Toelichting aansluitkit DigiInkoop bedrijven Versie 1.0 Datum 13 mei 2011 Status Definitief
Colofon Projectnaam DigiInkoop Versienummer 1.0 Contactpersoon Organisatie Logius Postbus 96810 2509 JE Den Haag 0900 555 4555 (10 ct p/m) servicecentrum@logius.nl Bijlage(n) Pagina 2 van 33
Inhoud Colofon...2 Inhoud...3 Inleiding...5 1.1 Doel en doelgroep van de aansluitkit...6 1.2 Leeswijzer...7 1.3 Gerelateerde informatie...8 1.4 Suggesties...8 1 Over DigiInkoop...9 1.1 Wie doen er mee?...9 1.2 Wie spelen een rol bij DigiInkoop?... 10 1.3 Wat kost DigiInkoop... 11 2 Aansluit stappenplan...12 2.1 Voorwaarden voor DigiInkoop... 12 2.2 Stap 1. Bepalen impact op de organisatie.... 12 2.3 Stap 2. Aanvragen PKIoverheid Certificaten... 13 2.4 Stap 3. Aansluiten op het WUS koppelvlak... 14 2.5 Stap 4. Aansluiting op Digipoort productie... 14 2.6 Gantt chart voor aansluitstappen... 15 2.7 Checklist Aansluiten... 16 3 Technische werking DigiInkoop...17 3.1 Digipoort... 17 3.2 Identificatie... 23 3.3 Test- en Productieomgeving... 24 3.4 Verschillende wijze van aanleveren... 25 3.5 Aanpassingen t.o.v. e-factureren... 27 4 Berichtenstandaarden DigiInkoop...28 4.1 De binnen DigiInkoop ondersteunde berichten... 29 5 Meer informatie over DigiInkoop...30 6 Bijlage A: Begrippenlijst...31 Pagina 3 van 33
Pagina 4 van 33
Inleiding Vanaf 1 januari 2011 mogen bedrijven al hun facturen voor de Rijksoverheid elektronisch indienen, dit is een besluit van de Ministerraad. Overheidsorganisaties worden daarbij verplicht Digipoort te gebruiken om e-facturen te ontvangen. Digipoort is het 'elektronische postkantoor' van de overheid. Bedrijven die zijn aangesloten, leveren hun facturen voor de overheid elektronisch aan bij Digipoort. Digipoort controleert of de e- factuur betrouwbaar, leesbaar en verwerkbaar is. En zorgt dat de e- factuur snel bij de juiste overheidsorganisatie terechtkomt. Met de komst van DigiInkoop blijft het echter niet bij e-factureren. Overheden en bedrijven kunnen vrijwel alle berichten in het inkoopproces elektronisch aan elkaar versturen. Net als bij e-factureren wordt voor DigiInkoop gebruik gemaakt van Digipoort voor de verwerking van alle berichtenverkeer tussen de bedrijven en overheden. Het Ministerie van Economische zaken, Landbouw en Innovatie stimuleert elektronisch factureren (e-factureren) door zelf het goede voorbeeld te geven als launching customer. Het ministerie van Binnenlandse Zaken stimuleert DigiInkoop zodat het Rijksinkoopportaal beschikbaar komt voor alle ministeries. Logius beheert de voorzieningen die nodig zijn om DigiInkoop voor de bedrijven mogelijk te maken. Deze voorzieningen: DigiInkoop & Digipoort, kunt u daarnaast ook voor tal van andere e-overheid voorzieningen gebruiken. Logius helpt u om op snelle en efficiënte wijze aan te sluiten zodat ook uw organisatie kan profiteren van de voordelen van DigiInkoop. Deze toelichting op de aansluitkit is een verzameling van documenten die u nodig heeft om aan te kunnen sluiten op DigiInkoop. Het document dat voor u ligt maakt u wegwijs in de documentatie en biedt op hoofdlijnen inzicht in de activiteiten die nodig zijn om DigiInkoop mogelijk te maken. Pagina 5 van 33
1.1 Doel en doelgroep van de aansluitkit Deze toelichting op de aansluitkit leidt door het gehele traject om aan te kunnen sluiten op Digipoort ten behoeve van DigiInkoop. De toelichting op de aansluitkit is een globaal document met generieke informatie. Desondanks zullen delen van de informatie in meer of mindere maten relevant zijn voor de projectleider, architecten, en specialisten. In de onderstaande tabel zijn de belangrijkste onderwerpen uit de aansluitkit op een rijtje gezet en is aangegeven voor welke functies deze onderwerpen van belang zijn: Onderwerp Aansluitstappen / Planning Over DigiInkoop Technische werking e-factureren Digipoort Koppelvlak Gegevens standaarden / UBL / SETU (HR-XML) Functie Projectleider / business Projectleider / business Technisch teamleider / architect Architect / functioneel ontwerper Architect / integratie specialist Architect / informatie analist/ integratie specialist / software developer / applicatie beheerder PKIoverheid Architect / security specialist / integratie specialist / software developer / Deze toelichting op de aansluitkit is alleen bedoeld voor bedrijven die gebruik willen maken van DigiInkoop. Voor overheden is een andere aansluitkit beschikbaar. Let op: Dit document gaat er van uit dat uw bedrijf reeds heeft besloten zélf aan te sluiten op de Digipoort om voor uzelf en/of andere bedrijven berichten te sturen aan de overheid. In de markt zijn ook andere constructies denkbaar, zoals factureren via een op de Digipoort aangesloten Billing Service Provider of via een software leverancier die elektronisch bestellen en factureren heeft geïntegreerd met zijn softwarepakket. Informatie hierover vindt u niet in dit document, Hiervoor zult u deze partijen moeten benaderen. Logius adviseert kleine bedrijven aan te sluiten via een Intermediair/Billing Service Provider. Pagina 6 van 33
1.2 Leeswijzer DigiInkoop is een samenhangend proces waarin de doelgroepen en voorzieningen als schakels in een keten met elkaar verbonden zijn met Logius als tussenschakel. Dit document richt zich op de schakel tussen de Bedrijven en Logius. De schakel tussen Logius en Overheden is in een aparte aansluitkit beschreven. Om dat de DigiInkoop dienst gebruik maakt van verschillende producten van verschillende organisaties wordt er vanuit dit document veel doorverwezen naar andere documenten en bronnen. Hoofdstuk 2 geeft een inleiding in DigiInkoop, Hoofdstuk 3 beschrijft het stappenplan voor het op aansluiten op DigiInkoop. Hoofdstuk 4 gaat in op de technische werking van DigiInkoop en de gerelateerde producten en diensten Hoofdstuk 5 gaat in op de berichtenstandaarden voor DigiInkoop Bijlage A bevat een begrippenlijst van alle begrippen die in dit document gehanteerd worden. Hoofdstuk 2 en 3 zijn bestemd voor managers of projectleiders. Hoofdstuk 4 en 5 zijn geschreven voor technisch specialisten. Pagina 7 van 33
