samenwerken verandermanagement

DEAL!-NEVI NATIONALE INKOOPENQUÊTE Kostenreductie topprioriteit, maar dan wel ethisch Het gaat de Nederlandse inkoper voor de wind. De positie op de arbeidsmarkt verbeterde flink, het brutosalaris steeg. Kosten beheersen, kwaliteit bewaken en scherp specificeren zijn nog steeds topprioriteiten, maar daarbij is nu ook oog voor de ethische kant van de inkoop. tekst: Freek Andriesse KERNCOMPETENTIE: Bron: Deal!-NEVI Nationale Inkoopenquête 12 Opnieuw kende de Deal!-NEVI Nationale Inkoopenquête een hoge respons: 569 mannen en vrouwen in het inkoopvak vulden de vragenlijst volledig in. Hier presenteren we de resultaten kernachtig en vooral visueel aan de hand van vier thema s. Indien van toepassing, worden de resultaten vergeleken met die van 2014. De thema s zijn: 1. baan, baas & collega s 2. employability & arbeidsmarkt 3. inkomen & secundaire arbeidsvoorwaarden 4. top-issues & non-issues DEAL! 9 - ONTWIKKEL BEHOEFTE PERSOONLIJKE COMPETENTIES: samenwerken verandermanagement

DEAL!-NEVI NATIONALE INKOOPENQUÊTE LEEFTIJD: BRUTO- MAAND- SALARIS 44,9 jaar OPLEIDINGSNIVEAU: 5156 HBO De gemiddelde inkoper IN HUIDIGE FUNCTIE TOPPRIORITEIT: 5,8 jaar ONBELANGRIJK: ONTWIKKEL BEHOEFTE INKOOPVAK: kostenreductie inkoopveilingen INKOOPERVARING: leveranciersmanagement, contractmanagement, optimalisatie inkooporganisatie KANSEN OP ARBEIDSMARKT: 13,6 jaar flink verbeterd DEAL! 9-13

THEMA 1 Baan, baas & collega s Competenties als goed kunnen samenwerken, effectief communiceren en creativiteit zijn voor inkoopprofessionals in de praktijk minstens zo belangrijk als vakinhoudelijke kennis. Niet verwonderlijk als je bedenkt dat de inkoper over het algemeen in een klein team werkt dat een grote, vaak zeer diverse spend moet zien te managen. Daarbij worden supply chains langer door de voortgaande internationalisatie. Dat alles vergt veel van de soft skills. AANTAL JAREN IN HUIDIGE FUNCTIE 11,3% 0-1 jaar 13,1% 26,6% 30,7% 18,2% 1-2 jaar 2-5 jaar 5-10 jaar meer dan 10 jaar WERKGEVER Voor 4 op de 10 inkopers geldt dat zij in het midden- en kleinbedrijf werkzaam zijn (bedrijven tot 250 medewerkers). De voortgaande internationalisatie is ook in inkoop duidelijk zichtbaar geworden: 7 op de 10 inkopers werkt voor een organisatie die internationaal opereert. DIENSTVERBAND Vergeleken met 2014 zijn nu meer zelfstandigen in inkoop aan het werk en minder inkopers met een contract voor bepaalde tijd. De toch al lage werkloosheid onder inkopers daalde de afgelopen twee jaar. ZZP Contract 6,1% bepaalde tijd 6,6% ZZP 4,4% Contract bepaalde tijd 7,8% 0,8% Werkloos Vast dienstverband 86,6% 86,5% 1,3% Werkloos Aantal medewerkers bij inkooporganisatie in Nederland < 10 medewerkers 10 25 medewerkers 15,8% 26 50 medewerkers 5,4% 60,9% 2014 Vast dienstverband 86,6% 51 100 medewerkers 101 250 medewerkers 251 500 medewerkers 501 1000 medewerkers 1001 2500 medewerkers > 2500 medewerkers 6,8% 5,2% 2,9% 1,4% 0,7% 0,9% Voortgaande internationalisering is ook in inkoop duidelijk zichtbaar geworden 14 DEAL! 9 -

