SIKB FUGRO RISICO BEHEERSING BOUWPUTTEN Peter Nelemans 5-04 - 2012 Presentatie Platformbijeenkomst SIKB: Waarom risico beheersing bij bouwputten? Kort overzicht Fugro organisatie Bouwputten GeoRisico s Monitoring 3 Stellingen
Fugro Investigating Planet Earth Fugro verzamelt, verwerkt en interpreteert gegevens over het aardoppervlak en de (zee)bodem en geeft op basis hiervan adviezen ten behoeve van klanten in diverse sectoren Geschiedenis Fugro is een Nederlands bedrijf, opgericht in 1962 en beursgenoteerd sinds 1992. Het bedrijf is organisch en door overnames gegroeid en heeft momenteel circa 13,500 werknemers in meer dan 50 landen.
Markt en Organisatie >13.500 medewerkers in 275 kantoren in 50 landen Resources 13,500 Employees 50 Vessels CPT Trucks 75 CPT Towers 24 Laboratories 25 Jack-up Platforms 50 Aircraft 215 Land-based Rigs 16 Offshore Rigs 135 ROVs 5 AUVs 275 Offices Fugro s people, vessels, equipment and facilities expand and develop to meet the demands of new challenges in new regions and provide continuous high quality service that exceeds the expectations of our customers.
Geotechniek + Geodesie = uw Geo-specialist Fusie per 1 juli 2011: Fugro GeoServices B.V. Combinatie technologie en kennis Juiste aanpak voor elk project Van initiatief naar uitvoering of beheer en onderhoud Organisatie Fugro GeoServices DIRECTIE DIRECTIE TECHN. ONTWIKKELING TECHN. ONTWIKKELING FINANCIEN FINANCIEN QHSE QHSE HRM HRM MARKETING & PR MARKETING & PR GEO- ONDERZOEK GEO- INFORMATIE GEO-ADVIES BUSINESS DEVELOPMENT BOUW en INDUSTRIE Terreinonderzoek Laboratorium en kwaliteitsborging Kaart vervaardiging Monitoring Geo-ICT diensten Controlemetingen Ondergrondse infra Geotechniek Ontwikkeling infra Hydrologie Waterbouw Zuid-Nederland West-Nederland INFRASTRUCTUUR WATER en ENERGIE Noord-West Nederland Noord-Nederland INTERNATIONAAL Oost-Nederland
Integraal Datamanagement DATA VERZAMELING MONITORING ANALYSES ADVIES BOUWPUTTEN
Bouwputten 11 Bouwputten zijn vaak (negatief) in het nieuws De bouwput van de nieuwe schouwburg in Middelburg nadat de put door de brandweer vol water is gepompt om te voorkomen dat omliggende huizen verzakten. 12
De NZ-lijn: hoe het mis kan gaan? Het gaat om zogenoemde kk-gg-risico's: kleine kans, grote gevolgen. 13 Gelukkig gaat het ook heel vaak goed 14
Ook in een bebouwde omgeving 15 OMGEVINGSFACTOREN STEDELIJKE OMGEVING Vrijwel altijd belendingen: Gebouwen Wegen Kabels-/leidingen Beperkingen t.a.v: Verlaging g.w.s. Vervorming Trillingen 16
GEOTECHNISCHE INVLOEDSFACTOREN OMGEVING Bemaling Verlaging grondwaterstand Verlaging stijghoogte Inbrengen en trekken damwanden trillingen vervormingen Ontgraven bouwput vervormingen Inbrengen palen trillingen 17 BOUWPUTVARIANTEN Open bouwput met bemaling Spanningsbemaling Natuurlijk aanwezige waterremmende laag benutten Onderwaterbeton Kunstmatig aangebrachte waterremmende laag WAT ZIJN DE GEORISICO S S BIJ DEZE VARIANTEN? 18
BOUWPUTVARIANTEN Open bemaling Veelal groot waterbezwaar i.v.m. beïnvloeding omgeving niet overal toepasbaar vereist beoordeling beïnvloeding omgeving Zandgrond is gevoelig voor trillingen / verdichting 19 BOUWPUTVARIANTEN Spanningsbemaling i.v.m. voorkomen opbarsten groot waterbezwaar en daardoor lang niet overal toegestaan vereist studie beïnvloeding omgeving Risico s worden met name bepaald door de verlaging van de stijghoogte (zettingen) en de directe omgeving, zoals effecten inen uittrillen damwanden, uitbuiging, e.d. 20
