Risico s en risicobeheersing bij bemalingen

Transcriptie

1 Risico s en risicobeheersing bij bemalingen Hans van Meerten Platformbijeenkomst bronbemalen Succesvol project door succesvolle bemaling en risicobeheersing 1

2 Wat zijn risico s in de bouw? Risico = ongewenste of onverwachte gebeurtenis die leidt tot afwijking van tijd, geld, kwaliteit, imago, veiligheid in project Risico van ongewenste gebeurtenis = kans van optreden * gevolgschade van de gebeurtenis Normale gebeurtenissen Bijzondere gebeurtenissen Ongewenste gebeurtenissen Onverwachte gebeurtenissen Mechanisme en snelheid van optreden van gebeurtenis Frequentie van optreden Soort en mate van schade Risico door onzekerheid Werken in de bodem = werken met onzekerheid Oorzaken van onzekerheid: Randomness (heterogeniteit) Fuzziness (eenduidigheid?) Incompleetheid (informatie?) Onjuistheid (informatiefouten) 2

3 Ongewenste gebeurtenissen bemaling Kwesties die risico s inhouden voor bemaler en project: Aspecten: Tijd, geld, kwaliteit, veiligheid, imago, omgeving: Bodem en Grondwaterdata Afwijkende bodemopbouw Foute schatting doorlatendheden Afwijking aangenomen waterstand Verstopping (retour)bronnen Lozingsprobleem agv waterkwaliteit Bodemverontreiniging Juridisch Afwijking tov vergunning (uitloop) Bezwaren omgeving (hinder) Claims omgeving (schade) Conflict OG-ON Uitvoering Vertraging Te veel of te weinig bemalen Uitval installatie (slecht beheer, vandalisme) Lekkages in wandconstructie Verkeerde keuze bemaling Schade aanwezige kabels+leidinginfra Letsel personeel Financieel Zicht op kosten (meerwerk/onderhoud) Belasting en leges Schadevergoedingen Verzekeringsproblemen Faillissement Kennis van risico s: Keuze van perspectief Risico s vooraf inventariseren: 1. Schade in de bouwput: Belangrijkste risico s irt bemaling en werk 2. Schade rond de bouwput: Effecten van bemaling Risicobril belangen 3

4 1. Schade in de bouwput door bemaling Schade in de bouwput: A. Opbarsten bodem bouwput en inundatie B. Instabiliteit talud C. Instabiliteit wand D. Lekkages E. Drooglegging niet haalbaar F. Overschrijding vergunning (tijd, hoeveelheid, lozingseis) G. Uitval bemaling/verstopping H. Letsel personeel A-C Sterke relatie met geotechnisch ontwerp van de bouwput D-F Relatie met geohydrologisch adviestraject en uitvoering G/H Te managen door bemalingsaannemer Opbarsten Oorzaak: Meestal gebrek aan grondonderzoek Soms foute schatting grondwaterstand Gevolg: Chaos in de bouwput Wijziging bemalingsopzet Alsnog spanningsbemaling Aanpassing constructie? Veel hogere kosten 4

5 Probleem met drooglegging Data-analyse A4 DS Strenge eisen > omvangrijk onderzoek 5

6 dh [m] dh [m] 6 juni 2014 Overschrijding vergunning Klacht praktijk: Debietprognose klopt nooit (te veel/te weinig) Check doorlooptijd van het werk Voldoende grondonderzoeksdata Vraag specialist of ervaren collega Scenarioberekeningen (kd, c, gws, tijd) Bij groot risico: proefbemaling Monitoring en sturing 0,00 0,20 0,40 0,60 0,80 1,00 1,20 1,40 1,60 risico invoer DeGlee r [m] Q c kd l Verstopping Case leidingaanleg Brabant: Infiltratiebassins Problemen met infiltreren door lemige stoorlagen Neerslag door beluchten ijzerrijk grondwater Was het onderzoek geschikt? 6

7 Grondwater en wandstabiliteit A4 Gaag Bezwijken damwand en talud door wateroverspanning in klei/veenlaag. A2 Maastricht Groot belang van bemaling voor wandstabiliteit > observational method Stabiliteit talud / letsel personeel Werken in de sleuf met veiligheidsbekisting (VSH, Gasunie) 7

8 Communicatie 6 juni 2014 Proces bemalingsontwerp en uitvoering Voorbereiding Grondonderzoek Verkennend bemalingsadvies Uitvraag (EMVI) Grondonderzoek Bemalingsadvies Vergunningaanvraag Ontwerp bemaling Uitvoering Realisatie Afwijkingen Monitoring / Sturing Bemaling/Omgeving Rob Bleeker (Rozemond advocaten) TCB: Onverwachte gebeurtenissen bodem Nu: UAV 2012 (ontwerp OG, uitvoering ON): Par. 5 lid 2: OG verantwoordelijk voor ontwerp daaronder begrepen de invloed die daarop door de bodemgesteldheid wordt uitgeoefend Par. 29 lid 3: ON aanspraak op bijbetaling als de tijdens uitvoering blijkende toestand afwijkt van die welke de aannemer redelijkerwijs had mogen verwachten. 8

9 Onverwachte gebeurtenissen in de bodem En UAVgc 2005 (ON maakt deels- ontwerp) Par. 3 lid 2: OG verantwoordelijk voor verstrekte gegevens; Par. 13 lid 1: ON is verantwoordelijk voor de afstemming van de Werkzaamheden op de bodemgesteldheid Par. 13 lid 2: tenzij ON alle voorzorgsmaatregelen heeft genomen als zorgvuldig ON. Uitdagingen contractering Aanbesteding Reële en transparante aanbiedingen Hoeveel grondonderzoek is er eigenlijk nodig? Werk en werkbare bemaling afstemmen (bemaler in bouwteam?) Organisatie en informatie Communicatie (opdrachtgever hoofdaannemer bemaler bevoegd gezag omgeving) Overdracht data, voorwaarden, monitoring en sturing Beschikbare gegevens en ervaring benutten Eerdere bemalingen in het gebied (kwantiteit, kwaliteit) Kennis uit andere onderzoeken (bemaling, boringen, bouwputten) Beperking onttrekking Niet meer of langer bemalen dan nodig is Monitoring benutten voor sturing 9

10 Mogelijkheden voor risicobeheersing Risicobewustzijn: inventarisatie vooraf iedere fase Tijd voor (risicogestuurd) grondonderzoek Inzet van juiste deskundigheid (geotechniek, geologie etc) Overdracht van data, uitgangspunten en eisen en risicodossier Geohydrologisch basis rapport GBR Risicoverdeling RV-G Duidelijke communicatie Met opdrachtgever Met regelgevers en handhavers Met omgeving Coordinator bemaling op het werk Monitoring en sturing in het werk 10