SNOEIEN (LAAN) BOMEN
Snoeien van bomen
Ideale boomvorm Een solitaire boom in de vrije ruimte behoeft géén snoei
Begrippen binnen begeleiding snoei Scheut een nog niet verhouten stengel die max. 1 groeiseizoen oud is Twijg een 1 jaar oude scheut Tak minimaal 1 jaar oude twijg Langlot stengeldeel met grote bladafstand Kortlot stengeldeel met kleine bladafstand Waterlot uit adventiefknop ontwikkelde sterk groeiende scheut
Soorten knoppen (1) Eindknop = knop als afsluiting van de stengel, die na verlenging zorgt uitlopen voor Bladknop = knop die de stengel met normaal blad levert
Soorten knoppen (2) Bloemknop = knop die de bloem of bloeiwijze levert
Soorten knoppen (3) Okselknop = knop in de oksel van een blad die na het uitlopen een stengel en blad geeft Slapende knop = adventiefknop = okselknop in nog onontwikkelde fase
Waarom worden bomen gesnoeid?
Doelstelling snoeiplan Productiesnoei Esthetische snoei Planten in een bepaalde fase te krijgen / te behouden Speciale doeleinden
Productiesnoei Plantproductie (opkweken) Vruchtproductie Houtproductie
Estische snoei (1) Vormsnoei Knotten
Estische snoei (2) Decoratief effect vergroten Behouden soortechtheid
Speciale doeleinden Verkeersdoeleinden Architectonische doeleinden In toom houden van bomen Bewust klein houden (bonsai)
Boomgroottes
Begeleidingssnoei (1)
Begeleidingssnoei (2) Het takvrije gedeelte van de stam is afhankelijk van de weg die er onder of er langs loopt. Categorie Min. doorrijhoogte Voet- en fietspaden 2,5 meter (+ 3 meter) Wegen/ straten voor alle verkeer 4,5 meter (+ 3 meter) Auto(snel)wegen 4,6 meter (+ 3 meter) Houdt rekening met dat de takken van de bomen gemakkelijk 2 a 3 meter kunnen doorbuigen. Dus tel 2 a 3 meter bij de bovengenoemde getallen op.
Bepalen takvrije stamlengte
Begeleidingssnoei (3) Begeleiden naar volwassen stadium Opkroonhoogte vaststellen / aanhouden Vaststellen soort (sortimentskennis) o.a. - periode van snoeien - doorbuigen van de takken Conditie / Vitaliteit bepalen Bepalen mate van snoei Hoe lang geleden gesnoeid Snoeien (efficiënt, veilig en op de juiste manier)
Begeleidingssnoei regels (1) 1. Begin tijdig: Na 2 a 3 jaar nadat je een boom hebt aangeplant moet je deze gaan snoeien. Dit is afhankelijk van de boomsoort en groeiplaats. 2. Snoei weinig: Snoei niet om het snoeien. Snoei zoveel mogelijk de probleemtakken. Neem Maximaal 20% van de bladmassa weg. Minder is ook goed. Na de snoei moet de verhouding stam: kroon bij jongere bomen nog minimaal 1 : 2 zijn. Bij oudere bomen kan de verhouding 1 : 1 zijn.
Begeleidingssnoei regels (2) 3. Kom regelmatig terug: Begeleidingssnoei moet je regelmatig doen. Bezoek de boom 2 a 3 jaar na de vorige snoeibeurt. Dit is ook afhankelijk van de groeisnelheid en wondovergroeiing. 4. Voorkom problemen in de toekomst: Neem nu vast die takken weg die over een paar jaar een probleem kunnen vormen. Dit zijn: gebroken takken, dode takken, waterlot, zuigers, plakoksel, elleboogtakken, dikke takken, dubbele top, takkrans.
Begeleidingssnoei regels (3) 5. Snoei in de juiste periode: Het beste tijdstip om te snoeien is het groeiseizoen ( juli t/m augustus). 6. Stop tijdig: Ga niet door met snoeien als dat niet nodig is. Als de gewenste takvrije stam lengte is bereikt, stopt de begeleidingssnoei.
Begeleidingssnoei van jong naar oud (1) Een jonge boom met een stamlengte van circa 1.80 m en een stam kroon verhouding van ca. 1: 1. De kroon is dus tijdelijk!
