Bouw! Effectieve preventie van ernstige leesproblemen

Vergelijkbare documenten
Presentatie Bouw! Plein013

Presentatie Bouw! PPO Regio Leiden. Presentatie Bouw!

Leesproblemen, Laaggeletterdheid Dyslexie

Verslag. Introductiesymposium

Workshop Dyslexie. Opbouw. Dyslexie- wat is dyslexie en hoe signaleer je het? Protocol Leesproblemen en Dyslexie. Toeleiding naar vergoede zorg.

Promotie onderzoek. Preventieve aanpak van ernstige leesproblemen. Haytske Zijlstra

Bouw! tutorlezen. Gebruikershandleiding. Voordat u start met Bouw! Systeemeisen

Tekst: Marleen Korf & Aryan van der Leij

TULE inhouden & activiteiten Nederlands - Technisch lezen. Kerndoel 4 - Technisch lezen. Toelichting en verantwoording

toetsen van Veilig Leren lezen en Estafette. groepen 1 2 LOVS Cito Taal voor Goed lees en spellingsonderwijs in de groepen 3 tot en met 8

Niet methodegebonden toetsen die gedurende de schoolperiode afgenomen worden op het gebied van taal, lezen en spelling:

2014 Protocol dyslexie

Conferentie OGW in het speciaal onderwijs. Workshop Werken met een datamuur voor voortgezet lezen. april 2012 Lucie Spreij en Yvonne de Jager

CBS Maranatha. Doel: Hoogklei 7, 9671 GC Winschoten Dyslexieprotocol 2013 aangepast sept.14

Effectiviteit van een gestructureerde, fonologisch gebaseerde dyslexiebehandeling

Als het leren lezen niet zo soepel gaat

Afspraken mbt protocol dyslexie Van Dijckschool Bilthoven. Inhoudsopgave:

Signalering van lees- en spellingproblemen in het speciaal (basis) onderwijs. Judith Vloedgraven, Cito 3 april 2013

VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS DYSLEXIEMONITOR

Leesvaardigheid bevorderen

Niveau 2. VVE Aandacht voor geletterdheid met startblokken Groep 1

Flitsend Spellen en Lezen 1

Zorgniveau 2 Zorgniveau 3

EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL. Joop Stoeldraijer Kees Vernooy

Het IGDI model. Het belang van goede instructie. Bij welke leerkrachten leren kinderen het beste? (Good 1989) Instructie en risicoleerlingen

Early Identification and Intervention in Children at Risk for Reading Difficulties A.G.F.M. Regtvoort

Visuele aandachtspanne. Madelon van den Boer Universiteit van Amsterdam

Leerlingdossier ONL Dyslexie

Flitsend Spellen en Lezen 1

De grenzen van mijn taal, zijn de grenzen van mijn wereld.

VCLB De Wissel - Antwerpen

Gerichte instructie in lezen en spellen voorkomt lees- en spellingproblemen bij (vrijwel) alle leerlingen op Het Kofschip

Begrijpend lezen Cito LVS TBL minimaal C-niveau. Woordenschat Cito LVS Woordenschattoets minimaal C-niveau

Aanmelding Achterstand, scores, meetmomenten, doublure Geboden hulp, ondersteuningsniveaus, interventies lezen en spellen Comorbiditeit Verwachtingen

Protocol Leesproblemen en dyslexie

Visie en Beleidsplan Bouw! Basisschool de Driesprong, Chaam

LEES / EN DYSLEXIEPROTOCOL

Passend onderwijs Verdieping Ontwikkelingsperspectief & Technisch lezen

Uw kind heeft moeite met lezen Wat kunt u van De Noordkaap verwachten?

