Practicumopdracht: handleiding Fluke123 Benodigd materiaal: - PC - Fluke123 Virtual Demo Doel van de opdracht: - Fluke 123 op de juiste manier kunnen bedienen en aflezen Opdracht 1, inleiding Om alle (het zijn er veel) mogelijkheden van de Fluke123 op de juiste manier te kunnen benutten is het belangrijk om veel metingen met dit meetinstrument te verrichten en proberen te verklaren. Om de grondbeginselen van de Fluke123 te kunnen begrijpen bestaat er een virtuele Fluke123 welke via een PC bediend kan worden. De virtuele Fluke123 is te downloaden vanaf de timlotowebsite www.timloto.org Om deze handleiding te kunnen doorwerken is het noodzakelijk om eerst het Fluke123 Virtual Demo programma te downloaden vanaf www.timloto.org en te installeren op je computer. Na de installatie kan het programma gestart worden door op het icoon Fluke123 Virtual Demo te dubbelklikken welke op je bureaublad is geplaatst tijdens de installatie. Tijdens het opstarten komt het onderstaande scherm kort voorbij: Gemaakt op: 10-6-2004, Auteur: W. Tulp, Pagina 1 van 10
Opdracht 2, lay-out Fluke123 (zie bijlage) 1 geeft aan dat de informatie. welke vermeldt staat bij 2 en 3, geldt voor meetkanaal A 2 deze waarde geeft de effectieve wisselspanningswaarde aan van het gemeten signaal (Root Mean Square) 3 deze waarde geeft de gelijkspanningswaarde aan van het gemeten signaal 4 MANUAL wil zeggen dat de Fluke123 handmatig staat ingesteld (geldt voor de tijd en spanningswaarde) 5 dit is het grid waarop het gemeten signaal wordt afgebeeld, de afstand tussen 2 lijnen is een division (div) 6 triggersymbool, het signaal wordt getekend na een triggering, tijd + spanning wordt bepaald door dit symbool 7 nul-waarde icoon, dit is het referentiepunt voor de spanningswaarde 0 volt (gelijk zetten met horizontale lijn) 8 A-symbool welke aangeeft dat het signaal gemeten is met meetkanaal A 9 spanningwaarde voor kanaal A, staat nu ingesteld op een gelijkspanning van 100 mv/d (division) 10 tijdswaarde voor kanaal A, staat nu ingesteld op 10 ms/d (division) 11 symbool voor de accu (of 220 volt-adapter), geeft aan hoe de laadtoestand van de accu is 12 triggersymbool, geeft nu aan dat er getriggerd wordt op kanaal A met een opgaande flank De functie van de functietoetsen F1 t/m F4 staan altijd in het onderste deel van het scherm aangegeven. 13 F1; move (verplaats) kanaal A, F1 indrukken, en dan met pijltoetsen (18) signaal verplaatsen 14 F2; move (verplaats) kanaal B, kanaal B staat uit dus waarde wordt gearceerd weergegeven (werkt nu niet) 15 F3; triggerpunt instellen met de pijltjestoetsen, links/rechts = op/neergaande flank, op/neer = triggerspanning 16 F4; contrastinstelling van het beeldscherm wijzigen (leesbaarheid) 17 hiermee kan gekozen worden welke meting er verricht gaat worden met kanaal A (nieuw scherm) 18 cursortoetsen voor het verplaatsen van het signaal of instellen van het triggerpunt 19 zie punt 17, echter nu voor meetkanaal B 20 spanningsinstellingen (verticaal) voor V/div voor meetkanaal A (mv = lagere waarde, V = hogere waarde) 21 tijdinstellingen (horizontaal) voor s/div voor zowel meetkanaal A als B (s = hogere waarde, ns = lagere waarde) 22 spanningsinstellingen (verticaal) voor V/div voor meetkanaal B (mv = lagere waarde, V = hogere waarde) 23 hiermee kan het gemeten signaal vastgezet worden in het display (HOLD verschijnt bovenin het scherm) 24 hiermee kunnen de instellingen voor meetkanaal A en B gewijzigd worden (AC, DC, Probes, Single