Actieplan JKZ 2010-2011 1. Inleiding 2. Legal Audit 2009 3. e functie 4. bewustzijn/- kennis 5. Procesverbeteringen 6. Uren 2010-2011 Bijlage Aanbevelingen Legal Audit Opdrachtgever: Tiny Sprangers/directie Opdrachtnemer: Mariëtte van Erp/team Kwaliteit & Control Datum: juli 2010 Status: vastgesteld door Directie/MT
-2-1. INLEIDING De gemeente Asten kent al een aantal jaren enkele functies (o.a. juridisch kwaliteitsmedewerker, juridisch controller) die zich expliciet richten op de planmatige verbetering van de juridische kwaliteit van de besluitvorming in de gemeente Asten. Deze functies worden uitgeoefend in een omgeving met een politiek bestuur op hoofdlijnen, en integraal management (bedrijfsmatig, klantgericht) bij de ambtelijke organisatie, zoals beschreven in het Bedrijfsplan 2006-2009. Voor de uitvoering van dit bedrijfsplan heeft de directie in 2007 een notitie e Kwaliteitszorg vastgesteld. Gestreefd werd naar inbedding van 8 juridische kwaliteitsnormen in de jaarlijkse planning- en controlcyclus. In vervolg op een formatie-onderzoek is in 2009 een Legal audit uitgevoerd door VIA Adviseurs; in de rapportage wordt vastgesteld dat er nog in onvoldoende mate sprake is van systematische borging van juridische kwaliteit. Er worden 17 aanbevelingen gedaan voor systematische beheersing in denken, handelen, processen en systemen. De rapportage is in november 2009 gepresenteerd aan de ambtelijke organisatie. Directie en bestuur hebben de aanbevelingen overgenomen. Dit Plan van Aanpak geeft in opdracht van de directie- aan hoe de aanbevelingen uit de rapportage met ingang van 2010 worden geïmplementeerd. 2. LEGAL AUDIT Het doel van de Legal Audit 2009 was a. het geven van een oordeel over de juridische kwaliteitszorg, b. het in kaart brengen van de juridische risico s, c. een scherper beeld te krijgen van de formatie van de juridische functie in aanvulling op het formatie/benchmarkonderzoek van TMOP d. het geven van concrete aanbevelingen om te komen tot verdere verbeteringen, doorontwikkeling en optimalisering van de juridische kwaliteitszorg. VIA Adviseurs stelt vast dat binnen de organisatie van de gemeente Asten medio 2009 nog niet gesproken kan worden van een systematische borging van de juridische kwaliteit. Door de verbeterpunten op te pakken kan de borging van de juridische kwaliteit daadwerkelijk onderdeel worden van de beheermiddelen waarvoor de integraal manager verantwoordelijk is. Doel is een betere dienstverlening aan de burger, een professioneel bestuur en een beter imago van de gemeente Asten. De verbeterpunten hebben betrekking op drie thema s, te weten a. het invullen van de juridische adviesfunctie op afdelingsniveau in afstemming op de organisatiebrede juridische controlfunctie (zie 3) b. het periodiek updaten van het juridisch bewustzijn en de juridische kennis binnen de vakafdelingen (zie 4) c. het doorvoeren van een aantal procesverbeteringen zoals checklists, afspraken over projectmatig werken, juridische check en standaardisering (zie 5) Voor een volledig begrip en de achtergronden van de aanbevelingen wordt verwezen naar de vastgestelde rapportage van de Legal Audit.