KWALITEITSKAART. Tijd voor lezen en taal. Tijd voor lezen en taal. Taal / lezen / rekenen

Flitsend Spellen en Lezen 3

Dyslexie Onderzoek vergoed vanuit de Jeugdwet INFORMATIE VOOR OUDERS

Protocol leesproblemen en dyslexie, groep 1 en 2

Aanmeldformulier scholen vergoed dyslexie onderzoek

Early Grade Learning: The Role of Teacher-Child Interaction and Tutor- Assisted Intervention A.H. Zijlstra

Aanvankelijk technisch lezen. Effectief aanvankelijk lezen in groep 3

Effectief aanvankelijk leesonderwijs

TOETSKALENDER VOOR GROEP 4

Flitsend Spellen en Lezen 1

De Relatie tussen Vloeiend Lezen en Begrijpend Lezen: De rol van Prosodie. Nathalie Veenendaal

Protocol leesproblemen en dyslexie

Hypertekst schrijven en observerend leren als aanvullende didactiek 1

Lezen in het voortgezet onderwijs (2): Improving Adolescent Literacy

Leesproblemen en dyslexie

Online leren lezen - Overzicht van de oefeningen

Stappenplan Dyslexietraject

VRAGENLIJST PRIMAIR ONDERWIJS QUICKSCAN

Leesonderwijs en dyslexie in het PO, het SBO en het VO. Betsy Ooms

Beleidsstuk dyslexie. Augustus 2014

MOMENTEN IN DE TIJD WAT MOET ER GEBEUREN? HOE PAKKEN WE HET AAN?

L e e s p. Presentatie. Wat is Leesparade?

Aanvraag vergoed dyslexie-onderzoek

TAALBELEID DALTONSCHOOL SINT JOZEF LEMMER

In dit vlot leesbaar boek vertaalt Kees Vernooy recente bevindingen uit de leeswetenschappen naar de onderwijspraktijk.

Richtlijn Omgaan met doublures bij de screening voor toegang tot vergoede dyslexiezorg

1. Een aantal kinderen komt in aanmerking voor de vergoede dyslexie.

Richtlijn Omgaan met doublures bij de screening voor toegang tot vergoede dyslexiezorg

Richtlijnen Dyslexie. Voor

SCHAKELKLASSEN EN EFFECTIEF LEESONDERWIJS

Samenvatting (Dutch summary)

PLD de Spindel, bijlage 4

Dyslexieprotocol. Oranje Nassau School Geldermalsen. Oktober 2012

Automatisering van het lezen op woordniveau

KRACHTIG LEESONDERWIJS. Groeien in lezen met een ondersteunend voetje als daar nood aan is

Hoe herkennen we dyslexie?... 2 De oorzaken van dyslexie... 2 Algemene kenmerken... 2 Dyslexie indicatoren... 3 Signalen per leeftijdsgroep...

Dyslexieprotocol PCB de Schakel

Pilot Dyslexie Noordenveld (PDN) Scholingsbijeenkomst 2 januari 2018

Hoofdstuk 15 - Spellingfouten voorkomen

Leesprotocol Groep 1-8

bijlage 10 of ZLKLS auditieve woorden met de aangeboden bijlage 9 of ZLKLS auditieve synthese Toets met 20 klankzuivere

PROTOCOL DYSLEXIE De Golfbreker

Signaleringslijst voor Kleuters 2.0 1)

Begin vroeg met de strijd tegen leesproblemen

Leesproblemen en dyslexie 3

Denktankdag Aryan van der Leij

Preventie & Remediëring

Het belangrijkste doel van de studie in hoofdstuk 3 was om onafhankelijke effecten van visuele preview en spellinguitspraak op het leren spellen van

Hoofdstuk 18 - Tips om voorleessoftware in te zetten in de klas

VOORTGEZET TECHNISCH LEZEN Leeshuis

Opbrengsten Schooljaar eindtoetsen

Leescentrum. Jaarverslag Leescentrum. Schooljaar Samenwerkingsverband Barneveld e.o.

Protocol dyslexie Openbare Basisschool De Bouwsteen Inhoud

Leidraad vergoedingsregeling dyslexie van onderwijs naar zorg: doorverwijzing bij een vermoeden van dyslexie VERSIE 2.0

CPS Onderwijsontwikkeling en advies. Doelgericht en planmatig werken aan leesontwikkeling in groep 1en 2. WAT en HOE in groep 1 en 2

Transcriptie:

Bouw! Effectieve preventie van ernstige leesproblemen Congres 2016 VVL 20 mei 2016

Programma Welkom en voorstellen Wat is Bouw!? Onderzoeksproject Bouw! UvA: wat zijn de resultaten Afsluiten

Indruk Bouw!

