV ) zijn van toepassing op ieder gebruik van de website www.planidoo.be en al haar sub-sites (hierna Website ), inclusief

Nadere informatie

A D V I E S. over EEN ONTWERP VAN KONINKLIJK BESLUIT BETREFFENDE NATUURLIJK MINERAAL WATER EN BRONWATER

A D V I E S. over EEN ONTWERP VAN KONINKLIJK BESLUIT BETREFFENDE NATUURLIJK MINERAAL WATER EN BRONWATER Doc. nr. E2:90005C04 Brussel, 30.3.1999 MH/GVB/LC A D V I E S over EEN ONTWERP VAN KONINKLIJK BESLUIT BETREFFENDE NATUURLIJK MINERAAL WATER EN BRONWATER (bekrachtigd door de Hoge Raad voor de Middenstand

Nadere informatie

Auteursrecht. VVA/VMC bij KNAW, 22 februari 2011 Dirk Visser

Auteursrecht. VVA/VMC bij KNAW, 22 februari 2011 Dirk Visser Auteursrecht VVA/VMC bij KNAW, 22 februari 2011 Dirk Visser President van de KNAW Robbert Dijkgraaf over ACTA: Dergelijke wetten maken het erg eenvoudig om onwelgevallige websites te blokkeren, waarbij

Nadere informatie

Verenigde Naties - Universele verklaring van de rechten van de mens (1948)

Verenigde Naties - Universele verklaring van de rechten van de mens (1948) Auteursrecht Auteursrecht is een, via de wet geregeld, recht dat jou als maker van een creatief werk (bijvoorbeeld film, tekst, muziek, foto s) toekomt om te bepalen wat een ander wel en niet met jouw

Nadere informatie

Samenwerken & Intellectueel Eigendom

Samenwerken & Intellectueel Eigendom Samenwerken & Intellectueel Eigendom 15 mei 2012 Mecc Maastricht René Janssen octrooiadviseur regio Limburg NL Octrooicentrum (locatie Syntens-Roermond) NL Octrooicentrum Octrooiverlening Nederland (uitvoering

Nadere informatie

Flexibel ter beschikking stellen van leerinhouden

Flexibel ter beschikking stellen van leerinhouden Flexibel ter beschikking stellen van leerinhouden http://www.picdiary.com/new/nyc2004-widescreen/3 Flexibel ter beschikking stellen van leerinhouden Het klassieke auteursrecht Auteursrecht in de onderwijscontext

Nadere informatie

Auteur. Onderwerp. Datum

Auteur. Onderwerp. Datum Auteur Stefan Nerinckx Onderwerp Het toepasselijk recht op verbintenissen voortvloeiend uit (internationale) arbeidsovereenkomsten: een nieuwe Europese verordening in de maak? Datum april 2005 Copyright

Nadere informatie

Verhuurrichtlijn RICHTLIJN 2006/115/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD. van 12 december 2006

Verhuurrichtlijn RICHTLIJN 2006/115/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD. van 12 december 2006 Verhuurrichtlijn RICHTLIJN 2006/115/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 12 december 2006 betreffende het verhuurrecht, het uitleenrecht en bepaalde naburige rechten op het gebied van intellectuele

Nadere informatie

Hoe publiek is uw privacy?

Hoe publiek is uw privacy? Hoe publiek is uw privacy? Mireille Hildebrandt Hoogleraar Smart Environments, Data Protection and the Rule of Law 2 New York Times, 25 th March 2013 3 What You Didn t Post, Facebook May Still Know By

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling Hof van Cassatie Onderwerp Benelux Merkenwet. Benelux-Verdrag intellectuele eigendom. Verval. Teken. Gebruik. Bescherming. Mogelijkheid Datum 15 september 2011 Copyright and disclaimer De inhoud

Nadere informatie

Zaak A 2005/1 - Bovemij Verzekeringen N.V. / Benelux-Organisatie voor de Intellectuele Eigendom

Zaak A 2005/1 - Bovemij Verzekeringen N.V. / Benelux-Organisatie voor de Intellectuele Eigendom COUR DE JUSTICE BENELUX GERECHTSHOF ~ Zaak A 2005/1 - Bovemij Verzekeringen N.V. / Benelux-Organisatie voor de Intellectuele Eigendom Nadere conclusie van de Advocaat-Generaal L. Strikwerda (stuk A 2005/1/13)

