Beslisdocument college van Peel en Maas Document openbaar: Ja Zaaknummer: 1894/2017/1091545 Besluitnummer: 23 6.3 Onderwerp: Collectieve actie tegen capaciteitstarief Advies: 1 Akkoord geven om deel te nemen aan de collectieve actie van plattelandsgemeenten Besluit van het college Peel en Maas: volgens advies aangehouden anders, namelijk: Ondertekening gemeentesecretaris/directeur, datum: L.P.H. Breukers
Zaaknummer: 1894/2017/1091545 Besluitnummer: Adviesnota Onderwerp Collectieve actie tegen capaciteitstarief Advies 1 Akkoord geven om deel te nemen aan de collectieve actie van plattelandsgemeenten Inleiding 1 januari 2009 is het zogenaamde capaciteitstarief ingevoerd (zie uitleg in bijlage). Met dit capaciteitstarief worden kosten van het transport van elektriciteit niet meer op basis van verbruik verdeeld maar op basis van de zwaarte van de aansluiting. Plattelandsgemeenten, die werken met drukriolering, beschikken over veel pompunits die voorzien zijn van een (relatief) zware aansluiting en toch relatief weinig energie verbruiken. De invoering van het capaciteitstarief heeft tot een aanzienlijke kostenverzwaring geleid. In de afgelopen jaren zijn diverse acties ondernomen om deze kostenstijging ongedaan te maken of gecompenseerd te krijgen. Tot op heden is dat zonder resultaat. De belangrijkste reden hiervoor is dat een enkele gemeente onvoldoende vuist kan maken om dit onderwerp serieus op de agenda te krijgen. Hiernaast beschikken de betrokken gemeenten, in het algemeen niet over de juiste kennis en capaciteit voor dit soort vraagstukken. Met dit voorstel wordt vanuit de regio Waterpanel Noord nadrukkelijk aandacht gevraagd voor de kostenstijging als gevolg van de invoering van het capaciteitstarief. Het doel van deze actie is om plattelandsgemeenten met veel pompunits op één lijn te krijgen, zodat de VNG als collectief, met bestuurlijke instemming, benaderd kan worden om dit belang te behartigen. Samen sta je immers sterker. Beoogd effect In de praktijk komt de invoering van het capaciteitstarief neer op een structurele vervijfvoudiging van de transportkosten per aansluiting. Dat is moeilijk ter rijmen met de opdracht vanuit het Bestuursakkoord water 2010 (BAW)om de kostenstijging in de afvalwaterketen af te vlakken (mindermeeropgave). Daarom het voorstel om deze kostenstijging te agenderen bij de VNG, gericht op reparatie/compensatie. Reparatie/ compensatie Aansluitingen met een verblijfsfunctie worden via de energiebelasting gecompenseerd voor de kostenstijging als gevolg van het capaciteitstarief. Riolering kent geen verblijfsfunctie en komt derhalve niet in aanmerking voor die compensatie. Door het Rijk is na de invoering van het capaciteitstarief besloten compensatie toe te passen in specifieke situaties waar sprake is van een onevenredig zware heffing. Om de onevenredigheid duidelijk te maken geldt de gemeente Bronckhorst als voorbeeld. Deze gemeente beheert circa 2100 pompunits voor de drukriolering in het buitengebied (2015), waarvan er 940 een elektriciteitsaansluiting hebben. Door de invoering van het capaciteitstarief zijn de energiekosten met circa 94.000 gestegen. Daar zit de structurele vervijfvoudiging van de transportkosten per aansluiting. De transportkosten bedragen daarmee circa 80 % van de totale energiekosten voor de drukriolering per jaar. In onze eigen gemeente met 953 pompunits en 73 gemalen bedraagt deze structurele kostenstijging 102.600,- per jaar (circa 100,- per pompunit met een elektrische aansluiting. Gemeente Peel en Maas 1894/2017/1091557 Pagina 2 van 5