Wat is Bouw!? Bouw! is het effectieve computergestuurde interventieprogramma dat speciaal is ontwikkeld om kinderen die risico lopen op problemen met lezen en spellen, preventief (in groep 2 tot 4) extra hulp te geven, actief ondersteund door tutors (ouders, oudere leerlingen, vrijwilligers of klassenassistenten).

Wat is Bouw!? Preventief Bewezen effectief Voor leerlingen van groep 2 tot en met groep 4 Computer- en tutor ondersteund; thuis en/of op school Vier dagen per week oefenen Gestructureerde opbouw Gebruik van wisselrijtjes Webbased: voortgang van resultaten op afstand te volgen Universiteit van Amsterdam- wetenschappelijk effectiviteitsonderzoek

Hoe zijn risicoleerlingen te herkennen? Halverwege groep 2 en/ of begin groep 3 Leesproblematiek / dyslexie in de familie zwak in letterkennis zwak in klankbewustzijn thuis wordt niet veel voorgelezen uitblijvende automatisering Vertraagde taal-spraakproblematiek Gehoorproblemen Etc Voorkomen is beter dan genezen!

Hoe worden leesproblemen/dyslexie aangepakt?

Preventief Bouw! Tutorlezen Niveau 1: reguliere instructie en oefening binnen de klas Niveau 2: hulp binnen de klas aan de zwakste lezers Niveau 3: hulp buiten de klas aan leerlingen die onvoldoende profiteren Niveau 4: hulp of maatregelen binnen of buiten de school voor leerlingen met een dyslexieverklaring Niveau 3: hulp buiten de klas VOORDAT leerlingen onvoldoende profiteren Preventief en met een Tutor!

Kenmerken van Bouw!? Computerondersteund Individuele begeleiding thuis en/of op school door niet- professionele tutor Ouderejaars-leerlingen stagiaires, ouders Vrijwilligers Vier dagen per week oefenen (10-15 minuten)

Wat is Bouw!? kenmerken - opbouw Gestructureerde opbouw van teken-klankkoppeling tot woorddelen Bouw-Start Voorbereidend en beginnend technisch lezen, aanleren van teken-klankkoppelingen 34 letters (bijv. p, o, s, k, i, a) 12 lettercombinaties (bijv. eu, sch, ieuw) samenvoegen van de klanken tot een woord (MKM-woorden) Bouw-Verder Beginnend en voortgezet technisch lezen, Complexere woordstructuren Begin- en eindclusters (bijv. kn, str, lm, rf) Samengestelde woorden Open en gesloten lettergrepen

OpBouw!

Bouw! Lessen letters fono bouwen memory domino zelf

Bouw! Voortgang Overzicht alle lessen: Datum Les Afname Lesduur (minuten) 24-02-2014 Les 1: Start 1 - Letters 1 1 13 n.v.t. Resultaat/Score 03-03-2014 Les 2: Start 2 - Fono 1 1 4 n.v.t. 04-04-2014 Les 3: Start 3 - Bouwen 1 2 32 67% 05-05-2014 Les 17: Start 17 - Memory 1 06-06-2014 Les 23: Start 23 - Domino 1 1 6 25/30 punten 3 27 27/30 punten 07-07-2014 Les 32: Start 32 - Zelf 1 1 15 12

Bouw! Voortgang Woorden maken Woorden lezen (*) Woorden slepen (*) Woorden typen (*) hoek Goed Goed Hoes Goed haak Het kind las het woord fout: haal Goed Haas Goed haas Het kind zei niets óf plakte de letters niet aan elkaar Fout Goed hasa haag Goed Goed Goed Goed heg Goed Fout Goed Goed hoog Het kind las het woord fout: hoop Fout Goed hoop hoor Goed Goed Goed Goed huur Het kind zei niets óf plakte de letters niet aan elkaar Goed Goed Goed heer Goed Goed Goed heet heet Goed Fout Heer Goed Het kind heeft 63% van de woorden juist gemaakt(/gelezen/gesleept/getypt). Het advies is 80% juist. Deze les zal worden herhaald. (*) afhankelijk van de keuze die is gemaakt in de les.

