Publicaties vanwege het CENTRUM VOOR NOTARIEEL RECHT Recht met sfeer Bloemlezing uit eigen werk Bundel ter gelegenheid van het afscheid van prof. mr. M.J.A. van Mourik als hoogleraar notarieel- en privaatrecht aan de Radboud Universiteit Nijmegen Q. Kluwer a Wolters Kluwer business Kluwer - Deventer - 2008
Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Oraties 1 a Rijksuniversiteit te Leiden, 12 september 1975 1 Onderneming en erfrecht. Rede uitgesproken bij de aanvaarding van het ambt van hoogleraar in het notariële recht aan de Rijksuniversiteit te Leiden op vrijdag 12 september 1975 (W.E.J. Tjeenk Willink, Zwolle 1975). 1 b Katholieke Universiteit te Nijmegen, 22 april 1988 22 Inkomen en vermogen in het privaatrecht. Rede uitgesproken bij de aanvaarding van het ambt van buitengewoon hoogleraar in het notarieel recht aan de Katholieke Universiteit te Nijmegen op vrijdag 22 april 1988 (W.E.J. Tjeenk Willink, Zwolle 1988). 22 c Radboud Universiteit te Nijmegen, 28 november 2008 40 Recht, rechtvaardigheid en ethiek, in het bijzonder in de notariële praktijk. Rede uitgesproken ter gelegenheid van het afscheid als gewoon hoogleraar notarieel- en privaatrecht aan de Radboud Universiteit te Nijmegen op vrijdag 28 november 2008. 40 Hoofdstuk 2 Verspreide artikelen 41 a Huwelijksvermogensrecht 41 1 'De waardering van de voormalige echtelijke woning bij scheiding en deling na echtscheiding (Een ongevraagde noot n.a.v. H.R. 11 maart 1977, R.v.dW. 1977,47)', WPNR 108 (1977), afl. 5401, p. 497-499. 41 2 'Enige opmerkingen over de positie van de in de wettelijke gemeenschap gehuwde groot-aandeelhouder die van echt scheidt', WPNR 108 (1977), afl. 5411, p. 657-660. 45 3 '"In de uitoefening van een beroep of bedrijf" (art. 88 lid 1 sub c Boek 1 BW)', WPNR 109 (1978), afl. 5449, p. 565-571. 51 4 'Huwelijkse voorwaarden en de eisen van redelijkheid en billijkheid', WPNR 118 (1987), afl. 5811, p. 1-5. 66 IX
5 'Vervaltermijn en (periodiek) verrekenbeding: een treurige combinatie', WPNR 121 (1990), afl. 5957, p. 247-249. 74 6 'Privaatrecht Aktueel: Hoge Raad: beroep op vervalbeding bij periodiek verrekenbeding in beginsel onaanvaardbaar', WPNR 127 (1996), afl. 6212, p. 121-122. 77 7 'Ondernemingsvermogen en aandelen bij beperkte gemeenschappen van goederen en verrekenstelsels', WPNR 127 (1996), afl. 6241, p. 747-751. 80 8 'Het gezin in het burgerlijk vermogensrecht, waaronder het erfrecht, en het belastingrecht', Rechtsgeleerd Magazijn Themis 158 (1997), afl. 4, p. 145-154. 90 9 'Opinie: Rechtsdecadentie', Nederlands Juristenblad 72 (1997), afl. 44, p. 2020-2021. 106 10 'De rechtsgevolgen van een huwelijk gesloten met innerlijk voorbehoud', WPNR 130 (1999), afl. 6341, p. 25-28. 107 11 'Nominaliteitsbeginsel, beleggingsvisie en economische (deel)gerechtigdheid', EchtscheidingsBulletin. Tijdschrift voor scheidingsrecht (2006), afl. 2, p. 51-54. 