Cure + Care Solutions is hèt landelijk behandel- en expertisecentrum voor complexe psychische aandoeningen en werkt nauw samen binnen een landelijk netwerk van zorginstellingen door het hele land. Cure + Care Solutions biedt een gevarieerd aanbod aan mensen met psychische problemen en psychiatrische stoornissen. Angststoornis Platinaweg 25 2544 EZ Den Haag T +31 (0)70 82 01 147 F +31 (0)70 891 04 00 E info@curecaresolutions.nl W www.curecaresolutions.nl
Wat is een angststoornis? Er bestaan verschillende soorten angststoornissen. Het gemeenschappelijke kenmerk is dat er sprake is van angst. Angst is een gevoel dat optreedt bij dreigend gevaar. Sommige mensen zijn echter angstig zonder realistische aanleiding. Er sprake van een angststoornis als je door deze ongegronde angst niet goed functioneert in het dagelijks leven. Van alle Nederlanders heeft bijna 20% ooit last (gehad) van een angststoornis. Gegeneraliseerde angststoornis Mensen die constant angstig en bezorgd zijn over alledaagse dingen hebben een gegeneraliseerde angststoornis. Ze hebben moeite dit onder controle te houden. De gegeneraliseerde angststoornis lijkt veel op een depressie, maar een verschil is dat iemand met deze angststoornis last heeft van bijvoorbeeld zweten en hartkloppingen. Het verschil met andere angststoornissen is dat de angst constant aanwezig is en niet ontstaat door een bepaalde situatie. De gegeneraliseerde angststoornis begint meestal op latere leeftijd tussen de 50 en 60 jaar. Paniek stoornis Bij een paniekstoornis heeft iemand plotselinge paniekaanvallen. Mensen met een paniekstoornis krijgen onverwacht een grote angst, zonder dat daar een directe aanleiding voor is. Het gebeurt gewoon. Ze kunnen tegelijkertijd last krijgen van hartkloppingen, zweten, opvliegers, koude rillingen, trillen of duizeligheid. De helft van de mensen met een paniekstoornis heeft ook last van agorafobie. In dat geval vermijdt iemand bepaalde situaties, omdat hij bang is voor een nieuwe aanval. Sociale fobie Mensen met een sociale fobie zijn bang voor situaties waarin ze kritisch beoordeeld worden. Of ze zijn bang zichzelf belachelijk te maken. Ze hebben angst om bijvoorbeeld te gaan blozen, trillen of zweten. De angsten en het vermijden van sociale situaties belemmeren mensen sterk in het dagelijks leven. Specifieke fobie Bij een specifieke fobie heeft iemand een angst die overdreven en onlogisch is. De angst gaat niet weg en komt door een voorwerp of een situatie. Bijvoorbeeld vliegen, hoogte, dieren, injecties of bloed. Soms wordt iemand angstig bij alleen al de gedachte aan het voorwerp of de situatie. Posttraumatische stress-stoornis en dwangstoornis Deze 2 stoornissen vallen ook onder de noemer angststoornis. Een posttraumatische stress-stoornis is een hevige stressreactie op een schokkende gebeurtenis. Iemand met een dwangstoornis heeft last van steeds terugkerende dwanggedachten en/of dwanghandelingen. Beide stoornissen zijn uitgewerkt in aparte artikelen. Lees meer over de posttraumatische stress-stoornis of de dwangstoornis. Symptomen angststoornis Bij angststoornissen komen verschillende symptomen voor, zoals hartkloppingen, zweetaanvallen en trillen. Welke symptomen iemand heeft, is afhankelijk van het soort angststoornis. De gegeneraliseerde angststoornis heeft andere symptomen dan een angst- of paniekaanval.