Onderzoeksproject Bouw! Gesubsidieerd door Ministerie van Onderwijs Onderwijsbewijs Samenwerking UvA en expertisecentrum Het ABC Effectiviteit van een computergestuurde interventie binnen de huidige onderwijspraktijk

Onderzoeksproject Bouw! UvA Doelgroep: zwak in voorbereidende/beginnende leesvaardigheden (letterkennis, klankbewustzijn) Drie deelprojecten BaO2: 157 leerlingen van groep 2 BaO3: 149 kinderen van groep 3 SBaO: 110 kinderen (groep 3 leesniveau) Aselecte toewijzing aan experimentele of controle conditie

Onderzoeksproject Bouw! UvA- Studie 1 Start begin groep 3 Controles: geen interventie Interventie: Bouw! niet-afgerond Interventie: Bouw! Afgerond Voorafgaand aan interventie Geen verschillen in letterkennis en klankbewustzijn Geen verschillen in woordenschat en non-verbale intelligentie Tutors Ouderejaarsleerlingen Vrijwilligers Onderwijsassistenten/ stagiaires Enkele eigen ouders

Onderzoeksproject Bouw! UvA- woorden lezen DMT afgerond niet afgerond M3 E3 M4 E4 M5 E5 Kinderen die het programma Bouw! afronden worden gemiddelde lezers

Onderzoeksproject Bouw! UvA Studie 2 Start midden groep 2 Controles: geen interventie Interventie: Bouw! afgerond Onderscheid in wel/geen Familie Risico (FR) Kinderen met dubbel risico: zwak in letterkennis/ klankbewustzijn en familierisico Voorafgaand aan interventie Geen verschillen in letterkennis en klankbewustzijn Geen verschillen in woordenschat en non-verbale intelligentie Tutors Ouders (groep 2, 65%) Vrijwilligers Onderwijsassistent/ stagiaires (vanaf groep 3)

Onderzoeksproject Bouw! UvA- DMT 1 geen FR wel Bouw! FR wel bouw! Kinderen met en zonder Familiair Risico presteren beide significant beter op woordlezen na interventieprogramma Bouw!

Onderzoeksproject Bouw! UvA- DMT 2 geen FR FR E3 M4 E4 M5 Kinderen met en zonder Familiair Risico presteren beide significant beter op woordlezen na interventieprogramma Bouw! Ook nog in groep 5!

Onderzoeksproject Bouw! UvA- aantal zwakke lezers reduceert tot de helft Aantal zeer zwakke FR-lezers reduceert tot de helft! FR= Familiair Risico

Onderzoeksproject Bouw! UvA- resultaten eind groep 4 geen FR Kinderen zonder Familiair Risico presteren significant beter op de Klepel en op het AVI-niveau en hebben een significant beter zelfconcept

Onderzoeksproject Bouw! UvA- resultaten eind groep 4 FR Kinderen met Familiair Risico presteren significant beter op de Klepel en AVI-niveau en hebben een significant beter zelfconcept

Onderzoeksproject Bouw! UvA- extra hulp in groep 4

Onderzoeksproject Bouw! UvA- conclusie Bouw! werkt Als je het programma afrondt Nog beter als je vroeg start Ook bij leerlingen met verhoogd risico Anderstalige thuisomgeving/lage woordenschat in groep 2 Kinderen met FR wel intensievere oefening nodig Ouders, vrijwilligers, oudere leerlingen kunnen het uitvoeren Belangrijkste is dat ze het blijven volhouden Online, dus eenvoudig thuis of op school Vergeleken met r.t. kosteneffectief

Bouw! op school De Bouw! Tutor en Bouw! Coördinator

Bedankt voor uw aandacht!