Illustrator
Theorie PP-02-01-01 Modulewijzer voor het gebruik van Illustrator Met deze module maak je in totaal 6 praktijkopdrachten. De werkstukken controleer je zelf op fouten waarna je de gevonden fouten corrigeert. Bij elke praktijkopdracht hoort ook een vragenblad. Daarop staan vragen over het computerprogramma waarmee je de opdracht gemaakt hebt, over de leerstof uit het boek grafische vorming en uit deze module. Ook de bijbehorende vragen kijk je eerst zelf na en je verbetert de eventuele fouten. Als de opdracht helemaal af is lever je deze in bij je leraar. Je opdracht wordt beoordeeld op de volgende onderdelen: - Volledigheid: zijn de gemaakte opdrachten compleet en op de juiste manier ingeleverd? - Juistheid: voldoen de opdrachten aan de kwaliteitseisen en heb je alle fouten verbeterd? - Verzorging: Ziet je werk er schoon en netjes uit? - Bestandsbeheer: Heb je alle bestanden op de computer onder de juiste naam en op de juiste plaats opgeslagen? Oriëntatie Adobe Illustrator Illustrator is een tekenprogramma ontwikkeld door de firma Adobe. Dit programma is een tekenprogramma dat goed gebruikt kan worden voor het ontwerpen van logo s en dergelijke. Illustrator werkt net als de andere Adobe-programma s met paletten. Voor kennis hierover moet je eerst de Introductieles werken met paletten gedaan hebben. Het bijzondere van Illustrator is dat het werkt met Bézier-paden, dat geeft een grote vrijheid en nauwkeurigheid aan de ontwerper. Het doel van de opdrachten is het leren werken met de gereedschappen en het ontdekken van de mogelijkheden van het programma. In deze module maak je tekeningen na van een model. Sommige van deze tekeningen gebruik je bij het opmaken van pagina s in het programma InDesign. Je maakt alle opdrachten aan de hand van een stappenplan. Alvorens met de tekenopdrachten te beginnen volgt op de volgende bladzijden een korte uitleg van enkele (nieuwe) paletten en gereedschappen.
Theorie PP-02-01-02 Het gereedschapspalet Het gereedschapspalet van Adobe Illustrator lijkt veel op de gereedschapspaletten van alle Adobeprogramma s maar verschilt in sommige opzichten in het gebruik van de gereedschappen. In de onderstaande afbeelding zijn de namen van alle gereedschappen opgenomen. De vetgedrukte worden hieronder, samen met enkele paletten, kort besproken Selecteren Pen Ovaal Penseel Roteren Spiegelen Overvloeien Verloopnet Pipet Handje Kleur Standaard vulling en lijn Het Selecteren- en Direct selecteren-gereedschap Om een getekend object te bewerken (kleur, vorm of grootte veranderen, verplaatsen, wissen etc.) moet het object eerst geselecteerd worden. Een object selecteren gebeurt door het met het Selecterengereedschap aan te klikken. De lijn van het object wordt dan blauw. Met het Direct-selecterengereedschap kan een deel van een object geselecteerd en bewerkt worden. Selecteren-gereedschap Direct selecteren Tekst Rechthoek Potlood Schalen Vrije transformatie Kolomgrafiek Verloop Schaar Zoomen Vulling en lijn wisselen Lijn Direct selecteren-gereedschap Het Pen-gereedschap Door de muisknop even ingedrukt te houden op het Pengereedschap worden alle variaties van het pengereedschap zichtbaar (verborgen gereedschappen). De pen wordt gebruikt om lijnen te tekenen. Het eenvoudigst om te tekenen is een rechte lijn. Door met de pen te klikken op de plaats waar de lijn moet beginnen verschijnt op die plaats een zogenaamd ankerpunt. Als je vervolgens klikt op de plaats waar de lijn moet eindigen komt op die plaats ook een ankerpunt. De computer tekent dan een rechte lijn van het eerste naar het tweede ankerpunt. Op deze manier kunnen alle ankerpunten van een tekening geplaatst worden en tekent de computer alle rechte lijnen tot de tekening ontstaan is. Als bij een pen een plus- of een mintekentje staat betekent dat, dat op een bestaande lijn een ankerpunt toegevoegd of verwijderd wordt. Het tekenen van een gebogen lijn is ingewikkelder. Door met de muis op je tekening te klikken en ingedrukt te houden kun je een ankerpunt zetten en vanuit dat ankerpunt door je ingedrukte muis enkele centimeters te slepen een controlepunt, of richtingspunt uit dit ankerpunt halen. Deze richtingspunten zijn door een lintje verbonden met het ankerpunt. Door met deze richtingspunten de lengte en de richting van de richtingslijnen te veranderen, verandert de lengte en de richting van de gebogen lijn die de computer tussen de ankerpunten tekent. Van een lijn kan de vorm, lengte, dikte etc veranderd worden met behulp van het selecteren- en direct selecterengereedschap, zorg dan wel dat je met de pijlpunt precies op een ankerpunt of richtingspunt staat. Je kunt ook ergens op een lijn een ankerpunt met richtingspunten toevoegen door de pen met het plusje (ankerpunt toevoegen) te gebruiken.