DEAL!-NEVI NATIONALE INKOOPENQUÊTE TOTALE SPEND VAN DE ORGANISATIE 0 5 miljoen 5 10 miljoen 11 25 miljoen 26 50 miljoen 51 100 miljoen 101 250 miljoen 251 500 miljoen 501 miljoen - 1 miljard 1-5 miljard 5 50 miljard > 50 miljard Weet niet 9% 7,4% 10,6% 12,9% 13,3% 13,3% 6,8% 6,1% 7,7% 2,3% 0,4% 10,2% HIËRARCHIE 41% van de inkopers heeft een leidinggevende met een inkoopfunctie. 24% rapporteert aan het algemeen management dan wel directie en 8% van de inkopers heeft een facilitair manager als baas. Een op de twee respondenten heeft een leidinggevende functie. In verreweg de meeste gevallen managen zij een team dat kleiner is dan 10 mensen. HET NIEUWE WERKEN De helft van de Nederlandse inkoopprofessionals zegt nooit vanuit huis te werken. 37% van de inkopers werkt een halve tot een hele dag thuis. Het percentage respondenten dat anderhalve dag tot twee dagen thuis aan het werk is voor de baas, steeg licht ten opzichte van 2014. VERANTWOORDELIJKHEID VOOR DE INKOOPSPEND 32,3 2014 27,8 in % KRACHT VAN DE INKOPER Gevraagd naar waar de kracht van de inkoper ligt, dan staat samenwerken op de eerste plaats. Vakkennis van inkoop daalde een plaats in de ranking. 1. Samenwerken 2. Communicatie, creativiteit 3. Vakkennis inkoop 12,2 9,2 9,8 10,7 13,4 11,3 21,4 22 7 9,6 7 6,3 4. Verandermanagement, onderhandelen 5. Leiderschap geen 0-1 1-5 mln mln 6-25 mln 26-100 mln 101-250 mln >250 mln DEAL! 9-15

THEMA 2 Employability & arbeidsmarkt Inkopers vinden hun positie op de arbeidsmarkt verbeterd. Meer inkopers ambiëren een andere baan, het overgrote deel weer binnen inkoop. Om inzetbaar te blijven, willen 6 van de 10 inkopers de komende jaren een inkoopgerelateerde opleiding of training volgen. De meesten willen dat doen om persoonlijke competenties verder te ontwikkelen. ERVARING IN INKOOP & SUPPLY MANAGEMENT 0 5 jaar 16,8% 5 10 jaar 10 15 jaar 19,9% 15 20 jaar 15,0% 20 25 jaar 12,1% 25 30 jaar 7% Meer dan 30 jaar 5,3% 24,0% 16 DEAL! 9 -

DEAL!-NEVI NATIONALE INKOOPENQUÊTE ARBEIDSMARKT 57% van de inkopers zegt een ander baan te ambiëren (52% in 2014). Belangrijkste reden is meer ruimte voor persoonlijke ontwikkeling. Slechts 13% van de inkopers die een andere baan wensen, is actief op zoek. 79 van de 100 inkopers die wel een andere baan willen, blijven bij voorkeur werkzaam binnen inkoop (82 van de 100 in 2014). Binnen de groep die eens iets anders wil, gaat de voorkeur vooral uit naar een baan in algemeen management. POSITIE OP DE ARBEIDSMARKT ten opzichte van 2015 Verslechterd Verslechterd 10,0% 6,2% Gelijk gebleven 47,8% 2014 ten opzichte van 2013 Gelijk gebleven Verbeterd 46,1% Verbeterd 58,7% 31,3% EMPLOYABILITY 83 van de 100 inkopers volgde ooit een inkoopgerelateerde opleiding. 6 van de 10 inkopers willen de komende jaren een inkoopgerelateerde opleiding of training volgen. 50% van deze groep doet dat om competenties verder te ontwikkelen. 41% om de inkoopvakkennis op een hoger niveau te brengen. TOP BIJBLIJVEN 1 2 3 4 5 LEEFTIJD 0,6% 3,1% 10,5% 56-60 jaar 19,5% Internet Collega s Vakbladen, vakgenoten Opleidingen en trainingen Nieuwsbrieven, congressen, events 61-65 jaar >65 jaar 2% 7% 26-30 jaar 8,8% 31-35 jaar 11,7% 36-40 jaar 20-25 jaar 51-55 jaar Om inzetbaar te blijven, willen 6 van de 10 inkopers een inkoopgerelateerde opleiding of training volgen Middelbare school 1,4% 20,5% 46-50 jaar 16,4% 41-45 jaar OPLEIDINGSNIVEAU Mbo 12,3% PERSOONLIJKE COMPETENTIES DIE MEN WIL ONTWIKKELEN 1 Verandermanagement Academisch 18% Hbo 66,2% 2 3 4 Leiderschap, inkoopvakkennis Communicatie Onderhandelen 5 Samenwerken, creativiteit DEAL! 9-17