Veelvoorkomende symptomen angststoornis Angst- en paniekaanvallen gaan vaak gepaard met lichamelijke verschijnselen. Deze symptomen komen plotseling bij iemand op. Veel voorkomende symptomen zijn: Hartkloppingen Zweten Opvliegers of koude rillingen Trillen of beven Duizeligheid Ademnood Pijn op de borst Misselijkheid of buikklachten Gevoel van onwerkelijkheid of los van zich zelf te staan Angst om gek te worden of de zelfbeheersing te verliezen Angst om dood te gaan Verdoofde of tintelende gevoelens Gevolgen van angststoornis Vaak zijn mensen met een angststoornis bang voor het krijgen van een volgende aanval. Soms zijn ze vooral bang voor hun eigen reactie, zoals verlegen worden, blozen, trillen of zweten. Dat heet ook wel bloosangst, trilangst of zweetangst. Dit komt vooral bij een sociale fobie voor. Sommigen zijn bezorgd over de gevolgen van een aanval. Ze gaan zich anders gedragen en vermijden bepaalde situaties. Hun sociale activiteiten komen hierdoor flink onder druk te staan. Symptomen gegeneraliseerde angststoornis Iemand met een gegeneraliseerde angststoornis heeft constant een gevoel van angst. De angst ontstaat niet door een bepaalde situatie, zoals bij andere angststoornissen. Bij een gegeneraliseerde angststoornis kan iemand ook last hebben van hartkloppingen en zweten. Andere symptomen: Onrustig en gespannen gevoel Snel moe Moeilijk kunnen concentreren Geïrriteerd Spierspanning Verstoord slaapritme Oorzaken Over oorzaken van de specifieke fobie valt weinig te zeggen. Het is wel bekend dat er meer risico is in onderstaande gevallen. De extra risico s komen voort uit biologische, psychische en sociale factoren. Biologische factoren Geslacht: angststoornissen komen vaker voor bij vrouwen. Op sommige stoornissen, zoals een specifieke fobie, hebben vrouwen zelfs 2 keer zo veel kans dan mannen. Leeftijd: een gegeneraliseerde angststoornis komt vaak voor bij ouderen tussen de 45 en 60 jaar. Een paniekstoornis komt bij mensen vanaf 65 jaar weinig voor. Stof in hersenen: bepaalde stoffen in de hersenen spelen waarschijnlijk een rol bij het ontstaan van een gegeneraliseerde angststoornis Zorgen: mensen die zich langer dan een maand zorgen maken, krijgen sneller een gegeneraliseerde angststoornis. Psychische factoren Beangstigende, stressvolle of vernederende gebeurtenissen maken de kans op een angststoornis groter. Voorbeelden hiervan zijn seksueel misbruik of het verlies van iets of iemand. Ook als iemand is opgevoed onder ongunstige omstandigheden is de kans op een angststoornis groter. Denk hierbij aan verwaarlozing of mishandeling.
Sociale factoren Sociaal-economische status: mensen met een lage sociaal-economische status (laag inkomen, lage opleiding) krijgen eerder een angststoornis. Puberteit: bij kinderen kunnen normale angsten uitgroeien tot een sociale fobie, als in de puberteit de eisen vanuit de omgeving groter worden. Wat kun je zelf doen? Van een angststoornis kun je grote hinder ondervinden in het dagelijks leven. Je vermijd bijvoorbeeld situaties omdat je bang bent een aanval te krijgen. Sommigen gaan daardoor niet naar feestjes, vergaderingen of andere sociale gebeurtenissen. Voor veel mensen heeft de stoornis ook invloed op hun werk. Ze zijn vaak ziek, kunnen bepaalde taken op het werk niet uitvoeren of raken zelfs arbeidsongeschikt. Hieronder staan een aantal adviezen over hoe je om kunt gaan met je angststoornis. Kennis opdoen en praten Verzamel informatie over je angststoornis. Zorg er ook voor dat mensen die belangrijk voor je zijn, genoeg weten over de stoornis. Zo praat je makkelijker met elkaar over de angststoornis. Hulp van vrienden, familie en hulpverleners is altijd prettig. Overleg samen hoe om te gaan met de angststoornis. Sommige mensen schrikken van iemand met psychische klachten en reageren afwijzend. Bepaal daarom zelf wat je vertelt. Vertel bijvoorbeeld oppervlakkige kennissen een beperkte versie en reserveer het complete verhaal voor mensen die dichtbij staan. Voorlichting over dwangstoornis Voor lichte tot matige angstklachten zijn er cursussen voor jongeren, volwassenen en ouderen: Angst de baas en Geen paniek. Ook de Angst, Dwang en Fobie Stichting geeft diverse trainingen en organiseert lotgenotencontact. Zorg voor structuur Zorg voor structuur in je dagen. Soms geeft een behandeling die al en anders kan dat door sport of (vrijwilligers)werk. Neem de tijd om uit te vinden welk werk haalbaar is, bijvoorbeeld parttime of fulltime, betaald of vrijwillig. Neem niet te veel hooi op je vork. Telefonische hulpdiensten Als je (anoniem) wilt praten over je angststoornis kun je altijd contact opnemen met een telefonische hulpdienst. Korrelatie: voor informatie, hulp en advies van professionele hulpverleners. Tel: 0900-1450. (werkdagen van 9.00-18.00 uur, 0,15 p/min.). Sensoor: deze telefonische hulpdienst is dag en nacht bereikbaar. De mensen aan de telefoon zijn vrijwilligers die weten hoe belangrijk het is om je verhaal aan iemand kwijt te kunnen. Tel: 0900 0767 ( 0,05 p/min.). Behandeling angststoornis De behandeling van een angststoornis is afhankelijk van het soort angststoornis en de ernst van de stoornis. Cognitieve gedragstherapie, exposure in vivo en medicijnen worden vaak toegepast. Cognitieve gedragstherapie Dit is een vorm van psychotherapie. De behandelaar bekijkt met degene met een angststoornis naar het gedrag en de manier van denken. Vervolgens is het de bedoeling dat dit gedrag en de manier van denken verandert, zodat de klachten verminderen.