Theorie PP-02-01-03 Het Richtingspunt omzetten-gereedschap Een ankerpunt zonder richtingslijnen is een scherpe hoek. Een scherpe hoek kan rond gemaakt worden door met het Richtingspunt omzetten-gereedschap op het ankerpunt te klikken, en met de muisknop ingedrukt richtingslijnen te slepen Door met dit gereedschap op het ankerpunt van een ronde hoek te klikken verdwijnen de richtingslijnen van dit ankerpunt en wordt de hoek scherp. Het Tekst-gereedschap en het Teken- en Alineapalet De paletten voor het bewerken van tekst zijn nagenoeg hetzelfde als in de andere Adobeprogramma s. De meest voorkomende zetinstructies zoals: lettertype, stijl, corps en diverse uitlijningen kunnen hier ingesteld worden. Het werken hiermee zal geen problemen opleveren. Bestudeer de hoofdstukken 9.4 en 9.5 van het boek Grafische Vorming nogmaals, als je moeite hebt met deze termen. Achter het tekstgereedschap bevinden zich nog een aantal verborgen gereedschappen die elk hun eigen extra mogelijkheden bieden. Het Teken-palet In het Teken-palet kunnen eigenschappen van letters (tekens) worden ingesteld. Door een tekst eerst te selecteren (actief maken), kan in het Teken-palet gekozen worden in welk lettertype, stijl, corps en regelafstand de geselecteerde tekst gezet wordt. Een lettertype is een volledige reeks tekens: letters, cijfers en symbolen, die in een bepaalde stijl ontworpen zijn. Elk lettertype, er zijn er duizenden, heeft een naam, bijvoorbeeld; Helvetica, Times, Courier etc. Van elk lettertype zijn er verschillende varianten. Dit noemen we de letterstijl. Van de meeste lettertypen is er de basis-stijl (Regular, Plain etc.), een vette variant (Bold), en een cursieve variant (Oblique, Italic). Vaak zijn er ook combinaties beschikbaar zoals Bold Oblique Achter het tekentje TT kan de lettergrootte ingesteld worden. Een ander woord voor lettergrootte is Corps of Corpsgrootte. Rechts van het corps kan nog de regelafstand ingevuld worden. De regelafstand is de afstand van de basislijn van de eerste regel, tot de basislijn van de tweede regel. Lettertype Corpsgrootte Letterstijl Regelafstand
Theorie PP-02-01-04 Het Alinea-palet Het Rechthoek- gereedschap Een rechthoek tekenen op de gewenste maat kan op twee manieren. De eerste manier is: met het Rechthoek-gereedschap slepen van de linkerbovenhoek naar de rechteronderhoek van de rechthoek. De tweede manier is met de Option-toets (Alt-toets) ingedrukt van het middelpunt naar de rechteronderhoek van de rechthoek. Het Alinea-palet gebruiken we voorlopig alleen om de uitlijning van een tekst te veranderen. Deze instelling wordt gemaakt met de vijf blokjes boven in het palet. Hieronder staan de mogelijkheden waarbij de blokjes van links naar rechts genummerd zijn. De eerste vier zijn de meest voorkomende vormen van uitlijnen. Hieronder staan stukjes tekst met voorbeelden van uitlijnen. 1: Links uitlijnen 2: Centreren 3: Rechts uitlijnen 4: Uitvullen met de laatste regel links uitgelijnd 5: Alle regels uitvullen De tweede manier is nauwkeuriger. Door met het Rechthoek-gereedschap op een plaats op het scherm te klikken verschijnt een dialoogvenster waarin de breedte en de hoogte van de rechthoek ingevuld kunnen worden. Ook hier kun je met de Option-toets (Alt-toets) ingedrukt een gecentreerde rechthoek tekenen. Deze rechthoek zijn middelpunt als basis. Met het verborgen gereedschap achter het Rechthoek-gereedschap is een rechthoek met afgeronde hoeken te tekenen.