Nadere informatie

gebruikersvoorwaarden

gebruikersvoorwaarden Gebruikersvoorwaarden van Aristoco International BVBA, fabrikant van Cubigo en MaxxGemak, leverancier van Cubigo NL Toestemming Als bezoeker of lid van Cubigo ga je akkoord met de onderstaande bepalingen

Nadere informatie

Software en continuïteit

Software en continuïteit Software en continuïteit Jaarvergadering Orde van Advocaten 25 september 2009 Presentatie van de Vereniging Informaticarecht Advocaten (VIRA) Polo G. van der Putt, voorzitter VIRA Agenda VIRA Wat is (de

Nadere informatie

[TITLE IN CAPS, VERDANA, 32]

[TITLE IN CAPS, VERDANA, 32] [TITLE IN CAPS, VERDANA, 32] DEBAT I Handhaving van een standaardessentiëel octrooi: FRANDlicentie of verbod? Zeist, 14 maart 2012 INLEIDING Op diverse terreinen worden standaards gebruikt om uniforme

Nadere informatie

TEST STARTENDE ONDERNEMERS ALLES VAN WAARDE IS WEERLOOS (Lucebert), bescherming en bewaking van het Intellectuele Eigendom

TEST STARTENDE ONDERNEMERS ALLES VAN WAARDE IS WEERLOOS (Lucebert), bescherming en bewaking van het Intellectuele Eigendom Beste ondernemer, TEST STARTENDE ONDERNEMERS Een ieder die een project of een eigen bedrijf start, moet zich voorbereiden door zoveel mogelijk te ontdekken over de situatie waarin men zich waarschijnlijk

Nadere informatie

In deze noot komen de antwoorden of beide prejudiciële vragen aan bod. Maar eerst antwoord of de vraag wat een GUI nu eigenlijk is?

In deze noot komen de antwoorden of beide prejudiciële vragen aan bod. Maar eerst antwoord of de vraag wat een GUI nu eigenlijk is? Noot bij HvJEU,, 22 december 2010, zaak C-393/09, C Bezpečnostní softwarová asociace (BSA) tegen Ministerstvo kultury (prejudiciële vragen Nejvyšší správní soud,, Tsjechië) 1. Inleiding Op 22 december

Nadere informatie

Over de lange duur van auteursrechten en de Creative Commons-licentie

Over de lange duur van auteursrechten en de Creative Commons-licentie Over de lange duur van auteursrechten en de Creative Commons-licentie Eind 2012 mocht Creative Commons tien kaarsjes uitblazen. Een goede reden om even dieper in te gaan op dit fenomeen. Hoe ontstond Creative

Nadere informatie

De rol van Vrije Software in de Internet-maatschappij

De rol van Vrije Software in de Internet-maatschappij De rol van Vrije Software in de Internet-maatschappij Herman Bruyninckx Departement Werktuigkunde, K.U.Leuven H. Bruyninckx, Vrije Software 1 De L A TEX broncode van dit document is beschikbaar als Vrije

Nadere informatie

DISCLAIMER GEBRUIKSVOORWAARDEN

DISCLAIMER GEBRUIKSVOORWAARDEN DISCLAIMER GEBRUIKSVOORWAARDEN Verantwoordelijke uitgever Therabel Pharma s.a. Egide Van Ophemstraat 108 1180 Brussel Ondernemingsnummer: 0836.259.962 Tel. 00 32 (0)2 370 46 11 1. INTELLECTUELE EIGENDOMSRECHTEN

Nadere informatie

1. AANVAARDING VAN DE ALGEMENE VOORWAARDEN

1. AANVAARDING VAN DE ALGEMENE VOORWAARDEN Welkom bij de applicatie e-coupons van Beneficio by Edenred Belgium 1. AANVAARDING VAN DE ALGEMENE VOORWAARDEN GELIEVE DE GEBRUIKSVOORWAARDEN VAN DEZE APPLICATIE AANDACHTIG TE LEZEN We vragen u deze Algemene

Nadere informatie

TRACTATENBLAD KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1974 Nr. 63

TRACTATENBLAD KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1974 Nr. 63 6 (1925) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1974 Nr. 63 A. TITEL Schikking betreffende het internationaal depot van tekeningen of modellen van nijverheid; '$-Gravenhage, 6

