Techniek van het afstellen Afstellen Theorie en praktijk Gilles, oktober 2011 Agenda Deel 1: onderwerpen theorie (1 e avond) doel van deze cursus wat levert afstellen op de riem de rigger hoe maak je daarmee een geschikte afstelling plan verder nog. Deel 2: praktijk van het afstellen (2 e avond) 1 2 Doel Begrip van onderdelen van een roeiboot en de mogelijkheden van afstellen Zelf keuzes kunnen maken en uitvoeren voor bijvoorbeeld een wedstrijd waar veel tegenwind en golfslag is Afstellen blijft een taak van de materiaalcommissie. Het is goed dat de leden kritisch kunnen meedenken. 3 Wat levert afstellen op? 1. Het roeien niet te licht of te zwaar is. De ploeg kan in het juiste tempo roeien. 2. De aanhaalhoogte maakt een effectieve haal mogelijk en er is voldoende ruimte voor wegzet en recovery. 3. De bladen niet laten diepen of eruit laten lopen. Meer informatie is o.a. te vinden in: RCA-handboek, hoofdstuk Afstellen KNRB handboek, hoofdtuk 4 4 1
De riem (board of scull) De riem om de kracht over te brengen Binnen hendel Lengte (bij kunstof riemen soms instelbaar) Buiten hendel A B Factor (overbrenging) = A:B Handvat Kraag Manchet Stelen en blad waren van hout en tegenwoordig van koolstofvezel versterkt composiet materiaal. (licht en stijf) ------------------------------------------------- Blad vormen zoals die nu in kunststof wordt gemaakt Bladvorm en afmetingen bepalen de slip door het water bij de haal. Hals Blad 5 Macons: 1 : 3 Bigblades: 1 : 2.2-2.5 Fat smoothies: 1 : 2-2.2 6 Oppervlakte blad De riggers Macon Bigblade Smoothie Vortex Smoothie Fat Boord 971 cm2 100% 1109 cm2 114% 1156 cm2 119% 1174 cm2 121% 1212 cm2 125% Scull 695 cm2 100% 780 cm2 112% 809 cm2 116% 822 cm2 1% 857 cm2 123% hoogte: 16-21 cm Hoogte is afhankelijk van drijfvermogen van de boot in combinatie met het roeiers-gewicht Gemeten vanaf hart dolpen Het span: 156 164 cm Dol-klep: let op de afstelling van de contramoer, zodat de riem goed kan draaien Dol: met vlakke kant voor hoek van het blad. Let op: om links boven rechts te kunnen roeien: stuurboord dol ca 1 cm hoger dan rechter. 7 8 2
Afstellen dolhoogte Zwaarte van de afstelling (haal-tijd) Optimaal: recovery = 1.5 x haal-tijd Haal-tijd wordt bepaald door: Afstand dat blad tijdens haal aflegt, is evenredig met segment & lengte buitenhandel De bootsnelheid (= kracht + techniek) Met een lat over de boorden: 2 keer meten en bij elkaar optellen: 1. Tussen lat en onderzijde dol 2. Tussen onderzijde dol en laagste punt bankje resultaat: 16-21 cm Let op: stuurboord dol ca 1 cm hoger dan rechter 9 Segment is omgekeerd evenredig met span (groter span > kleiner segment > hoger tempo) 10 Blad - hoek Kies riemafstelling en span Hoek doorgaans 4 o. Riemen - manchet: Hout, een wig 4 o. Kunststof 0 o. Dolhoek Hoek dolpen Aanpassen blad hoek Bij moderne dollen kan de hoek d.m.v. kunststof bussen worden aangepast. Bij andere types is afstelling mogelijk aan de rigger. Anders: rigger buigen (buigharry) Hoek meten met een schietlood 11 Afstelling Lengte riem Overlap handvat (berekend: 2 x binnenhandel span) Overlap handvat gemeten in boot Span Licht Kort 22 Breed (165 cm) Zwaar Lang Smal (154 cm) Mogelijkheid om met losse kragen de afstelling snel aan te passen Effect aanpassing overlap bij hetzelfde span: kleine overlap (<12 cm) groot haalsegment lange haal grote overlap (> cm) kleiner haalsegment kortere haal 14 12 3
Plan Meet de bestaande afstelling (riemen, span, hoogte, etc.) Werk de gegevens uit voor elke roeiplaats Reken uit de verhouding buiten/binnen hendel riemen. Stel vast welke afstellingen je wil aanpassen. Let op: riggers en riemen hebben zo hun beperkingen; niet alle riemen zijn in lengte afstelbaar en de riggers hebben een maximaal span. Verder nog Welke afstelling je kiest is afhankelijk van de ploeg en de wedstrijd. Een zware ploeg heeft een andere afstelling als een lichte, etc. Voeten boorden: hoogte en hoek t.o.v. de kielbalk Bij vleugelriggers: de boot kan in lengte richting getrimd worden door deze meer naar voren of naar achteren te plaatsen Slidings: verschuifbaar Dollen: de positie van de contra-moer aan de binnenzijde van de dolklep 13 14 Simpele controle s Nood oplossingen 1. Hoogte voldoende? Leg de boot recht en laat één voor één de roeiers controleren of er voldoende ruimte is voor in- en uitpik en of het handvat links boven die van rechts uitkomt. 2. Leg de boot op schragen of schingels; draai alle dollen naar buiten en kijk van slag naar boeg en andersom door de dollen en controleer of deze op één lijn liggen. Hoek is niet correct: plak tape boven of onder langs de dol voor aanpassing hoek Hoogte niet juist: verplaats de open ringen (zorg dat vooraf een aantal van die ringen op elke dol zitten) Neem één of twee clams per riem mee om onderweg een lichter afstelling te kunnen maken. 15 16 4
Afstellen boord-riggers (Gravinnenbeek) Deel 2, de praktijk het span ligt min-of-meer vast. Als je daar iets aan wil wijzigen, dan zullen er blokjes tussen de boot en de riggers gemaakt moeten worden. Dus alleen als de riemen echt veel te zwaar staan (kan ik me met macons niet voorstellen). advies 84-86 cm tussen dolpen en midden boot. de hoogte: ik weet niet precies hoe diep de boot ligt. Ik zou ca 17 cm tussen laagste punt bankje en onderzijde dol aanhouden. Het mag iets meer zijn. (gewoon proberen op het water en eventueel van die blauwe open clips erop zetten, zodat je de hoogte snel kan aanpassen. de bladhoek: houd die op 4 graden; als het tussen de 4 en de 5 is, zou ik niets doen. Anders hoek stellen met blauwe bussen in de dollen (er zijn nog 3 maten in een blikje op de werkbank). de kraag op de riemen: binnenhendel: 114-117 cm (uitgaande van bovenstaand span advies) als het span anders is, dan in elk geval span+ 30/32 cm 17 Afstellen in de praktijk: Met z n tweeën Gereedschap meenemen (dolhoekmeter is bij de Grift) - Meetlint/rolmaat, het liefst 2 meter of langer - Een rechte lat van 1.2 m of langer - Potlood/pen en papier - Rekenapparaat Praktijk oefening Meten per roeiplaats; boot: 1. Neem een boot en meet de huidige afstelling en noteer alle gegevens. 2. Is de boot voor zware of voor lichte roeiers bedoeld? 3. Is de boot zwaar of licht afgesteld? 4. Zijn er afstellingen fout? 5. Wat gaan we aanpassen en hoe pakken we dat aan? Onderwerp Span Overlap Riem-lengte Binnen handel Buiten handel Factor (buiten/binnen) Is nu Wordt Hoogte dollen 19 Bladhoek 20 5