Advies Kinderraad over plastic soep

Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Advies Kinderraad over plastic soep Programma Openbare Ruimte BW-nummer Portefeuillehouder R. Helmer-Englebert Samenvatting Tijdens de raadsvergadering van 29 april 2017 is de motie We nemen de Kinderraad serieus unaniem aangenomen. Een week eerder, op 21 april, bracht de kinderraad het advies uit om het statiegeldsysteem uit te breiden naar kleine plastic flesjes. Op deze manier wil de Kinderraad het probleem van de plastic soep verminderen. Met dit voorstel informeren wij de gemeenteraad en de kinderraad over wat wij met dit advies gaan doen. Deze brief is geschreven op niveau AVI 7 zodat kinderen uit groep 7 begrijpen wat er staat. Directie/afdeling, ambtenaar, telefoonnr. RO10, Thomas van der Hulst, 3365 Datum ambtelijk voorstel 29 juni 2017 Registratienummer 17.0007971 Ter besluitvorming door het college 1. Brief aan de raad vast te stellen. Paraaf akkoord Datum Steller Thomas van der Hulst Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad Besluit B&W d.d. 5 september 2017 X Conform advies Aanhouden Anders, nl. nummer: 3.7 Bestuursagenda Paraaf akkoord Datum Portefeuillehouder cv advies Kinderraad over plastic soep TH

Collegevoorstel 1 Probleemstelling Het advies van de Kinderraad aan de gemeente Nijmegen is om statiegeld op kleine plastic flesjes in te voeren in Nijmegen en hiermee plastic soep te voorkomen. De vraag is of wij als gemeente Nijmegen een statiegeld systeem binnen de stad kunnen invoeren. Wij vinden van niet, maar gelukkig heeft de Kinderraad ons wel op andere ideeën gebracht waarmee wij bijdragen aan het voorkomen van plastic soep. Wij doen al heel veel om al het afval op straat op te ruimen. Denk maar aan de wijkhelden en onze plannen om zwerfafval op te halen met sportclubs. Dit zwerfafval werd nog niet gescheiden. Met het advies van de kinderraad willen wij nog meer kinderen, scholen en sportclubs vragen om mee te doen met wijkhelden. Wij gaan het opgehaalde zwerfafval scheiden door verschillende zakken te gebruiken. En wij willen wijkhelden belonen met een herbruikbare fles via Join the Pipe. Voor elke fles krijgt een kind in een ontwikkelingsland ook een fles. Nu krijgen deze kinderen een plastic zakje met water mee naar school. Deze zakjes worden weggegooid en zorgen ook weer voor plastic soep. 2 Juridische aspecten Dit voorstel heeft geen juridische gevolgen. 3 Doelstelling Het doel is om plastic soep te voorkomen en het advies van de kinderraad serieus te nemen. 4 Argumenten De redenen waarom wij geen statiegeldsysteem invoeren zijn: We willen niet iets doen dat andere plannen in de war stuurt. We willen niet dat mensen plastic flesjes uit het andere afval halen om er statiegeld voor de krijgen. We kunnen dat als Nijmegen niet alleen doen. We zijn bang dat mensen naar Nijmegen komen met plastic flesjes om daar statiegeld voor te krijgen. Het gaat heel veel kosten om al het werk te doen voor het statiegeld. Er moeten veel mensen voor aan het werk om de flesjes in te nemen, te tellen en weer weg te brengen. 5 Financiën Dit voorstel past binnen het budget van het programma openbare ruimte. 6 Participatie en Communicatie Met dit voorstel wordt het advies van de kinderraad en de motie van de gemeenteraad opgevolgd en per brief geïnformeerd. 7 Uitvoering en evaluatie We geven Dar opdracht om de genoemde acties verder uit te werken binnen de reguliere opdracht voor de Wijkhelden. 8 Risico Dit voorstel brengt geen risico s met zich mee. Bijlage(n): Brief aan de raad Motie