Shot) 25 de Fluke zoekt nu zelf naar de beste instellingen om het signaal af te beelden op het display 26 aan/uit knop, door de Fluke123 uit te zetten houdt deze het laatst gemeten beeld vast (met HOLD vastgezet) 27 grid-instellingen, datum en tijdinstellingen, automatische uitschakeling 5 min, 30 min, nooit 28 hiermee kunnen per kanaal 2 schermen worden opgeslagen welke achteraf weer op te vragen zijn 29 achtergrondverlichting aan / uit (kan tevens gebruikt worden om de Fluke123 te resetten) Gemaakt op: 10-6-2004, Auteur: W. Tulp, Pagina 2 van 10
Opdracht 3, Voorbeeldscherm Het afgebeelde scherm wordt als voorbeeld getoond. De informatie die in dit scherm valt af te lezen is: - meetkanaal A wordt op dit moment gebruikt om de meting te verrichten - het signaal wat nu gemeten wordt is een sinusvormig wisselspanningssignaal - het nul-volt icoon bevindt zich precies in het midden van het beeldscherm - de effectieve waarde van het wisselspanningssignaal bedraagt 177,0 mv (rms = Root Mean Square, Ueffectief = 0,5 x 2 x Utop = 0,5 x 1,4142 x 250 = 176.775 mv) - de gelijkspanningswaarde in het signaal bedraagt -2,0 mv (is in dit geval te verwaarlozen) - de Fluke123 staat in de stand MANUAL (spanning, tijd, triggering is nu handmatig ingesteld) - de spanningswaarde (verticaal) staat ingesteld op 100mV/d (100 mv per division) - de tijdwaarde (horizontaal) staat ingesteld op 10ms/d (10 ms per division) - de Fluke123 is aangesloten op een 220 Volt adapter voor de stroomvoorziening - de triggering vindt plaats op meetkanaal A, op de opgaande flank met een spanning van ± 60 Volt - de contrast-optie staat aan (standaard), contrast is nu te wijzigen met de op/neer cursortoetsen Gemaakt op: 10-6-2004, Auteur: W. Tulp, Pagina 3 van 10
Opdracht 4, Klik met de muisknop 1 keer op de knop ns Teken het afgebeelde signaal in het onderstaande scherm en vul alle overige gegevens in. Op dit moment worden er 1 / 2 / 3 / 4 / 5 / 6 volledige periodes getoond in het display. De periodetijd van het signaal bedraagt:.......... div x.......... sec =.......... sec De amplitude van het signaal bedraagt.......... div x.......... V =.......... V Het signaal wordt getriggerd op de opgaande / neergaande flank met een spanning van....... V Opdracht 5, Verplaatsen van het signaal in het display Klik op de functieknop F1, de menu-optie A MOVE wordt nu geselecteerd. Klik een aantal keer op de cursortoets naar rechts. (of houdt de knop een tijdje ingedrukt) Het signaal zal zich nu verplaatsen in het display als gevolg van: Klik een aantal keer op de cursortoets naar boven. (of houdt de knop een tijdje ingedrukt) Het signaal zal zich nu verplaatsen in het display als gevolg van: Klik een keer op de knop AUTO, de Fluke123 zal nu zelf de beste instellingen kiezen om het signaal zo nauwkeurig mogelijk in het display te tonen. Gemaakt op: 10-6-2004, Auteur: W. Tulp, Pagina 4 van 10
Opdracht 6, Verplaatsen van het triggerpunt Klik op de functieknop F3 ; de menu-optie TRIGGER SLOPE wordt nu geselecteerd. Verplaats het triggerpunt met de cursortoetsen tot boven het afgebeelde signaal. Wat zie je nu gebeuren met het signaal in het display. Geef hier een verklaring voor. Breng het triggerpunt terug naar een triggerspanning van 100 mv. Het triggericoon staat nu 1 / 2 / 3 / 4 / 5 / 6 / 7 / 8 division(s) boven / onder het nulvolt icoon. Klik op de cursortoets naar rechts. (Het programma heeft even de tijd nodig om te wijzigen) Teken het veranderde