Argumenten 1.1 Invoering capaciteitstarief elektriciteit Met ingang van 1 januari 2009 heeft een wijziging plaatsgevonden van de Elektriciteitswet, bedoeld om te komen tot het zogenaamde leveranciersmodel ter vereenvoudiging van de inning van de kosten van het netbeheer voor kleinverbruiksaansluitingen via de leveranciers van elektriciteit en gas. De vereenvoudiging hield in dat de kosten van het netbeheer van kleinverbruiksaansluitingen niet langer verbruiksafhankelijk waren, maar dat er een vast tarief werd geheven per aansluiting, afhankelijk van de zwaarte, oftewel de doorlaatcapaciteit, van de aansluiting. De gemiddelde opbrengsten van het transporttarief voor de netbeheerders bleven gelijk. Dat betekende lagere kosten voor aansluitingen van gelijke zwaarte met relatief veel verbruik en hogere kosten voor aansluitingen met relatief weinig verbruik. Gemeenten met doorgaans grote aantallen kleinverbruiksaansluitingen met een heel klein verbruik, zoals voor drukrioolgemalen, slagbomen, pollerinstallaties, enz. gingen daardoor aanzienlijk meer betalen voor de netbeheerkosten van deze aansluitingen, omdat zij veel minder kleinverbruiksaansluitingen met relatief groot verbruik in beheer hebben. In 2009 werd al direct door een aantal gemeenten geconstateerd dat de gevolgen van het capaciteitstarief voor alle gemeenten erg onvoordelig uitvielen en is via VNG dit onderwerp bij het Netbeheerdersoverleg ingebracht. Dit heeft geleid tot overleg tussen de netbeheerders en de ministeries van Economische Zaken en Financiën, met als gevolg dat vanaf 1-1-2010 een heffingskorting van 119,62 (excl. BTW) per jaar op de energiebelasting werd ingevoerd voor aansluitingen zonder verblijfsfunctie. (N.B. De heffingskorting van 318,62 (excl. BTW) per jaar voor de energiebelasting op het verbruik van aansluitingen met verblijfsfunctie was toen al enige jaren van kracht en dat bleef ongewijzigd). Voor de gangbare kleinverbruiksaansluitingen van de gemeenten (met een doorlaatcapaciteit van 3 x 25A) werd vanaf 1-1-2009 een capaciteitstarief betaald van circa 125/jaar. De heffingskorting op de energiebelasting van 119,62/jaar vormde dus een prachtige compensatie voor het nieuwe capaciteitstarief van de netbeheerder. 1.2 Complexvorming voor groepen van aansluitingen met samenhangende functie. Vanaf de invoering van de regulerende energiebelasting op elektriciteit per 1 januari 2006 was het toegestaan om slechts één maal de staffel van de energiebelasting te doorlopen voor complexen van aansluitingen waarvoor in de praktijk door de energieleveranciers gezamenlijke facturen werden gemaakt, zoals de openbare verlichting, verkeersregelinstallaties, enzovoort. In het jaar 2007 werden de met name genoemde complexen voor de energiebelasting uitgebreid met groepen van aansluitingen die functioneel samenhangen, zoals rioolgemalen, pompen van waterleidingbedrijven en waterschappen, evenementenkasten, enzovoort (Besluit van 6 april 2007, nr. CPP2006/2825M, Stcrt. 2007, nr. 80). Vanaf 1-1-2010 werd de heffingskorting van 119,62 per aansluiting per jaar ingevoerd. Voor een complex van aansluitingen geldt slechts één maal heffingskorting per complex in plaats van per aansluiting. De uitvoering van de inning van de (regulerende) energiebelasting is van meet af aan opgedragen aan de leveranciers van elektriciteit en gas. De regel van de complexvorming voor de energiebelasting werd door de energieleveranciers als lastig ervaren en werd daarom alleen toegepast als de gemeente (de gebruiker) daarom expliciet vroeg. De uitvoering van de heffingskorting werd eveneens door de energieleveranciers als lastig en belastend ervaren. Er werden veel fouten mee gemaakt in de facturering. In praktijk (maar niet volgens de regels!) had de gemeente de keuze: wel of niet aanvragen van complexvorming. Wie de regels goed kende en tevens het verbruik van zijn complexaansluitingen kende kon een rekensommetje maken om te beoordelen of het financieel aantrekkelijk was om een complex aan te vragen of juist niet. Verscheidene gemeenten hebben hiervan met voordeel gebruik gemaakt, met name voor de complexen van de rioolgemalen. Gemeente Peel en Maas 1894/2017/1091557 Pagina 3 van 5
