INLEIDING: AANLEIDING,

Inhoudsopgave DEEL I INLEIDING: AANLEIDING, DE METHODIEK VAN KLINISCHE- EN COMMUNITY-BASED SOCIOTHERAPIE, THEORETISCH KADER, EERDER UITGEVOERD ONDERZOEK, VRAAGSTELLING EN ONDERZOEKSOPZET 1 Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Klinische sociotherapie 1.2.1 Definitie van klinische sociotherapie 1.2.2 Principes 1.2.3 Fasen 1.2.4 Methodiek 1.3 Community-based sociotherapie 1.3.1 Definitie van community-based sociotherapie 1.4 Organisatie 1.5 Theoretisch kader 1.5.1 Groepsdynamica 1.5.2 Verwantschap en burgerschap 1.5.3 Sociale verandering 1.5.4 Transitie 1.6 Eerder onderzoek 1.7 Onderzoeksvragen 1.7.1 Vraagstelling en onderzoeksvragen 1.8 Onderzoeksopzet 1.8.1 Locaties van onderzoek 1.8.2 Onderzoeksmateriaal 1.8.3 De trainingsinterventie 1.8.4 1.8.5 1.8.6 1.8.7 1.8.8 1.8.9 1.8.10 1.8.11 1.8.12 1.8.13 1.8.14 1.8.15 1.8.16 1.9 Onderzoekseenheid Onderzoeksmethode Analyse van de lokale context per deelstudie Literatuurstudie Verkennende gesprekken Gegevens over de trainingen Bezoeken aan functionerende groepen in voorbereiding op vervolgtraingen Verwerking van data Elementen van de analyse Geïnformeerde toestemming Onderzoeksteam De rol van de trainer/onderzoeker Validiteit De hoofdstukken

DEEL II CONTEXTEN: LITERATUURSTUDIE EN VERKENNENDE GESPREKKEN IN VIER LOCATIES 2 Bekneld en verlamd door de oorzaak en het gevolg van geweld 2.1 Theoretisch kader 2.2 Onderzoeksvragen 2.3 Literatuurstudie over drie landen en verkennende gesprekken in vier gebieden 2.3.1 Literatuurstudie: de context van Rwanda 2.3.2 Verkennende gesprekken: uitkomst van de studiereis naar Rwanda (2004) 2.3.3 Verkennende gesprekken in Byumba, Rwanda (2005) 2.3.4 Verkennende gesprekken in Nyamata, Rwanda (2007 en 2008) 2.3.5 Literatuurstudie: de context van Congo 2.3.6 2.3.7 Verkennende gesprekken in Zuid-Kivu, Oost Congo (2007) Literatuurstudie: de context van Liberia 2.3.8 Verkennende gesprekken in Kakata, Liberia (2013) 2.4. Aanknopingspunten 2.4.1 Aanknopingspunten voor de ontwikkeling van de interventie met sociotherapie 2.4.2 Aanknopingspunten voor de implementatie van de interventie 2.5 Doelstellingen van de betrokken organisaties DEEL III HET PROCES VAN TRAINEN IN BASISBEGRIPPEN 3 De deelnemers aan de trainingen 3.1 Wervingscriteria 3.2 Werving in vier gebieden 3.3 Uitkomst van de werving 4 Eerste communicatie 4.1 Theoretisch kader 4.2 Onderzoeksvragen en analysemethode 4.3 Ervaringen in de praktijk 4.3.1 Tolkbemiddelde communicatie 4.3.2 Aandacht voor gevoelens van onzekerheid 4.3.3 Aandacht voor gevoelens van onveiligheid 4.4 Analyse 4.4.1 Tolkbemiddeling 4.4.2 Analyse van de aandacht voor de behoefte aan zekerheid 4.4.3 Analyse van de aandacht voor de behoefte aan veiligheid 4.5 Eerste communicatie en de noties van verwantschap en burgerschap 4.6 Eerste communicatie en sociale verandering 5 Verwachtingen, groepsdoelen en programmadoelen

5.1 Theoretisch kader 5.2 Onderzoeksvragen en analysemethode 5.3 Ervaringen in de praktijk 5.3.1 Methoden van vragen naar verwachtingen 5.3.2 Ervaringen met verschillende methoden van vragen naar verwachtingen 5.3.3 Het proces van vragen naar verwachtingen en het bijbehorende proces van ontwikkeling 5.3.4 Vergelijking van de verwachtingen en de programmadoelstellingen 5.4 Analyse 5.4.1 Ontwikkeling als gevolg van vragen naar verwachtingen 5.4.2 Verwachtingen en de richtlijnen voor het creëren van effectieve participatieve groepen 5.4.3 Verwachtingen en de doelstellingen van de programma s 5.5 Evaluatie door de deelnemers van het vragen naar verwachtingen 5.6 Verwachtingen en de noties van verwantschap en burgerschap 5.7 Verwachtingen en sociale verandering 6 Draaglast en de mogelijkheden van de deelnemers aan de trainingen 6.1 Theoretisch kader 6.2 Vragen naar de draaglast van een groep 6.3 Onderzoeksvragen 6.4 Ervaringen in de praktijk 6.4.1 Het proces van het stellen van vragen rond draaglast en mogelijkheden 6.5 Analyse van de antwoorden 6.6 De relevantie van de antwoorden voor de trainer 7 Participatie bevorderende methoden 7.1 Theoretisch kader 7.2 Onderzoeksvraag en analysemethode 7.3 Ervaringen in de praktijk 7.3.1 Participatie bevorderende methoden 7.3.2 Oefening I: Het maken van omgangsregels voor en door de groep 7.3.3 Oefening II: Het leren maken van een definitie over veiligheid 7.4 Analyse 7.4.1 Analyse van de op bevordering van participatie gerichte methoden 7.4.2 Oefening I: Participatie via het zelf maken van omgangsregels voor en door de groep 7.4.3 Oefening II: Participatie via het zelf definiëren van het veiligheidsbegrip 7.5 Participatie bevorderende methoden en de noties van verwantschap en burgerschap 7.6 Participatie bevorderende methoden en sociale verandering 8 Werk maken van waarden 8.1 Theoretisch kader 8.2 Onderzoeksvragen en analysemethode 8.3 Ervaringen in de praktijk