-3-3. DE JURIDISCHE FUNCTIE In dit Actieplan wordt vastgesteld wat onder de juridische functie in de gemeente Asten wordt verstaan en wie welke verantwoordelijkheid heeft voor het realiseren van juridische kwaliteitszorg. Er is uitdrukkelijk sprake van een groeimodel. Bij de besluitvorming door directie/mt over de Legal Audit heeft het invullen van de juridische adviesfunctie en de organisatorische setting hoge prioriteit gekregen; dit houdt met name verband met de ontwikkelde organisatiestrategie van de gemeente Asten voor de periode 2009-2015 (K = L² + S). Het managementproces is vastgesteld, en juridische kwaliteitszorg maakt daarvan (in de plan-do-check-actcyclus) onderdeel uit. De astense invulling van de juridische functie is gebaseerd op de volgende uitgangspunten, die ook in de aanbevelingen uit de Legal audit besloten liggen: zelfstandigheid van de afdelingen gemak in het werk voorkomen van onzekerheid verminderen van kwetsbaarheid systeemgerichte borging van kwaliteit 3.1 De juridische lijnfunctie (= het juridische werk op de afdelingen) Specialisten op hun vakgebied vormen het hart van de organisatie en van de afdelingen. In algemene zin hebben medewerkers op de afdelingen de volgende taken, passend bij het eigen (functie)niveau: Vakinhoudelijke juridische werkzaamheden voor de reguliere taken op het werkgebied van de afdeling Actueel houden van verordeningen, beleidsregels en standaardcorrespondentie Vertegenwoordigen van de gemeente bij de bezwarencommissie 3.2 De juridische adviesfunctie (= het Team JKZ) De adviesfunctie vult de lijnfunctie aan, en wordt in hoofdzaak ingevuld door het Team e Kwaliteitszorg. Dit Team is ondergebracht bij de afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling (RO). Het bestaat uit drie juridisch kwaliteitsmedewerkers (2010: totaal 2,5 fte) die zoveel mogelijk aan een afdeling worden gekoppeld. In eerste instantie (bij de start van het team in juni 2010) worden de adviesvragen geregistreerd via juridischadvies@asten.nl en verdeeld over het team. De secretaris van de bezwarencommissie Asten-Someren (0,5 fte) maakt ook onderdeel uit van het team, maar vervult niet dezelfde adviesfunctie. De adviesfunctie gaat uit van zelfstandige afdelingen, met eigen (juridische) deskundigheid (zie 3.1). De adviescapaciteit is beschikbaar voor de afdelingen MO, RO, PZ en OW in een verhouding 1:1:1:0,5. Voor afdeling ID is geen specifieke adviesfunctie nodig geacht. De inzet van het Team JKZ voor de diverse afdelingen wordt vastgelegd in het afdelingsplan RO. MT/directie stellen jaarlijks het aantal adviesuren en het aantal jkz-uren (zie onder 3.4) vast. Team JKZ geeft voor de afdelingen invulling aan de volgende taken: e vraagbaak voor de afdeling Second opinion op complexe juridische aangelegenheden Algemene kaderstellende juridische advisering van het bestuur Signaleren en verwerken van juridische ontwikkelingen op vakgebied Ondersteunen bij juridische procedures 3.3 De secretaris van de bezwarencommissie De onafhankelijke bezwarencommissie Asten-Someren wordt ondersteund door een secretaris. Deze juridisch kwaliteitsmedewerker maakt voor 0,5 fte deel uit van het juridisch team, samen met de juridisch secretaresse (0,22 fte). De secretaris vervult een
-4- onafhankelijke rol ten opzichte van de afdelingen; die onafhankelijkheid wordt ondersteund door de koppeling met de juridisch controller. Door afstemming binnen het juridisch team kunnen verbeteringen in de primaire processen worden gerealiseerd. 3.4 De juridische controlfunctie en juridische kwaliteitszorg De juridisch controller is verantwoordelijk voor de organisatiebrede sturing van de juridische kwaliteit; de functie (0,67 fte) maakt onderdeel uit van het (directie)team Kwaliteit en Control. De juridisch controller: Zorgt voor het systeem van juridische kwaliteitszorg door: o o functionele aansturing van de juridisch kwaliteitsmedewerkers planmatige aanpak op basis van (directie)jaarplan, actieplan JKZ en managementrapportage Is voorzitter van het juridisch overleg Pakt afdelingsoverstijgende thema s op Coördineert en initieert de ante en post control (resp. kaderstelling en toetsing) De leden van het team JKZ geven inhoud aan juridische kwaliteitszorg door planmatige uitwerking van onderdelen uit dit Actieplan voor de hele organisatie. De juridisch controller houdt regulier overleg over de aansturing van het Team JKZ met het afdelingshoofd Ruimtelijke Ontwikkeling. De juridisch controllers van Asten en Someren voeren 1 à 2-maandelijks overleg over de stand van zaken van de juridische kwaliteitszorg. 