Collegevoorstel Vervolgvel 2

Gemeente Nijmegen Ruimtelijke Ontwikkeling Openbare ruimte Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 323 59 92 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Verzenddatum 5 september 2017 Onderwerp Advies Kinderraad over plastic soep Geachte leden van de raad, Ons kenmerk RO10/ 17.0007966 Datum uw brief 4 april 2017 Contactpersoon Thomas van der Hulst Doorkiesnummer (024) 3293365 De Kinderraad adviseert de gemeente om plastic soep te voorkomen door statiegeld op plastic flesjes in te voeren. Afgesproken is om officieel te reageren op adviezen van de Kinderraad. We willen dat iedereen begrijpt wat er staat. Deze brief is daarom in gemakkelijke taal geschreven. Een paar jaar geleden hebben we als gemeente meegedaan aan een actie tegen een plan van de regering. De regering wilde toen het statiegeld op grote flessen afschaffen. Zij dacht dat flessen gemaakt van plastic net zo goed met de plastic afvalzak mee zouden kunnen omdat mensen thuis toch plastic gingen scheiden. Gelukkig heeft de regering het statiegeld toch niet afgeschaft. Terwijl alle winkels dat wel veel handiger vonden. In Nederland is de regering verantwoordelijk voor het statiegeldsysteem. Gelukkig heeft de regering goed naar alle gemeenten geluisterd. Het statiegeld op grote plastic flessen is niet afgeschaft. Dat is fijn want van plastic flessen kunnen zo makkelijker nieuwe flessen worden gemaakt. Zonder statiegeld zouden er veel meer flessen op straat of in de natuur terecht komen. In Nijmegen scheiden we nu al een paar jaar alle plastic verpakkingen van het huisafval. Maar natuurlijk ook blikjes, glas, oud papier en melkpakken. Deze verpakkingen worden daarna in een fabriek gesorteerd. Alles wat we opnieuw kunnen gebruiken wordt zo gerecycled. Er worden weer nieuwe verpakkingen en flessen van gemaakt. Nu is de vraag of wij als gemeente Nijmegen een statiegeld systeem binnen de stad kunnen invoeren. Dit vinden wij geen goed idee. Maar gelukkig heeft de Kinderraad ons op een ander idee gebracht. Bezoek ook onze website www.nijmegen.nl br raad advies Kinderraad over plastic soep THdef

Gemeente Nijmegen Gemeente Nijmegen Ruimtelijke Ontwikkeling Vervolgvel 1 Waarom vinden wij statiegeld op kleine flesjes in Nijmegen geen goed idee? We kunnen dit als gemeente Nijmegen niet alleen doen. Door alleen in Nijmegen statiegeld in te voeren, zouden vanuit het hele land mensen naar Nijmegen komen met plastic flesjes om daar statiegeld voor te krijgen. Voor deze flesjes hebben de mensen in de winkel geen statiegeld betaald, maar ze zien er wel hetzelfde uit. In de winkel kunnen mensen dus niet zien voor welke plastic flesjes ze wel en voor welke ze geen statiegeld moeten geven. Daardoor wordt statiegeld in Nijmegen erg duur. We willen niet iets doen dat andere plannen in de war stuurt. Op dit moment scheiden we in Nijmegen al het plastic van het andere afval in de speciale plastic+ zak. In die zakken zitten dus ook veel plastic flesjes. We willen niet dat mensen op straat flesjes uit het afval gaan halen om er statiegeld voor te krijgen. Als mensen zakken gaan open scheuren komt er veel rommel op straat. Dat willen we niet. Het gaat heel veel kosten om al het werk te doen voor het statiegeld. Er moeten veel mensen en bedrijven aan het werk om flesjes in te nemen, te tellen en weer weg te brengen. Gemeente Apeldoorn heeft eenmalig als actie een soort statiegeld ingevoerd op plastic flesjes. Dit heeft toen erg veel geld gekost. De regering heeft Apeldoorn hiervoor geld gegeven. Nijmegen krijgt dat geld ook van de regering. In Nijmegen geven we dit geld uit aan andere manieren om zwerfafval aan te pakken. Denk maar eens aan de wijkhelden die in de regio zwerfafval opruimen in hun woonwijk. Ook starten we binnenkort met teams van sportclubs om zwerfafval op te ruimen. We willen zonder statiegeld het doel van minder plastic in de zee beter bereiken. Hoe gaan we dat doen? Met kinderen en scholen gaan we nog meer teams van wijkhelden oprichten. Je kunt je aanmelden op de website www.wijk-helden.nl. Wijkhelden verdienen een kleine vergoeding. Ook sportclubs kunnen vanaf september mee doen met de wijkhelden. Je kunt je club of team aanmelden bij Dar. Zo houd je samen met je team de omgeving van de club schoon en verdient je club een kleine vergoeding. Het zwerfafval dat de wijkhelden opruimen gaan we beter scheiden. Zo kunnen we het afval beter hergebruiken. Dit doen we door tijdens het rapen van zwerfafval verschillende zakken te gebruiken voor bijvoorbeeld blik en plastic. Wij belonen onze wijkhelden met een herbruikbare fles van Join the Pipe. Voor elke wijkheld krijgt een kind in een ontwikkelingsland ook een fles. Nu krijgen die kinderen een plastic zakje met water mee naar school. Die zakjes worden daarna weggegooid en eindigen als afval. Ook gaan we verder met Dar om de stad nog schoner te krijgen. We gaan daarvoor wijkvegers inzetten om onze wijken nog schoner te maken. Bezoek ook onze website www.nijmegen.nl br raad advies Kinderraad over plastic soep THdef