Theorie PP-02-01-05 Het Ovaal-gereedschap Het Ovaal-gereedschap werkt op dezelfde manier als het Rechthoek-gereedschap. Met het verborgen gereedschap kunnen veelhoeken, sterren en spiralen getekend worden. In het dialoogvenster dat verschijnt door met een van deze gereedschappen te klikken, zijn de verschillende eigenschappen van deze vormen in te stellen. Het Uitlijnen-palet Met het Uitlijnen-palet kunnen objecten op de precieze plaats neergezet worden ten opzichte van elkaar. De bovenste rij ikoontjes in het palet is om een aantal objecten ten opzichte van elkaar op een lijn te zetten. De tweede rij is om de om de objecten over de beschikbare ruimte te verdelen. Het in het midden zetten van de objecten. Zo kun je als je diverse figuren gemaakt hebt, deze heel snel op de juiste positie plaatsen. Het uitlijnenpalet is onderdeel van Illustrator en ook van InDesign. Het Schaar-gereedschap Een lijn kan doormidden geknipt worden met de schaar. Daarvoor moet met het schaartje precies op een lijn geklikt worden. Na het knippen kan de lijn met het Selecteren-gereedschap gesplitst worden in twee delen. Roteren-, spiegelen- en schalengereedschap Met deze paletten kan een voorwerp gedraaid, gespiegeld en vergroot of verkleind worden. Door te dubbelklikken op het gereedschap kun je nauwkeurig instellingen maken. Bij deze gereedschappen is het mogelijk om in plaats van OK kopieer te kiezen. Dan wordt het geselecteerde object niet zelf bewerkt, maar wordt er een bewerkte kopie van het object gemaakt.
OPDRACHTKAART PP-02-01-06 Het tekenen van eenvoudige vormen Voorkennis: Geen Intro: Illustratieprogramma s zoals Adobe Illustrator maken vector-illustraties. Deze afbeeldingen bestaan uit rechte en gebogen lijnen die zijn bepaald door ankerpunten, vectoren genaamd. Een klok in een vector-illustratie bijvoorbeeld bestaat uit een ankerpunt (het middelpunt) van een cirkel die is getekend met een bepaalde straal, geplaatst op een bepaalde positie en gevuld met een bepaalde kleur. Pixelgeoriënteerde teken- en beeldbewerkingsprogramma s, zoals Adobe Photoshop, maken bitmap-afbeeldingen, ook wel rasterafbeeldingen genoemd. In bitmapafbeeldingen wordt grafische informatie weergegeven door middel van een patroon (bitmap genoemd) van kleine blokjes, pixels, genaamd. Je leert in Illustrator werken met vectoren. Doelen: Als je deze opdracht uitgevoerd hebt kun je: het nulpunt van de linialen wijzigen. hulplijnen plaatsen. met het Pen-gereedschap eenvoudige vormen natekenen. de gereedschappen Ovaal en Rechthoek gebruiken. de gereedschappen Veelhoek en Ster gebruiken. het Schaar-gereedschap gebruiken. twee vormen verbinden. Activiteiten: 1. Lees de theorie Illustrator tot en met het schaargereedschap. 2. Maak de bijbehorende instaptoets en controleer de antwoorden. 3. Maak praktijkopdracht 1: Het tekenen van eenvoudige vormen. 4. Maak de bijbehorende vragen van praktijkopdracht 1 Tijd: Voor deze opdracht heb je ongeveer zes lesuren. Materiaal: Computer. Printer. Theorie Illustrator Boek Grafische Vorming Beoordeling: Is de opdracht gemaakt zoals het model en is het op de juiste manier opgeslagen, (zie checklist)? Zijn de vragen volledig en juist gemaakt?
Instaptoets PP-02-01-07 Het tekenen van eenvoudige vormen Geef bij de onderstaande illustraties aan welke de vectorillustratie en welke de bitmap- of pixels-illustratie is.
PRAKTIJKOPDRACHT PP-02-01-08 Het tekenen van eenvoudige vormen Wat heb je nodig: Computer. Printer. Tijd: Voor deze praktijkopdracht heb je ongeveer zes lesuren. Wat ga je doen: De opdracht stap voor stap: Start de computer op en log in. Open het programma Adobe Illustrator. Kies in de menubalk: Weergave - linialen tonen. Kies in de menubalk: Weergave - ware grootte. Verplaats het nulpunt naar de linkerbovenhoek van de pagina. Plaats horizontaal en verticaal hulplijnen op elke hele cm van het blad. Dit doe je door met de cursor tot in de liniaal te gaan, te klikken en slepen naar de positie waarop de hulplijn moet komen. Klik in het gereedschapspalet op: standaard vulling en lijn. Kies: Venster - Lijn tonen, en stel de lijndikte in op 0,5 pt of in het palet kleur. Kies: Venster - Info tonen. Kies het Pen-gereedschap. Klik met de pen op de coördinaten X: 20 en Y: -20. Houdt de Shift-toets ingedrukt en klik met de pen op de coördinaten X: 20 en Y: -40. Houdt de Shift-toets ingedrukt en klik met de pen op de coördinaten X: 40 en Y: -40. Houdt de Shift-toets ingedrukt en klik met de pen op de coördinaten X:40 en Y: -20. Teken op deze manier het eerste object na. Teken op dezelfde manier ook het tweede object na. Kies het Rechthoekgereedschap en klik op de coördinaten X:20 en Y: -80. Vul in het dialoogvenstertje de volgende maten in: Breedte: 20 mm, Hoogte: 20 mm. Teken op de juiste positie de 5 andere rechthoeken na. Elke rechthoek is 2 mm smaller dan de vorige. Kies in het gereedschapspalet de afgeronde rechthoek. Teken op de juiste positie de rechthoeken na met afgeronde hoeken van achtereenvolgens 2 mm, 3 mm, 4 mm, 5 mm, 6 mm en 7 mm.