Nadere informatie

APPS & R E C H T. 2014, Ruby Nefkens en Ilham Keip

APPS & R E C H T. 2014, Ruby Nefkens en Ilham Keip APPS & R E C H T 2014, Ruby Nefkens en Ilham Keip Apps en recht Het tot stand komen van een app begint altijd met een idee. En tijdens de uitwerking van dit idee tot een concrete app komen veel onderwerpen

Nadere informatie

RESPONSIVE TO A CHANGING WORLD. Yolk Henny van Egmond Congres over het nieuwe werken 2014

RESPONSIVE TO A CHANGING WORLD. Yolk Henny van Egmond Congres over het nieuwe werken 2014 RESPONSIVE TO A CHANGING WORLD Yolk Henny van Egmond Congres over het nieuwe werken 2014 Ontwikkeling en groei van binnenuit We leven niet in een tijdperk van veranderingen, maar in een verandering van

Nadere informatie

Relevante feiten. Beoordeling. RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG VAN ANTWERPEN Vonnis van 09 oktober 2002 - Rol nr 00/2654/A - Aanslagjaar 1996

Relevante feiten. Beoordeling. RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG VAN ANTWERPEN Vonnis van 09 oktober 2002 - Rol nr 00/2654/A - Aanslagjaar 1996 RECHTBANK VAN EERSTE AANLEG VAN ANTWERPEN Vonnis van 09 oktober 2002 - Rol nr 00/2654/A - Aanslagjaar 1996 Relevante feiten Als kaderlid van M heeft eerste eiser in 1993 aandelenopties verkregen op aandelen

Nadere informatie

Wie geniet bescherming van zijn handelsnaam?

Wie geniet bescherming van zijn handelsnaam? Bescherm uw handels -, vennootschaps - en merknaam Naambekendheid is voor de handelaar van onschatbare waarde. Consumenten, klanten en leveranciers kopen producten van een bepaald merk of drijven handel

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 21.10.2014 COM(2014) 638 final 2014/0297 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de sluiting, namens de Europese Unie, van het Verdrag van Marrakesh tot bevordering

Nadere informatie

Datum 17 april 2014 Onderwerp Arrest ACI Adam B.V. e.a. tegen Stichting de Thuiskopie en Stichting Onderhandelingen Thuiskopie vergoeding.

Datum 17 april 2014 Onderwerp Arrest ACI Adam B.V. e.a. tegen Stichting de Thuiskopie en Stichting Onderhandelingen Thuiskopie vergoeding. 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Ideeën vastleggen. Succesvol ondernemen begint met registreren

Ideeën vastleggen. Succesvol ondernemen begint met registreren Ideeën vastleggen Succesvol ondernemen begint met registreren Een goed idee ontstaat vaak spontaan op het moment dat u dit het minst verwacht. In de kroeg, onder de douche, tijdens het koken of op de fiets.

Nadere informatie

1. Wanneer kan je een octrooi (=patent) nemen op een planteigenschap die voordien nog niet gekend was in de landbouw?

1. Wanneer kan je een octrooi (=patent) nemen op een planteigenschap die voordien nog niet gekend was in de landbouw? Q&A Octrooien op planteigenschappen 1. Wanneer kan je een octrooi (=patent) nemen op een planteigenschap die voordien nog niet gekend was in de landbouw? Als het Europees Octrooi Bureau een patent verleent,

Nadere informatie

Praktische gids voor het gebruik van sociale netwerksites

Praktische gids voor het gebruik van sociale netwerksites Rapport Praktische gids voor het gebruik van sociale netwerksites Je rechten en plichten eenvoudig uitgelegd Colofon Praktische gids voor het gebruik van sociale netwerksites auteur(s): Ellen Wauters,

Nadere informatie

USER S AND PRIVACY POLICY

USER S AND PRIVACY POLICY USER S AND PRIVACY POLICY Hierna volgende voorwaarden zijn van toepassing op uw gebruik van deze website. U dient deze belangrijke informatie aandachtig te lezen vooraleer U uw bezoek van deze website

Nadere informatie

Creative Commons Licenties. Rechtenvrije muziek, geluiden en afbeeldingen

Creative Commons Licenties. Rechtenvrije muziek, geluiden en afbeeldingen Creative Commons Licenties Rechnvrije muziek, geluiden en afbeeldingen Colofon Creative Commons Licenties auur(s): Maks vzw 2013-2014 Een publicatie van Mediawijs.be. Pleinlaan 9, 1050 Brussel mediawijs@iminds.be

Nadere informatie

Tekeningen of modellen beschermen in de Benelux

Tekeningen of modellen beschermen in de Benelux Tekeningen of modellen beschermen in de Benelux Informatie voor ondernemers Succesvol ondernemen begint met registreren 17 Je ontwerp verzekeren Waarom ik mijn ontwerp als tekening of model heb geregistreerd?

