Cardiologie hartrevalidatie spreekuur 1
2
Deze folder bestaat uit de volgende onderdelen: Wat is hartrevalidatie? Klinisch revalidatieprogramma Poliklinische revalidatieprogramma s Wat is hartrevalidatie? Hartrevalidatie is een effectieve manier om te leren omgaan met hartklachten. Deze klachten kunnen onder andere zijn: vermoeidheid, benauwdheid, pijn op de borst, maar ook angst en onzekerheid om deze klachten opnieuw te krijgen. Hartrevalidatie draagt bij tot het verbeteren en op peil brengen van de lichamelijke conditie. Daarnaast kan hartrevalidatie antwoord geven op een aantal vragen die u heeft over leefpatroon, seksualiteit, stoppen met roken, werkhervatting, enzovoort. De huidige situatie is niet alleen van invloed op uw eigen leven. Ook uw partner en overige familieleden ervaren de gevolgen ervan. Hartrevalidatie kan u en uw partner ondersteuning bieden en leren omgaan met de veranderde situatie, zodat u weer de juiste balans kunt vinden. Hartrevalidatie heeft tot doel U zoveel mogelijk te laten terugkeren naar het niveau van functioneren van de periode voor het optreden van de hartziekte. Het terugdringen van de psychische en sociale problemen, die zich kunnen voordoen ten gevolge van de hartziekte. U inzicht geven in factoren die de hartziekte kunnen verergeren en hiermee leren omgaan. 3
Klinisch revalidatieprogramma na een dotterprocedure of het plaatsen van een stent na een infarct na een hartoperatie (bypass of klep) Revalidatie begint al tijdens de opname waarvan u geleidelijk aan herstelt en stapsgewijs op de been gebracht wordt. De opnameduur is echter zo kort dat het vrijwel onmogelijk is om u dan alle informatie te geven die zinvol is. Daarnaast blijkt dat mensen die lichamelijk nog herstellende zijn over het algemeen wel andere zaken aan hun hoofd hebben en de informatie (nog) niet goed kunnen verwerken. Ook na het plaatsen van een stent of na een dotterprocedure is het nuttig om uw lichaam opnieuw te trainen. U gaat samen met een fysiotherapeut oefeningen doen die geleidelijk toenemen in belasting, zodat uw zelfvertrouwen toeneemt. Door te bewegen wordt uw hart aangezet om telkens iets meer te gaan werken. Op die manier wordt uw hart getraind en wordt uw conditie beter. Praktisch gezien houdt dit in, dat uw actieradius (afstand die u aflegt) geleidelijk aan wordt uitgebreid en de moeilijkheidsgraad wordt verhoogd (wandelen, traplopen, fietsen op de hometrainer) Eerst onder begeleiding van de fysiotherapeut, maar deze zal u ook zeggen welke activiteiten u zelf mag en kan doen. Houd u aan deze richtlijnen, denk zeker niet dat u door meer te doen uw revalidatie zal versnellen! Integendeel, de gulden middenweg is zeker bij hartrevalidatie de juiste en veiligste weg. 4
Als u tijdens uw verblijf in het ziekenhuis op uw kamer of tijdens het oefenen of op gelijk welk tijdstip klachten krijgt, waarvan u vermoedt dat zij met het hart samenhangen (pijn op de borst, hartkloppingen) moet u zo snel mogelijk een verpleegkundige waarschuwen. Een belangrijk doel van het verblijf op de verpleegafdeling is namelijk dergelijke klachten te beoordelen en een inschatting te maken of verder onderzoek of behandeling nodig is. Dergelijke klachten zijn vaak kortdurend aanwezig. Het is daarom van belang dat u snel reageert, zodat nog tijdens de klachten een hartfilmpje gemaakt kan worden. Hierdoor kan de arts uw klachten beter beoordelen, hetgeen verder onderzoek overbodig kan maken of gerichter onderzoek mogelijk maakt. Intakegesprek Na aanmelding door uw cardioloog krijgt u van de hartrevalidatie verpleegkundige een uitnodiging voor een intakegesprek. Tijdens het intakegesprek bespreekt u (evt samen met uw partner of familielid) met de hartrevalidatie verpleegkundige hoe het thuis gaat en de mogelijke knelpunten die u ervaart. Tijdens dit gesprek stelt u samen met de spreekuurverpleegkundige hartrevalidatie vast welke van de onderstaande modules voor u zinvol zijn om te volgen. De hartrevalidatieverpleegkundige coördineert de zorg rondom de patiënt Ook is het mogelijk om verdere (individuele) begeleiding van de hartrevalidatie/secundaire preventie verpleegkundige te krijgen. Door het in kaart brengen van vaatproblemen en risicofactoren wordt er door de arts en verpleegkundige een behandeladvies gegeven. Dit advies is erop gericht om het verergeren van hart- en vaatziekten te voorkomen. 5