1.3 Gerelateerde informatie Dit document vormt de basis van de documentatieset ofwel de aansluitkit voor DigiInkoop. De totale documentatieset is te vinden op de Logius website (link) en bestaat uit: 1.4 Suggesties Logius vindt het belangrijk dat gebruikers van deze aansluitkit snel en probleemloos de juiste informatie kunnen vinden en toepassen. Logius ontvangt graag uw suggesties om de documentatie te verbeteren. Stuur uw suggesties naar servicecentrum@logius.nl. Pagina 8 van 33
1 Over DigiInkoop De overheid heeft besloten voor DigiInkoop gebruik te maken van Digipoort en daarnaast een leveranciersportaal te bieden. In samenwerking met het programma EBF (Elektronisch Bestellen en Factureren) van het ministerie van Binnenlandse Zaken maakt Logius Digipoort geschikt voor inkoop, bestellingen en facturatie. Hiermee wordt Digipoort de berichtenverkeervoorziening van het Rijksinkoopportaal. Meer informatie over het EBF programma kunt u vinden op www.ebf2.nl DigiInkoop leidt tot minder fouten, snellere verwerking en besparingen van operationele kosten bij bedrijven en overheden. Wanneer u eenmaal bent aangesloten op DigiInkoop via Digipoort dan kunt u alle Rijksoverheden elektronisch factureren en met de overheden die gebruik maken van het DigiInkoop kunt u het hele inkoop proces ondersteunen met berichtenverkeer. Bent u eenmaal aangesloten, dan zorgt Logius voor de correcte verwerking van de berichten via Digipoort. Digipoort is een samenhangend geheel van afspraken over koppelvlakken, gegevens standaarden, processen, authenticatie, services en techniek. Tezamen vormt dit de infrastructuur voor de uitwisseling van berichten tussen bedrijven en overheid. Digipoort ondersteunt naast DigiInkoop en e-factureren nog verschillende andere processen voor de verwerking van diverse soorten berichten, zoals de aangifte omzetbelasting. Een complete lijst van de processen vindt u hier: http://www.logius.nl/producten/gegevensuitwisseling/digipoort/aansluiten /voor-bedrijven/. Binnen Digipoort zijn keuzes gemaakt die specifiek van toepassing zijn op DigiInkoop. Dit is vertaald naar een verwerkingsproces voor DigiInkoop. Ontvangers en verzenders sluiten (met hun software) hun processen en voorzieningen aan op het verwerkingsproces voor DigiInkoop binnen Digipoort. 1.1 Wie doen er mee? Steeds meer overheidsorganisaties sluiten aan op Digipoort. Ook in het bedrijfsleven is de animo groot. Voor een actuele lijst met alle overheden die nu al e-factureren kunnen ontvangen gaat u naar http://www.logius.nl/producten/projecten/e-factureren/wie-doen-er-mee/. Pagina 9 van 33
1.2 Wie spelen een rol bij DigiInkoop? Bij een succesvol EBF proces zijn verschillende partijen betrokken. DigiInkoop kent verschillende rollen, inkoop is niet iets dat je alleen doet, het is altijd een dialoog tussen vraag en aanbod. Er zijn dus meerder rollen betrokken en door de toepassing van technologie worden dat waarschijnlijk andere rollen dan voorheen. Zie inkoop als onderdeel van een keten en bij een keten zijn op zijn minst een verzender, ontvanger en transporteur betrokken. In het geval van uitwisseling van inkoop berichten met de overheid vormt Logius de transporteur van berichten en zijn bedrijven en overheden afwisselend verzender en ontvanger. Indien u als bedrijf niet direct zelf de berichten wilt verzenden en ontvangen kan ook een Billing Service Provider, Intermediair of een softwareleverancier deze rol van u overnemen. Hieronder een overzicht van de belangrijkste rollen in DigiInkoop: Logius: Logius heeft Digipoort geschikt gemaakt om inkoop berichten te kunnen verzenden en ontvangen. Logius bewaakt in deze context de generieke toepasbaarheid van de producten en standaarden voor het gebruik door de overheid en het bedrijfsleven. Bedrijven: Er zijn drie soorten bedrijven gedefinieerd voor DigiInkoop, u bent één van de onderstaande drie partijen: Bedrijven; Bedrijven die inkoop berichten elektronische willen uitwisselen met de overheid en daarvoor hun inkoopproces aanpassen naar de koppelvlakafspraken en direct gebruik maken van de Digipoort van Logius. Software leveranciers; Leveranciers van software en services die hun producten en diensten willen laten aansluiten op de Digipoort en daarmee hun klanten ondersteunen met oplossingen voor het uitwisselen van inkoop berichten met de rijksoverheid. De software leverancier ontwikkelt het pakket en test dit uitgebreid tegen Digipoort. Vervolgens installeert de software leverancier zijn pakket bij zijn klant en de klant sluiten we aan op Digipoort productie. Intermediairs; Bedrijven die namens andere bedrijven elektronische facturen willen verzenden en daarvoor hun dienstverlening aansluiten op de koppelvlakafspraken en gebruik maken van digitale voorzieningen. Alle aangesloten bedrijven sturen direct hun berichten aan de intermediair en daarmee indirect aan Digipoort. Pagina 10 van 33
Overheden: Ontvangers; De overheidsorganisaties die inkoop berichten willen uitwisselen en daarvoor het proces van verzenden, ontvangen en verwerken van inkoop berichten aansluiten op de koppelvlakafspraken van DigiInkoop. Certificaat providers: CSP s zijn zogenaamde Certificaat service providers. Dit zijn organisaties waarbij u een certificaat kunt kopen. Deze heeft u nodig voor authenticatie in het kader van Digipoort. U dient eerst abonnee te worden bij een CSP alvorens u certificaten kunt kopen. 1.3 Wat kost DigiInkoop Voor bedrijven zijn er geen structurele kosten verbonden aan het gebruik van DigiInkoop. Alle kosten voor het platform worden gedragen door de overheden die de berichten ontvangen en versturen. Houd als bedrijf wel rekening met aanverwante investeringskosten in hardware, software en beveiliging (PKIoverheid certificaten). Maak een business case en overweeg welke andere voordelen mogelijk te behalen zijn met de gedane investeringen, bijvoorbeeld door de aansluiting op Digipoort ook te gebruiken voor andere informatie uitwisselingen met de overheid. Pagina 11 van 33