Nadere informatie

Nieuwsflits praktijkgroep Technologie, Media en Entertainment

Nieuwsflits praktijkgroep Technologie, Media en Entertainment Nieuwsflits praktijkgroep Technologie, Media en Entertainment Geachte heer, mevrouw, Hierbij ontvangt u de 3 e nieuwsflits van onze praktijkgroep Technologie, Media en Entertainment. Met deze digitale

Nadere informatie

Thuiskopie in de cloud? VvA 25 januari 2013

Thuiskopie in de cloud? VvA 25 januari 2013 Thuiskopie in de cloud? VvA 25 januari 2013 Jacqueline Seignette Jacqueline Seignette, Höcker advocaten Apple itunes Match: - scant muziekbibliotheek op pc gebruiker - wat voorkomt in itunes (26 mio nummers),

Nadere informatie

De consument beschikt niet over het recht om de koop ongedaan te maken.

De consument beschikt niet over het recht om de koop ongedaan te maken. OVEREENKOMST VOOR HET PLAATSEN VAN EEN ADVERTENTIE Identificatie van de partijen Enerzijds, SPRL JSWR Consulting, ingeschreven bij de Kruispuntbank van Ondernemingen in België onder het nummer 0846.338.559

Nadere informatie

SAMENWERKINGSOVEREENKOMST BIJ HET UITSCHRIJVEN VAN EEN SCENARIO

SAMENWERKINGSOVEREENKOMST BIJ HET UITSCHRIJVEN VAN EEN SCENARIO SAMENWERKINGSOVEREENKOMST BIJ HET UITSCHRIJVEN VAN EEN SCENARIO TUSSEN :, auteur,, ENERZIJDS, EN, auteur, ANDERZIJDS, GELET OP HET FEIT DAT De auteurs besloten hebben om hun bekwaamheden en krachten te

Nadere informatie

Dienst Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk Datum Bijlage(n) Dienst Juridisch en Beleidsondersteunend Advies

Dienst Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk Datum Bijlage(n) Dienst Juridisch en Beleidsondersteunend Advies aan Mevrouwen de Voorzitsters en de Heren Voorzitters van de openbare centra voor maatschappelijk welzijn Dienst Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk Datum Bijlage(n) Dienst Juridisch en Beleidsondersteunend

Nadere informatie

Inhoud. Het belang van intellectueel eigendom. Wat is intellectueel eigendom? Contactgegevens

Inhoud. Het belang van intellectueel eigendom. Wat is intellectueel eigendom? Contactgegevens Een introductie Inhoud Het belang van intellectueel eigendom Wat is intellectueel eigendom? Contactgegevens Het belang van eigen IE andermans IE Het belang van eigen IE (1) Verwerven van een monopolie

Nadere informatie

G E D R A G S C O D E UNIZO HIB-LABEL

G E D R A G S C O D E UNIZO HIB-LABEL G E D R A G S C O D E UNIZO HIB-LABEL H A N D M A D E IN B E LG I U M Met het label Handmade In Belgium, hierna HIB-label, erkent UNIZO de makers van authentieke en ambachtelijke kwaliteitsproducten. Die

Nadere informatie

Recht week 1 15-4-2013

Recht week 1 15-4-2013 Recht week 1 15-4-2013 Intellectueel eigendomsrecht * Uitsluitend recht van de mens op de producten van zijn denkarbeid * Geestelijk eigendom (want gaat over wat je denkt, eigenaar van eigen ideen) * een

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling My Lawyer Info Monard D Hulst www.monard-dhulst.be Onderwerp Het Hof van Justitie zet de deur open voor tweedehandse software Datum 9 juli 2012 Copyright and disclaimer De inhoud van dit document

Nadere informatie