Kanttekeningen In het kader van de bezuinigingen van de laatste regering heeft de Staatssecretaris van Financiën met ingang van 1 januari 2015 een streep gezet door de heffingskorting energiebelasting voor aansluitingen zonder verblijfsfunctie. Bovendien heeft de belastingdienst in de loop van 2015 de teugels van de handhaving aangetrokken en werd aan alle energieleveranciers een naheffing energiebelasting opgelegd, omdat het tot de belastingdienst was doorgedrongen dat de regels voor de heffingskorting en de regels voor de complexvorming niet goed werden toegepast. De energieleveranciers proberen de naheffingen te verhalen op de gebruikers en de gevolgen beginnen nu pas goed door te dringen tot de gemeenten: per individuele aansluiting betaal je nog steeds een capaciteitstarief voor de netbeheerder, maar er is geen enkele compensatie meer via de energiebelasting. Complexvorming is niet langer een vrijblijvende keuze, maar een wettelijk geregelde verplichting. De financiële consequenties zijn voor sommige gemeenten aanzienlijk. 2.1 Veel draagvlak bij gemeenten. Uit een ambtelijke rondgang bij plattelandsgemeenten is gebleken dat er veel interesse is voor een uitspraak op dit onderwerp. 2.2 Lagere rioolheffing. Aangezien deze kosten mee worden genomen bij de berekening van de rioolheffing, zou de burger er voordeel bij hebben wanneer dit gehonoreerd wordt. Financiën Dit voorstel heeft geen financiële gevolgen. Vooralsnog zijn er geen kosten verbonden aan dit vraagstuk. Het gaat er om dit vraagstuk op de agenda van de VNG te krijgen. Gezien de complexiteit en het op een goede wijze juridische te vertalen van het vraagstuk, kan het op een nader moment noodzakelijk zijn expertise in te zetten van een juridisch deskundig kantoor. Juridische afwegingen Vooralsnog gaat deze actie over het op de VNG-agenda krijgen van het vraagstuk. Mogelijk leidt dit op een later tijdstip tot een geschil. Het aangaan van een dergelijk geschil betekent dat er aanvullend collegebesluit nodig is met een informatieplicht naar de raad (zie bijlage juridische context). Wanneer dit aan de orde komt volgt een nieuw B&W-advies. Communicatie Er heeft geen afstemming plaatsgevonden met de communicatieconsulent omdat: Niet van toepassing. Uitvoering De gemeente Bronckhorst is het collectieve aanspreekpunt over dit onderwerp en neemt het voortouw om dit bij de VNG op de agenda te krijgen. De gemeente Bronckhorst houdt ons op de hoogte van de voortgang. Formulering besluit t.b.v. openbare besluitenlijst Het College heeft besloten om deel te nemen aan de collectieve actie van plattelandsgemeenten Gemeente Peel en Maas 1894/2017/1091557 Pagina 4 van 5
Zaaknummer: 1894//1091545 Besluitnummer: Collegevoorstel ROUTINGBLAD Van team: Openbare Ruimte Portefeuillehouder: Arno Janssen en Paul Sanders Opgesteld door: Roy Thijssen Datum: 16 mei 2017 Wijziging: 30 mei 2017 16:46 Paraaf Teammanager: Als Bijlage bijgevoegd: Documentnummer: 1894/2017/ (van iedere bijlage het documentnummer vermelden) Overleg gepleegd met: Advies ingewonnen bij Advies en Control: Overleg gehad met communicatieconsulent? Meezenden Ter inzage leggen Resultaat: Resultaat: Is de Wet KPB van toepassing? (zie toelichting/formulier WKPB op intranet) Voorstel naar OR/GO: Redactionele samenvatting (in overleg met PHO/teammanager): Na vaststelling doorgeleiden naar de gemeenteraad: Voorafgaand aan het PHO advies vragen aan de Adviesraad Sociaal Domein: Niet van toepassing Gemeente Peel en Maas 1894/2017/1091557 Pagina 5 van 5