Gemeente Nijmegen Gemeente Nijmegen Ruimtelijke Ontwikkeling Vervolgvel 2 Op deze manier willen we met alle volwassenen en kinderen gaan werken aan minder plastic op straat en in het water. Hoogachtend, College van Burgemeester en Wethouders van Nijmegen, De Burgemeester, De Gemeentesecretaris, drs. H.M.F. Bruls mr. drs. A.H. van Hout Afschrift aan Kinderraad Bezoek ook onze website www.nijmegen.nl br raad advies Kinderraad over plastic soep THdef

Nijmegen, 4 april 2017 Geachte mevrouw Helmer, beste Renske, Tijdens de raadsvergadering van 29 april is de motie We nemen de Kinderraad serieus unaniem aangenomen. Een week eerder, op 21 april, bracht de Kinderraad het advies uit om het statiegeldsysteem uit te breiden naar kleine plastic flesjes. Op deze manier wil de Kinderraad het probleem van de plastic soep verminderen. Hoewel de uitvoerbaarheid van dit advies uiteraard voor discussie vatbaar is, vind ik het toch de moeite waard om het idee van de Kinderraad verder uit te werken; dit ook in lijn met de motie. Het toeval wil dat GroenLinks-lid Mieke Bouwmeester onlangs een kort onderzoek heeft gedaan naar een experiment met een lokaal retoursysteem voor PET-flessen in Apeldoorn. Hieronder vindt u haar bevindingen. We vragen u bij het bepalen van een collegestandpunt over het advies van de Kinderraad de mogelijkheden voor een Apeldoornse aanpak mee te wegen. Met vriendelijke groet, mede namens Mieke Bouwmeester, Jos Reinhoudt Raadslid GroenLinks Nijmegen 06 20408049

Lokaal retoursysteem voor kleine plastic flesjes Mieke Bouwmeester, GroenLinks Nijmegen, april 2017 Kinderraad De Kinderraad is een initiatief om basisschoolkinderen actief bezig te laten zijn met burgerschap en het democratisch proces. Concreet betekent dit dat zij met elkaar in debat gaan over hun voorstellen (die betrekking hebben op een van tevoren vastgesteld onderwerp) en aan het einde hun stem uit moeten brengen op wat volgens hen het beste idee is. De voorstellen van de scholieren reikten dit jaar van een gratis Dopper voor iedereen tot een basketbalprullenbak en van knutselen met plastic tot statiegeld invoeren op kleine flesjes en blikjes. Uiteindelijk verkreeg dit laatste voorstel de meeste stemmen en werd daardoor aangeboden aan burgemeester Bruls. Plastic soep Het onderwerp waar de leerlingen dit jaar een plan voor moesten bedenken was plastic soep. Plastic soep ontstaat wanneer plastic te water raakt en gedegradeerd wordt tot minuscule stukjes. Dit creëert een zeer giftige leefomgeving voor het maritieme leven en heeft uiteindelijk dus ook negatieve gevolgen voor de mens. In Nijmegen zet Plastic Soup Nijmegen (een initiatief van Lions Club Nijmegen) zich in tegen deze verontreiniging. Heel Apeldoorn Rein Heel Apeldoorn Rein is een overkoepelend project van de gemeente Apeldoorn waaronder diverse afvalgerelateerde initiatieven vallen. Hierbij kan gedacht worden aan het opruimen van vuurwerk, bladafval en zwerfafval door de inwoners van de gemeente Apeldoorn zelf. Het doel hiervan is de mensen bewust maken van wat voor taken de gemeente op zich neemt, maar ook vooral van wat zij zelf kunnen doen. Goedb zig Goedb zig valt onder dit overkoepelende thema en is gericht op het opruimen van zwerfafval door allerlei soorten verenigingen, middels een retoursysteem voor drankblikjes (0,2l 0,33l en 0,5l) en PETflesjes (0,2l-0,75l). Het is een tweejarige pilot die is opgestart in april 2016 en wordt gefinancierd via de raamovereenkomst verpakkingen, wat neerkomt op 1,19 per inwoner. Voor de pilot is geen extra budget ontvangen, het gaat om een test om te kijken of een retoursysteem (dus géén statiegeld) mensen aanmoedigt om minder zwerfvuil te veroorzaken. Alle verenigingen in de stad zijn benaderd om deel te nemen aan de actie, waardoor er nu 62 verenigingen meedoen. Iedere participerende vereniging heeft een prestatieverplichting, die is vastgelegd in een contract. Hierna ontvangen zij een startbonus van 250 en krijgen zij een bepaald gebied toegewezen waar zij verantwoordelijk zullen zijn voor het zwerfvuil. De verenigingen kunnen de lege drankblikjes en PET-flesjes die zij verzamelen inleveren bij bepaalde supermarkten en op het gemeentedepot. Hiervoor krijgen zij een vergoeding van 0,05 per ingeleverd exemplaar, wat middels een emballage-automaat berekend wordt. Bij het inleveren van de flesjes en blikjes moet een code ingevoerd worden in desbetreffende emballageautomaat, die gekoppeld is aan een bepaalde vereniging. Per kwartaal wordt het bedrag van die periode