THEMA 3 Inkomen & secundaire arbeidsvoorwaarden Het gaat de inkoper financieel voor de wind. Meer respondenten dan in 2014 zeggen dat de arbeidsvoorwaarden zijn verbeterd dan wel gelijk zijn gebleven. BRUTOMAANDSALARIS 0-2000 2001-3000 3001-4000 4001-5000 5001-6000 6001-7000 7001-8000 8001-9000 9001-10.000 >10.000 1% 2% 9,8% 9,5% 21,3% 23,3% 24,4% 26,9% 18,4% 18,7% 11,1% 6,7% 3,3% 4,8% 3,5% 2,1% 1,7% 1,3% 5,4% 4,6% 2014 EXTRA S Onkostenvergoeding 49% Onkostenvergoeding 60% Arbeidsvoorwaarden zijn verbeterd dan wel gelijk gebleven ten opzichte van twee jaar geleden Dertiende maand 43% Bonus 36% Leaseauto 29% Collectieve winstuitkering 29% Dertiende maand 45% Bonus 34% Leaseauto 25% Collectieve winstuitkering 32% 2014 18 DEAL! 9 -

DEAL!-NEVI NATIONALE INKOOPENQUÊTE THEMA 4 Top-issues & non-issues Net als in 2014, is kostenreductie de topprioriteit voor inkopers. De kwaliteit van geleverde goederen en diensten en het opstellen van een eisenpakket/specificaties plus ethiek maken de top 3 van prioriteiten compleet. Onderaan de lijst vinden we grondstoffenproblematiek, inkoopfraude en inkoopveilingen als non-issues. VERSCHUIVINGEN Kostenreductie is in, net zoals in het eerste onderzoek in 2014, hét issue voor inkopers. Het percentage respondenten dat zegt dat dit in sterke mate speelt, is wel afgenomen van 49% in 2014 naar 42% in. Kostenreductie speelt vooral bij banken en verzekeraars, in de industrie, bouw, zorg en energiesector. In de top 5 zien we verschuivingen: business alignment, contractmanagement en optimalisatie van de organisatie staan nu lager op de agenda dan in 2014. Afgezien van maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI), staan duurzaamheid-issues niet hoog op het prioriteitenlijstje van de Nederlandse inkoper. In de (semi-)publieke sector wordt MVI beduidend belangrijker gevonden dan in andere sectoren. TOP 5 ONTWIKKELBEHOEFTE INKOOP-ISSUES Leveranciersmanagement (1), contractmanagement (2), optimalisatie inkooporganisatie (1) Implementatie inkoopstrategie (3) Risicomanagement (4) Kostenreductie (5), maatschappelijk verantwoord inkopen (6), ketenmanagement (4), value-based procurement (4), best value procurement (4) Kennis van de eigen branche (5) De tweejaarlijkse Deal!-NEVI Nationale Inkoopenquête is een initiatief van de Deal!-redactie en NEVI Marketing & Communicatie. Het eerste onderzoek vond plaats in 2014. Doel is inzicht te krijgen in de uitdagingen waar de professionele inkoper voor staat, de positie op de arbeidsmarkt en zijn ontwikkelbehoeften. Marcel Bon, Wiebeke Sittrop (beiden NEVI), Freek Andriesse en Maarten Legius (beiden Deal!) 1 2 3 4 5 1 Kostenreductie (1) 2 Kwaliteit geleverde goederen en diensten (2) 3 Opstellen eisenpakket/specificaties (3), ethiek (5) 4 Leveranciersmanagement (4), onderhandelen (4) 5 Business alignment (4), optimalisatie inkooporganisatie (3), contractmanagement (4) 6 Compliance (6), implementatie inkoopstrategie (5), prestatiemeting (5) 7 Risicomanagement (6) 8 Maatschappelijk verantwoord inkopen (7), data-analyse (8) 9 Categoriemanagement (was niet als onderwerp opgenomen in 2014) 10 Ketenmanagement (9) 11 Value-based procurement (10), e-procurement (10), best value procurement (9) 12 Onderhandse aanbestedingen (11) 13 Circulaire inkoop (12) 14 Grondstoffenproblematiek (14) 15 Europese aanbestedingen (13) 16 Inkoopveilingen (15) TOP-ISSUES NON-ISSUES Toelichting: het cijfer tussen haakjes verwijst naar de positie die het betreffende onderwerp innam in de Deal!-NEVI Nationale Inkoopenquête 2014. DEAL! 9-19