2 Aansluit stappenplan Dit hoofdstuk beschrijft de aansluitstappen plan voor DigiInkoop. Hier wordt een overall beeld gegeven van wat er nodig is om een bedrijf aan te sluiten op de digipoort ten behoeve van DigiInkoop. In dit aansluit stappenplan zijn alle aspecten van het aansluiten beschreven. Voor de details wordt verwezen naar de specifieke documentatie. Hieronder is een schematische weergave opgenomen van het stappenplan. In de volgende paragraven worden de stappen in detail uitgewerkt: 2.1. Abonnee worden bij een CSP 2.2. Aanvragen PKIoverheid certificaat Start 1. Bepalen impact Strategie PKIoverheid certificaat 3.1. Ontwikkelen koppelvlak 3.2. testen koppelvlak Koppelvlak Specificaties 4.1. Testen connectiviteit aansluiting Digipoort 4.2. Aansluiting Digipoort productie 2.1 Voorwaarden voor DigiInkoop Om gebruik te kunnen maken van DigiInkoop op Digipoort is een aansluiting nodig op de Digipoort. Randvoorwaarden voor deze aansluiting is het bezit van een PKIoverheid certificaat. Merk op dat Stap 1, 2 en 3 gelijktijdig geïnitieerd kunnen worden. 2.2 Stap 1. Bepalen impact op de organisatie. Voordat wordt gestart met het aanvragen van de onderstaande zaken en het implementeren van het Koppelvlak is het aan te raden eerst te bezien wat de impact is op de organisatie. Neem hier ook strategische overwegingen in mee zoals Het volledig zelf implementeren van een koppeling met Digipoort of het gebruik maken van een Billing Service provider of standaard softwarepakket dat aansluit op Digipoort. het opzetten van een generiek Digipoort koppelvlak ten opzichte van een specifieke DigiInkoop-koppeling. Welke inkoop berichten zijn in mijn situatie van Belang Pagina 12 van 33
Om te bepalen welke inkoop berichten van belang zijn kunnen onderstaande schema s worden gebruikt als hulpmiddel: Ook moet worden bepaald welke aanpassingen vereist zijn in de huidige systemen. Bepaal ook wie in de organisatie allemaal mogelijk betrokken moet worden in dit traject. i. Voorwaarden, geen. ii. Resultaten, inzicht in de impact, aansluit strategie bepaald, Betrokken personen zijn allemaal bekend, wijzigingen op huidige systemen zijn in kaart gebracht. 2.3 Stap 2. Aanvragen PKIoverheid Certificaten Voor zowel test als productie moet een certificaat worden aangevraagd. PKIoverheid certificaten worden alleen uitgegeven door erkende Certificaat Service providers, zogenaamde CSP s. Om een certificaat af te nemen bij een CSP moet men eerst abonnee worden (stap 2.1) en een legitimatie procedure doorlopen om aan te tonen dat men echt de wettelijke vertegenwoordiger is. Vervolgens kan het daadwerkelijke certificaat worden aangevraagd (Stap 2.2) Het Certificaat wordt voor drie verschillende doeleinden gebruikt: 1. Het opzetten van een tweezijdige SSL verbinding. 2. Het ondertekenen van de bericht envelop (signature); 3. Het ondertekenen van de bericht inhoud; bewijs dat het bericht authentiek is. Pagina 13 van 33
Dit mag hetzelfde certificaat zijn, maar dit is niet noodzakelijk. i. Voorwaarden, de aanvrager moet beschikken over een KVK of BTW nummer. ii. Resultaten, de aanvrager beschikt over certificaten voor test en productie en is geregistreerd bij een AuSp. Meer informatie over het verkrijgen van een PKIoverheid certificaat is te vinden op www.pkioverheid.nl Let op: Intermediairs of Billing Service Providers kunnen volstaan met één certificaat (op hun eigen naam) om vervolgens namens andere organisaties berichten te versturen en ontvangen. Een Intermediair hoeft dus niet voor als zijn klanten een uniek certificaat te gebruiken. 2.4 Stap 3. Aansluiten op het WUS koppelvlak Bedrijven die inkoopberichten uit willen wisselen met Digipoort moeten hiervoor gebruik maken van het WUS koppelvlak voor bedrijven of het https upload portaal. Dit op SOAP gebaseerde koppelvlak is beschreven in de koppelvlak specificaties. Bedrijven kunnen op basis van de specificaties gelijk beginnen met het ontwikkelen van het koppelvlak (Stap 3.1) Pas al het PKIoverheid certificaat is verkregen kan het bedrijf het koppelvlak gaan testen (Stap 3.2). i. Voorwaarden, de aan te sluiten partij moet beschikken over een PKIoverheid certificaten. ii. Resultaten, De aan te sluiten partij heeft succesvol een testbericht op de digipoort testomgeving aangeleverd en een response gekregen. Let op: Bedrijven moeten zelf software ontwikkelen of aanschaffen waarmee de services van Digipoort kunnen worden aangesproken. 2.5 Stap 4. Aansluiting op Digipoort productie Voor het aansluiten op Digipoort heeft Digipoort een aantal gegevens nodig van de aansluitende partij. Deze worden vastgelegd in het aanvraagformulier en door Logius verwerkt. De eerste echte test van de aansluiting is het testen van de connectiviteit door te navigeren naar het upload portal of de webservice aan te roepen vanuit de eigen applicatie (Stap 4.1). Pas wanneer het koppelvlak is getest en het bedrijf en Logius tevreden zijn over de resultaten kan men aansluiten op de productie omgeving. (Stap 4.2) Hiervoor hoeven geen actie te worden ondernomen maar we raden wel aan om dit weloverwogen te doen in overleg met de afnemer van de berichten. Bij oneigenlijk gebruik van de productieomgeving wordt de toegang geblokkeerd. i. Voorwaarden, de aan te sluiten partij moet beschikken over een PKIoverheid certificaten en het koppelvlak hebben geïmplementeerd. ii. Resultaten, De aan te sluiten partij is geregistreerd bij de Logius Servicedesk en aangesloten op Digipoort productie. Indien een aansluiting als softwareleverancier of intermediair is voorzien neem dan altijd contact op met de Logius servicedesk om dit kenbaar te maken en afspraken te maken over ondersteuning tijdens het aansluit en test traject. Pagina 14 van 33