Exposure in vivo Dit is een psychologische behandeling waarin geoefend wordt met voorwerpen en situaties waar iemand bang voor is. Dit oefenen gaat in kleine stapjes, zodat iemand steeds meer in aanraking komt met hetgeen waar hij bang voor is. Zo wordt hij steeds minder bang. Deze behandeling heet exposure in vivo. Exposure betekent: blootstellen. In vivo betekent: in het echt. Medicijnen Soms schrijft een arts medicijnen voor bij een angststoornis. Bijvoorbeeld een kalmerend middel bij ernstige angstklachten. Medicijnen kunnen ook gecombineerd worden met gedragstherapie. Dat gebeurt vooral als je ook depressief bent. De omgeving Leven met iemand met een angststoornis is voor betrokkenen een psychische belasting. Naasten nemen vaak praktische taken over van mensen met een angststoornis. Adviezen voor de omgeving Voorlichting en informatie over een angststoornis Verzamel informatie over de angststoornis en de mogelijke gevolgen. Gebruik je energie om actief aan de slag te gaan en leer omgaan met de situatie. Bijvoorbeeld door samen een cursus over de angststoornis te volgen. De Angst, Dwang en Fobie Stichting organiseert een cursus voor familie en betrokkenen. Veel instellingen voor geestelijke gezondheidszorg organiseren voorlichtingsbijeenkomsten of cursussen voor familieleden. Hulp bieden Vraag waar je iemand met een angststoornis bij kunt helpen. Soms moet je betrokken zijn, soms is het goed om juist afstand te nemen. Maak daarbij duidelijk waar je grenzen liggen. Soms wil iemand geen hulp. Informeer bij de Angst, Dwang en Fobie Stichting, de stichting Labyrint~In Perspectief of de behandelaar welke oplossingen er zijn en hoe je kunt omgaan met de situatie. Denk ook aan jezelf Doe dingen die plezier en ontspanning geven. Dit voorkomt dat je zelf overbelast raakt. Het onderhouden van sociale contacten is belangrijk. Lucht af en toe je hart bij mensen in je naaste omgeving. Telefonische hulpdiensten en lotgenotencontact Angst, Dwang en Fobie Stichting of stichting Labyrint~In Perspectief : via deze stichtingen kun je in contact komen met lotgenoten. Korrelatie: voor informatie, hulp en advies van professionele hulpverleners. Tel: 0900-1450. (werkdagen van 9.00-18.00 uur, 0,15 p/min.). Sensoor: deze telefonische hulpdienst is dag en nacht bereikbaar. De mensen aan de telefoon zijn vrijwilligers die weten hoe belangrijk het is om je verhaal aan iemand kwijt te kunnen. Tel: 0900 0767 ( 0,05 p/min.). Organisaties Fonds Psychische Gezondheid is vastbesloten om de omvang, ernst en duur van psychische problemen terug te dringen. Hiervoor biedt zij onder andere een hulp lijn aan via Stichting Korrelatie. Korrelatie, voor informatie, hulp en advies. Telefoon: 0900-1450 0900-1450. (werkdagen van 9.00-18.00 uur, 0,15 p/m) Angst, Dwang en Fobie Stichting (ADF Stichting) Voor contact met lotgenoten, steun en advies.
Stichting Fobievrienden (SFVR) Informatie, steun en paniekopvang, en voor psychologisch advies en medicijnbegeleiding. Labyrint-In Perspectief Landelijke hulporganisatie van en voor familieleden van psychiatrische patiënten. Trimbos-instituut Het Trimbos-instituut zet zich in voor het verbeteren van de geestelijke gezondheid door het delen van kennis. Aanmelding Voor aanmelding heeft u een verwijzing van uw huisarts of een andere verwijzer (bijvoorbeeld medisch specialist, bedrijfsarts) nodig. Deze krijgt u als onderzoek of behandeling binnen de specialistische GGZ nodig wordt geacht. Met uw verwijzer bespreekt u bij welke locatie van Cure + Care Solutions u het beste geholpen kunt worden. Als u in het bezit bent van een verwijzing kunt u uzelf aanmelden of vragen aan uw verwijzer contact met Cure + Care Solutions op te nemen. Dit kan telefonisch of schriftelijk. Vergoedingen en kosten Vergoeding door zorgverzekeraar Een restitutiepolis geeft (bijna) altijd recht op 100% vergoeding van de behandeling. Bij een naturapolis is dit niet het geval. Indien u een naturapolis heeft, neemt Cure + Care Solutions de kosten die niet door de verzekeraar worden vergoed voor haar rekening. U betaalt dus geen zelfstandige bijdrage, ook niet wanneer uw zorgverzekeraar maar 60% of 75% vergoedt. Eigen risico Iedere Nederlander van 18 jaar en ouder heeft een verplicht eigen risico. Dit betekent dat u in 2017 maximaal 385,00 moet betalen voor zorg die in het basispakket zit. Het kan zijn dat u daarnaast een vrijwillig eigen risico heeft afgesproken met uw zorgverzekeraar. Altijd meenemen tijdens je eerste afspraak: - Een verwijsbrief van je huisarts - Een geldig legitimatiebewijs (Paspoort of ID, geen rijbewijs) - Zorgpasje van zorgverzekeraar - Eventueel dossier eerdere behandeling - Eventueel verwijzing van andere instelling Bron: Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie - Copyright 2015 www.nvvp.net