BOUWPUTVARIANTEN Natuurlijk aanwezige waterremmende laag gering waterbezwaar beperkte grondwaterstand omgeving toepasbaarheid afhankelijk van opbarstveiligheid en mate van waterremming Risico s worden met name bepaald door de directe omgeving, zoals effecten in- en uittrillen damwanden, uitbuiging, e.d. 21 BOUWPUTVARIANTEN Onderwaterbeton zeer gering waterbezwaar melding / vergunning bemaling vereist? geen beïnvloeding stijghoogte omgeving Risico s worden met name bepaald door de directe omgeving, zoals effecten in- en uittrillen damwanden, uitbuiging, e.d. 22
BOUWPUTVARIANTEN Kunstmatig aangebrachte waterremmende laag gering waterbezwaar, mits de laag goed is aangebracht (risico bij palen) beperkte beïnvloeding stijghoogte omgeving diepteligging laag wordt bepaald door opbarstveiligheid (en piping) Risico s worden met name bepaald door de directe omgeving, zoals effecten in- en uittrillen damwanden, uitbuiging, e.d. 23 GEORISICO S OMGEVING
GEOTECHNISCHE INVLOEDSFACTOREN OMGEVING Bemaling Verlaging grondwaterstand Verlaging stijghoogte Inbrengen en trekken damwanden trillingen vervormingen Ontgraven bouwput vervormingen Inbrengen palen trillingen Effecten op omgeving worden grotendeels bepaald door uitvoering 25 GeoRisico s bij Bouwputten Schade rond bouwputten (ref. Deltares) : 15% door heien 17% door vervormingen 37% door in- uitrillen damwand 16% door stempels 15% door restzettingen Bemalingen worden niet genoemd? 26
Schade Oorzaak? Combinatie van oorzaken Voorbereiding onvoldoende oog voor risico s Onvoldoende budget bouwput Scherpe inschrijving, gunning goedkoopste Aannemer met weinig ervaring Ondeskundige opdrachtgever Onbekendheid kwetsbaarheid omgeving Schade.. Georisico s bij Bouwputten Combinatie van oorzaken Voorbereiding onvoldoende oog voor risico s Onvoldoende budget bouwput Scherpe inschrijving, gunning goedkoopste Aannemer met weinig ervaring Ondeskundige opdrachtgever Onbekendheid kwetsbaarheid omgeving Schade.. Onvoorzien?
GeoRisico s bij Bouwputten Risico Management Risico is het effect van onzekerheid op het behalen van een doelstelling (ISO 31000). Invulling is divers Vroegtijdig ook Geo-Risico beoordeling Risico = Kans x Gevolg (vereenvoudiging) GeoRisico s bij Bouwputten Bepalende factoren voor een goede bouwput Kennis veroorzakers schade / uitvoering Trillingen Vervormingen Grondwaterstandsverlagingen Kwetsbaarheid Woningen Omgeving Deskundigheid bouwputontwerp Stabiliteit bouwputbodem Bemaling Damwand Verankering / stempeling Risico s de baas Goede voorbereiding Tijdens de uitvoering (monitoring)
GeoRisico s bij Bouwputten Conclusie: Kwaliteit van de in de omgeving aanwezige panden (casco s en de funderingen) is essentieel om de risico s in te schatten. Eerste stappen: Locatie bezoek / visuele inspectie Archiefonderzoek (wijze van funderen) Eventueel scheefstandmetingen (lintvoegmetingen) 31 GeoRisico s bij Bouwputten Visuele inspectie omgeving bouwput / archiefonderzoek: Visueel scheefstand zichtbaar Archiefonderzoek reeds funderingsherstel uitgevoerd 32
GeoRisico s bij Bouwputten 33 GeoRisico s bij Bouwputten Stelling: Een ervaren adviseur met kennis van bouwputten, bemalingen en bestaande funderingen kan al vrij snel een inschatting maken van de risico s. Breng die eerst eens in beeld als praatplaatje om met betrokkenen de situatie te bespreken. Nog geen uitgebreide berekeningen gaan uitvoeren. 34