2.6 Gantt chart voor aansluitstappen Onderstaand model geeft inzicht in het stappenplan en de doorlooptijd van de stappen die nodig zijn om als bedrijf aan te sluiten op de Digipoort tbv DigiInkoop. De werkelijke doorlooptijden kunnen variëren op basis van externe invloeden en de drukte bij de Servicecentrum Logius. De doorlooptijden zijn indicatief en geven een beeld van de minimale tijd die nodig is om een stap te doorlopen. Houdt dus rekening met een minimale doorlooptijd van 6 weken. Pagina 15 van 33
2.7 Checklist Aansluiten Check Resultaten na de activiteiten Abonnee bij een CSP Certificaat ontvangen van de CSP Opgenomen in het Autorisatie register van de AuSp Aangemeld bij Logius voor ondersteuning tijdens het testen Connectiviteit getest (eerste reactie van de digipoort ontvangen) Koppelvlak getest (eerste bericht geaccepteerd voor verwerking door Digipoort) Inhoud van het bericht afgestemd met de ontvangende partij (afstemmen bestelnummers en andere verplichte waarden die de factuur moet bevatten voor acceptatie door de ontvangende partij) Eerste Ketentest in overleg met de verzendende(bedrijf), ontvangende(overheid) en verwerkende partij (Logius) Monitoring van het eerste productiebericht succesvol Pilot fase doorlopen Decharge voor productie van de ontvangende partij Pagina 16 van 33
3 Technische werking DigiInkoop Als uw bedrijf is aangesloten op Digipoort, kunt u naar alle reeds aangesloten overheden elektronisch factureren en / of inkoop berichten uitwisselen. Om zover te komen moet voldaan worden aan een aantal (technische) voorwaarden. De voorwarden zijn omschreven in de volgende vier paragraven: Digipoort Berichten standaarden Identificatie Test en productieomgeving Vervolgens gaat er nog één paragraaf in op het verschil tussen de aansluiting van de drie verschillende soorten bedrijven (verzenders, intermediairs, leveranciers). Aan het begin van elke alinea zijn de gerelateerde documenten uit de aansluitkit opgesomd. 3.1 Digipoort Digipoort Digipoort is hét elektronische postkantoor van de overheid. Via één elektronische ingang kunnen verschillende berichtenstromen lopen, waaronder belastinggegevens richting Belastingdienst, inklaringsgegevens richting Douane en statistische gegevens richting Centraal Bureau Statistiek. In deze aansluitkit hebben we het over de stroom DigiInkoop richting verschillende overheden die aangesloten zijn. Voor DigiInkoop is Digipoort gekozen als de centrale infrastructuur. Ook hoeft elke organisatie maar één maal aan te sluiten op Digipoort om aan alle aangesloten overheden facturen te kunnen versturen en / of inkoop berichten uit te wisselen. Daarnaast biedt Digipoort de mogelijkheid om ook andere berichtstromen tussen bedrijven en overheden te ondersteunen. Pagina 17 van 33
Digipoort heeft verschillende koppelvlakken (zoals SMTP, FTP, SOAP & HTTPS) Voor DigiInkoop gebruiken we alleen het HTTPS en WUS koppelvlak (SOAP) voor bedrijven. WUS zijn Webservices gebaseerd op UDDI en het SOAP protocol en is daarmee te benaderen via een webservice call en indirect ook via de HTTPS upload portal (hier hoeft u het koppelvlak niet voor te implementeren en is uitermate handig bij het testen van de service call, zie ook verder op in deze paragraaf). Deze Digipoort koppelvlakken zijn weergegeven in het onderstaande model: NB: Voor overheden en bedrijven zijn verschillende koppelvlakken. Wanneer software is ontwikkeld om een overheid te ondersteunen kan dit niet zonder aanpassingen worden toegepast binnen bedrijven. Omgekeerd is ook software die is ontwikkeld voor bedrijven niet zonder aanpassingen in te zetten bij overheden. Ondanks de verschillen zijn er wel veel dezelfde standaarden en technieken toegepast. Pagina 18 van 33
Voor het gebruik van DigiInkoop zijn de Aanleverservice, de Afleverservice en de Statusinformatieservice van het WUS koppelvlak verplicht. U kunt hieronder in het figuur de samenhang van de gebruikte services zien. Het aanleverproces is asynchroon opgezet en werkt als volgt. Zoals in het bovenstaande schema ook te zien is stuurt men het aanleververzoek (met één van de inkoop berichten) aan de aanleverservice van het WUS koppelvlak. Deze ontvangt het en controleert de envelop. Er wordt direct een technische bevestiging teruggestuurd. Daarna begint de eigenlijke verwerking door Digipoort. Hierbij kunnen fouten worden geconstateerd, gaat alles goed dan wordt het bericht afgeleverd. Als bedrijf moet je de inhoudelijke status van de verwerking van het bericht ophalen bij de Statusinformatieservice en controleren wat de status van het bericht is. Dit kan worden gedaan aan hand van de statuscodes die worden terug gekoppeld. Hieraan is af te leiden hoe het gesteld is met de verwerking van het bericht. Zie het document Foutmeldingen en statusmeldingen voor meer informatie. Wanneer uit de statusinformatie blijkt dat het bericht succesvol is afgeleverd moet je als bedrijf er ook van uitgaan dat het door de betreffende overheid ontvangen is en hier aan refereren. Het is niet nodig en zelfs verwarrend om facturen nogmaals in te sturen of op papier na te sturen De Afleverservice dienen bedrijven zelf te implementeren en te hosten zodat overheden ook berichten aan bedrijven kunnen sturen. In de Digipoort portal is het mogelijk om het adres (endpoint) van de service te administreren en berichten die niet konden worden afgeleverd opnieuw aan te bieden. Indien we berichten niet kunnen afleveren zullen we hiervan per mail een notificatie sturen naar de beheerder. Raadpleeg voor meer informatie het Digipoort portal koppelvlak. Pagina 19 van 33