115 Ongehuwd samenleven 119 12 'De rechtspraktijk en het ongehuwd samenleven', WPNR 111 (1980), afl. 5523, p. 417-422. 119 13 'Het ongehuwd samenleven en het recht', Tijdschrift voor Familie- en Jeugdrecht 6 (1984), afl. 3, p. 73-81. 129 14 'Regulering van niet-huwelijkse relaties', Tijdschrift voor Familie- en Jeugdrecht 8 (1986), afl. 6, p. 160-163. 139 15 'Wettelijke en contractuele vormgeving van affectieve relaties', in: E.A.A. Luijten e.a., Het familierecht in het perspectief van de 21* eeuw. VPFA Millennium-bundel (Kluwer, Deventer 1999), p. 59-68. 144 Erfrecht 151 16 'De moderne boedelverdeling bedreigd?', Maandblad voor het Notariaat 1 (1968), afl. 5,p. 110-111. 151 17 'De realiteit en de positie van de langstlevende echtgenoot in het komend erfrecht', WPNR 101 (1970), afl. 5109, p. 573-577 en afl. 5110, p. 585-588. 153 18 'De meeslepende avonturen van de langstlevende echtgenoot (I). Het erfrecht volgens het ontwerp - Invoeringswet Boek 4 nieuw BW', Nederlands Juristenblad 57 (1982), afl. l,p. 1-8. 168 19 'De meeslepende avonturen van de langstlevende echtgenoot (II). Het erfrecht volgens het ontwerp- Invoeringswet Boek 4 nieuw BW', Nederlands Juristenblad 57 (1982), afl. 2,p. 33-46. 184 20 'De meeslepende avonturen van de langstlevende echtgenoot (III)', Nederlands Juristenblad 66 (1991), afl. 31, p. 1251-1258. 210 21 'De meeslepende avonturen van de langstlevende echtgenoot (IV)', Nederlands Juristenblad 72 (1997), afl. 19, p. 839-845. 224
22 'De meeslepende avonturen van de langstlevende echtgenoot (Ven slot)', WPNR 134 (2003), afl. 6516 (themanummer Nieuw erfrecht), p. 8-12. 238 23 'De legitieme portie: weg ermee!', WPNR 122 (1991), afl. 6018, p. 621-625. 246 24 'Gedachten over erfovereenkomsten en gemeenschappelijke testamenten', in: S.C.JJ. Kortmann, J.M.M. Maeijer, A.J.M. Nuytinck en S. Perrick (red.), Op recht. Bundel opstellen, aangeboden aan prof. mr. A.V.M. Struycken ter gelegenheid van zijn zilveren ambtsjubileum aan de Katholieke Universiteit Nijmegen (W.E.J. Tjeenk Willink, Zwolle 1996), p. 213-221. 256 25 'Het fenomeen Estate Planning', Kwartaalbericht Estate Planning 1 (1997), afl. 1, p. 3. 264 26 'Verkrijging "krachtens erfrecht'", in: H.F.G. Lemaire en P. Vlas (red.), Met recht verkregen. Bundel opstellen aangeboden aan mr. Ingrid S. Joppe. Kluwer rechtswetenschappelijke publicaties (Kluwer, Deventer 2002), p. 131-140. 265 27 'Vergaar, verdeel en heers', in: F. Swennen en R. Barbaix (eds.), Over erven. Liber amicorum Mieken Puelinckx-Coene (Kluwer, Mechelen 2006), p. 457-471. 273 28 'Estate Planning', Nederlands Juristenblad 82 (2007), afl. 5, p. 273-279. 283 29 'Uitleg van uiterste wilsbeschikkingen', WPNR 138 (2007), afl. 6709 (themanummer Uitleg van...), p. 407-417. 294 Ondernemingsrecht 312 30 'Het begrip "onderneming" als fenomeen in het recht', WPNR 100 (1969), afl. 5042, p. 233-241. 