3.5 Het juridisch overleg Er wordt per juni 2010 (opnieuw) een Overleg ingesteld met de volgende doelstelling en werkwijze: overleg gemeente Asten 2010 2011 Doel Implementatie van Actieplan juridische kwaliteitszorg (2010-2011) Status In het overleg wordt algemene juridische informatie uitgewisseld en vindt juridische afstemming plaats. De juridisch controller is voorzitter. Informatie uit het overleg wordt gedeeld met het afdelingshoofd RO; verantwoording aan directie en MT vindt plaats via de Managementrapportage Samenstelling Vaste deelnemers aan het overleg zijn de leden van het Team JKZ. Het hoofd afdeling RO is vast agendalid. Voor thema-overleg kunnen juridische lijnmedewerkers of juridisch medewerkers van de gemeente Someren worden uitgenodigd Frequentie Het team is volledig per 12 juli 2010. Er wordt onderscheid gemaakt in een startfase (juni t/m september 2010), met wekelijks overleg een actiefase (oktober t/m mei 2011) met tweewekelijks overleg een evaluatiefase (juni t/m september 2011) met tweewekelijks overleg vaststelling Actieplan JKZ 2012 (oktober t/m december 2011) Inhoud Vaste agendapunten: juridische documentatie / kennissysteem afstemming juridische opleidingen delen van informatie uit cursussen terugkoppeling van juridische ervaringen
-5- (bezwarencommissie, beroepsprocedures) voorbespreken juridische kaders nieuwe wet- en regelgeving, jurisprudentie juridische adviezen (o.a. juridischadvies@asten.nl) juridische kwaliteitszorg algemeen 3.6 Externe juridische advisering Tot 1 september 2010 is Adriaanse Van der Weel huisadvocaat van de gemeente Asten. Na afronding van een regionale aanbestedingsprocedure wordt per die datum tot en met 2013 een nieuwe huisadvocaat ingeschakeld voor verplichte procesvertegenwoordiging en specifieke juridische advisering en ondersteuning. Het directiebudget (in 2010 31.000, 2011 idem) wordt beheerd door de juridisch controller, bij projecten worden extern juridisch advies of proceskosten ten laste van het projectbudget gebracht. De contacten met de huisadvocaat verlopen gecoördineerd via de juridisch controller. 3.7 Afdelingshoofd Team e Kwaliteitszorg Het team JKZ is een onderdeel van de afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling. Het afdelingshoofd is verantwoordelijk voor het team, inclusief de personele en financiële aspecten, conform missie en visie van de organisatie en de afdeling. Daarnaast is het afdelingshoofd RO verantwoordelijk voor de afspraken over de inzet van het team JKZ ten behoeve van de afdelingen, zoals deze worden vastgelegd in het jaarplan. Tenslotte stemt het afdelingshoofd RO zaken rondom de invulling van het secretariaat voor de bezwarencommissie af met de gemeente Someren. 3.8 Afdelingshoofden Afdelingshoofden sturen op zelfstandigheid van de eigen afdeling, o.a. door het versterken van primaire processen en competenties, conform de strategie van de organisatie. Onderdeel daarvan is zorgdragen voor het juiste opleidings- en kennisniveau van medewerkers, en voor adequate introductie van nieuwe medewerkers. Besluitvorming over inzet van het team JKZ vindt plaats door MT en directie op basis van de jaarplannen. 3.9 Implementatie Legal Audit Met de vaststelling van dit hoofdstuk wordt aanbeveling 5 uit de Legal Audit geïmplementeerd. Op 11 november 2009 is in het MT de rapportage van de Legal Audit besproken. Over bovenstaande invulling van de juridische functie is overeenstemming bereikt. Nadien is het rapport en het standpunt van het MT voorgelegd aan de OR. Op 11 februari 2010 heeft de OR advies uitgebracht. De directie heeft vervolgens besloten met inachtneming van de adviezen van de OR- tot de vorming en omvang van het team JKZ en de rol van de juridisch controller zoals hierboven weergegeven. De volgende stappen zijn en worden nog gezet: Aanbeveling 5 Breng meer structuur in de juridische functie Er is een MT/directiebesluit mbt de invulling van de juridische functie De aanbevelingen Legal Audit zijn uitgewerkt in een concept- Actieplan JKZ 2010/11 MT/directie controller