Meer informatie over andere informatiestromen kunt u vinden in Handreiking Digipoort in de map Digipoort in de aansluitkit en op www.logius.nl/digipoort. Map Digipoort o Een handreiking Digipoort Gebruiksvoorwaarden Digipoort Om Digipoort te gebruiken hoeft u als bedrijf niet vooraf de gebruiksvoorwaarden te ondertekenen. Wel moet u voor dat u Digipoort gaat gebruiken op de hoogte zijn van, en eens zijn met de gebruiksvoorwaarden. Bij het gebruik van Digipoort committeert u zich automatisch aan deze gebruiksvoorwaarden. Wanneer u Digipoort al gebruikt voor andere gegevensstromen, heeft u deze voorwaarden al geaccepteerd. De voorwaarden zijn beschreven in Gebruiksvoorwaarden Digipoort in de map Digipoort van de aansluitkit. Map Digipoort o Gebruiksvoorwaarden Digipoort Aanvraagformulier aansluiten en testen Om gebruik te maken van ondersteuning van het servicecentrum van Logius tijdens het maken en testen van de aansluiting moet het Aansluitformulier Digipoort worden ingevuld en opgestuurd aan het servicecentrum. Map Digipoort o Aanvraagformulier Digipoort Pagina 20 van 33
Koppelvlakken Voor Digipoort zijn verschillende koppelvlakken beschikbaar, maar voor DigiInkoop is het van belang dat u het WUS-koppelvlak voor bedrijven geïmplementeerd heeft. Het zou dus kunnen, wanneer u al Digipoort gebruikt voor een andere informatiestroom, dat u toch een ander koppelvlak moet implementeren. Wanneer u nu gebruik maakt van het SOAP2008 koppelvlak en u wilt DigiInkoop (en dus het WUS-koppelvlak moet gebruiken), kunt u de verschillen vinden in het document Veranderingen van SOAP2008 naar WUS. Voor DigiInkoop wordt gebruik gemaakt van een drietal webservices, dit zijn de Aanleverservice, Afleverservice en de Statusinformatieservice. Onderstaande documenten heeft u nodig om het WUS-koppelvlak voor DigiInkoop te implementeren: Map Koppelvlak bedrijven o Koppelvlak beschrijving WUS Bedrijven (inleidend document) o Foutmeldingen en statusmeldingen WUS Bedrijven o Veranderingen van SOAP2008 naar WUS (Alleen relevant wanneer men al een SOAP2008 koppelvlak in productie heeft) o Servicebeschrijvingen Aanleverservice WUS Bedrijven (incl. WSDL & XML bestanden) o Servicebeschrijving Statusinformatieservice WUS Bedrijven (incl. WSDL & XML bestanden) o Servicebeschrijving Afleverservice WUS Bedrijven (incl. WSDL & XML bestanden) HTTPS-upload portal Gedurende de ontwikkel en beheer werkzaamheden kan het zijn dat het WUS koppelvlak onhandig is. U kunt dan ook gebruik maken van het HTTPS-Upload Portal. U zult hiervoor wel de certificaten moeten installeren in de browser en een bericht moeten kunnen creëren (zie hiervoor paragraaf 4.2: Berichtenstandaard). Het bericht dient u dan te uploaden in het portaal. Zie onderstaand voorbeeld: Via het portaal kunt u ook de statusinformatie inzien die betrekking hebben op uw berichten. U kunt het portaal benaderen via https://www.procesinfrastructuur.nl/ of via navigeer voor de preproductie/acceptatieomgeving naar: https://klac.procesinfrastructuur.nl/ Pagina 21 van 33
Bijlagen in Digipoort In Digipoort kunnen bij een bericht ook altijd bijlagen worden meegestuurd. Tot een maximum van 20MB kunnen alle typen bestanden worden toegevoegd als bijlage bij een bericht. Denk hierbij aan een specificatie van een factuur in een spreadsheet. Een pakbon in de vorm van een pdf, een xml of tekstbestand met aanvullende informatie. Meer informatie over het upload portal vindt u in de Gebruiksinstructie van de Digipoort portal Betrouwbaarheid Digipoort bewaart informatie ten behoeve van traceerbaarheid, onweerlegbaarheid en foutafhandeling. Dat betreft echter nooit de inhoud van de factuur of daarvan afgeleide informatie. De informatie die Digipoort wel bewaart is opgeslagen in een zogenaamde Audit Trail. Jaarlijks ontvangt Logius ook een Third Party Mededeling 1 Zekerheid Om onweerlegbaar vast te kunnen stellen behandeld de Digipoort elke bericht in een eigen proces. Van dit proces wordt een audit trail opgeslagen en het kenmerk van het proces wordt ook afgegeven aan de aanleverende partij. Privacy Digipoort kijkt niet naar de inhoud van de elektronische berichten. Informatie beveiliging De verbinding tussen het bedrijf en Digipoort wordt altijd 2-zijdig beveiligd. De beveiliging gebeurt op basis van HTTPS en het onderliggende SSL protocol. En Digipoort voldoet aan de informatiebeveilingseisen van de Rijksoverheid, de Wet bescherming Persoonsgegevens, etc. 1 Een Third Party Mededeling is een verklaring van een onafhankelijke, derde partij over de kwaliteit van een IT-dienst. Pagina 22 van 33
3.2 Identificatie Certificaat Om zeker te weten dat de partij die facturen via Digipoort stuurt ook daadwerkelijk is wie hij zegt dat hij is, werkt Digipoort met een certificaat en controleert via een autorisatieregister de geldigheid van het certificaat. Digipoort gebruikt het PKIoverheid (PKI = Public Key Infrastructure) certificaat. Dit certificaat kunt u kopen bij een Certificate Service Provider (CSP). Voor testdoeleinde geven veel CSP s ook tijdelijke certificaten uit. Vraag uw CSP naar de mogelijkheden. Let op de juiste adressering van de berichten. Kijk voor meer informatie over het PKIoverheid certificaat en contactgegevens van CSP s op www.pkioverheid.nl. Let op: Door de strenge veiligheidseisen die aan CSP s gesteld worden, kan het aanvragen van een certificaat een aantal weken in beslag nemen als u nog geen abonnee bent bij een CSP. U zult zich hiervoor in persoon en met verschillende identificatiedocumenten moeten legitimeren. Voor servicescertificaten moeten ook gegevens over de server worden gecommuniceerd. De CSP waar u het certificaat wilt aanschaffen kan u hier alles over vertellen. Overheid Identificatie Nummer (OIN) Net als dat uw bedrijf bekend is bij de overheid, zijn ook overheidsinstanties bij ons bekend. Omdat niet elke overheidsinstelling een KvK-nummer heeft, gebeurt dit aan de hand van een ander identificatienummer, het zogenaamde Overheid Identificatie Nummer (OIN). Voor bedrijven die inkoop berichten uit willen wisselen met een overheidsinstantie wordt als onderdeel van het bericht het OIN van die overheidsinstantie opgenomen. Digipoort gebruikt dit OIN om het bericht naar de desbetreffende overheidsorganisatie te routeren. U kunt dit OIN nummer opvragen bij de instantie met wie u inkoop berichten wilt uitwisselen. Een up-to-date overzicht van alle overheidsinstellingen die e-facturen kunnen verwerken en inkoop berichten kunnen uitwisselen kunt u vinden op de site: http://www.logius.nl/producten/projecten/e-factureren/wiedoen-er-mee/ Pagina 23 van 33