symbool van het triggericoon: Welke veranderingen zie je in het display: Door weer op de cursortoets naar links of rechts te klikken zal het triggerpunt weer wijzigen. Klik op de knop AUTO. Opdracht 7, Waveform generator Klik op de knop Waveform Generator, onderstaand schermpje zal nu openen. Met behulp van dit scherm kan het gemeten signaal, wat gemeten wordt met het meetkanaal A, ingesteld worden op: - Waveform: Sine (sinus), Block (blok), Saw (zaagtand) - Frequency: frequentie van het signaal (minimaal 1 en maximaal 10000 Hz) - Amplitude: amplitude van het signaal (minimaal 0.0001 en maximaal 1000 Volt) - Peak Noise: ruisvorming op het gemeten signaal (minimaal 1% en maximaal 25%) Stel de volgende waarden in: - Waveform Sine - Frequency op 25 Hz - Amplitude op 2 Volt - Peak Noise 1% klik eerst een keer op de knop s en daarna op de knop ns om de stand AUTO uit te zetten. klik op de knop APPLY om de veranderingen toe te passen in het display van de Fluke123 Gemaakt op: 10-6-2004, Auteur: W. Tulp, Pagina 5 van 10
Teken het afgebeelde signaal in het onderstaande linker Fluke123 scherm en geef daarin aan: - de spanningswaarde V~ rms (effectieve wisselspanningswaarde) - de spanningswaarde V- (gelijkspanningswaarde) - het nulvolt-icoon - het triggericoon: opgaande of neergaande flank en spanning - V/d, s/d, Trig: Linker Fluke123 Rechter Fluke123 Stel nu de Fluke123 zodanig in dat het signaal goed valt te bestuderen. (gebruik eventueel move) Houd er rekening mee dat er normaal gesproken één periode zo optimaal mogelijk in het display moet worden getoond om te kunnen bestuderen. Teken het afgebeelde signaal in het bovenstaande rechter Fluke123 scherm en geef daarin aan: - de spanningswaarde V~ rms (effectieve wisselspanningswaarde) - de spanningswaarde V- (gelijkspanningswaarde) - het nulvolt-icoon - het triggericoon: opgaande of neergaande flank en spanning - V/d, s/d, Trig: De periodetijd van het signaal bedraagt:.......... div x.......... sec =.......... sec De periodetijd omrekenen naar de frequentie dient als volgt te gebeuren: periodetijd T bedraagt.......... sec frequentie = 1 : T = 1:.......... sec De frequentie bedraagt:.......... Hz Gemaakt op: 10-6-2004, Auteur: W. Tulp, Pagina 6 van 10
Opdracht 8, Frequentie 2 x zo hoog, amplitude 2 x zo laag Teken in het linker Fluke123 scherm het signaal als de frequentie 2 x zo hoog wordt en de amplitude 2 x zo laag waarbij de instellingen van de Fluke123 niet veranderen. Linker Fluke123 Rechter Fluke123 Stel de Waveform Generator in op een 2 x zo hoge frequentie en de amplitude op een 2 x zo lage spanning en klik op Apply. Neem het weergegeven signaal in het display over in de Rechter Fluke 123. Wanneer het goed is dienen beide tekeningen aan elkaar gelijk te zijn. Opdracht 9, Menu meetkanaal A Door op knop 17 te klikken (zie bijlage) opent het volgende menu: In dit menu kan uit verschillende weergave-opties en / of meettoepassingen gekozen worden. Met de cursortoetsen kan door de lijst gebladerd worden waarna met de F4 knop de menukeuze bevestigd kan worden. Meerdere opties zijn mogelijk door weer op knop 17 te klikken en voor een andere menu-optie in de lijst te kiezen. Gemaakt op: 10-6-2004, Auteur: W. Tulp, Pagina 7 van 10