Begeleidingssnoei van jong naar oud (2) 7 m. Door een geleidelijke snoei (om de 2 3 jaar)
Begeleidingssnoei van jong naar oud (3) 7 m. Door een geleidelijke snoei (om de 2 3 jaar)
Begeleidingssnoei van jong naar oud (4) 7 m. Door een geleidelijke snoei (om de 2 3 jaar) zal met een beperkte snoei
Begeleidingssnoei van jong naar oud (5) 7 m. Door een geleidelijke snoei (om de 2 3 jaar) zal met een beperkte snoei de permanente stam en kroon worden gevormd.
Verhouding van een boom 2 1 1 1 goede verhouding géén goede verhouding De juiste stam-kroon verhouding bedraagt uiteindelijk minimaal: 1 : 2
géén goede verhouding Alnus glutinosa De juiste stam-kroon verhouding bedraagt uiteindelijk minimaal 1 : 2
Ulmus hollandica Wredei een goede verhouding!! De juiste stam-kroon verhouding bedraagt uiteindelijk minimaal 1 : 2
Snoeien probleem takken Dood - ziek hout /Gebroken takken Dubbele top Zuiger en Elleboogtak Plakoksels Takpaar / takkrans Zware tak / dik hout Opkroontak Waterlot Wildgroei (onderstam) / stamvoet opslag Terugloop tak(ken)
Dood / ziek hout / gebroken takken
Dubbele top
Dubbele top (2) Soortspecifiek Beschadigde eindknop Concurrentie Wegnemen: rekening houden met - stand / kwaliteit van de top - windrichting Meerdere toppen verdelen over 2 of meerdere snoeibeurten
Zuiger (1) Wel / niet verwijderen? Gevolg: Concurrentie spil / top evt. vorming plakoksel door dikte groei
Zuiger (2) Zuiger Verwijderde zuiger
Elleboogtak
Plakoksel (1)
Plakoksel (2) Doorsnede plakoksel Doorsnede normale oksel
Takpaar en takkrans (1)
Takpaar en takkrans gefaseerd verwijderen Takken verwijderen In twee of meer snoeibeurten Volgens juiste snoeimethode
Waterlot zware snoei verkeerde wortel / stam / kroonverhouding Groeistoornissen Beschadigingen Plotseling blootstellen aan licht.
Benoem de gebreken Welke gebreken zie je in de afbeelding?
Benoem de gebreken Dubbele top
Benoem de gebreken Zuigers
Benoem de gebreken Plakoksel
Benoem de gebreken Schurende takken
Benoem de gebreken Dikke takken
Benoem de gebreken geven grote wonden
Benoem de gebreken waterloten
Benoem de gebreken stamschot
Benoemen probleem takken Welke probleem tak is/was dit? Stormschade 18 jan. 2007
Bemanteling Beuken hebben last van zonnebrand. Bemanteling houdt in: dikke takken weghalen waardoor jonge takken bij de stam komen. Op deze kleine takjes komen bladeren. Bemanteling houdt op wanneer er blijvende kroon is.
Snoeitijd Een vaste periode is moeilijk aan te geven De zomer is vaak de beste periode: Minder kans op inrotten van de wond door het actieve afgrendelingsmechanisme Snellere callusvorming Minder kans op waterlot Vuurgevoelige (meniezwammetje) soorten hebben minder kans op aantasting: Acer, Ulmus, Tilia, Aesculus Nadeel: minder zicht op het snoeiwerk Nadeel: meer snoeiafval door het aanwezige blad Wintersnoei: Het zicht op de boomstructuur is beter Deze periode biedt vaak meer mogelijkheden i.v.m de werkplanning
Bloeden van de boom Door worteldruk kan bij snoei bloeding ontstaan Vooral wanneer de boom nog niet in blad staat In het sap kunnen bacteriën actief worden die de bast aantasten (bloedingsziekte) Snoei gevoelige bomen wanneer ze in blad staan Gevoelige soorten: Betula, Juglans, Acer, Prunus, Carpinus
Snoeitechniek 1. Ga zo staan dat de zaag als een raaklijn aan de boom gehouden wordt. Goede zaagsnede Foute zaagsnede
Snoeitechniek 2. Zaag vanuit de takoksel iets schuin van de boom af. Blijf buiten de verdikte takaanzet en de bastrichel. Goede zaagsnede Foute zaagsnede
Snoeitechniek 3. Maak geen kapstok. Deze sterft aan de bovenzijde af en kan. moeilijk overgroeid worden.
Snoeitechniek 4. Zaag zware takken eerst op stomp. Ongeveer 40 cm buiten de. stam. Hiermee voorkom je inscheuren. Uitgangssituatie stap 1 stap 2
EINDE