8.3.1 Methode I: Toepassing van het ui-diagram 8.3.2 Methode II: Toepassing van the knotting game 8.4 Analyse 8.4.1 Methode I: Leren over de betekenis van waarden als gevolg van leren met het ui-diagram 8.4.2 Uitwerking van het ui-diagram op het ontwikkelingsproces gericht op samenwerken 8.4.3 Methode II: Leren over de betekenis van waarden als gevolg van spelen van the knotting game 8.4.4 Uitwerking van the knotting game op het ontwikkelingsproces gericht op samenwerken 8.5 Leren over waarden en de noties van verwantschap en burgerschap 8.6 Leren over waarden en sociale verandering 9 Werken aan verantwoordelijkheid voor de verdere invulling van de training 9.1 Theoretisch kader 9.2 Onderzoeksvraag en analysemethode 9.3 Ervaringen uit de praktijk 9.3.1 Oefening I: Expliciteren met sluitdoppen van flessen 9.3.2 Oefening II: Indelen van familieorganisaties 9.3.3 Oefening III: Huiswerkopdracht over familieorganisaties 9.3.4 Oefening IV: Nabespreken van de huiswerkopdracht 9.4. Analyse 9.4.1 Oefening I: Analyse van expliciteren met sluitdoppen 9.4.2 Oefening II: Analyse van gesprekken over familieorganisaties 9.4.3 Oefening III: Analyse van de huiswerkopdracht over familieorganisaties 9.4.4 Oefening IV: Analyse van het nabespreken van de huiswerkopdracht 9.5 Verantwoordelijkheid en de noties van verwantschap en burgerschap 9.6 Verantwoordelijkheid en sociale verandering 10 Het kwartetspel 10.1 Theoretisch kader 10.2 Onderzoeksvragen en analysemethode 10.3 Ervaringen in de praktijk 10.3.1 Oefening I: Een kwartetspel maken 10.3.2 Oefening II: Een kwartetspel spelen 10.3.3 Reacties van de deelnemers op het proces van maken en spelen 10.4 Analyse 10.4.1 Oefening I: Analyse van het maken van het kwartetspel 10.4.2 Oefening II: Analyse van het spelen van het kwartetspel 10.5 Bedenken, ontwerpen en zich eigen maken en de noties van verwantschap en burgerschap 10.6 Het zich spelend eigen maken van sociotherapie en sociale verandering 11 Leren op eigen kracht besluiten te nemen om de training te kunnen overdragen 11.1 Theoretisch kader 11.2 Onderzoeksvragen en analysemethode

11.3 Ervaringen in de praktijk 11.3.1 Oefening I: Besluitvorming over wervingscriteria voor nieuwe collega s 11.3.2 Oefening II: Besluitvorming over trainingsprogramma s voor nieuwe collega s 11.4 Analyse 11.4.1 Oefening I & II: Analyse van de kenmerken van effectieve besluitvorming 11.5 Op eigen kracht besluiten nemen en de noties van verwantschap en burgerschap 11.6 Op eigen kracht besluiten nemen en sociale verandering 12 Ervaringen tijdens de praktijkperiode en opzet van de vervolgtraining 12.1 Theoretisch kader 12.2 Onderzoeksvraag en analysemethode 12.3 Ervaringen in de praktijk 12.3.1 Processen in de begeleiding van sociotherapie-groepen 12.4 Analyse 12.4.1 Ontwikkeling van vaardigheid tijdens de begeleiding van sociotherapiegroepen 12.4.2 Analyse van de toereikendheid van de trainingen in basisbegrippen 12.4.3 Analyse van de vaardigheid tot uitdagen waar het kan en ondersteunen waar dat moet 12.4.4 Ontwikkeling en verandering als gevolg van de praktijk van met functionerende sociotherapie-groepen 12.5 Thema s voor de agenda van de vervolgtraining DEEL IV: DISCUSSIE EN CONCLUSIE 13 Discussie en conclusie 13.1 Bevindingen met betrekking tot de deelvragen van het onderzoek 13.1.1 De politieke en sociale problematiek in de gebieden van interventie 13.1.2 De uitkomsten van de verkennende gesprekken 13.1.3 De werving van de deelnemers 13.1.4 Het proces van sociale verandering 13.1.5 De rol van de deelnemers in het proces van sociale verandering 13.1.6 De fasen, stappen en aandachtspunten van de training 13.1.7 13.1.8 13.2 13.2.1 13.2.2 13.2.3 13.2.4 13.2.5 13.3 13.4 Werkzame bestanddelen Bevorderende en belemmerende factoren Centrale bevindingen Werken aan waardigheid als basis voor verandering Het belang van contextueel werken De meerwaarde van community-based werken Learning by doing Empowerment Sterke en zwakke kanten van het onderzoek Aanbevelingen

Kaders en tabellen Nederlandse samenvatting English summary Dankwoord Literatuur