3.3 Test- en Productieomgeving Logius gebruikt, net als de meeste organisaties, verschillende omgevingen voor haar producten. Voor u zijn de testomgeving en de productieomgeving van belang. Omdat de testomgeving een representatie van de productieomgeving is, zult u ook moeten voldoen aan dezelfde voorwaarden als voor de productieomgeving. Dit betreft de connectiviteit, de koppelvlakken met Digipoort en authenticatie met behulp van PKIoverheid certificaten. U kunt voor test en productie gebruik maken van hetzelfde certificaat. Uiteraard is de adressering van de testomgeving verschillende met die van de productie omgeving. De adressen van de services zijn: Aanleverservice: Test https://klac.procesinfrastructuur.nl/wus/2.0/aanleverservice/1.1 Productie https://www.procesinfrastructuur.nl/wus/2.0/aanleverservice/1.1 Statusinformatieservice: Test https://klac.procesinfrastructuur.nl/wus/2.0/statusinformatieservice/1.1 Productie https://www.procesinfrastructuur.nl/wus/2.0/statusinformatieservice/1.1 Hierbij de waarden voor het testen: De berichtsoorten die worden ondersteund met de aanleverservice v1.1: <ns1:berichtsoort>e-factuur</ns1:berichtsoort> En verder worden ook de volgende berichtsoorten ondersteund: OFFERTE-UBL OFFERTE-HRXML BESTELLING-BEVESTIGING -UBL BESTELLING-BEVESTIGING-HRXML ADVANCED-SHIPPING-NOTICE-UBL FACTUUR-UBL FACTUUR-HRXML De test OIN: <ns:overheidsnummer> <ns:nummer>00000001810220350000</ns:nummer> <ns:type>oin</ns:type> </ns:overheidsnummer> Het bedrijfsnummer van de afzender: <ns1:bedrijfsnummer><ns1:nummer>1234567890</ns1:nummer><ns1 :type>kvk</ns1:type> </ns1:bedrijfsnummer> Om te kunnen testen hebt u wellicht de hulp van Logius nodig. Neem hiervoor contact op met het servicecentrum. Pagina 24 van 33
3.4 Verschillende wijze van aanleveren Een factuur kan op verschillende wijzen worden aangeleverd. Reden hiervoor zijn de verschillende koppelvlakken en het feit dat een factuur direct of via een intermediair wordt aangeboden. 1. Direct aanbieden via het https upload portaal. Door te navigeren naar de website https://www.procesinfrastructuur.nl/ komt u (na authenticatie op basis van het PKIoverheid certificaat) op de volgende website: hier upload u het bestand, het certificaat en vult de aanvullende gegevens in die worden gevraagd. Door te klikken op verstuur wordt het bericht verzonden aan de geadresseerde. 2. Indirect, via een intermediair, aanbieden via het https upload portaal. Dit kan maar lijkt onwaarschijnlijk. De intermediair zal de ontvangen factuur op dezelfde wijze aanleveren als in variant 1. Het verschil is wel dat de authenticatie geschied op basis van het certificaat van de intermediair. Pagina 25 van 33
3. Direct aanbieden aan de aanlever webservice van Digipoort met behulp van zelf ontwikkelde software of ingekochte software (componenten of systemen). In dit geval heeft de aanbieder zelf software om een bericht te produceren. Het bericht wordt via een interface aangeleverd aan een adapter die het koppelvlak implementeert. De adapter zorgt voor de ondertekening van het bericht en het beveiligt aanbieden van het bericht over het internet aan de Digipoort. Zie onderstaand figuur voor een schematische weergave. Eigen software of maatwerk WUS Koppel vlak Router firewall Digipoort Factuur software Interface Digipoort adapter Connectiviteit modules internet Digipoort 4. Indirect, via een intermediair, aanbieden aan de aanlever webservice van Digipoort. In dit geval zal de aanleveraar via zijn eigen software of een door de intermediair aangeboden interface de berichten opmaken en afleveren bij de intermediair (vaak een Billing Service Provider). De Billing service provider levert de berichten dan op dezelfde manier aan als bij optie 3. Zie onderstaand figuur voor een schematische weergave. Billing Service provider Gebruikers interface BSP software WUS Koppel vlak Router firewall Digipoort Eigen software of Factuur software Interface Digipoort adapter Connectiviteit modules internet Digipoort Pagina 26 van 33
3.5 Aanpassingen t.o.v. e-factureren Ten opzichte van e-factureren zijn er voor DigiInkoop de nodige aanvullingen gedaan in Digipoort: 1. Er is een nieuwe versie van de aanleverservice. 2. Er is een nieuwe versie van de Statusinformatieservice. 3. De mededelingenservice is niet meer in gebruik. 4. Er is een afleverservice geïntroduceerd waarmee we push berichten aan bedrijven ondersteunen. 5. De Portal van Digipoort is herzien n.a.v. bovenstaande wijzigingen en ook is de Logius Huisstijl toegepast 6. Er zijn nieuwe berichtsoorten toegevoegd om facturen, offertes, bestel bevestigingen& Advance Shipping Notices in te sturen. 7. Er zijn nieuwe versies van de UBL en HRXML standaard gereleased en toegepast in de validatie van berichten voor DigiInkoop. Meer details van deze wijzigingen vind u in de specifieke documenten die de specificaties vormen voor deze componenten. Schematisch ziet de wijziging na de release van 13-01-2011 er als volgt uit: Pagina 27 van 33