Het Actieplan JKZ 2010/11, inclusief e functie en overleg is vastgesteld Het Team JKZ is gestart Het Actieplan JKZ 2010/11 is uitgevoerd en geëvalueerd -6- MT/directie Hoofd RO/ jur.controller Team JKZ/jur.controller x x x Een concept-actieplan JKZ 2012 is voorbereid controller/team JKZ Vaststelling Actieplan JKZ 2012 MT/directie
-7-4. JURIDISCH BEWUSTZIJN EN JURIDISCHE KENNIS VIA constateert een onstabiele basis binnen het organisatiebrede primaire proces: - het juridisch kennisniveau in relatie tot takenpakket is onvoldoende - de niet-vakgebonden juridische kennis (Awb, Gemeentewet) is onvoldoende - privaatrechtelijke kennis is niet breed aanwezig en/of bekend 4.1 Implementatie Legal Audit Aanbeveling 1 Cursussen en opleidingsprogramma De opleidingsbehoefte bij juridische lijnmedewerkers team JKZ afdelingshoofden/coördinator en en het aanbod is geïnventariseerd Voor juridische scholing is samenwerking met Someren en de huisadvocaat onderzocht e opleidingen zijn vastgelegd in het Strategisch Opleidingsprogramma Er zijn organisatiebrede (opfris)cursussen Awb, Gemeentewet, privaatrecht georganiseerd Jur.controller Jur.controller MT/directie P&O/Jur.controller Aanbeveling 2 Structueel introductieprogramma Er is een introductieprogramma op maat ontwikkeld, inclusief juridische modules Jur.controller/team JKZ Aanbeveling 13 Versterken privaatrechtelijke kennis De aanwezige kennis van privaatrecht incl. algemene voorwaarden is in beeld gebracht Er zijn aanbevelingen gedaan aan MT/directie tot het structureel versterken van de privaatrechtelijke kennis Jur.controller/team JKZ Jur.controller/team JKZ
-8-5. PROCESVERBETERINGEN De Legal Audit leidt tot aanbevelingen die de organisatie in control moeten brengen: een organisatie is in control als werkwijzen en besluitvormingsprocessen zijn gestandaardiseerd en in de praktijk worden toegepast. De aanbevolen procesverbeteringen worden onder coördinatie van de juridisch controller als volgt geïmplementeerd: 5.1 Bezwaarschriften Aanbeveling 3/4 Verbeteracties afhandeling bezwaarschriften De primaire bestuurlijke besluitvorming op alle afdelingen wordt verbeterd Er is een begin gemaakt met de voorbereiding van (pre-)mediation ter voorkoming van bezwaarschriften Er wordt sterk gestuurd op het realiseren van wettelijke afhandelingstermijnen Resultaten n.a.v. de afhandeling van bezwaarschriften worden teruggekoppeld De tijdsbesteding per bezwaarschrift wordt structureel in beeld gebracht Team JKZ Secretaris bezwarencommissie, Jur.controller Secretaris bezwarencommissie, jur. secretaresse, jur. controller, team JKZ x x x x x x x x x x x x 5.2 Vastleggen werkprocessen/standaardisering Aanbeveling 6 Sturen op werkprocessen met (juridische) risico s Werkprocessen met een (juridische) risicocomponent worden geïnventariseerd, geprioriteerd, vastgesteld en gevolgd conform de Aanpak procesmatig werken. Er is een actuele bevoegdhedenregeling die adequaat wordt toegepast MT/directie/ controller MT/ controller x x x x x x 5.3 Actuele regelgeving en coördinatie nieuwe wetgeving Aanbeveling 10/11 Actuele regelgeving Er is een procesbeschrijving voor vaststelling, bekendmaking en controller x x