Kies in het menu voor de optie Hz en klik op de functieknop F4 (ENTER) Welke veranderingen zijn er nu zichtbaar in het display? Open het menu nogmaals en kies nu voor de optie PEAK en klik op F4 Er opent nu een nieuw schermpje, zie hieronder, en kies voor de optie PEAK MAX ^, klik op F4 Welke veranderingen zijn er nu zichtbaar in het display? Opdracht 10, functie HOLD en SAVE Het afgebeelde signaal in het display van de Fluke123 kan vastgezet worden met de blauwe knop HOLD. De meter houdt deze meting nu vast ook wanneer de meter wordt uitgezet. Nadat de meter wordt aangezet (zonder reset) wordt het gemeten beeld weer in het display getoond. De meter heeft per kanaal de mogelijkheid om 2 beelden op te slaan in het geheugen. Het opslaan van een meting gaat op de volgende wijze: - zorg dat je gemeten signaal op de juiste wijze in het display wordt getoond - klik op de knop SAVE en kies dan: SCREENS, SAVE, SCREEN 1 of 2 en ENTER Het opvragen van opgeslagen beelden gaat op de volgende wijze: - klik op de knop SAVE en kies dan: RECALL, SCREEN 1 of 2 en ENTER - onderin het display komt nu te staan: RECALLED SCREEN 1 of 2 Door de Fluke123 aan te sluiten op een PC waarop de Flukeview Scopemeter software is geïnstalleerd is het mogelijk om de beelden op te slaan of eventueel uit te printen. Het is verstandig om voor elke meting de Fluke123 te resetten voor gebruik. Hierdoor worden alle instellingen in de meter teruggezet naar de fabrieksinstellingen. Tijdens het resetten wordt het display eveneens gereset, de opgeslagen signalen blijven echter behouden tijdens de reset. Het resetten van de Fluke123 dient als volgt plaats te vinden: - druk de achtergrondverlichtingsknop (29) in en houd deze ingedrukt - druk kort op de groene aan/uit knop - de Fluke123 geeft nu 2 piepsignalen en toont een leeg scherm - de Fluke123 is nu gereset naar de fabrieksinstellingen Gemaakt op: 10-6-2004, Auteur: W. Tulp, Pagina 8 van 10
Opdracht 11, meetkanaal B Met de Fluke123 is het mogelijk om het spanningsverloop van 2 signalen tegelijkertijd in het beeldscherm weer te geven en in hetzelfde tijdsverloop met elkaar te vergelijken. Hiervoor kan zowel op kanaal A als op kanaal B een signaal worden aangesloten. - klik op de knop SCOPE MENU - zet hier bij de optie INPUT B: de stand NORMAL aan en klik op F4 (ENTER) Welke veranderingen zijn er nu zichtbaar in het display? Beperkingen Dit programma geeft een aardige indruk wat de mogelijkheden zijn van de Fluke123, het blijft echter een simulatieprogramma met de nodige beperkingen. Een aantal van deze beperkingen zijn: (ik ben er vast wel één vergeten) - opstarten met een algehele reset is niet mogelijk - er kunnen geen gelijkspanningssignalen bestudeerd worden - er kunnen maar een beperkt aantal signalen bestudeerd worden - er kan geen koppeling gemaakt worden met een pc om data op te slaan - op meetkanaal B kan geen signaal worden aangesloten - singleshot-meting is niet mogelijk - er kan niet met een batterij-voeding worden gewerkt Deze handleiding geeft dan wel een aardige basis, echter de werking en (on)mogelijkheden van een meetinstrument (willekeurig welk meetinstrument) kan denk ik alleen maar tot zijn recht komen door het meetinstrument veel toe passen in de praktijksituatie. In dit geval dus de Fluke123. Ik zou zeggen; meet ze. Gemaakt op: 10-6-2004, Auteur: W. Tulp, Pagina 9 van 10
Bijlage: layout Fluke123 Copyright 2002 by TIMLOTO (www.timloto.org). This material may be distributed only to the terms and conditions set forth in the Open Publication License, v1.0 or later. The latest version is presently available at : http://www.opencontent.org/openpub Gemaakt op: 10-6-2004, Auteur: W. Tulp, Pagina 10 van 10