overgeboekt naar desbetreffende vereniging. Verenigingen zijn gebonden aan een maximaal aantal exemplaren dat zij in kunnen leveren per kalenderjaar, te weten 20.000 stuks, wat neerkomt op 1.000. Ook kiest de gemeente middels een aantal criteria (aantal items, creativiteit en innovatie) een top drie van verenigingen die het hoogst scoren op deze punten, waarbij bonussen van respectievelijk 100, 250 en 500 worden uitgekeerd. De controle van de gebieden die de verenigingen toegewezen krijgen wordt gedaan door de afdeling Beheer en Onderhoud van de gemeente Apeldoorn. TOMRA Emballage-leverancier TOMRA (het hoofdkantoor zit in Apeldoorn, waardoor de gemeente gemakkelijk contact op kon nemen) heeft de bestaande automaten in de deelnemende supermarkten aangepast waardoor deze ook blikjes en kleine flesjes registreren. Onduidelijk is of TOMRA hier een vergoeding voor heeft gekregen. De supermarkten verzamelen de via de actie ingeleverde blikjes en flesjes apart in (dus niet bij reguliere statiegeldflessen), maar krijgen voor zover bekend geen vergoeding. Op het gemeentedepot kunnen verenigingen bulk inleveren, waarbij hele zakken in een telmachine gegooid worden. Ook is het op het depot mogelijk om geplette exemplaren te laten registreren, iets wat in de supermarkten niet kan. Meerdere gemeenten zijn benaderd voor deze pilot, o.a. Rotterdam is ook met het project bezig. Wellicht is Nijmegen ook benaderd om mee te doen. Er is bewust gekozen om de naam retoursysteem te hanteren i.p.v. statiegeld, omdat het net iets anders werkt. Waar bij statiegeld de consument al geld betaalt bij aankoop van een product en dat later weer terugkrijgt, betaalt men van tevoren geen toeslag in het retoursysteem. Rol van kinderen Naar aanleiding van het plan uit de Kinderraad van Nijmegen om statiegeld te heffen op kleine PETflesjes is het relevant om toe te lichten wat voor rol de kinderen zelf kunnen spelen in het verminderen van de plastic soep. Kinderen zijn veelal verbonden aan een vereniging, waardoor er in Apeldoorn is gekozen om het Goedb zig te koppelen aan verenigingen in plaats van scholen. Ook bestaan er vanuit scholen al diverse initiatieven om zwerfvuil tegen te gaan en lijkt het raar om kinderen geld te laten verdienen voor hun school. Bij een sportclub zijn kinderen vrijwillig en zijn zij waarschijnlijk meer gemotiveerd om een bijdrage te leveren aan hun club. Kansen voor Nijmegen Er is geen aanleiding om de denken dat het Apeldoornse systeem in Nijmegen niet zou kunnen werken. Indien nodig brengen we het college van Nijmegen graag in contact met de betrokken personen in Apeldoorn voor meer informatie.