beheer van verordeningen Het beheer van verordeningen (en beleidsregels) is efficiënt georganiseerd Er is een leidraad voor de implementatie van nieuwe wetgeving Nieuwe wetgeving is en wordt geïmplementeerd -9- Team JKZ/afdelingen controller Team JKZ/afdelingen x x x x x x 5.4 Controlinstrumenten Aanbeveling 6/7/8/12/13/14/16 Ontwikkel controlinstrumenten Bestaande en gewenste juridische checklisten, protocollen en richtlijnen zijn geïnventariseerd e toetsingscriteria zijn benoemd in een toetsprotocol Er is een verplichte juridische check ingevoerd op (college)voorstellen bij subsidies, (raam)contracten, verordeningen, projectvoorstellen Er zijn (organisatiebrede) (model)contracten, alsmede een checklist voor de totstandkoming van overeenkomsten opgesteld Er is een gestructureerde wijze van contractmanagement geïmplementeerd Het inkoop- en aanbestedingsbeleid/inschakelen BIZOB wordt consequent gevolgd De sturing en bewaking van de kwaliteit van wettelijke taken welke zijn overdragen aan gemeenschappelijke Regelingen is gewaarborgd Er is een leidraad opgesteld voor het vastleggen van afspraken en er is een vaste dossierindeling x x x x x x x x x x x x x x x 5.5 Projectmatig werken Aanbeveling 9 De juridische aandachtspunten bij de implementatie van (gemeentebreed) projectmatig werken, inclusief het inschakelen van externe juridische ondersteuning, zijn vastgelegd in een handboek projectmatig werken controller
-10-6. UREN 2010 EN 2011 De tijdbesteding van het team JKZ wordt vastgelegd in het jaarplan Ruimtelijke Ontwikkeling. De inzet van de juridisch controller ligt vast in het jaarplan Kwaliteit & Control. Er wordt tijdgeschreven op juridische advisering per afdeling. Eventuele inzet van juridisch kwaliteitsmedewerkers in specifieke projecten kan in de jaarplannen worden vastgelegd. Samengevat worden in 2010 nog de volgende acties JKZ uitgevoerd: Uren JKZ vanaf juni 2010 Team JKZ JC e functie 40 40 Actieplan JKZ 2010-2011 is vastgesteld Team JKZ van start Externe juridische advisering (huisadvocaat) is geborgd Het juridisch overleg is (opnieuw) gestart Kennis 20 50 Specifieke juridische opleidingsbehoefte is geïnventariseerd Basiscursus Awb/ Gemeentewet is georganiseerd In het SOP zijn juridische opleidingen opgenomen Processen 240 110 Er zijn acties uitgezet gericht op het verbeteren van de primaire besluitvorming op alle afdelingen Voorbereidingen pre-mediation zijn getroffen Tijdige beslissing op bezwaarschriften is gerealiseerd De procesbeschrijving Verordeningen is vastgesteld Er zijn (in het juridisch overleg) afspraken gemaakt over de terugkoppeling van bezwaarschriften Het beheer van verordeningen en beleidsregels is geborgd De actuele bevoegdhedenregeling is bekend op alle afdelingen Nieuwe wetgeving (o.a. Wabo) is geïmplementeerd Voorbereidingen voor een juridische check op (bepaalde) collegevoorstellen zijn getroffen Er is een checklist voor totstandkoming overeenkomsten Voorbereidingen structureel contractmanagement zijn getroffen e aandachtspunten bij projectmatig werken zijn vastgesteld Totaal 300 200 De jaarlijkse verdeling van juridische uren ziet er als volgt uit: 2011 JKM-er Jolande JKM-er Linda JKM-er Hilde Secr. Bezw. cie Gerdy Jur. secret. Monique Jur. Control Mariëtte Formatie 0,89 1,0 0,61 0,5 0,22 0,67 advies 700 800 500 -- -- 85 overleg 25 25 25 25 -- 50 JKZ/algemene 100 100 100 -- -- -- ontwikkelingen JKZ/actieplan 200 200 200 -- 225 Secretaris 25 -- -- 628 269 -- Bezwaarschriften Evt. specifieke projecten p.m. p.m. p.m. -- -- --
-11- Bijlage 1. Aanbevelingen Legal Audit VIA Adviseurs, november 2009 Nr. Aanbeveling Beschrijving huidige risico 1 Organiseer organisatiebrede (opfris)cursussen Awb, Gemeentewet en privaatrecht voor (beleids)medewerkers De basiskennis ontbreekt in een aantal gevallen. Hierdoor wordt onbewust een juridisch risico gelopen. en afdelingshoofden en leg dit vast in een organisatiebreed opleidingsprogramma. 2 Voer structureel een introductieprogramma in en bied daarin tevens aan juridische modules die zijn afgestemd op het niveau van de medewerkers. Idem als 1. 3 Implementeer de voorgestelde maatregelen in de notitie Eerste aanzet plan van aanpak 2009 om de afhandeling van de bezwaarschriften te otpimaliseren. 4 Breng de tijdsbesteding per bezwaarschrift structureel in. De optimalisatie van de afhandeling van bezwaarschriften komt de dienstverlening ten goede. Idem als 3. 