Patiënteninformatiedossier (PID) Longkanker (longcarcinoom) onderdeel ZIEKTE EN BEHANDELING LONGKANKER
2
INHOUD De longen... 4 Kanker... 4 Longkanker/longvlieskanker... 5 Behandeling... 7 3
De longen Ieder mens heeft twee longen. De longen bevinden zich in de borstholte. Een van de voornaamste taken van de long is zorgen voor de opname van zuurstof in het bloed en de afgifte van koolzuurgas vanuit het bloed door middel van de ademhaling. De linkerlong bestaat uit twee onderdelen, kwabben genoemd. De rechterlong bestaat uit drie kwabben. Een kwab is onderverdeeld in kleinere onderdelen, segmenten. De longen zijn omgeven door twee vliezen, het longvlies en het borstvlies. Kanker Het lichaam bestaat uit miljarden cellen. Deze cellen vermeerderen zich, zodat oude en beschadigde cellen vervangen kunnen worden. De celdelingen verlopen volgens een vast protocol. Dit protocol wordt aangestuurd door erfelijke informatie in de celkern 4
(DNA). Deze informatie geeft aan wanneer een cel moet gaan delen en wanneer het delen moet stoppen. Door toeval en/of schadelijke invloeden van buiten af ( bijvoorbeeld roken) kunnen er beschadigingen op treden in de informatie in de cel. Hierdoor worden de cellen niet goed meer geïnformeerd en kunnen zij ongecontroleerd gaan delen. Dit wordt kanker genoemd. Andere woorden die gebruikt worden zijn tumor of gezwel. Het afweersysteem van de mens is in staat om kankercellen te herkennen en op te ruimen. Echter kankercellen kunnen zich voordoen als gezonde cellen en worden daardoor niet herkend door het afweersysteem als kwaadaardige cel zodat zij ontsnappen aan dit systeem en verder kunnen delen. Longkanker/longvlieskanker U hebt van de longarts gehoord dat u longkanker of longvlieskanker heeft. Longkanker of longvlieskanker betekent dat er een woekering is van cellen van het longweefsel/longvliesweefsel, waardoor gezonde cellen in de verdrukking komen. De verdringing van gezonde cellen door kankercellen veroorzaakt functieverlies van dit gezonde weefsel. Hierdoor kunnen klachten ontstaan zoals benauwdheid, hoesten of pijnklachten. Er kunnen kankercellen losraken van de oorspronkelijke tumor. Deze worden meegevoerd door bloed en/of lymfe waardoor deze cellen op andere plaatsen in het lichaam terecht komen en een nieuw gezwel vormen. Dit worden uitzaaiingen genoemd. 5
Longkanker, ook wel longcarcinoom genoemd kan worden verdeeld in twee hoofdgroepen. Niet-kleincellig longcarcinoom Kleincellig longcarcinoom Het niet-kleincellig longcarcinoom kan worden onderverdeeld in het plaveiselcelcarcinoom en het adenocarcinoom. Tegenwoordig kan er bij het adenocarcinoom aangetoond worden of er bepaalde foutjes in het erfelijk materiaal van de kankercel aanwezig zijn. Dit wordt mutatie-analyse genoemd. De aan- of afwezigheid van deze foutjes kunnen bepalend zijn voor uw behandeling. Borstvlieskanker, ook wel mesothelioom of asbestkanker genoemd is kanker uitgaande van het weefsel van de longvliezen die zich rondom de longen bevinden. Indien u meer informatie wenst over uw ziekte raden wij u aan om de volgende websites te raadplegen: www.kanker.nl www.longkankernederland.nl Indien u liever aanvullend schriftelijk materiaal wenst laat dit aan uw oncologieverpleegkundige weten. Vragen die gerezen zijn na het lezen van de informatie kunt u noteren vóór in dit PID bij Ruimte voor aantekeningen, zodat u ze tijdens het volgende poli bezoek aan de longarts of oncologie verpleegkundige kunt stellen. 6
Behandeling Wanneer alle onderzoeken zijn afgerond en de diagnose is gesteld, zal de longarts deze bespreken in een multidisciplinair overleg waarbij longartsen, longchirurgen, radioloog, radiotherapeuten en oncologieverpleegkundige van verschillende ziekenhuizen aanwezig zijn. Tijdens deze bespreking kijkt men samen wat voor u de beste behandeling is. De longarts zal dit behandelvoorstel met u bespreken. De longarts zal aangeven of de behandeling curatief of palliatief is. Een curatieve behandeling betekent dat de behandeling als doel heeft om u te genezen. Indien de behandeling palliatief van aard is, betekent dit dat de behandeling er op gericht is om uw klachten door de ziekte zoveel mogelijk te bestrijden. Genezing is niet meer mogelijk. De volgende behandelingen zien wij bij longkanker en zullen in de komende hoofdstukken besproken worden. - Operatie - Chemotherapie - Radiotherapie (bestraling) - Chemoradiatie: gecombineerde behandeling van chemotherapie met radiotherapie - Doelgerichte therapie - Immunotherapie Uitgave: Patiëntencommunicatie Harderwijk, oktober 2017 Internet: www.stjansdal.nl CAZ LO 23.10.17 7