GeoRisicoRadar = Omtrek bouwput. Bestaande situatie met nieuwbouw contouren In foto 2-1 zijn de contouren van de bouwput aangegeven op een luchtfoto.. GeoRisicoRadar. contour trillingen > cat. 2 Conclusie: damplanken nabij belendingen drukken Contour met risico op trillingsschade
GeoRisicoRadar Risico op schade tijdens bouwfase 1 Binnen deze omtrek zijn de risico s op schade groot Binnen deze omtrek zijn de risico s op schade matig Binnen deze omtrek zijn de risico s op schade gering GeoRisicoRadar Risico op schade tijdens bouwfase 2 Binnen deze omtrek zijn de risico s op schade groot Binnen deze omtrek zijn de risico s op schade matig Binnen deze omtrek zijn de risico s op schade gering
GeoRisicoRadar Risico op schade tijdens bouwfase 3 Binnen deze omtrek zijn de risico s op schade groot Binnen deze omtrek zijn de risico s op schade matig Binnen deze omtrek zijn de risico s op schade gering GeoRisico s bij Bouwputten Overleg moet uitsluitsel geven in: Opzet uitvoering bouwput Nader onderzoek omgeving? Overleg met eigenaren omliggende panden? Na overeenstemming op hoofdlijnen Uitwerken van het definitieve bouwputontwerp
GeoRisico s bij Bouwputten KK GG Kleine Kans Grote Gevolgen Grote gevolgen door: Directe en indirecte schade Stilstand Aanpassingen ontwerp hogere kosten Verstoorde relatie met de omgeving en binnen het bouwteam Bemoeienis door verzekeraars, andere adviseurs Claims Imago Goede voorbereiding Monitoring tijdens uitvoering 41 MONITORING
GeoRisico s Bouwputten - Monitoren Door middel van monitoren wordt het bouw- en bemalingsproces in de tijd gevolgd, zodat tijdig ingrijpen bij afwijkingen van het verwachtingspatroon mogelijk is. Met het monitoren wordt de invloed van de bouw- en bemalingwerkzaamheden op en in de omgeving gemeten en geregistreerd, kan het bouw- en bemalingsproces worden geoptimaliseerd (observational method) Eventuele ongegronde schadeclaims van derden worden afgeslagen. 43 Monitoring Monitoringsplan vooraf: Benoem je meetcriteria; Wat doen bij welke afwijking; Beoordeel de meetdata en bepaal de oorzaak en handel daarna; Wie wordt geïnformeerd; Wie onderneemt een actie. Het middel moet niet erger zijn dan de kwaal
Monitoring Deformaties Monitoring deformaties bij complexe bouwputten Total Station / Tachymeter Control en monitoring punten Internet applicatie Gecomputeriseerde monitoring-container UMTS / Internet veldcomputer Processing, opslag, presentatie en alarms
Monitoring Trillingsmetingen Monitoring Trillingsmetingen Vibra unit Overschrijding E-mail Dagelijkse e-mail Outlook Auto forward e-mail Fugro server Vibra convert Outlook Auto Raportage e-mail Overschrijdingen worden automatisch gemaild (of per sms) naar betrokkenen.
Monitoring Verlaging grondwaterstand Monitoring Debiet metingen
Monitoring Inclinometer / Hellingmeter (handmatig) IPI (in place inclinometer) EL beam (electrolevel beams) SAAF (MEMS technologie) GeoRisico s bij Bouwputten Samenvatting ideale opzet bouwputontwerp 1: Deskundigheid bouwputadviseur en hydroloog 2: Ervaring met uitvoeringsaspecten 3: Onderzoek kwaliteit / beperkingen van de omgeving 4. Voorlopig bouwput ontwerp / inschatting georisico s 5: Overleg met betrokkenen 6: Definitief bouwput- en bemalingsontwerp 7. Eventueel Trillingsrisicoanalyses 8: Aanbesteding / start uitvoering 9: Monitoren uitvoering.
Vragen?? (p.nelemans@fugro.nl)