4 Berichtenstandaarden DigiInkoop Één van de belangrijkste zaken die u moet realiseren is het aanpassen/aanvullen van uw bedrijfsprocessen en softwaresystemen om in plaats van papieren nu gestructureerde computerbestanden (xml) te kunnen ontvangen en verwerken. Om gegevens te kunnen uitwisselen tussen verschillende organisaties zal het bericht aan bepaalde definities moeten voldoen. Er zijn hiervoor twee zaken afgesproken: Het vocabulaire en de gebruikte elementen van het xml-bericht moeten identiek zijn tussen alle zenders en ontvangers( één gezamenlijk functioneel basis gegevensmodel). Dit betreft afspraken over het formaat van de inkoop berichten en niet de wijze van transport, deze zijn vastgelegd in de koppelvlak afspraken. Deze afspraken noemen we standaarden en worden beheerd door standaarden organisaties. Er worden momenteel twee standaarden voor inkoop berichten via de Digipoort ondersteund, UBL2.0 en SETU (HR-XML) (voor de uitzendbranche). Bovenop deze twee standaarden is het functioneel basis gegevensmodel opgesteld wat de overeenkomsten van de verschillende standaarden samenbrengt en vanuit het functioneel model een mapping heeft naar de onderliggende standaarden. Het functioneel basis gegevensmodel en de UBL2.0 set wordt beheerd door Logius. De HR-XML set wordt beheerd door SETU. Hieronder worden deze standaarden uitgebreider omschreven. Let op: Beide standaarden worden ondersteund door de Digipoort en moeten verwerkbaar zijn door de overheidsorganisaties. UBL2.0 DigiInkoop maakt gebruik van de gegevensstandaard UBL 2.0 (Universal Business Language, versie 2.0). UBL is een XML bibliotheek met bedrijfsdocumenten (inkooporders, facturen, etc.). UBL wordt inmiddels een aantal jaren gebruikt door Europese overheden voor digitale communicatie met bedrijven. UBL is ontwikkeld door OASIS. Voor de Nederlandse markt heeft Logius de specificaties opgesteld en zal deze ook blijven beheren. In deze specificaties zijn nadere eisen gesteld aan de internationale structuur. Deze set is te downloaden op de website van Logius. HR-XML HR-XML is een andere technische standaard die ook geaccepteerd wordt door de Digipoort. HR-XML is een standaard samengesteld voor en door de wereldwijde HR/uitzendbranche. De Nederlandse versie van de HR-XML subset voor facturering wordt beheerd door Stichting Elektronische Transacties Uitzendbranche (SETU) en wordt daarom ook aangeduid als SETU (HR-XML). Documentatie over deze HR-XML factuur vindt u op de website van SETU (www.setu.nl). U dient hier wel voor in te loggen, maar een account kunt u (gratis) zelf aanmaken. Hier vindt u documentatie over HR-XML set voor DigiInkoop, inclusief schema definities (.xsd s) en voorbeeldberichten. In de aansluitkit vindt u ook een folder Gegevens_standaarden met de documentatie die van belang is bij het creëren van een UBL 2.0 of SETU (HR-XML) bericht Pagina 28 van 33
Aan de hand van deze documentatie kunt u uw systemen inrichten om te kunnen werken met EBF inkoop berichten. Let op: U kunt dient te kiezen voor de Standard for Invoicing 1.1 (meest gebruikelijke versie). Deze wordt door Digipoort ondersteund. Stem echter goed af met de partij waarmee u berichten uit wilt wisselen om er zeker van de zijn dat de gekozen versie ook verwerkbaar is voor hen. Informatie over de verschillen kunt u bij SETU opvragen. 4.1 De binnen DigiInkoop ondersteunde berichten Berichtnaam Unieke afkorting UBL bericht HR-XML Richting t.o.v. overheid Offerte aanvraag OA RFQ StaffingOrder Outbound Offerte O Quotation HumanResource Inbound Afwijzing A Quotation HumanResource Outbound Cancelation Bestelling B Order StaffingOrder Outbound Bestel Bevestiging BB OrderResponce HumanResource Inbound Advance Shipping Notice ASN DespatchAdvice Nvt Inbound Time Card TC Nvt Time Card Outbound Voorstel factuur VF Invoice Nvt Outbound Factuur F Invoice Invoice Inbound Bedrijven dienen er dus rekening mee te houden dat ze een Offerte, een Bestel bevestiging en een factuur kunnen insturen. Ook moeten ze in staat zijn om een offerte aanvraag, een bestelling, een Afwijzing, een Time card(alleen bij HRXML) en een voorstel factuur(alleen bij UBL) te kunnen ontvangen. De hele dialoog aan inkoop berichten zal altijd plaatsvinden op basis van 1 standaard per dialoog. Pagina 29 van 33
5 Meer informatie over DigiInkoop Mocht u na het lezen van deze Toelichting op de Aansluitkit voor DigiInkoop nog meer informatie nodig hebben, kijkt u dan op onze website http://www.logius.nl/producten/projecten/digiinkoop/. Naast de complete set documentatie over DigiInkoop vindt u hier ook actuele informatie over bedrijven en overheden die aansluiten, links naar relevante websites en antwoorden op de meest gestelde vragen. Pagina 30 van 33
6 Bijlage A: Begrippenlijst Begrip Toelichting Digikoppeling Digikoppeling is de 'postbode' voor de overheid. Digikoppeling bestaat uit een set standaarden voor elektronisch berichtenverkeer tussen overheidsorganisaties. Als u deze standaarden implementeert in uw eigen software, dan kunt u eenvoudig digitaal berichten uitwisselen met collega-overheidsorganisaties. Via internet of met een andere verbinding. De standaarden zijn eind 2007 goedgekeurd door het College Standaardisatie en worden de komende jaren over de hele overheid uitgerold. Ontwikkelingen binnen de elektronische overheid zitten in een stroomversnelling. De dienstverlening naar burgers en bedrijven neemt sterk toe. Hierdoor groeit de noodzaak van samenwerking tussen overheidsinstellingen en vindt er steeds meer informatie-uitwisseling plaats. De Nederlandse Overheids Referentie Architectuur (NORA) beschrijft de principes en de benodigde bouwstenen voor die samenwerking. Eén van die bouwstenen is Digikoppeling (voorheen Overheidsservicebus) die zich richt op het vergemakkelijken van de informatie-uitwisseling en daarmee de samenwerking. Diginetwerk Diginetwerk verbindt (bestaande) fysieke netwerken van overheidsorganisaties met elkaar. Zo ontstaat er één besloten netwerk van overheidsnetwerken. Daarbinnen kunt u veilig gegevens uitwisselen met andere overheden. Dignetwerk levert connectiviteit en bespaart u tijd en geld. Want u heeft nog maar één aansluiting nodig om gegevens te kunnen uitwisselen