Tijdens het intakegesprek met de spreekuurverpleegkundige hartrevalidatie, wordt samen met u bekeken welk programma u gaat volgen. Zij geeft u informatie over: - uw behandeltraject - hart- en vaatziekten en risicofactoren Zij begeleidt u bij: - gebruik van medicijnen - aanpassen van uw voeding - stoppen met roken - het bereiken van een optimaal gewicht De behandeling van risicofactoren en het aanpassen van de leefstijl kan de kans op het opnieuw krijgen of verergeren van harten vaatziekten sterk verminderen. Poliklinische revalidatie programma Uw cardioloog heeft u, in overleg met u, aangemeld voor poliklinische hartrevalidatie. Poliklinische hartrevalidatie heeft als doel hartpatiënten te begeleiden na ontslag uit het ziekenhuis. Hartrevalidatie is zinvol na een (dreigend) hartinfarct, een dotterprocedure, hartoperatie of andere hartaandoening. Hartrevalidatie op maat Omdat niet iedereen dezelfde behoefte heeft aan informatie, ondersteuning en lichamelijke training, streven wij ernaar om het programma zoveel mogelijk af te stemmen op uw behoeften. 6
Het revalidatieprogramma bestaat uit drie modules A. Informatiemodule B. Bewegingsmodule (FIT) C. Psycho-educative preventie module (PEP) A. Informatiemodule Deze informatiemodule wordt verzorgd door verschillende hulpverleners. Iedere hulpverlener zal vanuit zijn/haar vakgebied vertellen over de risicofactoren en de gevolgen van de hartziekte. Ook komt aan de orde hoe u risicofactoren kunt vermijden en uw herstel bevorderen. Deze module bestaat uit twee bijeenkomsten in groepsverband, die u en uw partner of familielid bij kunnen wonen. De fysiotherapeut bespreekt medische achtergronden, de risicofactoren van hartziekten alsook de behandeling. De psycholoog bespreekt de mogelijke veranderingen in gemoedstoestand en gedrag. Zowel bij uzelf als bij de eventuele partner/naaste en andere gezinsleden. De diëtist geeft informatie over gezonde eet-en drinkgewoonten. Extra aandacht krijgen de onderwerpen die met hart-en vaatziekten te maken hebben. De cardioloog houdt een vragenronde en geeft informatie over medicatie. 7
B. FIT module De FIT module bestaat uit lichamelijke (fysieke) training met als doel uw conditie te verbeteren en het vertrouwen in uw fysieke functioneren terug te winnen. U wordt begeleid door gespecialiseerde fysiotherapeuten. U komt in een oefengroep terecht, maar u oefent wel individueel, naar eigen kunnen. Het oefenen in een groep heeft als voordeel dat u oefent met lotgenoten en dat u ziet en hoort hoe zij omgaan met hun lichaam. De oefeningen omvatten coördinatie-, krachten lenigheidoefeningen afgewisseld met uithoudingsproeven als fietsen en lopen op loopband. Zo wordt uw gehele lichaam getraind. Als het nodig blijkt dan kunnen ademhalingsoefeningen en ontspanningsoefeningen aangeleerd worden. Deze worden wel individueel gegeven, in een aparte ruimte. De poliklinische hartrevalidatie binnen Zeeuws-Vlaanderen volgt u vanwege veiligheidsredenen en erkenning het best in een van volgende locaties: ZorgSaam Ziekenhuis, locatie De Honte in Terneuzen ZorgSaam Ziekenhuis, locatie Antonius in Oostburg Blaauwe Hoeve, Hulst 8
C. PEP module De PEP module is gericht op het functioneel leren omgaan met stress en angst en het ontwikkelen van een gezonde leefstijl. U wordt begeleid door een psycholoog. Deze module vindt plaats in klein groepsverband (eventueel met partner of familielid) Individuele begeleiding: Als u een individuele begeleiding nodig heeft of dit wenst kan er worden doorverwezen naar: Diëtiste Psycholoog Zij vormen allemaal een onderdeel van het hartrevalidatieteam Het hartrevalidatieteam Bij het hartrevalidatieprogramma is een team van hulpverleners betrokken, die ieder vanuit hun eigen deskundigheid een bijdrage leveren aan de hartrevalidatie. Het revalidatieteam bestaat uit een cardioloog, een fysiotherapeut, een diëtist, een psycholoog en een spreekuurverpleegkundige hartrevalidatie. Tijdens uw opname zult u vooral met de cardioloog en fysiotherapeut overleggen. 9
Vragen Heeft u naar aanleiding van deze folder nog vragen over hartrevalidatie, dan kunt u contact opnemen met de spreekuurverpleegkundige hartrevalidatie. Deze kan uw vraag beantwoorden of u zonodig doorverwijzen naar een van de andere hulpverleners van het revalidatieteam. Contact Spreekuurverpleegkundige hartrevalidatie: M. Dekker - Strik: 0115-688187 C. van Dam: 0115-677180 I. Acke: 0115-677409 Fysiotherapeuten hartrevalidatie Terneuzen Luc van Haecke en/of Arjen Roost 0115-688622 Fysiotherapeuten hartrevalidatie Oostburg Martin Schrooten 0117-459060 Afdeling hartrevalidatie Hulst 0114-381330 U kunt uw vragen ook via e-mail sturen naar: hartrevalidatie@zzv.nl 10
11
ZorgSaam Zeeuws-Vlaanderen, locatie De Honte Wielingenlaan 2 4535 PA Terneuzen Tel. (0115) 68 80 00 Fax (0115) 62 08 34 ZorgSaam Zeeuws-Vlaanderen, locatie Antonius Pastoor van Genklaan 6 4501 AJ Oostburg Tel. (0117) 45 90 00 Fax (0117) 45 40 15 ZorgSaam Zeeuws-Vlaanderen, locatie Liduina Lyceumstraat 20 4561 HV Hulst Tel. (0114) 37 30 00 Fax (0114) 31 27 90 ZorgSaam Zeeuws-Vlaanderen biedt ziekenhuiszorg, ambulancezorg, thuiszorg en zorg in woonzorgcentra. Meer informatie vindt u op onze website www.zorgsaam.org 12 202926.12.13