5 Breng meer structuur in de juridische functie: a) Benoem criteria voor het onderscheid tussen juridische lijnen adviesfunctie; b) Stel voor de afdelingen PZ, RO, MO en OW een juridisch kwaliteitsmedewerker aan; c) Creer een juridische controlstructuur waarbij de juridisch controller de juridisch kwaliteitsmedewerkers functioneel aanstuurt (incl. juridisch beraad). 6 Stuur vanuit management, directie en juridisch controller op het opstellen van werkprocessen ten aanzien van processen met een (juridische) risicocomponent en stuur op het toepassen van vastgestelde werkprocessen. 7 Stel een aantal in het bijzonder genoemde juridische kaders op, zoals modellen en formats, checklists en protocollen. 8 Benoem juridische toetsingscriteria, leg deze vast in een toetsprotocol en voer in ieder geval voor de volgende onderwerpen een verplichte juridische check op collegevoorstellen en andere bestuurlijke stukken in: -subsidies; -contracten; -verordeningen; -raamcontracten; -projectvoorstellen. 9 Formaliseer de juridische aandachtspunten bij de implementatie van (gemeentebreed) projectmatig Gebrek aan juridische expertise verhoogt de kans op fouten, herstelwerkzaamheden en mogelijke claims. Voorkomen afdelingsafhankelijke functieinvulling. Standaardisering voorkomt persoonsafhankelijkheid, vermindert de kwetsbaarheid en draagt bij aan uniformiteit en borging van de juridische kwaliteitszorg. Toetsing en control op juridische aspecten onvoldoende organisatiebreed verankerd. Toetsingscriteria voor primaire producten zijn organisatiebreed onvoldoende verankerd, waardoor kwaliteit onvoldoende is geborgd. Kans op onvoldoende aandacht voor de juridische aspecten bij projectmatig werken.
-12- Nr. Aanbeveling Beschrijving huidige risico werken, inclusief het inschakelen van externe juridische ondersteuning en leg deze vast in een handboek projectmatig werken. e ondersteuning wordt ad hoc ingeschakeld, waardoor juridische risico s mogelijk niet (tijdig) worden onderkend. 10 Waarborg de organisatiebrede actualisering van verordeningen en het verordeningenregister en beleg hierbij de sturende en controlerende rol bij de juridisch controller. 11 Waarborg het informeren en instrueren van de afdelingen omtrent nieuwe (afdelingsoverstijgende) wetgeving, stel een leidraad op voor de implementatie van nieuwe wetgeving en beleg hierbij de sturende en bewakende rol bij de juridisch controller. 12 Waarborg de sturing op kwaliteit van wettelijke taken welke zijn overdragen aan Gemeenschappelijke Regelingen (GR) of andere organen en beleg hierbij de sturende en bewakende rol bij de juridisch controller. 13 Breng de aanwezige kennis van het privaatrecht inclusief Algemene Voorwaarden binnen de organisatie in beeld en werk in het in het verlengde daarvan toe naar het structureel versterken van capaciteit op privaatrechtelijke kennis. 14 Stel (organisatiebrede) (model)contracten op, alsmede een checklist voor de totstandkoming van overeenkomsten. 15 Stuur op het consequent hanteren van de normen uit de Handreiking Inkopen en Aanbesteden, inclusief de verplichte inschakeling van BIZOB. 16 Implementeer een gestructureerde wijze van contractmanagement. 17 Stel een leidraad op voor het vastleggen van afspraken en verbeter de dossiervorming door te werken langs een vaste dossierindeling Het niet of te laat implementeren van nieuwe wetgeving en actualiseren van verordeningen kan leiden tot fouten en juridische claims. Het niet tijdig implementeren van nieuwe wetgeving kan grote risico s veroorzaken in de toepassing van beleid en de uitvoering van regels. De gemeente blijft eindvantwoordelijke voor overgedragen taken. Sturing op kwaliteit is ook hier noodzakelijk. Privaatrechtelijke kennis is onvoldoende in beeld en aanwezig, bestaan Algemene Voorwaarden niet organisatiebreed bekend, waardoor de gemeente risico s loopt. Voorkom persoonsafhankelijke invulling. Inkooptrajecten zonder inschakeling van BIZOB kan juridische risico s genereren. Het niet borgen van de wijze waarop contracten tot stand komen en het niet bewaken van termijnen en afspraken kan leiden tot onnodige risico s. Het niet of onvolledig vastleggen van afspraken kan leiden tot juridische risico s; evenzeer geldt dit voor onvolledige dossiers.