PRAKTIJKOPDRACHT PP-02-01-09 Kies het Ovaal-gereedschap, houdt de Option-toets ingedrukt en klik op de coördinaten X: 30 en Y: -150 Vul in het dialoogvenstertje de volgende maten in: Breedte: 20 mm, Hoogte: 20 mm. Teken op deze manier de 5 andere cirkels na. De cirkels hebben een breedte en hoogte van 17 mm, 14 mm, 11 mm, 8 mm en 5 mm. Kies het veelhoekgereedschap en klik op de coördinaten X: 30 en Y: -180. Vul in het dialoogvenstertje de volgende gegevens in: Straal: 10 mm, zijkanten: 5. Teken op deze manier de 5 andere veelhoeken op de juiste positie na. Kies het stergereedschap en klik op de coördinaten X: 30 en Y: -210. Vul in het dialoogvenstertje de volgende gegevens in: Straal 1: 5 mm, Straal 2: 10 mm, Punten: 5. Teken de volgende sterren na. De gegevens zijn; De tweede ster: Straal 1: 5 mm, Straal 2: 10 mm, Punten: 7. De derde ster: Straal 1: 5 mm, Straal 2: 10 mm, Punten: 9. De vierde ster: Straal 1: 5 mm, Straal 2: 10 mm, Punten: 11. De vijfde ster: Straal 1: 2 mm, Straal 2: 10 mm, Punten: 11. De zesde ster: Straal 1: 8 mm, Straal 2: 10 mm, Punten: 11. Teken op de coördinaten X: 30 en Y:-240 een gecentreerde cirkel (Option-toets ingedrukt) met een diameter van 20 mm. Klik met het schaartje op het rechtse en onderste ankerpunt. Selecteer het losgeknipte deel van de cirkel en wis het. Ga met de pen naar een eindpunt van het overgebleven deel van de cirkel. Als er bij de pencursor een aansluitstreepje verschijnt klik je. Klik achtereenvolgens op het middelpunt van de cirkel en op het andere eindpunt (er verschijnt nu een vorm sluiten tekentje). Teken de twee andere cirkeldelen na. Selecteer de kwart cirkel en dubbelklik op het Roteren-gereedschap. Vul in het dialoogvenstertje in: Hoek 90 en klik op kopie. Positioneer de nieuwe vorm als onderdeel van het molentje. Zoom in tot 600% op het middelpunt van het molentje. Roteer en kopieer de drie andere onderdelen en positioneer deze nauwkeurig. Teken de rest van de objecten na aan de hand van het model. In de laatste rij moeten de halve ster en de halve cirkel met elkaar verbonden worden. Selecteer met het direct selecterengereedschap twee uiteinden Kies: Object-pad-verbinden. Doe dit aan beide zijden. Typ je naam en klas onder de opdracht en print de tekening. Controleer de print met het model, verbeter de fouten en maak een laatste print.
PRAKTIJKOPDRACHT Illustrator model PP-02-01-10
PRAKTIJKOPDRACHT PP-02-01-11 Theorie: Maak de vragen van opdracht 1. Typ de antwoorden. Print de antwoorden, verbeter de fouten en print de opdracht opnieuw uit. Inleveren: Een uitdraai van de opdracht. De uitwerking van de vragen. Checklist: OZijn de hulplijnen geplaatst? OIs de lijndikte juist? OZijn alle figuren op de juiste wijze nagetekend? OIs de proefprint gemaakt en gecontroleerd? OZijn de vragen gemaakt en gecontroleerd?
Toets PP-02-01-12 Opdracht Maak deze vragen met behulp van de computer en het programma Illustrator 1. Hoe stel je de dikte van een lijn in? 2. Hoe zorg je ervoor dat een lijn precies horizontaal of verticaal staat? 3. Hoe teken je een gecentreerde ovaal? 4. Hoe kun je een object tegelijk roteren en kopiëren? 5. Hoe kun je twee lijnen met elkaar verbinden?