312 31 'De vennootschap onder firma als overeenkomst én rechtspersoon', Stichtingen Vereniging (1976), afl. 9, p. 264-269 en afl. 10, p. 289-292. 320 32 'Aandeelhouderschap en huwelijksgemeenschap', De Naamloze Vennootschap 61 (1983), afl. 7-8, p. 125-128. 329 33 'Nogmaals over aandeelhouderschap en huwelijksgemeenschap', De Naamloze Vennootschap 62 (1984), afl. 5, p. 200-202. 334 34 'Vermogensrecht Aktueel: Heeft de stille maatschap een afgescheiden vermogen?', WPNR 124 (1993), afl. 6102, p. 581-582. 338 35 'Personenvennootschap, huwelijksvermogensrecht en erfrecht', WPNR 134 (2003), afl. 6524 (themanummer Personenvennootschappen), p. 240-246. 339 36 'Afgescheiden vermogen', in: G.T.K. Meussen e.a., Schonis-bundel. Opstellen aangeboden aan Prof. mr. H.M.N. Schonis ter gelegenheid van zijn afscheidals hoogleraar aan de Radboud Universiteit Nijmegen (Kluwer, Deventer 2006) p. 221-230. 350 XI
e Notariaat 358 37 'De functie van de notaris en de structuur van het notariaat', WPNR 105 (1974), afl. 5251, p. 119-122. 358 38 'De tussenkomst van de notaris bij de totstandkoming van obligatoire overeenkomsten, in het bijzonder die tot eigendomsoverdracht van onroerend goed', WPNR 106 (1975), afl. 5302, p. 245-255. 366 39 'De essentialia van het notarisambt', Nederlands Juristenblad 70 (1995), afl. 20, p. 731-737. 386 40 'Notariële herstelwerkzaamheden', in: P.H.M. Gerver, J.G. Kuijl, A.J.H. Pleysier en R.T.G.Verstraaten (red.), Heden verschenen voor mij... Liber amicorum aangeboden aan prof. mr. A.L.M. Soons, gewoon hoogleraar in het Notariële Recht aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Rijksuniversiteit Leiden ter gelegenheid van zijn emeritaat (Gouda Quint, Arnhem 1995), p. 319-327. 399 41 'De notaris, de kantonrechter en het erfrecht', WPNR 135 (2004), afl. 6574, p. 279-285. 406 42 'De notariële tarieven en de notariële spagaat', WPNR 135 (2004), afl. 6591 (themanummer Vijfjaar Wet op het notarisambt),?. 725-729. 418 ƒ Overig 426 43 'Het begrip "waarde" in het privaatrecht en enige fiscale wetten', WPNR 110 (1979), afl. 5494, p. 577-582. 426 Hoofdstuk 3 Enige antwoorden op rechtsvragen in het WPNR 439 a Huwelijksvermogensrecht 439 1 'Huwelijksvermogensrechtelijke gemeenschap van onroerende zaken', WPNR 123 (1992), afl. 6060, p. 630-631. 439 2 'Periodiek verrekenbeding en faillissement', WPNR 124 (1993), afl. 6112, p. 807-808. 440 3 'Artikel 1:88 lid 1 letter a BWen de aan de BV toebehorende echtelijke woning', WPNR 128 (1997), afl. 6266, p. 264-265. 444 4 'Omzetting huwelijk in geregistreerd partnerschap', WPNR 132 (2001), afl. 6450, p. 605-606 en afl. 6543, p. 681-682. 445 5 'Zijn huwelijkse voorwaarden tevens partnerschapsvoorwaarden?',l 7Wi? 137 (2006), afl. 6663, p. 328-329. 447 b Erfrecht 448 6 'Oudere en jongere gemeenschappen', WPNR 121 (1990), afl. 5977, p. 654-655. 448 7 'Uitleg "wettige afstammelingen'", WPNR 126 (1995), afl. 6202, p. 784-785. 451 8 'Legaat, verdeling en overdrachtsbelasting', WPNR 129 (1998), afl. 6308, p. 228. 453 9 'Erfrechtelijke beschikking over andermans aandelen', WPNR 131 (2000), afl. 6404, p. 397. 454 XII