met diverse overheidsorganisaties. Digipoort Overheidstransactiepoort; Digipoort heeft een centrale rol als digitale toegangspoort van bedrijven naar overheidsinstellingen. Het is een gratis overheidsdienst, regelt authenticatie via certificaten, heeft beveiligde verbindingen (2-SSL), gestandaardiseerde koppelvlakken en is een enkelvoudig aansluitpunt (eenmalige aansluiting). Digipoort hanteert standaard techniek, zoals webservices, het SOAP protocol en XML berichten. EbMS ebxml Messaging Service. EbMS is een ebxml specificatie dat een standaard biedt om berichten op een veilige en betrouwbare manier te verzenden. HRM Human Resource Management. Ook wel Personeel en Organisatie (P&O). XML extensible Markup Language (XML) is een standaard voor het definiëren van formele markuptalen voor de representatie van gestructureerde gegevens in de vorm van platte tekst. Deze representatie is zowel machineleesbaar als leesbaar voor de mens. XML is een bepaalde manier om gegevens gestructureerd vast te leggen. Deze manier is gedefinieerd en mag door iedereen worden gebruikt. Het is ontworpen om zowel door een programma als door een mens leesbaar te zijn. XML is niet alleen geschikt om gegevens in op te slaan maar wordt veel gebruikt om gegevens via het internet te versturen. Het is Platform onafhankelijk, uitbreidbaar en interoperabel tussen systemen. In XML Schema kan men schema s maken voor bijvoorbeeld XML-documenten, waarmee deze documenten formeel worden gespecificeerd, en op grond waarvan zij kunnen worden gevalideerd, bijvoorbeeld door XML-validators. Een XML Schema geeft hiervoor onder meer aan wat de elementen zijn van een XMLdocument, waar zij voorkomen, wat de kenmerken zijn waaraan ze moeten voldoen, etc. Een XML Schema kan onder meer aangeven wat voor soort tags in een XML-document mogen Pagina 31 van 33
voorkomen. XSD Schema Definition Language. In XML Schema kan men schema s maken voor bijvoorbeeld XML-documenten, waarmee deze documenten formeel worden gespecificeerd, en op grond waarvan zij kunnen worden gevalideerd, bijvoorbeeld door XMLvalidators. HTTP HyperText Transfer Protocol; protocol voor communicatie tussen webclient (meestal webbrowser) en een webserver op inter- en intranet. HTTPs Secure http protocol Logius Logius is de dienst digitale overheid van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Logius beheert overheidsbrede ICT-oplossingen en gemeenschappelijke standaarden, die de communicatie tussen overheden, burgers en bedrijven vereenvoudigen. Met oog voor de samenhang in de infrastructuur van de e-overheid. PKIoverheid Public Key Infrastructure voor de overheid, kortweg PKIoverheid, maakt betrouwbare digitale communicatie mogelijk. SOAP Simple Object Acces Protocol. SOAP is een communicatie protocol voor communicatie tussen webservices, een format voor berichtverzendingen, gebaseerd op XML. SOAP is een protocol om webservices te benaderen. SSL Secure Sockets Layer (SSL) en Transport Layer Security (TLS) (zijn opvolger), zijn encryptieprotocollen die communicatie op het internet beveiligen. Webservice Een webservice kan omschreven worden als een applicatiecomponent die toegankelijk is via standaard webprotocollen ( SOAP & XML). Een webservice maakt het mogelijk om op afstand (meestal over het Internet) vanaf een client-computer een dienst op te vragen aan een server, bijvoorbeeld het maken van een berekening, het leveren van gegevens of het uitvoeren van een taak. WS Applicatiecomponent die toegankelijk is via standaard webprotocollen (SOAP & XML) met de mogelijkheid vanaf een client-computer een dienst op te vragen aan een server. Webservices Een webservice is een combinatie tussen data en technologie en maakt het mogelijk om op afstand via internet vanaf de eigen computer een dienst op te vragen aan een server. In de koppelvlakspecificaties zijn regels opgesteld om met Digipoort te communiceren via webservices. WSDL WebService Description Language; Een WSDL-document is een XML-document, bestaande uit een verzameling definities. Aanbieders van webservices publiceren een WSDL-document, zodat klanten na het lezen van dit document technisch gezien exact weten hoe ze gebruik kunnen maken van de webservice. WUS WUS is een acroniem voor WSDL, UDDI en SOAP: WUS dus. Daarmee wordt een familie van internationale standaarden van OASIS en W3C bedoelt; deze worden ook vaak met WS6* aangeduid. Deze standaarden gaan over application6to6application webservices, die informatie over heterogene middleware platforms en applicaties kunnen dragen. Alle Digikoppeling webservices die op WUS gebaseerd zijn, moeten aan deze koppelvlakstandaard conformeren. Doel van de Koppelvlakstandaard WUS is het eenduidig en bruikbaar definiëren van het koppelvlak voor WUS. Er zijn daarvoor de volgende onderwerpen relevant: WSDL met adressering en naamgeving, beveiliging, binaire data, resulterende berichtheaders, profielen van Digikoppeling en compliancevoorzieningen. Pagina 32 van 33
Afkorting Toelichting ASN Advance Shipping Notice (Berichtsoort) AuSP Authentication Service Provider BPEL Business Process Execution Language BPMN Business Process Modelling Notation BSP Billing Service Provider BZK Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties CPA Collaboration Protocol Agreement cxml Commerce XML EBF Elektronisch Bestellen en Factureren ebxml Electronic Business using extensible Markup Language ebxml electronic business using extensible Markup Language EF Elektronisch Factureren EZ Ministerie van Economische Zaken SETU (HR-XML) human resources management XML PI Proces Infrastructuur SNO Service Niveau Overeenkomst SETU SETU is een acroniem voor Stichting Elektronische Transacties Uitzendbranche UBL Universal Business Language WUS WUS is een acroniem voor WSDL, UDDI en SOAP XBRL extensible Business Reporting Language XML Extensible Markup Language Pagina 33 van 33