10 'Een hopeloos testament. Uitlegging', WPNR 132 (2001), afl. 6465, p. 974-975. 455 11 'Onwaardigheid', WPNR 135 (2004), afl. 6593, p. 796. 457 12 'Testamentair bewind over aandelen in een BV; bestuurdersbenoeming', WPNR 136 (2005), afl. 6632, p. 639-640. 458 13 'Een interessante tweetrapsmaking', WPNR 137 (2006), afl. 6678, p. 621-622. 461 14 'Oud testamentair vervreemdingsverbod', WPNR 138 (2007), afl. 6699, p. 175-176. 463 15 'Notaris en executeur', WPNR 138 (2007), afl. 6732, p. 1000 464 16 'Wettelijke verdeling en legaat ten behoeve van de echtgenoot', WPNR 139 (2008), afl. 6740, p. 108. 465 17 '"Wederkerige" uiterste wilsbeschikkingen', WPNR 139 (2008), afl. 6745, p. 199-201. 466 Notaris 469 18 'Is erfgenaamschap een geheim?', WPNR 118 (1987), afl. 5840, p. 474 (met vervolg in afl. 5850, p. 631-632). 469 19 'Gegronde reden tot dienstweigering?', WPNR 121 (1990), afl. 5959, p. 296-297. 470 20 'Mag een notaris in België wonen?', WPNR 123 (1992), afl. 6059, p. 609. 472 21 'Testament met ontbrekende, onvolledige of verkeerde dagtekening', WPNR 126 (1995), afl. 6190, p. 533-534. 473 22 'De verscheurde minuutakte', WPNR 127 (1996), afl. 6240, p. 737-738. 475 Hoofdstuk 4 Curiosa 477 a Versjes en dergelijke 477 1 'Recht gedicht: Ko', Ars Aequi. Juridisch Studentenblad 44 (1995), afl. 11, p. 840. 477 2 Diverse versjes en gedichtjes uit Het nieuwe erfrecht (BZZTÖH, 's-gravenhage; zevende druk: mei 2003) en Trouwen en scheiden. Hoe leed te voorkomen en vreugde te vergroten (BZZTóH, 's-gravenhage 2002). 477 b Diversen 480 3 'Notaris Ibee zit er mee!', Maandblad voor het Notariaat 6 (1973), afl. 9, p. 196-197. 480 4 'De familieveiling', in: Het nieuwe erfrecht (BZZTóH, 's-gravenhage; zevende druk: mei 2003), p. 149-152. 482 5 'Notarieel (ge)recht', Ars Aequi. Juridisch Studentenblad 55 (2006), afl. 10, p. 690-691. 483 6 'Naar de kapper', in: M. van der Laan e.a. (red.), Nota Bene Almanak 2006-2007 (Nijmegen 2007), p. 105-107. 486 7 'De man met de hamer', in: M. Majado van Dreumel e.a. (red.), Nota Bene Almanak 2007-2008 (Nijmegen 2008), p. (30)31-33. 487 XIII
Hoofdstuk 5 Interview met Pro Memorie (2004) 489 Hoofdstuk 6 Bibliografie 507 7 Monografieën 507 a Boeken 507 b Preadviezen 509 c Andere monografieën, waaronder bewerkingen, tekstuitgaven en oraties 510 II Artikelen in tijdschriften en bijdragen aan feestbundels en dergelijke 511 III Naschriften en reacties (hoofdzakelijk in het WPNR) 531 IV Boekbesprekingen 534 V Beantwoording van rechtsvragen (in Ars Aequi en het WPNR) 536 Hoofdstuk 7 Lijst van promoti 545 Hoofdstuk 8 Nabeschouwing: Recht, rechtvaardigheid en ethiek 547 XIV